{"id":978,"date":"2023-08-10T11:05:23","date_gmt":"2023-08-10T11:05:23","guid":{"rendered":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=978"},"modified":"2023-08-10T11:05:23","modified_gmt":"2023-08-10T11:05:23","slug":"heyvane-civakibuna-nu-akademiyen-civaka-demokratik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=978","title":{"rendered":"HEYVAN\u00ca CIVAK\u00ceB\u00dbNA N\u00db; AKADEMIY\u00caN CIVAKA DEMOKRAT\u00ceK"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ff0000;\">HEYVAN\u00ca CIVAK\u00ceB\u00dbNA N\u00db; AKADEMIY\u00caN CIVAKA DEMOKRAT\u00ceK<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">MELSA \u00c7\u0130YA<\/span><\/p>\n<p>Dem\u00ean em t\u00ea de ne dem\u00ean ji n\u00fb ve bimanekirina jiyan\u00ea ne. Maneday\u00een di heman dem\u00ea de f\u00eamkirina jiyan\u00ea ye. Maneday\u00eena jiyan\u00ea ew e ku \u00eensan\u00ea \u00e7alak hayj\u00eaheb\u00fbna xwe dat\u00eene hol\u00ea. \u00censan\u00ea di ferqa xwe de di heman dem\u00ea de ew \u00eensan e ku bi jiyan\u00ea maney\u00ea dide qezenckirin. Bi m\u00eazekirineke gerd\u00fbn\u00ee, heb\u00fbna ku hewl dide maney\u00ea bide jiyan\u00ea \u00eensan bi xwe ye. Curey\u00ea \u00eensan \u00ea ku her\u00ee k\u00eam hewldana maneday\u00een\u00ea bi fikra xwe dat\u00eene hol\u00ea bi jiyan\u00ea re qezenc dike. Di felsefeya \u201cJiyan dema t\u00ea jiy\u00een nay\u00ea f\u00eamkirin\u201d de nakokiya di navbera mane \u00fb jiyan\u00ea de di civak\u00eeb\u00fbna \u00eensan de wek\u00ee \u2018azad\u00ee\u2019 dikare b\u00ea bidestgirtin. Nakokiya di navbera jiyan \u00fb maney\u00ea de, dema ku jiyan t\u00ea jiy\u00een nay\u00ea f\u00eamkirin, n\u00ee\u015fan dide ku \u00eensan h\u00eana di k\u00ealiy\u00ea de negihi\u015ftiye h\u00eaza maney\u00ea. Perwerde, \u00e7alakiya ku h\u00eaza maney\u00ea bi jiyan\u00ea qezenc dike \u00fb dide qezenckirin, di v\u00ea maney\u00ea de di civak\u00eeb\u00fbna \u00eensan de asteke gir\u00eeng e.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Perwerde Ew \u00c7alak\u00ee Ye Ku Hi\u015fmendiya Jiyan\u00ea Dide<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Civak\u00eeb\u00fbn\u00ea, ku r\u00eaxistinb\u00fbna biwatekirina jiyan\u00ea ye, xwe di hafizaya d\u00eerok\u00ee de wek\u00ee \u201cJin-Jiyan\u201d ava kiriye. Ev formul, ku behsa \u00e7alakiya civak\u00eeb\u00fbna her\u00ee bingeh\u00een dike,\u00a0 h\u00eem\u00ea t\u00eagihandina yekem\u00een a civak\u00eeb\u00fbn\u00ea \u00fb parad\u00eegmaya yekem\u00een a civak\u00ea ye. Ev formul, ku hi\u015fmendiya civak\u00eeb\u00fbn\u00ea ye, di \u00een\u015faya civak\u00ea de wek\u00ee fikra yekem\u00een j\u00ee t\u00ea qeb\u00fblkirin. Biwatekirina heb\u00fbna xwe, yan\u00ee jiyana xwe, li dora jin-dayik\u00ea p\u00eak hatiye. Naxwe perwerdeya yekem\u00een a jiyan\u00ea li ser bingeh\u00ea fikra jin-dayik\u00ea ye. D\u00fbrb\u00fbn an j\u00ee qutb\u00fbna ji v\u00ee fikr\u00ee t\u00ea maneya jiyaneke b\u00eamane.<\/p>\n<p>Di war\u00ea t\u00eag\u00een\u00ee de perwerde, bi \u00eensan dana qezenckirin, di hafizay\u00ea de bicihkirin di domahiya p\u00eavajoya civaka xwezay\u00ee de \u00e7\u00eab\u00fbye. Li ser v\u00ee bingeh\u00ee armanca bingeh\u00een a perwerdey\u00ea maneday\u00eena jiyan\u00ea ye. \u00censan, ku maney\u00ea bi jiyan\u00ea dide qezenckirin an j\u00ee maney\u00ea didiy\u00ea, fikra ku wek\u00ee civak\u00ea jiyan\u00ea bide domandin qezenc kiriye. P\u00eavajoya civak\u00eeb\u00fbna gund-cotkariy\u00ea ya bi zihniyeta civaka jin-dayik\u00ea, ku kar\u00eeb\u00fbye di nava p\u00eavajoy\u00ean avab\u00fbna civak\u00ee de xwe bigih\u00eene v\u00ea hi\u015fmendiy\u00ea, di heman dem\u00ea de \u00eefadeyeke wisa ye ku her \u00eensanek\u00ee\/\u00ea xwe gihandiye asta zanat\u00ee, zanyar\u00ee \u00fb fez\u00eeletdariy\u00ea. Rastiya w\u00ea, (ya ku ji civak\u00ea ne qut, xwe a\u00eed\u00ee gerd\u00fbn\u00ea dib\u00eene, li ser bingeh\u00ea yekpareb\u00fbna bi civak\u00ea re maney\u00ea dide heb\u00fbna xwe \u00fb wisa dij\u00ee, r\u00eazik\u00ean xwe y\u00ean exlaq\u00ee di civak\u00eeb\u00fbn\u00ea de derdix\u00eene hol\u00ea, li ferdb\u00fbna xwe di nava civak\u00eeb\u00fbn\u00ea de digere \u00fb dib\u00eene), di heman dem\u00ea de h\u00eaza w\u00ea ya civakb\u00fbn\u00ea b\u00fb.<\/p>\n<p>Di form\u00ea civak\u00ee ya jin-dayik\u00ea de r\u00eabaz\u00ean wisa t\u00ean bikaran\u00een ku di asta her\u00ee jor de hem\u00fb fez\u00eelet\u00ean afir\u00eener derdix\u00eene hol\u00ea \u00fb hi\u015fmendiya civak\u00ee bi ferd dide qezenckirin. Feraseta jiyan\u00ea ya bi watey\u00ea hatiye strandin esas e. Mane, bi prat\u00eeka jiyan\u00ea p\u00eak t\u00ea. Ev hest\u00ea heq\u00eeqet\u00ea bi saziy\u00ean \u015f\u00eanber \u00ean civak\u00ea ve digih\u00eaje avaniy\u00ea. Daxwaza ku jiyan\u00ea li heman erdn\u00eegariy\u00ea dide domandin, dema ku p\u00eadiviya naskirina mekan\u00ea hey\u00ee derdix\u00eene hol\u00ea xislet\u00ean ku \u00eensan dike \u00eensan \u00fb ji zindiy\u00ean din cudatir dike dike b\u00eer \u00fb hafize. Dema ku hi\u015fmendiya bihevreb\u00fbn\u00ea \u00fb licemhevb\u00fbn\u00ea b\u00fb civak \u00fb wek\u00ee heq\u00eeqetek\u00ea di zihn\u00ea de xuya kir belk\u00ee j\u00ee perwerdeya yekem\u00een temam bib\u00fb. Dema ku civak xwe \u00eefade dike yan j\u00ee xwe p\u00eanase dike, binasnamekirin\u00a0 bi tevkariya li jiyan\u00ea t\u00ea diyarkirin. P\u00eavajoya ku civak b\u00fbye civak di heman dem\u00ea de w\u00ea wexta ku ferd\u00ean civak\u00ea maney\u00ea qezenc dikin j\u00ee digire nava xwe. Dema ku ferd dibin xwed\u00ee h\u00ee\u015fmendiyeke wisa ku bi civaka xwe dikarin maney\u00ea qezenc bikin, p\u00ea\u015fiya afir\u00eener\u00ee \u00fb p\u00ea\u015fketin\u00ea j\u00ee vedibe.<\/p>\n<p>P\u00eavajoya ku civak dibe civak di heman dem\u00ea de \u00e7alakiyeke wisa ye ku ferd xwe bi civak\u00ea re diafir\u00eene \u00fb dikeve pey azadiy\u00ea. Civak\u00eeb\u00fbna di nava gerd\u00fbn\u00eeb\u00fbn\u00ea de bi maneyek\u00ea j\u00ee p\u00eavajoyeke wisa ye ku civak li xwe vedigere, dibe ya xwe, p\u00eavajoya xweb\u00fbn\u00ea ye. P\u00eavajoya xweb\u00fbna civak\u00ea diviyab\u00fb hem li gor\u00ee r\u00eagez\u00ean p\u00ea\u015fketina gerd\u00fbn\u00ee m\u00eena heb\u00fbn\u00ean din li gor\u00ee r\u00eazika gir\u00eadana bi hev b\u00fbya hem j\u00ee ji bo t\u00eako\u015feriya avakirina ferqa xwe \u015fahid\u00ee bikira. Bi v\u00ea maney\u00ea perwerde dibe wext\u00ea xweavakirin\u00ea. Di nava v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea de hem hewl dide bibe civaka ku t\u00ea de maneya jiyan\u00ea his dike hem j\u00ee xweseriya xwe ava bike \u00fb li dij\u00ee eyn\u00eeb\u00fbn\u00ea bikeve nava guher\u00een\u00ea. P\u00eaw\u00eest e ev yek wek\u00ee taybetmendiyeke gir\u00eeng a civak\u00eeb\u00fbn\u00ea b\u00ea d\u00eetin. Ev xislet bi xwe dibe perwerdeya her\u00ee bingeh\u00een. W\u00ea \u00e7ax\u00ea mirov perwerdey\u00ea bi civak\u00eeb\u00fbn\u00ea bide destp\u00eakirin w\u00ea \u015fa\u015f nebe. Perwerde, bi kurt\u00ee wek\u00ee \u00e7alakiya civak\u00eeb\u00fbn\u00ea dikare b\u00ea p\u00eanasekirin.<\/p>\n<p>Mekan\u00ea esas\u00ee y\u00ea perwerdey\u00ea, ku bi civakb\u00fbn\u00ea dest p\u00ea kiriye, m\u00eesoger Rojhilata Nav\u00een e, ku l\u00ea ji aliy\u00ea civaka xwezay\u00ee ve \u015fore\u015fa gund-cotkariy\u00ea hatiye kirin. Ev xak\u00ean ku jiyan\u00ea bi civak\u00eeb\u00fbn\u00ea mane qezenc kiriye, ji ser eksen \u00fb zihniyeta jiyana jin-dayik\u00ea \u015femit\u00ee \u00fb ket nav pa\u015fdeketineke yekal\u00ee, b\u00eahevseng\u00ee \u00fb di eleyh\u00ea de. Heq\u00eeqeta xweb\u00fbn\u00ea ya li ser bingeh\u00ea \u00e7alakb\u00fbna perwerdey\u00ea, \u00ead\u00ee pa\u015fde ket, par\u00e7e b\u00fb, eyn\u00ee b\u00fb, jiyan b\u00eamane b\u00fb. Rojhilata Nav\u00een cihek\u00ee wisa ye ku bi qas\u00ee jiyan di zihniyeta \u00eensan de bi mane b\u00fbne, her wiha b\u00fbye cih\u00ea ku jidestdana maneya jiyan\u00ea dest p\u00ea dike. \u00censan, ku li gor\u00ee r\u00eazik\u00ean p\u00ea\u015fketina gerd\u00fbn\u00ee di form\u00ea civak\u00ea de b\u00fbye xwed\u00ee heb\u00fbn, d\u00eesa li gor\u00ee p\u00eaw\u00eestiya diyalekt\u00eeka xwe ya p\u00ea\u015fketin\u00ea ji heb\u00fbn\u00ean din j\u00ee di \u00e7ar\u00e7oveya qezenckirina maney\u00ea de bandor b\u00fb. Di nava p\u00eavajoya jiyan\u00ea de ku di form\u00ea civak\u00ea de bi mane dibe, ji zihniyeta jin-dayik\u00ea ber bi avaniya civak\u00ea ya yekmil\u00ee ya li ser bingeh\u00ea cins\u00ea zilam ve guhertin \u00e7\u00eab\u00fbye. Avaniya civak\u00ee ya yekmil\u00ee, ya li ser yek cins\u00ee ewil\u00ee par\u00e7eb\u00fbna di zihniyet\u00ea de daye destp\u00eakirin. Par\u00e7eb\u00fbna zihniyet\u00ea di avakirina avaniya civak\u00ee de j\u00ee teyisiye \u00fb li ser hem\u00fb t\u00eagihana jiyan\u00ea bi bandor b\u00fbye. Yekem\u00een t\u00eagihana jiyan\u00ea dema ku hest \u00fb fikir di asta opt\u00eemal de p\u00ea\u015f ketine p\u00eak hatiye. Dema ku yek ji d\u00eelemay\u00ean bingeh\u00een li ser a din zext\u00ea dike, ev yek ji ber ku hevsengiy\u00ea xera dike w\u00ea \u00e7ax\u00ea jiyana nakok bi t\u00eako\u015f\u00eena ku w\u00ea di eleyh \u00fb leh de b\u00ea me\u015fandin dewam dike. Wext\u00ea ku asta maney\u00ea di mejiy\u00ea \u00eensan de bi fikr\u00ea re \u015f\u00eanber dibe, di war\u00ea \u00e7alakiy\u00ea de r\u00eaxistinb\u00fbna prat\u00eek\u00ee derdikeve hol\u00ea. Di v\u00ea maney\u00ea de r\u00eaxistinb\u00fbna civak\u00ea bi qas\u00ee ku ji bo curey\u00ea \u00eensan hinceta heb\u00fbn\u00ea ye, her wiha di p\u00ea\u015fketina gerd\u00fbn\u00ee de j\u00ee, ku bi qas\u00ee em dizanin yan j\u00ee bi qas\u00ee t\u00eagihana me t\u00ear\u00ea dike, n\u00fbnertiya asta her\u00ee jor a p\u00ea\u015fketina hey\u00ee dike. Lewma mirov dikare bib\u00eaje karaktera p\u00ea\u015fketin\u00ea ya di diyarkeriya yekcins\u00ee de zexta li ser zihniyeta azad e. Bandora ney\u00ean\u00ee ya ku ev zext li ser t\u00eagihan \u00fb hestan \u00e7\u00eadike j\u00ee ew e ku \u00eensan xwe s\u00eenordar dike, al\u00fbde dibe, biyan\u00ee dibe, ten\u00ea li ser esas\u00ea anal\u00eez\u00ea t\u00ea digih\u00eaje \u00fb matemat\u00eek\u00ee difikire. Teyisandin\u00ean w\u00ea y\u00ean sosyoloj\u00eek j\u00ee ew in ku li gel xwezay\u00ea jiyana hevaheng p\u00eak nay\u00ea, z\u00eadegav\u00ee \u00e7\u00eadibin, roleke z\u00eade li razberiy\u00ea t\u00ea barkirin, olperest\u00ee, qirkirina civak\u00ea, desthilatdarpar\u00eaziya cins\u00ea zilam a ku bi koletiya jin\u00ea dest p\u00ea kir, bisaz\u00eeb\u00fbna dewlet\u00ea ya ku pi\u015ft\u00ee bisaz\u00eeb\u00fbna sermiyantiya mal\u00ea dest p\u00ea kir \u00fb r\u00eaxistinb\u00fbna art\u00ea\u015f\u00ea ye, ku r\u00eaxistinb\u00fbna \u015f\u00eedet\u00ea ye.<\/p>\n<p>P\u00eaw\u00eest e xebat\u00ean avakirina civak\u00ea li ser esas\u00ea rastiy\u00ean d\u00eerok\u00ee dest p\u00ea bikin. Ev rastiya bingeh\u00een pirsgir\u00eaka f\u00eamkirina civak\u00ea j\u00ee bi xwe re t\u00eene. Heger \u00eensan karibe heb\u00fbna xwe bi civak\u00ea re nas bike yan j\u00ee bixwaze p\u00eanase bike, p\u00eaw\u00eest e ji bo f\u00eamkirina civak\u00eeb\u00fbna ku di nav de dibe xwed\u00ee heb\u00fbn hewl bide. \u00censan, wek\u00ee heb\u00fbna civak\u00ee, encax dema ku qalik\u00ea xwe y\u00ea t\u00ea de ye nas bike dikare maney\u00ea bide heb\u00fbna xwe. Civak di v\u00ea maney\u00ea de ji bo her \u00eensan\u00ee\/\u00ea \u015fekil, formek\u00ee wisa ye ku t\u00ea de digih\u00eaje maneya jiyan\u00ea. Hi\u015fmendiya ku ev form \u00e7awa ye yan j\u00ee p\u00eavajoya qezenckirina v\u00ea hi\u015fmendiy\u00ea perwerde ye. Perwerde jiyana bi hi\u015fmend\u00ee ye ku li ser esas\u00ea agahiya xweb\u00fbn\u00ea ye. Ji bo agahiya xweb\u00fbn\u00ea d\u00eerok dikare b\u00ea gotin. \u00c7alakb\u00fbna ku agahiy\u00ea vediguher\u00eene hi\u015fmendiy\u00ea j\u00ee f\u00earb\u00fbn e.\u00a0 Ji bo v\u00ea hewldan, ked, sebr, azwer\u00ee \u00fb azm hewce ye. \u00c7alakiya ku di encama v\u00ea hi\u015fmendiy\u00ea de t\u00ea p\u00ea\u015fxistin j\u00ee \u00e7alakiya r\u00eaxistinb\u00fbn\u00ea ye. Form\u00ea civak\u00ea di van merheleyan re derbas b\u00fbye \u00fb xwe r\u00eaxistin kiriye. Ev j\u00ee \u00eefadeya yekpareb\u00fbna hest-fikir-\u00e7alakiya azad e. Lewre j\u00ee p\u00eaw\u00eest e mirov di nava v\u00ea yekpareb\u00fbn\u00ea de li karektera esas\u00ee ya perwerdey\u00ea bigere.<\/p>\n<p>Di nava d\u00eeroka civak\u00ee de peywendiya yekpare ya di navbera civak \u00fb civak\u00eeb\u00fbn\u00ea de bi civak\u00eeb\u00fbna gund-cotkariy\u00ea t\u00ea \u00eefadekirin. Di v\u00ea merheleya civak\u00eeb\u00fbn\u00ea de fikra xwezay\u00ee serwer e \u00fb zihniyeta \u00een\u015faya sosyoloj\u00eek \u00fb xweza yekpare ne, yan\u00ee hewl dide yekpareb\u00fbna bi xwezay\u00ea re xera neke. Her k\u00ee v\u00ea yekpareb\u00fbna bi xwezay\u00ea re xera bike li dervey\u00ee civak\u00ea dim\u00eene. Derketina dervey\u00ee civak\u00ea j\u00ee vegera li heywanb\u00fbn\u00ea ye. Y\u00ean ku naxwazin pa\u015fde vegerin yan j\u00ee ditirsin pa\u015fde bim\u00eenin \u00e7axa ku ev r\u00eagez bi cih an\u00een tevl\u00ee exlaq\u00ea civak\u00ea dibin. Y\u00ean ku jiyana bi exlaq hildibij\u00earin wek\u00ee endam\u00ean civak\u00ea t\u00ean qeb\u00fblkirin. Li vir r\u00eageza hilbijartina azad t\u00ea p\u00eakan\u00een. P\u00eakan\u00eena v\u00ea r\u00eagez\u00ea bi qas\u00ee ku ji bo civak\u00eeb\u00fbn\u00ea mecb\u00fbr\u00ee ye, her wiha ferqa curey\u00ea \u00eensan \u00fb zindiy\u00ean din j\u00ee dat\u00eene hol\u00ea. Naxwe armanceke bingeh\u00een a heb\u00fbna r\u00eazik yan j\u00ee r\u00eagez\u00ean exlaq\u00ee heye. Ev armanc j\u00ee r\u00eaxistinb\u00fbna bi hal\u00ea civak\u00ea ye. Curey\u00ea \u00eensan encax dema ku xwe bi hal\u00ea civak\u00ea bi r\u00eaxistin kir, jiyaneke bi v\u00ee reng\u00ee hilbijart an j\u00ee p\u00ea hesiya ku jiyaneke wisa j\u00ea re hest\u00ea bextewariy\u00ea, hest\u00ea heyecan\u00ea, hest\u00ea hezkirin\u00ea t\u00eene jiyan z\u00eadetir hemb\u00eaz kiriye. Bi enerjiya ku cewher\u00ea xwe ji xwezay\u00ea digir\u00ea, \u015fad\u00eemaniya xwe bi stranan aniye ziman \u00fb bi ev\u00een \u00fb beng\u00ee n\u00eaz\u00ee jiyan\u00ea b\u00fbye. Di nava hewldan\u00ean xwed\u00eederketina li jiyana helbest\u00ee de her tim t\u00eako\u015f\u00een me\u015fandiye.<\/p>\n<p>Wate, bi peywendiya di navbera \u00eensan \u00fb \u00eensan de derdikeve hol\u00ea. \u00censan\u00ea\/a cudab\u00fby\u00ee dema ku wek\u00ee cins\u00ean jin \u00fb m\u00ear b\u00ea bidestgirtin w\u00ea \u00e7ax\u00ea civak\u00eeb\u00fbna yekem\u00een j\u00ee li dora peywendiy\u00ean jin-zilam p\u00ea\u015f ketiye. Lewre civak\u00eeb\u00fbna yekem\u00een dibe perwerdeya yekem\u00een. Perwerdekara v\u00ea perwerdey\u00ea j\u00ee jin-dayik e. Jin-dayik a ku ji bedengirtina gerd\u00fbn\u00ea digih\u00eaje k\u00fbraniya hi\u015fmendiya bedena xwe, \u00een\u015faya nirx\u00ean civakb\u00fbn\u00ea d\u00eesa li ser bingeh\u00ea hi\u015fmendiya xwe ya heb\u00fbn\u00ea ava dike. Dema ku civak\u00ea \u00een\u015fa dike hi\u015fmendiya xwe ya xwezan\u00een\u00ea\u00a0 bi perwerdekariya xwe ve ji bo h\u00eaman\u00ea bingeh\u00een \u00ea civak\u00ea, zarok\u00ean xwe, radigih\u00eene. Jin-dayik a ku peywendiya xwe \u00fb civak\u00ea li ser v\u00ea r\u00eabaza bingeh\u00een a perwerdey\u00ea dat\u00eene \u00fb r\u00eaxistin dike, di nava civak\u00ea de wek\u00ee avakara heb\u00fbn\u00ea hatiye qeb\u00fblkirin. Yekpareb\u00fbna ku ev wate qezenc kiriye \u00fb daye qezenckirin, di nava desthilatdarpar\u00eaziya s\u00eestema baviksalar\u00ee de par\u00e7e b\u00fbye. Ev par\u00e7eb\u00fbn ewil\u00ee bandor\u00ea li zihniyeta jin \u00fb zilam dike. Par\u00e7eb\u00fbna zihniyet\u00ea t\u00ea maneya par\u00e7eb\u00fbna mijar\u00ean perwerdey\u00ea j\u00ee. \u00cad\u00ee dema parad\u00eegmay\u00ean wisa ne ku li ser par\u00e7eb\u00fbn\u00ea hatine avakirin \u00fb dinyaya zihniyet\u00ea j\u00ee li gor\u00ee w\u00ea t\u00ea avakirin. Di bin\u00ea zexta saziy\u00ean desthilatdarpar\u00eaz \u00ean hegemon de\u00a0 r\u00eabaz\u00ean perwerdeya li ser bingeh\u00ea zihniyeta cinsiyetpar\u00eaz hatine afirandin. Ji van saziyan a yekem\u00een saziya bavtiy\u00ea ye. Ji baviktiy\u00ea heta bisaz\u00eeb\u00fbna baviksalariy\u00ea, her di\u00e7e p\u00ea\u015fxistina s\u00eestema dewlet\u00ea \u00fb berfirehkirina w\u00ea ji bo her \u00eensan\u00ea\/a ku di nava civak\u00eeb\u00fbn\u00ea de cih digire wek\u00ee hal\u00ea tecawiza zihn\u00ee l\u00ea hatiye. Perwerdeya civak\u00eeb\u00fbn\u00ea li ser zem\u00een\u00ea ku \u015f\u00eanber \u00fb razber bandor\u00ea li hev dikin \u00fb ji hev bandor dibin p\u00ea\u015f dikeve. Ji ber ku li atmosfera ku zext l\u00ea heye \u00eemkan\u00ea fikra azad, his\u00ean xwe\u015fik, hest\u00ea hezkirin\u00ea \u00fb r\u00eagez\u00ean ba\u015fiy\u00ea nam\u00eene fikr\u00ean hey\u00ee j\u00ee w\u00ea her tim bir\u00eendar yan j\u00ee serdest bim\u00eenin.<\/p>\n<p>Civak\u00eeb\u00fbna ku em t\u00ea de ne asteke wisa ye ku ev fikirandin\u00ean bir\u00eendar yan j\u00ee di bin zext\u00ea de, razberkirin, biyan\u00eeb\u00fbn, \u015f\u00eanberkirin, par\u00e7ey\u00eeb\u00fbn, s\u00eemulasyon, b\u00eahestb\u00fbn barkir\u00ee ye. T\u00ea zan\u00een hem\u00fb tesp\u00eet\u00ean felsef\u00ee \u00fb zanist\u00ee ew in ku ber bi derketina ji civak\u00ea ve di\u00e7e. Aqil ji hest t\u00ea qutkirin, beden ji mekan t\u00ea qutkirin, teknolojiya bi aql\u00ea \u00eensan t\u00ea afirandin bi awayek\u00ee ney\u00ean\u00ee li ser bingeh\u00ea \u00eedeolojiya \u201cqirkirin\u00ea\u201d t\u00ea bikaran\u00een. P\u00eavajoyeke m\u00eena b\u00eacivak\u00eeb\u00fbn\u00ea ya ku di f\u00eamkirina mijar\u00ean her\u00ee bingeh\u00een \u00ean civak\u00ee de y\u00ean wek\u00ee huner, pol\u00eet\u00eeka, exlaq, baweriy\u00ea zehmetiy\u00ea dik\u015f\u00eene bi kap\u00eetal\u00eezm\u00ea t\u00ea prat\u00eezekirin. Perwerdeya civak\u00ea j\u00ee ji v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea para xwe girtiye. Di navbera \u00eensanan de peywend\u00ee qut dibin, \u00eedeolojiya takekes\u00eetiy\u00ea ya l\u00eeberal\u00eezm\u00ea wisa dike ku \u00eensan p\u00eadiviy\u00ea bi \u00eensan neb\u00eene. V\u00ea yek\u00ea perwerde j\u00ee ji cewher\u00ea w\u00ea derxistiye. Gir\u00eengiya v\u00ea tesp\u00eet\u00ea bi v\u00ee \u015fekl\u00ee t\u00ea f\u00eamkirin; \u00e7anda civak\u00eeb\u00fbn\u00ea ya hey\u00ee \u00e7iqas\u00ee hatiye b\u00eaq\u00eemetkirin. Her\u00ee daw\u00ee, di p\u00ea\u015fengiya zihniyeta hegemoniya k\u00fbrew\u00ee ya poz\u00eet\u00eev\u00eezm\u00ea de ji n\u00fb ve l\u00eapirs\u00eenkirina jiyan\u00ea ketiye rojev\u00ea.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Jin\u00fbve Civakb\u00fbn P\u00eaw\u00eest e \u00c7awa Be?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00cad\u00ee em ketine nav roj\u00ean wisa ku xweza ji ber qalib\u00ean zihniyeta poz\u00eet\u00eev\u00eest \u00ean li ser qirkirina civak\u00ea nikare xwe n\u00fb bike. \u00censan\u00ea\/a xwed\u00ee xisleta civak\u00ee ji n\u00fb ve ketiye nav p\u00eavajoyeke t\u00eako\u015f\u00eena xweafirandin\u00ea. Ev t\u00eako\u015f\u00een bi xwe w\u00ea \u00e7awa be, ev gir\u00eeng e. T\u00eako\u015f\u00eena ewil\u00ee p\u00eaw\u00eest dike ku rastiy\u00ean heta \u00eero hatine \u00e7epandin li gel sedem\u00ean w\u00ea ve di ber \u00e7avan re derbas bike. Ev yek bi xwe perwerde ye. Destp\u00eak\u00ea div\u00ea te\u015fegirtin\u00ean zihniyet\u00ea y\u00ean hey\u00ee b\u00ean f\u00eamkirin. Poz\u00eet\u00eev\u00eezm a li ser esas\u00ea objekirin\u00ea \u00fb subjekt\u00eev\u00eezma ku hestan ten\u00ea li ser bingeh\u00ea arasteker digire dest xwed\u00ee taybetmendiyeke wisa ye ku li dervey\u00ee civak\u00ea dih\u00eale. Gir\u00eeng e ku wek\u00ee di her avaniy\u00ea de heye, her ferd j\u00ee v\u00ea yek\u00ea di zihniyeta xwe de bib\u00eene. \u015ea\u015fiya ku her par\u00e7eyek\u00ee dixe \u015f\u00fbna bit\u00fbn\u00ea p\u00eaw\u00eest e ji aliy\u00ea her ferd\u00ee ve b\u00ea d\u00eetin \u00fb wek\u00ee gava v\u00ea ya yekem\u00een xwe bigih\u00eene asta zaneb\u00fbn\u00ea.<\/p>\n<p>Serdem\u00ean ku t\u00ea de fikir hatine \u00een\u015fakirin \u00e7\u00eab\u00fbne \u00fb \u00e7\u00eadibin. B\u00eacivak\u00eeb\u00fbneke ku li ser esas\u00ea \u00eensan\u00ean jin-m\u00ear \u00ean takekes\u00ee b\u00fbne, bi xapandin\u00ean hepsb\u00fbna di k\u00ealiy\u00ea de hatine gur\u00e7\u00fbp\u00ea\u00e7kirin \u00fb ev j\u00ee wek\u00ee \u00e7andeke jiyan\u00ea qeb\u00fbl kirine, di roja me de j\u00ee wek\u00ee rastiyek\u00ea t\u00ea tesp\u00eetkirin. Di nava v\u00ea rastiy\u00ea de berpirs\u00ea her\u00ee mezin wek\u00ee s\u00eestema hegemon a bi serweriya zilam \u015faristan\u00ee ye. Rastiy\u00ean hatine \u00e7epandin \u00ean ku dijber\u00ee \u00e7anda jiyana komunal hatine avakirin ev s\u00eestema serwer e. Mirov dikare j\u00ea re xas\u00fbkiya d\u00eerok\u00ee j\u00ee bib\u00eaje, jin \u00fb m\u00ear\u00ean xwed\u00ee fikra azad ji koma wan qut kiriye, bi r\u00eaka qan\u00fbnan di mekan\u00ean girt\u00ee de bi aql\u00ea zilam dest bi perwerdey\u00ea kiriye. Di rew\u015fa hey\u00ee de, ku bi r\u00eabaz\u00ean afirandina kom\u00ean cinsiyetpar\u00eaz t\u00ea me\u015fandin \u00fb ji aliy\u00ea saziya dewlet\u00ea ya bi serweriya koma \u00e7\u00een\u00ee \u00fb m\u00eatinger t\u00ea me\u015fandin, di bingeh\u00ea s\u00eestem\u00ean \u201cekol, ok\u00fbl\u00ea\u201d de \u00een\u015fay\u00ean aql\u00ea hey\u00ee mewc\u00fbd e. Em di dema Sumeran de dibin \u015fahid\u00ea p\u00ea\u015fengiya v\u00ea yek\u00ea. Bi nav\u00ea Edd\u00fbba ten\u00ea kur di temen\u00ean bi\u00e7\u00fbk de ji bo perwerdey\u00ean girt\u00ee t\u00ean hilbijartin \u00fb ev yek j\u00ee destp\u00eaka p\u00eavajoyeke wisa ye ku bi bajar\u00eeb\u00fbn\u00ea p\u00ea\u015f dikeve. \u201cEdeb\u201da civaka bajar a n\u00fb, yan\u00ee exlaq, di van dibistanan de ten\u00ea bi r\u00eaka kurikan didin qezenckirin. Li Er\u00eed\u00fby\u00ea, ku ji bajar\u00ean Sumer\u00ea ye, (ew bajar e ku bi p\u00ea\u015feng\u00ee \u00fb afir\u00eeneriya xweday\u00ea xas\u00fbk Enk\u00ee t\u00ea p\u00ea\u015fxistin) perwerdeya bi zihniyeta yekcins\u00ee di bin nav\u00ea p\u00eeroziy\u00ea de di nava jiyana civak\u00ee ya li ser eksena dayik\u00ea de t\u00ea p\u00ea\u015fxistin. Ev hewldan, ku t\u00ea maneya yekem\u00een hewldana par\u00e7ekirina civak\u00ea, bi dem\u00ea re dibe bingeh\u00ea s\u00eestema rah\u00eeb\u00ean Sumeran. Ke\u00e7ik di van dibistanan de nay\u00ean bicihkirin.<\/p>\n<p>Di van Edd\u00fbbayan de s\u00eestema rah\u00eeban a kurik\u00ean ku ji civak\u00ea hatine qutkirin t\u00ea avakirin. Hem\u00fb s\u00eestem \u00fb \u015f\u00eawaz\u00ean perwerdeya di roja me de berdewamiya v\u00ea destp\u00eaka baviksalariy\u00ea ye. Avaniya bajar a Sumer\u00ea, ku malzaroka \u00een\u015faya dewlet\u00ea ye, xwed\u00ee xisleta destp\u00eaka par\u00e7eb\u00fbneke wisa ye ku li ser esas\u00ea t\u00eagihana civaka cinsiyetpar\u00eaz, \u00e7\u00een\u00ee ya di zihniyeta civak\u00ee de ye. Di berdewama Edd\u00fbbayan de, ku malzaroka zihniyeta \u00e7\u00een\u00ee \u00fb cinsiyetpar\u00eaz e, \u00ead\u00ee w\u00ea kevne\u015fopiya perwerdey\u00ea ya ku w\u00ea heta roja me ya \u00eero bi rola negat\u00eef rabin dest p\u00ea bike. Hem\u00fb kadroy\u00ean r\u00eaxistinb\u00fbna dewlet\u00ea ji van perwerdey\u00ean dibistan\u00ea t\u00ean derbaskirin. Ev yek j\u00ee n\u00ee\u015fane ye ku \u00een\u015faya desthilatdarpar\u00eaz a feraseta serweriy\u00ea di \u00een\u015faya zihniyet\u00ea re derbas dibe. Ev \u015f\u00eawaz\u00ea perwerdey\u00ea li dij\u00ee zihniyeta civak\u00ee ya li ser eksen\u00ea jin-dayik\u00ea, di d\u00eelemaya jiyan\u00ea de wek\u00ee rastiya \u00e7epand\u00ee di d\u00eerok\u00ea de cih\u00ea xwe girtiye. R\u00eabaza \u015fer \u00fb \u015f\u00eedeta li ser civak\u00ea \u00fb kevne\u015fopiya ku v\u00ee terz\u00ee li ser welat\u00ean hatine dagirkirin bi rengek\u00ee emperyal li ser gelan ferz dike, li ser l\u00eager\u00een\u00ean ferdan j\u00ee bandor kiriye. T\u00eako\u015f\u00eena ku fikra azad bi perwerdeya civak\u00eeb\u00fbna Zerde\u015ft\u00ee dipar\u00eaze di asta r\u00eagez\u00ee de maye \u00fb j\u00ea w\u00eadetir ne\u00e7\u00fbye. Di nav heman be\u015f\u00ea dem\u00ea de l\u00eager\u00een\u00ean fikra azad bi Platon (Eflat\u00fbn) re derbas\u00ee n\u00eevgirava Yewnan t\u00ea kirin. Platon wek\u00ee ferd dikeve nav kar, ji bo ku karibe fikr\u00ean xwe bide qeb\u00fblkirin li bax\u00e7ey\u00ea zeyt\u00fbnan bi nav\u00ea \u201cakademia\u201dy\u00ea r\u00eabaz\u00ean n\u00eeqa\u015f\u00ea p\u00ea\u015f dix\u00eene. Parad\u00eegmaya li ser bingeh\u00ea \u00eedeal\u00eezma desthilatdarpar\u00eaz, ku heta roja me bandor\u00ea w\u00ea dewam dike, bi awayek\u00ee ney\u00ean\u00ee xwe du hezar \u00fb p\u00eansed sal in didom\u00eene. Pi\u015ft\u00ee ku ji Edd\u00fbbayan derbas\u00ee Ekolan (ok\u00fbl) b\u00fb \u00fb d\u00fbvre j\u00ee dema ku her sof\u00eestek\u00ee ji van ekolan derket akademiya xwe ava kir, t\u00eag\u00eehana hat\u00ee par\u00e7ekirin ji n\u00fb ve par\u00e7e b\u00fb. Berid\u00een \u00fb kevne\u015fopiya hem\u00fb saziy\u00ean roja me y\u00ean wek\u00ee dibistan, zan\u00eengeh\u00ea erk \u00fb berpirsiyariy\u00ean civak-ferd par\u00e7e dikin \u00fb ferdan dikin t\u00eep\u00ean ji bo s\u00eestemat\u00eeka r\u00eaveber-hatina r\u00eavebirin\u00ea. Encam\u00ean derketina ji r\u00eaya civak\u00ea ya zaneb\u00fbn\u00ean li ser bingeh\u00ea agahiy\u00ea wek\u00ee felsefe, astronom\u00ee, matemat\u00eek, ps\u00eekoloj\u00ee, sosyoloj\u00ee, k\u00eemya \u00fb hwd. dewam dike.<\/p>\n<p>Di nav am\u00fbr\u00ean sereke y\u00ean \u00een\u015faya civaka dewletdar de s\u00eestema dibistan\u00ean dewlet\u00ea hene, ku k\u00eal\u00ee li gor\u00ee saet, deqe, \u00e7irkey\u00ean diyar par\u00e7e kiriye \u00fb xwe bi v\u00ea gur\u00e7\u00fbp\u00ea\u00e7 kiriye. Saziy\u00ean m\u00eena kre\u015f, dibistana seretay\u00ee, dibistana nav\u00een, dibistana bilind \u00fb hwd., ku t\u00eagihana civak\u00eeb\u00fbn\u00ea par\u00e7e kirine, \u00eensan li gor\u00ee temen\u00ean wan kategor\u00eeze kirine \u00fb bi derece kirine, di asteke mezin de bi civak\u00ea dane qeb\u00fblkirin. Hem\u00fb p\u00eahes\u00een\u00ean ferd \u00fb gir\u00eaday\u00ee v\u00ea t\u00eagihandin\u00ean ferd dikevin bin \u00ear\u00ee\u015f \u00fb dagirkeriyeke mezin.\u00a0 \u00c7and \u00fb nirx\u00ean civak\u00ee y\u00ean ku ferd bi p\u00eahes\u00eena xwe ve dikare p\u00ea p\u00eadiviya xwe ya maneday\u00een\u00ea p\u00ea\u015fwaz\u00ee bike bi \u00ear\u00ee\u015fa dezenformasyon\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb ye. Fikrandina estet\u00eek \u00fb formasyoneke paralel\u00ee v\u00ea fikr\u00ea di zihniyet\u00ea de xuya nake. N\u00eaz\u00eekatiy\u00ean analoj\u00eek \u00ean li ser bingeh\u00ea dijberiyan, ku li \u015f\u00fbna gotin \u00fb helwesta a\u00eed\u00ee v\u00ea gotin\u00ea dijberiy\u00ean hevdu z\u00eade nakin, ji n\u00fbb\u00fbnan re girt\u00ee, dest\u00fbra avab\u00fbna cudatiyan nade \u00fb firsend\u00ea nadiy\u00ea, ten\u00ea \u00e7end mil\u00ean qirkirina civak\u00ee ne. N\u00eeqa\u015fa ku fikrandina azad p\u00ea\u015f dix\u00eene, guhdarkirin, n\u00eaz\u00eekatiy\u00ean hevsengiya empat\u00ee-sempat\u00ee li ber \u00e7av digire, cudatiya her ferdek\u00ee\/\u00ea qeb\u00fbl dike, bi r\u00eaka v\u00ea qeb\u00fbl\u00ea ve ketina nav l\u00eager\u00eena avaniy\u00ean pirreng\u00ee di asta ac\u00eeliyet\u00ea de xwe dide hiskirin \u00fb gir\u00eeng e ku mirov van nexwe\u015f neb\u00eene. Li beramber\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ean feraz\u00ee y\u00ean kap\u00eetal\u00eezma yekdestdar em ketine p\u00eavajoy\u00ean wisa ku girtina agahiyan j\u00ee tal\u00fbkeyan di nava xwe de dihew\u00eene. P\u00eavajoy\u00ean wisa ne ku p\u00eaw\u00eest e n\u00eaz\u00eekatiya li ser bingeh\u00ea agahiy\u00ea ya ji civak\u00eeb\u00fbna perwerdeya jin-dayik\u00ea qut, b\u00eaformiya b\u00eakesayetiya kesayeta m\u00eatingeh wek\u00ee pirsgir\u00eaka her\u00ee bingeh\u00een a civak\u00ee bi lezg\u00een\u00ee b\u00ea bidestgirtin.<\/p>\n<p>Pirsgir\u00eak\u00ean ji n\u00fb ve p\u00eanasekirina jiyan\u00ea \u00fb l\u00eager\u00een \u00fb l\u00eapirs\u00een\u00ean ku li peywendiya di navbera w\u00ea \u00fb maney\u00ea de digere di roja me de heta astek\u00ea dewam dike. P\u00eaw\u00eest e li \u015f\u00fbna tesp\u00eeta ku dib\u00eaje jiyana \u015fa\u015f rast nay\u00ea jiy\u00een \u00e7i were bicihkirin, hewldan heye ku bersiv\u00ean ji bo v\u00ea b\u00ean d\u00eetin. B\u00eaguman l\u00eakol\u00een\u00ean felsef\u00ee \u00fb zanist\u00ee\u00a0 ji bo bersivandina v\u00ea pirs\u00ea \u00fb pirs\u00ean wisa di nava l\u00eager\u00een\u00ea de ne. Feqet li qiraxa heq\u00eeqeta civakb\u00fbna civak\u00ea digerin. Jiyana \u015fa\u015f, dema ku \u015fa\u015f\u00ee hat e\u015fkerekirin \u00fb t\u00eako\u015f\u00eena li dij\u00ee v\u00ea \u015fa\u015fiy\u00ea bi w\u00earektir t\u00ea p\u00ea\u015fxistin dikare b\u00ea derbaskirin. Par\u00e7eb\u00fbna ku bingeha xwe wek\u00ee me li jor j\u00ee diyar kir ji civak\u00eeb\u00fbna baj\u00ear a Sumeran digire, bi par\u00e7ekirina yekpareb\u00fbna jin \u00fb zilam a li ser bingeh\u00ea cudatiyan dest p\u00ea kiriye. Ev rew\u015fa dupar\u00e7ey\u00ee d\u00fbvre di nava xwe de j\u00ee z\u00eadetir par\u00e7e dibe \u00fb heta roja me t\u00ea. Di roja me de j\u00ee \u00ead\u00ee em bi kesayet \u00fb civak\u00ean wisa re hevr\u00fb ne ku di navbera nehatina naskirin \u00fb b\u00eamaneb\u00fbn\u00ea de te\u015fe digirin. \u00a0Wek\u00ee pirsgir\u00eak\u00ean cid\u00ee y\u00ean civak\u00ee rew\u015f\u00ean wisa derdikevin hol\u00ea ku di navbera civaka dewletdar \u00fb civak\u00ean kevne\u015fopiy\u00ea de\u00a0 dim\u00eenin, di navbera kevne\u015fop\u00ee \u00fb modern\u00eetey\u00ea de as\u00ea dim\u00eenin, armanca domandina heb\u00fbna xwe \u00fb hev\u015fib\u00een\u00ea tevl\u00eehev dikin, dixwazin \u00fb biryardar in bi xwezay\u00ea re bij\u00een \u00fb li mil\u00ea din j\u00ee di bin zexta kap\u00eetal\u00eezm\u00ea de dim\u00eenin.<\/p>\n<p>Di v\u00ea mijar\u00ea de li dinyay\u00ea ji bo van pirsgir\u00eakan hem\u00fbyan parad\u00eegmaya \u00e7areseriy\u00ea ya her\u00ee yekpare \u00eedeoloj\u00ee \u00fb anal\u00eeza Modern\u00eeteya Demokrat\u00eek e. Li gor\u00ee v\u00ea parad\u00eegmay\u00ea div\u00ea perwerde civak\u00ee be. Ya p\u00ea\u015fdatir j\u00ee ew e ku mirov bibe xwed\u00ee civak \u00fb xwe wisa perwerde bike. Mebesta ji civak\u00eeb\u00fbn\u00ea ew e ku ji heft sal\u00ee heta heft\u00ea sal\u00ee hem\u00fb ferd\u00ean civak\u00ea li gel hev li heman n\u00eeveng\u00ea \u00fb li heman mekan\u00ea jiyan\u00ea bim\u00eenin \u00fb heta demek\u00ea li heman ortam\u00ea bidin \u00fb bist\u00eenin. Ji bo ku t\u00eagihandina civaka komunal bi prat\u00eek\u00ea jiyan\u00ee bibe, wek\u00ee me li jor j\u00ee diyar kir, p\u00eaw\u00eest\u00ee bi hi\u015fmendiya civaka d\u00eerok\u00ee heye. Li ser bingeh\u00ea maneday\u00eena dema bihur\u00ee \u00e7ax\u00ea ku em li rabird\u00fby\u00ea vedigerin, serp\u00eahatiyan dinirx\u00eenin \u00fb li gor\u00ee v\u00ea jiyana rojane r\u00eaxistin dikin ev yek bi xwe re li dij\u00ee b\u00eacivak\u00eekirina em t\u00ea de ne p\u00eadiviya seknek\u00ea derdix\u00eene hol\u00ea.<\/p>\n<p>\u0130srara di jiyana civak\u00ee de, li dij\u00ee s\u00eestema kap\u00eetal\u00eest a roja me t\u00eako\u015ferb\u00fbneke mezin p\u00eaw\u00eest dike. T\u00eako\u015f\u00eena li dij\u00ee feraseta civak\u00ea ya t\u00ea mor\u00eekirin, t\u00ea robotkirin, feraseta jiyana n\u00fb ye. Ji bo ku cudat\u00ee karibin bi hev re bij\u00een ewil\u00ee p\u00eaw\u00eest e roja me b\u00ea f\u00eamkirin. Ji bo v\u00ea j\u00ee div\u00ea h\u00eaman\u00ean ku di her maney\u00ea de li hev hatine biyan\u00eekirin, hatine par\u00e7ekirin bi \u015feklek\u00ee bit\u00fbn bi hev re bij\u00een. Em di be\u015feke wisa ya d\u00eeroka qirkirina civak\u00ea de ne ku ji n\u00fb ve jiyana hevbe\u015f a y\u00ean cudatir\u00ee hev w\u00ea zor \u00fb zehmet be. \u00c7areseriya esas\u00ee avakirina zihniyeta demokrat\u00eek e. V\u00ea yek\u00ea bi qas\u00ee zanist\u00ea \u00e7anda civak\u00ee j\u00ee ji me re dib\u00eaje. Li ser esas\u00ea van rastiyan berpirsiyariya avakirina civaka n\u00fb \u00fb nirx\u00ean w\u00ea ya li ser esas\u00ea berxwedan\u00ean civaka demokrat\u00eek xwe li ser hem\u00fb mirovatiy\u00ea ferz dike.<\/p>\n<p>Beriya p\u00eanc hezar salan ji bo \u00e7epandina jiyan \u00fb zihniyeta civak\u00eepar\u00eaz xebat hatine destp\u00eakirin. Li dij\u00ee v\u00ea d\u00eesa civak\u00ea bi xwe heta astek\u00ea berxwedanek p\u00ea\u015f xistiye. Li dij\u00ee zihniyet \u00fb s\u00eestema serwer kevne\u015fopiya fikra azad, kevne\u015fopiy\u00ean civaka xwezay\u00ee bi reng\u00ea ziman \u00fb \u00e7and\u00ea hatiye parastin. P\u00ea\u015fketina zanista ep\u00eestemolojiy\u00ea armanc dike heb\u00fbna v\u00ea kevne\u015fopiya azad deyne hol\u00ea. Li dij\u00ee kevne\u015fopiya akadem\u00eeb\u00fbna cinsiyetpar\u00eaz, olpar\u00eaz, zanistpar\u00eaz \u00fb bi armanca xizmeta desthilatdariy\u00ea her tim di d\u00eerok\u00ea de gel, kom, mezheb \u00fb \u00e7and\u00ean berxwed\u00ear \u00e7\u00eab\u00fbne. Her berxwedaneke ku wek\u00ee agah\u00ee-zaneb\u00fbn ji hev par\u00e7e neb\u00fbne \u00fb bi armanca parastina hi\u015fmendiya xwe ya civakb\u00fbn\u00ea t\u00ean p\u00ea\u015fxistin, heger bisaz\u00ee j\u00ee nebibe d\u00eesa j\u00ee kevne\u015fopiya civaka demokrat\u00eek e. Feqet p\u00eaw\u00eest e ev yek j\u00ee b\u00ea nirxandin \u00fb d\u00eetin ku ev kevne\u015fopiya civak\u00ea neb\u00fbye pergal, nikare sosyo-ps\u00eekolojiya xweparastina b\u00eanavber derbas bike \u00fb ev yek j\u00ee bi xwe re lawaziyan t\u00eene. Heb\u00fbna r\u00eaxistinb\u00fbn\u00ean akademiyan \u00ean ku t\u00eakela xwecih \u00fb gerd\u00fbn\u00ee ne, ne zelal in, dikarin wek\u00ee \u015f\u00eal\u00fb b\u00ean nirxandin, li ber \u00e7avan e. Di civak\u00eeb\u00fbna Zerde\u015ft de, ku di d\u00eerok\u00ea de ji tevger\u00ean berxwedan\u00ea ye, di r\u00eaxistinkirina kevne\u015fopiya akademiy\u00ea de Agirgeh gir\u00eeng in. Feqet Mag\u00ean ku p\u00ea\u015feng\u00ean civak\u00ee b\u00fbn, nikar\u00eeb\u00fbn bersiv bidana guhertin\u00ean dem\u00ea \u00fb xwestin di bin xizmeta desthilatdaran de heb\u00fbna xwe bidom\u00eenin. V\u00ea n\u00eaz\u00eekatiy\u00ea daw\u00ee li karaktera demokrat\u00eek aniye. Her wiha, di d\u00eeroka \u00ceslam\u00ea de di nava Karmatiyan de tevgera Daiyan xwed\u00ee format\u00ea akademiy\u00ean berxwedan\u00ea ye. Ruxm\u00ee v\u00ea j\u00ee ji ber ku giran\u00ee dane \u00e7alakb\u00fbna esker\u00ee bi ten\u00ea ev rew\u015f wek\u00ee yek ji sedem\u00ean t\u00eak\u00e7\u00fbna wan t\u00ea hesibandin.<\/p>\n<p>Yek ji nirx\u00ean bingeh\u00een \u00ean civakb\u00fbn\u00ea j\u00ee tevger\u00ean baweriy\u00ea ne. Dema ku tevger\u00ean baweriy\u00ea t\u00ea l\u00eakolandin t\u00ea d\u00eetin ku parastina exlaq\u00ea civakb\u00fbn\u00ea wek\u00ee armanca her\u00ee bingeh\u00een derdikeve hol\u00ea. Ji bo ku bawer\u00ee bi reng\u00ea ol\u00ea veguhere \u00e7areseriya ku x\u00eetab\u00ee hem\u00fb civak\u00ea yan j\u00ee kom\u00ea dike derdikeve p\u00ea\u015f. R\u00eabaza v\u00ea j\u00ee d\u00eesa akadem\u00ee ne. Ol\u00ean yekxweday\u00ee y\u00ean serwer bi nav\u00ea medrese, manastir\u00ea r\u00eaxistinb\u00fbn\u00ean xwe ava kirine. Ya ewil\u00ee dan\u00eene p\u00ea\u015fiya xwe ew e ku kadroy\u00ean pergala xwe ava bikin. Ev xebat di heman dem\u00ea de xebateke wisa ye ku \u00eedeolojiya xwe, zihniyeta xwe li ser hakim dike. Bi p\u00ea\u015fketina modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest re ev xebat bi r\u00eabaz\u00ean emperyaltir di her qada civak\u00ea de t\u00ean me\u015fandin. \u00cad\u00ee her ferd\u00ea\/a civak\u00ea bi v\u00ea zihniyeta yekperest ji kre\u015f\u00ea dest p\u00ea dike \u00fb dikeve nava \u00e7erxeke avakirina zihniyet\u00ea. Li beramber\u00ee akademiy\u00ean poz\u00eet\u00eev\u00eest \u00ean modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest, bi \u015eore\u015fa 17\u2019\u00ea Cotmeh\u00ea re r\u00eaxistinb\u00fbn\u00ean akademiy\u00ean sosyal\u00eezma p\u00eakhat\u00ee hewl dane bibin bersiv.<\/p>\n<p>Di tecr\u00fbbeya sosyal\u00eezma p\u00eakhat\u00ee de parad\u00eegmaya civak\u00ea ya li ser bingeh\u00ea \u00eedeolojiya \u00e7\u00een\u00ee di \u00e7areseriya pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ee de wek\u00ee mijara derketin\u00ea t\u00ea bidestgirtin. Bi fikr\u00ea materyal\u00eezma \u00e7or ji bo ku civaka b\u00ea\u00e7\u00een b\u00ea afirandin li dij\u00ee kap\u00eetal\u00eezm\u00ea \u00fb bandor\u00ean civaka \u00e7\u00een\u00ee t\u00eako\u015f\u00een hatiye me\u015fandin. Wek\u00ee r\u00eabaz\u00ea xwegihandina komun\u00eezm\u00ea hat diyarkirin ku ev t\u00eako\u015f\u00een li ser bingeh\u00ea kolhozan b\u00ea r\u00eaxistinkirin. Perwerdeya civak\u00ee ya li ser eksen\u00ea akademiy\u00ea di nava v\u00ea r\u00eaxistinb\u00fbn\u00ea de, ku li ser bingeh\u00ea prat\u00eek \u00fb \u00e7alakiy\u00ea ye, cih negirtiye. T\u00ea d\u00eetin ku akademiya zanist\u00ea ya ku ji aliy\u00ea \u00c7artiy\u00ea ve di 1725\u2019an de hatib\u00fb avakirin pi\u015ft\u00ee \u015fore\u015fa Cotmeha 1917\u2019an hewl t\u00ea day\u00een wek\u00ee akademiy\u00ean bi zanista \u00e7\u00een\u00ee gur\u00e7\u00fbp\u00ea\u00e7kir\u00ee b\u00ean veguherandin. Mirov nikare bib\u00eaje ev hewldan ne gir\u00eeng in. Ji bo ku li R\u00fbsyaya Sovyet\u00ea \u00eedeolojiya sosyal\u00eest bi w\u00eaje \u00fb huner\u00ea li dinyay\u00ea belav bibe bi rola d\u00eerok\u00ee rab\u00fbye. Di war\u00ea \u00eedeoloj\u00eek de nikar\u00eeb\u00fb parad\u00eegmaya dem\u00ea derbas bikira, lewma j\u00ee nikar\u00eeb\u00fb r\u00eabaza l\u00eakol\u00een\u00ea ya poz\u00eet\u00eev\u00eest \u00fb feraseta materyal\u00eezma \u00e7or derbas bikira. V\u00ea n\u00eaz\u00eekatiya ku di perwerdeya civak\u00ea de mohra xwe li p\u00ea\u015fketina \u00e7and-huner\u00ee j\u00ee daye, \u015f\u00eal\u00fbb\u00fbneke wek\u00ee t\u00eakela \u00c7\u00een-R\u00fbsyaya Sovyet\u00ea ava kiriye. Ev \u015f\u00eal\u00fbb\u00fbn wek\u00ee nexwe\u015fiya t\u00eep\u00eek a hem\u00fb tevger\u00ean \u00e7epgir \u00ean roja me j\u00ee dewam dike. Ji bo ku akademiyan bike mal\u00ea civak\u00ea nikar\u00eeb\u00fb avaniya dewlet\u00ee derbas bikira, navend\u00eeb\u00fbna xwe parastiye \u00fb heb\u00fbna xwe domandiye.<\/p>\n<p>Me li jor\u00ea hinek m\u00eenak dan. Van tecr\u00fbbeyan di d\u00eeroka civaka demokrat\u00eek de cih\u00ea xwe girtine \u00fb gir\u00eeng e ku mirov zanist\u00ee-felsef\u00ee n\u00eaz\u00ee wan bibe. Van tecr\u00fbbeyan heta astek\u00ea bandor li kom \u00fb civak\u00ean dinyay\u00ea kirine \u00fb div\u00ea ev ney\u00ea pa\u015fguhkirin. Ev xebat\u00ean akademiy\u00ea \u00fb terz\u00ean jiyan\u00ea ku di roja me de ji aliy\u00ea gelek koman ve wek\u00ee referans t\u00ean girtin, dewam dikin. Ji bo tevger\u00ean sosyal\u00eest, anar\u015f\u00eest \u00fb fem\u00een\u00eest b\u00fbne \u00e7avkaniy\u00ean \u00eelham\u00ea. Wek nim\u00fbne, komeke rah\u00eeb\u00ean sosyal\u00eest \u00ean Xr\u00eestiyan li Emer\u00eekaya Lat\u00een bi nav\u00ea \u201cakademiya r\u00fby\u00ea erd\u00ea\u201d akademiyeke jiyana prat\u00eek\u00ee ya di nava civak\u00ea de ye vekirine \u00fb ev n\u00eaz\u00ee p\u00eanc\u00ee sal in didom\u00eenin. D\u00eesa li Tirkiyey\u00ea bi p\u00ea\u015fengiya komeke \u00e7epgir-demokrat\u00eek bi nav\u00ea \u201czan\u00eengeha azad\u201d perwerdey\u00ean alternat\u00eef t\u00ean domandin. Feqet div\u00ea b\u00ea zan\u00een ku ev hewldan hem\u00fb j\u00ee ji bo xwe bigih\u00eenin civak\u00eeb\u00fbn\u00ea \u00fb hem\u00fb be\u015f\u00ean civak\u00ea bi awayek\u00ee cid\u00ee bi pirsgir\u00eak\u00ean \u00eedeoloj\u00eek \u00fb prat\u00eek\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb ne. Her xebata akademiy\u00ea p\u00eaw\u00eest e di \u00e7ar\u00e7oveya xislet\u00ean civaka xwe de li gor\u00ee ku gelo ji bo pirsgir\u00eak\u00ean xwe dibe bersiv yan na, b\u00ea nirxandin. Akademiya Zanist\u00ean Civak\u00ee ya R\u00fbsyaya Sovyet\u00ea, ku p\u00eadiviya avaniya dewlet\u00ee p\u00ea\u015fwaz\u00ee dikir, nikar\u00eeb\u00fb t\u00eagihana \u201cazadiy\u00ea\u201d bi civaka R\u00fbsya bida dawerivandin. Dema ku mirov di d\u00eerok\u00ea de li berxwedan\u00ean gel \u00fb koman din\u00eare t\u00ea d\u00eetin ku di bingeha t\u00eak\u00e7\u00fbn\u00ean wan de pirsgir\u00eakeke wisa heye ku nikar\u00eeb\u00fbne feraseta yekpareb\u00fbn\u00ea li gor\u00ee pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ee y\u00ean rojane bigunc\u00eenin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>T\u00eako\u015feriya Xweqezenckirin\u00ea: Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriyey\u00ea <\/strong><\/p>\n<p>Ji bo ku xebat\u00ean akademiy\u00ean m\u00eenak\u00ean wan karibin werin z\u00eadekirin werin f\u00eamkirin, li cem m\u00eenak\u00ean d\u00eerok\u00ee, p\u00eaw\u00eest e were diyarkirin ku di roja me ya \u00eero de j\u00ee hewldan hene. Di v\u00ea watey\u00ea de bi \u015fiklek\u00ee \u015f\u00eanber bidestgirtina prat\u00eeka Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriye ku bi qas\u00ee deh salan e d\u00ea s\u00fbdmend be. Xebat\u00ean akademiy\u00ean civak\u00ee y\u00ean Rojava ku \u00eed\u00eeaya wan ew e taybetmendiy\u00ean gelek prat\u00eek\u00ean li c\u00eehan\u00ea di nava xwe de bihew\u00eene, li v\u00ea erdn\u00eegariya du caran ji \u015fore\u015fa mirovahiy\u00ea re malovan\u00ee kiriye gelo d\u00ea karibe ji n\u00fb ve xwe bigih\u00eene w\u00ea \u015fensa mezin? Yan j\u00ee gelo di nava ava bo\u015f diherike ya d\u00eerok\u00ea ya r\u00fbbara modern\u00eeteya demokrat\u00eek a sosyal\u00eest de kariye zelaliya xwe ya \u00eedeoloj\u00eek bi r\u00eaxistin bike? Zehmetiy\u00ean ku me li jor d\u00fbr \u00fb dir\u00eaj an\u00eene ziman \u00ean dema em jiyana bi wate ji n\u00fb ve ava dikin p\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eenin \u00e7i ne? Ji bo ku li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriye, li Rojava akademiy\u00ean civak\u00ea werin avakirin, wek\u00ee li jor bi heman n\u00ear\u00eena dah\u00fbr\u00eener \u00fb rexnegir m\u00eazekirina li pirsgir\u00eakan, d\u00ea bibe sedem ku pirsgir\u00eak \u00fb her wiha n\u00eaz\u00eekb\u00fbn\u00ean li ser \u00e7areseriy\u00ea \u00e7i ne zelatir bibin. Div\u00ea em destp\u00eak\u00ea bandor\u00ean v\u00ea rew\u015f\u00ea y\u00ean sosyo-pol\u00eet\u00eek \u00fb sosyo-ps\u00eekoloj\u00eek derxin hol\u00ea. Ev \u00ea bike ku feraseta \u2018akademiy\u00ean civak\u00ee\u2019 were f\u00eamkirin.<\/p>\n<p>Wek\u00ee ku li hem\u00fb Kurdistan\u00ea b\u00fby\u00ee ji aliy\u00ea d\u00eerok\u00ee ve cihek\u00ee ku pol\u00eet\u00eekay\u00ean dagirker bi \u015fiklek\u00ee her\u00ee k\u00fbr t\u00ea me\u015fandin j\u00ee Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea ye. Neteweperestiya BAAS\u2019\u00ea ya bi p\u00ea\u015fengiya partiya BAAS\u2019\u00ea dihat wateya destwerdana civakb\u00fbna e\u015f\u00eer\u00ean Rojhilata Nav\u00een, pol\u00eet\u00eekay\u00ean Erebkirin\u00ea bi r\u00eabaz\u00ean \u00eenkar \u00fb \u00eemhay\u00ea me\u015fandiye. P\u00eakhateya civaka Rojava ku di bin bandora pol\u00eet\u00eekay\u00ean as\u00eem\u00eelasyon \u00fb qirkirin\u00ea de maye, feraset \u00fb hi\u015fmendiya \u2018pirrengb\u00fbn\u00ea\u2019 , bi pir bawer\u00ee \u00fb pir ol\u00ee dij\u00ee. P\u00eakhatey\u00ean Xiristiyan \u00fb Cih\u00fb ku li beramber\u00ea hemleya d\u00eerok\u00ee ya \u00ceslam\u00ea xwe parastine, di encam de b\u00fbye sedem ku taybetmendiy\u00ean heterojen \u00ean civak\u00ee werin parastin j\u00ee. Ji aliy\u00ea baweriy\u00ea ve hewandina pir baweriyan ku yek ji taybetmendiy\u00ean civak\u00ee y\u00ean modern\u00eeteya demokrat\u00eek e, n\u00ee\u015faneya dewlemendiya ol, ziman \u00fb zarava ye j\u00ee. T\u00ea d\u00eetin ku t\u00eako\u015f\u00een\u00ean p\u00eakhatey\u00ean wisa y\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean di \u00e7ar\u00e7oveya modern\u00eeteya demokrat\u00eek de z\u00eade z\u00eade ze\u00eef b\u00fbne \u00fb \u00e7avd\u00ear\u00eekirina v\u00ea d\u00ea ji bo avakirina akademiy\u00ean civaka alternat\u00eef gir\u00eeng be. Li beramber\u00ee p\u00ea\u015fketina \u015faristaniya \u00ceslam\u00ea di \u00e7ar\u00e7oveya desthilatdariy\u00ea de, her \u00e7end\u00ee kevne\u015fopiya berxwed\u00ear a gelpar\u00eaz a tesaw\u00fbf\u00ee hebe j\u00ee, bi qas\u00ee ku mirov karibe b\u00eaje tine p\u00ea\u015fketina hi\u015fmendiy\u00ea ya xwe disp\u00eare h\u00eaza xwe bi xwe, ze\u00eef e. Ji bo y\u00ean hey\u00ee j\u00ee eger were gotin ku di bin bandora z\u00eade ya dewlet\u00ean dagirker de \u015fikil digirin d\u00ea ne \u015fa\u015f be. Ya ku t\u00ea jiy\u00een di wateyek\u00ea de rew\u015fa ku bi \u00e7av\u00ea hi\u015fmendiya desthilatdar a hakim \u00fb oryantal\u00eezm\u00ea li xwe din\u00eare. Rastiyeke civak\u00ee ku ji aliyek\u00ee ve bi xem \u00fb fikara xweparastin\u00ea t\u00eakiliy\u00ean xwe y\u00ean bi derve re qut dike \u00fb li aliy\u00ea din j\u00ee bi xem \u00fb fikara ku xwe bi kap\u00eetal\u00eezm\u00ea bide qeb\u00fblkirin heya bi daw\u00ee s\u00eenga xwe j\u00ea re vedike hakim e. Hem\u00fb taybetmendiy\u00ean Rej\u00eema BAAS\u2019\u00ea ku xwe li kap\u00eetal\u00eezma c\u00eehana rojava digire l\u00ea m\u00eenak\u00ean Kap\u00eetal\u00eezma rojhilat, m\u00eenak\u00ean w\u00ea y\u00ean R\u00fbsya Sovyet\u00ea \u00fb \u00c7\u00een\u00ea ji xwe re qeb\u00fbl kiriye n\u00ee\u015fan dide.<\/p>\n<p>Di civak\u00eeb\u00fbna Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriyey\u00ea de, ji aliy\u00ea taybetmendiy\u00ean kesayetiya civak\u00ee ve ku t\u00eako\u015f\u00eena xweb\u00fbn\u00ea bi sosyal\u00eeteya xweparastin\u00ea dime\u015f\u00eene, taybetmendiy\u00ean netew-dewlet \u00fb dagirkeriy\u00ea di zikhev de t\u00ean jiy\u00een. Ti\u015ft\u00ea ji perwerdey\u00ea t\u00ea f\u00eamkirin, dibistan\u00ean dewlet\u00ea ne. Kevne\u015fop\u00eepar\u00eaz\u00ee-rew\u015feke bi xumam a di nav de kap\u00eetal\u00eezm j\u00ee heye di hem\u00fb civak\u00ea de li ser qada hizr\u00ee hakim e. Zem\u00eeneke civak\u00ee ku bi bandora pol\u00eet\u00eekayan ji derve b\u00ea \u00eerade hatiye hi\u015ftin, hatiye yekrengkirin \u00fb civaka neolot\u00eek t\u00ea de hatiye xetimandin derketiye plana p\u00ea\u015f. Em dikarin diyar bikin ku ji ber giraniya nasnamey\u00ean bingeh\u00een \u00ean civak\u00ee, nasnamey\u00ean \u00e7and\u00ee \u00fb ol\u00ee dest\u00fbr\u00ea nade takekes ku karibe xweseriy\u00ean xwe bij\u00ee. Tev\u00ee ku takekes tine t\u00ea hesibandin, zem\u00eeneke xurt heye ku derketin\u00ean n\u00fb j\u00ee were kirin. Ev j\u00ee rastiyeke cuda ye. Kap\u00eetal\u00eezm dixwaze bersiva v\u00ea rastiya hey\u00ee bide. Bi Projeya Rojhilata Nav\u00een a Mezin pol\u00eet\u00eekay\u00ean perwerdey\u00ea ku bi gel, civak, kom \u00fb civat\u00ean her\u00eam\u00ea pol\u00eet\u00eekay\u00ean qirkirin\u00ea didin qeb\u00fblkirin dixin meriyet\u00ea. Ev pol\u00eet\u00eeka li ser civak \u00fb takekes nakok\u00ee \u00fb dubendiyeke bingeh\u00een derdixe p\u00ea\u015f. Ji aliyek\u00ee ve bi israr \u00eedeolojiya kap\u00eetal\u00eezm\u00ea ya b\u00eacivakirin\u00ea \u00fb hem j\u00ee nakokiy\u00ean xwe av\u00eatina ber bext\u00ea kevne\u015fopiyan wek\u00ee pirsgir\u00eaka bingeh\u00een t\u00ea jiy\u00een.<\/p>\n<p>Rojava ku yek ji cih\u00ean bingeh\u00een \u00ea \u00e7\u00eab\u00fbna \u015faristaniya demokrat\u00eek e, di heman dem\u00ea de dibistana civakb\u00fbn\u00ea ye. Her wisa j\u00ee taybetmendiya civak\u00eeb\u00fbna \u00e7andin\u00ee \u00fb gund hucreya kok e, di heman dem\u00ea de ew taybetmendiya ku Rojava bi w\u00ea heya bi roja me ya \u00eero di civak\u00eeb\u00fbn\u00ea de israr dike. Heta mirov dikare li her gund\u00ee am\u00fbr\u00ean ji beriya deh hezar sal\u00ee bib\u00eene. Di heman dem\u00ea de li cem d\u00eerok\u00ea, jiyan\u00ean rabor\u00ee t\u00ea wateya dewlemendb\u00fbna f\u00eamkirina mirov j\u00ee. \u015eore\u015fa bajaran j\u00ee wek\u00ee v\u00ea, li ser heman erdan li cem nirx\u00ean jiyan\u00ea y\u00ean ji beriya xwe li ser bingeha cih\u00earengb\u00fbn\u00ea \u00e7\u00eab\u00fbye. V\u00ea bi heman \u015fikl\u00ee ji bo guher\u00een\u00ean hi\u015fmendiy\u00ea j\u00ee r\u00ea vekiriye. Armanca cih\u00earengb\u00fbna v\u00ea car\u00ea ew e ku li azadiy\u00ea bigere, nirx\u00ean demokrat\u00eek \u00fb exlaq\u00ee bipar\u00eaze. Ji bo l\u00eager\u00ean destp\u00eak\u00ea y\u00ean azadiy\u00ea malovan\u00ee kiriye, van taybetmendiyan j\u00ee n\u00ee\u015fan dide; tev\u00ee ku van taybetmendiyan n\u00ee\u015fan dide \u015fikilgirtineke tim\u00ee di pozisyona parastin\u00ea de ye \u00fb t\u00eagihi\u015ftin\u00ean sosyo-ps\u00eekoloj\u00eek j\u00ee afirandiye. Ji ber ku deformeb\u00fbna \u00e7and\u00ee \u00fb baweriy\u00ea bi xebat\u00ean hi\u015fmendiy\u00ea b\u00ea bandor dibin, ji aliy\u00ea r\u00eabaz\u00ean heb\u00fbna xwe domandin\u00ea ve li \u015f\u00fbna afirandin\u00ea xwe bi ya kevn ve \u015fidandin, her\u00eam\u00ee mayin, b\u00ea berhem\u00ee t\u00ea jiyankirin. R\u00eabaza desthilat\u00eepar\u00eaz \u00fb dogmat\u00eek, dest\u00fbr nedaye ku cih\u00earengb\u00fbn\u00ean bi n\u00eeqa\u015f\u00ea p\u00eak werin bi p\u00ea\u015f bikevin. Yan j\u00ee n\u00eeqa\u015f\u00ean hey\u00ee nekar\u00eene qalib\u00ean diyar derbas bikin. Kevne\u015fopiya medresey\u00ea ya perwerdey\u00ea tev\u00ee ku di pozisyona hey\u00ee de li dij\u00ee kap\u00eetal\u00eezm\u00ea di berxwedan\u00ea de ye j\u00ee, nekariye ji bo n\u00eeqa\u015f \u00fb n\u00fbb\u00fbn\u00ean di asta gerd\u00fbn\u00ee de ne bibe bersiv. Yan j\u00ee n\u00eeqa\u015fan nekar\u00eene qalib\u00ean hey\u00ee derbas bikin. Wek\u00ee ku R\u00eaber Apo ji bo civaka Rojhilata Nav\u00een gotiye, v\u00ea rew\u015fa par\u00e7ey\u00ee ya qat bi qat, \u201cyan d\u00ea derbas bike yan j\u00ee d\u00ea xwe bikuje\u201d. Mijara her\u00ee bi lezg\u00een\u00ee ew e, t\u00eakiliy\u00ean di navbera p\u00eakhatey\u00ean desthilatdar \u00fb berdevken kevne\u015fopiya p\u00eakhatina civak\u00ee de were r\u00eak\u00fbp\u00eakirin. Ev lezg\u00een\u00ee ji bo civak\u00ea t\u00ea \u00e7i watey\u00ea? Gelo civak di ferqa v\u00ea lezg\u00eeniy\u00ea de ye? Div\u00ea daxwaz\u00ean civak\u00ea \u00e7awa werin p\u00ea\u015fwaz\u00eekirin? Div\u00ea bi k\u00eejan r\u00eabazan p\u00eadiv\u00ean civak\u00ea werin e\u015fkerekirin. P\u00eaw\u00eest e aliy\u00ean w\u00ea y\u00ean k\u00eam, t\u00ear\u00ea nakin yan j\u00ee ferq \u00fb cudahiya aliy\u00ean w\u00ea y\u00ean \u015fa\u015f \u00e7awa j\u00ea re were e\u015fkerekirin \u00fb k\u00eejan r\u00eabaz werin bikaran\u00een? Ma p\u00eaw\u00eest\u00ee p\u00ea heye destwerdanek ji derve ji civak\u00ea re were kirin? Gelo ev destwerdan d\u00ea bi cewhera civak\u00ea re bibe yek? \u00db gelek pirs\u00ean bi lezg\u00een\u00ee \u00fb bersiv\u00ean wan d\u00ea me ber bi perwerdey\u00ean akademiy\u00ea ve bibin.<\/p>\n<p>Ten\u00ea d\u00ea karibe bi xebat\u00ean avab\u00fbna akademiyan-akedem\u00eeb\u00fbn\u00ea ya di nava civak\u00ea de bi civak\u00ea re ev lezg\u00een\u00ee were derbaskirin. P\u00eaw\u00eest e ji v\u00ee aliy\u00ee ve d\u00fbrketina civak\u00ea ji dagirkeriya ku t\u00ea wateya h\u00ea j\u00ee par\u00e7eb\u00fbna hi\u015fmendiya par\u00e7eb\u00fby\u00ee, \u00e7awa bibe? Hewce dike derbaskirina par\u00e7eb\u00fbn\u00ea bi k\u00eejan xebata hi\u015fmendiy\u00ea were kirin? P\u00eaw\u00eest e di k\u00eejan zem\u00een\u00ea de tevger \u00e7\u00eabibe? Bersiv\u00ean pirs \u00fb pirsgir\u00eak\u00ean bi v\u00ee \u015fikl\u00ee beriya her ti\u015ft\u00ee div\u00ea mirov di nava pirs \u00fb pirsgir\u00eak\u00ea de bigere. Gir\u00eeng e ku ev bibe r\u00eabaza bingeh\u00een a xebat\u00ean akademiy\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Li Rojava Xebata Ji N\u00fb Ve Zind\u00eekirina Hi\u015fmendiy\u00ea <\/strong><\/p>\n<p>Perwerdeya destp\u00eak\u00ea ku li ser bingeha t\u00eakiliy\u00ean civakb\u00fbn\u00ea hatib\u00fb bir\u00eak\u00fbp\u00eakirin, di sedsala derbasb\u00fby\u00ee de di nava PKK\u2019\u00ea de ji aliy\u00ea R\u00eaber Abdullah Ocalan ve hatiye p\u00ea\u015fxistin. Bi r\u00eabaz \u00fb usl\u00fbba yekparepar\u00eaz ku bi fikr \u00fb kedeke mezin a n\u00eev sedsal\u00ea ji aliy\u00ea R\u00eaber Abdullah Ocalan ve hatiye afirandin, civaka n\u00fb hatiye bip\u00ea\u015fxistin. Ji n\u00fb ve jin wek\u00ee faktora jiyan\u00ea ya yekem\u00een \u00fb p\u00eakh\u00eanera bingeh\u00een a jiyan\u00ea qeb\u00fblkirin \u00fb f\u00eamkirin, di v\u00ea r\u00eabaz\u00ea de di ser\u00ee de aliy\u00ea w\u00ea y\u00ea her\u00ee diyarker e. \u00cefadeya prat\u00eek\u00ee ku d\u00eerok di k\u00ealiy\u00ea de ye, civak ji aliy\u00ea takekes ve xwe dide der, wek\u00ee perwerde b\u00fbye ti\u015ftek\u00ee n\u00fb. Div\u00ea ev prat\u00eek \u00e7awa civaka demokrat\u00eek ava bike? Div\u00ea civaka demokrat\u00eek bibe xwediy\u00ea r\u00eabazeke \u00e7awa ya perwerdey\u00ea? P\u00eaw\u00eest e bi k\u00eejan r\u00eabaz \u00fb away\u00ean perwerdey\u00ea hi\u015f\u00ea zilam\u00ea serdest \u00fb civaka desthilat\u00eepar\u00eaz a hegemon were derbaskirin? Div\u00ea hem\u00fb be\u015f\u00ean civak\u00ea, \u00e7awa bi heq\u00eeqet\u00ea re hev bib\u00eenin? P\u00eaw\u00eest e bi k\u00eejan mijar\u00ean perwerdey\u00ea ji kesayetiya ku dagirkeriy\u00ea ew afirandiye heya bi fikra azad derbasb\u00fbn \u00e7\u00eabibe? P\u00eaw\u00eest e feraseta perwerdeya ji ne\u00e7ar\u00ee \u00e7awa were derbaskirin? Div\u00ea \u00e7i were kirin ku civaka ku li perwerdey\u00ea hatiye biyan\u00eekirin, bi daxwaz \u00fb dil\u00ea xwe bixwaze were perwerdey\u00ea? Bersiv\u00ean pirs\u00ean bi v\u00ee \u015fikl\u00ee bi perspekt\u00eefa modern\u00eeteya demokrat\u00eek a R\u00eaber Apo bi perwerdeya ku daneheva n\u00eev sedsal\u00ea ye derketiye hol\u00ea.<\/p>\n<p>H\u00ea j\u00ee aliy\u00ean werin diyarkirin hene. Tev\u00ee v\u00ea j\u00ee p\u00eaw\u00eest b\u00fb xebata bingeh\u00een a hi\u015fmendiy\u00ea, akademiy\u00ean civak\u00ee li beramber\u00ea hi\u015fmendiya netewe-dewletpar\u00eaziya S\u00fbriye bihatana r\u00eaxistinkirin. Bersiva kr\u00eez\u00ean t\u00ean jiy\u00een, bi pergala perwerdeya ji aliy\u00ea R\u00eaber Apo ve hatiye p\u00ea\u015fxistin \u00fb di naveroka n\u00eeqa\u015fan de hatiye peydakirin. Kevne\u015fopiya civaka demokrat\u00eek ji neteweperestiya BAAS\u2019\u00ea hatiye qetandin. Pi\u015ft\u00ee 1979\u2019an R\u00eaber Apo, bi \u00e7alakiyeke mezin a perwerdey\u00ea berxwedan daye destp\u00eakirin. P\u00eawend\u00ee \u00fb t\u00eakiliya bi xwe bi gelek\u00ee re t\u00ea maneya perwerdeya civak\u00ee. T\u00eako\u015f\u00eena li dij\u00ee b\u00eabaweriy\u00ea t\u00ea me\u015fandin, d\u00ea wateya rast\u00een a berxwedan\u00ea biafir\u00eene. Her yek civ\u00eena bi gel re hatiye lidarxistin, ketina her malek\u00ea \u00fb ew cih wek\u00ee dibistan\u00ea l\u00ea kirin bi xwe berxwedan e, t\u00ea wateya ders\u00ea ku ji bo akademiy\u00ea hewce ye. Civ\u00een ten\u00ea ne ji bo \u00e7\u00eenek\u00ea ne, ne ji bo cinsek\u00ea\/\u00ee ne, tov\u00ean civakeke n\u00fb b\u00fbn. Her civ\u00eena dihat lidarxistin jin \u00fb zilam, ji heft heta bi heft\u00eay\u00ee hem\u00fb civak tevl\u00ee dib\u00fb, d\u00eesa b\u00eay\u00ee ku nasnameyek were liber\u00e7avgirtin, Ereb, Kurd, \u00c7erkez, Ermen\u00ee dikar\u00eeb\u00fbn tevl\u00ee bibin. D\u00eesa her kes\u00ean ji her baweriy\u00ea Misilman, \u00caz\u00eed\u00ee, Xr\u00eestiyan, A\u015f\u00fbr\u00ee tevl\u00ee b\u00fbye, ji her ziman \u00fb leh\u00e7ey\u00ea her kes\u00ee xwe \u00eefade kiriye. Ev li Rojava ti\u015ftek\u00ee n\u00fb ye, destp\u00eakek e. Em dibin \u015fahide w\u00ea; R\u00eaber Apo civakb\u00fbn\u00ea bi jiyaneke bi wate ji n\u00fb ve ava dike. Perwerdeya civak\u00ea ku xwe disp\u00eare 19 salan, li beramber\u00ea feraseta el\u00eet, \u00e7\u00een\u00ee ku biyan\u00ee dike \u00fb par\u00e7e dike hatiye p\u00ea\u015fxistin. Di her k\u00ealiy\u00ea de \u00fb li her der\u00ea bi her be\u015fa civak\u00ea re bi r\u00eabazeke ku cih nade ferq \u00fb cudahiya cinsan perwerdeya gel li dar xistiye. Ev r\u00eabaza perwerdey\u00ea ji aliy\u00ea sosyolojik ve hewldana avakirina ji n\u00fb ve ya civakek\u00ea ye. Ewqas j\u00ee t\u00ea wateya ku civak cara destp\u00eak\u00ea bi \u00eeradeya xwe tevl\u00ee bibe, b\u00eay\u00ee ku ti xem \u00fb tirsa cezagirtin\u00ea hebe bi ziman\u00ea xwe fikra xwe b\u00eene ziman. Ji ber v\u00ea hesta azadiy\u00ea ya di bingeha w\u00ea de heye, perwerde ji aliy\u00ea civak\u00ea ve t\u00ea qeb\u00fblkirin.<\/p>\n<p>Diyarkirina v\u00ea rastiye bi qas\u00ee ku w\u00ea ji bo S\u00fbriye-Rojava s\u00fbdmend be, ewqas j\u00ee d\u00ea ji bo civaka Rojhilat j\u00ee gir\u00eeng \u00fb s\u00fbdmend be. F\u00eamkirina ji xebat\u00ean akademiy\u00ea di roja me ya \u00eero de, f\u00eamkirineke wisa ye ku ji aliy\u00ea hi\u015fmendiya desthilatdariy\u00ea ve hatiye avakirin. Di nava v\u00ea f\u00eamkirin\u00ea de c\u00eehana takekes\u00ean bi qas\u00ee ku ji civak\u00ea qut b\u00fbne ewqas j\u00ee ji civakb\u00fbn \u00fb \u00eeradeya civakb\u00fbn\u00ea qutb\u00fbne heye. P\u00eaw\u00eest e were diyarkirin, ku gel \u00fb kesayetiy\u00ean bi pol\u00eet\u00eekay\u00ean dagirkeriy\u00ea re, as\u00eem\u00eelasyon \u00fb nijadkujiy\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb mane bi xwe b\u00eabawer in, b\u00ea\u00eed\u00eea ne, li h\u00eaza xwe biyan\u00ee ne \u00fb ev hem\u00fb wek\u00ea pirsgir\u00eak\u00ean giran \u00ean bingeh\u00een t\u00ean jiy\u00een. T\u00ea zan\u00een, kesayetiy\u00ean wateya heb\u00fbn\u00ea ji b\u00eer kirine \u00fb jiyan ji bo wan b\u00eawate b\u00fbye, bi hi\u015fmendiy\u00ean bi \u00e7avek\u00ee oryantal\u00eest li xwe din\u00earin beyar in, b\u00eaberhem \u00fb ne zind\u00ee ne. Rew\u015fa b\u00fbna \u00e7ol \u00fb sehra, kilsgirt\u00eeb\u00fbn \u00fb zuwab\u00fbn, dijberiya heq\u00eeqet\u00ea ye ku li ser ser\u00ea gel\u00ean Kurdistan \u00fb Rojhilata Nav\u00een t\u00ea p\u00eakan\u00een. Diviyab\u00fb ku li beramber\u00ea hi\u015fmendiya zuwab\u00fby\u00ee, hi\u015f\u00ean beyarb\u00fby\u00ee, ev n\u00fbb\u00fbna d\u00eesa di nava civak\u00ea bi xwe de bihata peydakirin. N\u00eaz\u00eekb\u00fbneke ku civak\u00ea bi xwe esas digire, q\u00eemet \u00fb nirx dide her takekes \u00fb endama\/\u00ea civak\u00ea wek\u00ee bingeh\u00een, esas\u00ee \u00fb heq\u00eeqet derketiye hol\u00ea. N\u00eaz\u00eekb\u00fbna felsef\u00eek \u00fb t\u00eako\u015feriya R\u00eaber Apo ya bi \u015fikl\u00ea \u201cjin\u00fbve \u015f\u00eenkirina dara zuwab\u00fby\u00ee\u201d ku 19 salan berdewam kiriye, ji bo akademiy\u00ean civak\u00ee b\u00fbye ava jiyan\u00ea. Bi \u015fore\u015fa 19\u2019\u00ea T\u00eermeha 2012\u2019an re hatiye d\u00eetin ku ev heq\u00eeqet ne z\u00eadegaviyek e. Ti\u015fta ku hatiye jiy\u00een ev e; di d\u00eeroka mirovahiy\u00ea de ji rew\u015fa ku civakek j\u00ea diket \u015fik \u00fb guman\u00ea gelo ew heye yan tine, ew civak diket nav w\u00ea p\u00eavajoya guher\u00een\u00ea ku ew j\u00ee nirxek e. Descartes bi \u015fikl\u00ea \u201ck\u00eejan heq\u00eeqet e\u201d di navbera pergala desthilatdar \u00fb fikra azad de guman jiyaye. Bersiva ji bo gumanperestiya w\u00ee, berevaj\u00ee ya w\u00ee, \u2018civak\u2019 e. R\u00eaya ji n\u00fb ve vegera li jiyan\u00ea, ne ji bo xwe ji bo hinek\u00ean din nefes dist\u00eene. \u015eervantiya ji bo watey\u00ea di t\u00eako\u015f\u00eena v\u00ea r\u00eay\u00ea de wek\u00ee r\u00eabaza bingeh\u00een a t\u00eako\u015f\u00een\u00ea hate diyarkirin. \u00c7\u00eakirina civak\u00ea ji aliy\u00ea civak\u00ea bi xwe ve, f\u00eamkirina akademiy\u00ean roja me ya \u00eero bi cewhera w\u00ea ve hevr\u00fbkirin b\u00fb. Xebat\u00ean wek\u00ee pro-akadem\u00ee werin f\u00eamkirin \u00fb pergal\u00ean civ\u00eenan \u00ean her be\u015fa civak\u00ee digirin nava xwe, di roja me ya \u00eero de b\u00fbne bingeh\u00ean civak\u00ee y\u00ean xweseriya demokrat\u00eek \u00fb r\u00eaxistina akademiyan.<\/p>\n<p>T\u00eag\u00eena Akademiya \u00fb naveroka w\u00ea bi R\u00eaber Apo gih\u00ee\u015ftiye cewhera xwe; ev di rastiya \u015fore\u015fa Rojava de derketiye hol\u00ea. Pirsgir\u00eaka perwerdekirina civak\u00ea li dij\u00ee bi her \u015fikl\u00ea pergal\u00ean desthilatpar\u00eaz, li dij\u00ee \u015fikl\u00ea r\u00eaxistinb\u00fbnan di her dem\u00ea de, li ser esas\u00ea n\u00eaz\u00eekb\u00fbna akademiyan a R\u00eaber Apo hatiye bidestgirtin. Pi\u015ft\u00ee bi \u015fore\u015fa 19\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea di nava r\u00eaxistinb\u00fbna komunan de dest bi perwerdeya civak\u00ea hatiye kirin. Di nava her komun\u00ea de komisyon\u00ean perwerdey\u00ea j\u00ee hatine bir\u00eaxistin. Erka van komisyonan ew e ku li gund, belde, nav\u00e7e, bajar \u00fb kanton\u00ean t\u00ea de cih\u00ea xwe digirin, kar \u00fb xebata ron\u00eekirin\u00ea, zaneb\u00fbn\u00ea plan bikin, p\u00eak b\u00eenin \u00fb bi p\u00ea\u015f bixin. Komisyon di heman dem\u00ea de ji perwerdey\u00ea berpirsiyar e. Ew bi xwe j\u00ee di nava perwerdey\u00ea de cih\u00ea xwe digre. Mijar\u00ean dersan \u00ean heftane \u00fb mehane, t\u00ean diyarkirin \u00fb k\u00ee d\u00ea van dersan bide d\u00eesa ji aliy\u00ea komisyon\u00ea ve t\u00ea tesb\u00eetkirin. Bi piran\u00ee kes\u00ean ber\u00ea di perwerdey\u00ean R\u00eaber Apo de amade b\u00fbne t\u00ean terc\u00eehkirin. Pi\u015ft\u00ee \u015fore\u015f\u00ea bandoreke mezin a perwerdey\u00ean komunan li ser civak\u00ea \u00e7\u00eab\u00fbye. Gundiyan cara yekem\u00een j\u00ea re \u015fahid\u00ee kirine ku ji aliy\u00ea wan ve li gund, mijar t\u00ean diyarkirin \u00fb li ser n\u00eeqa\u015f t\u00ea me\u015fandin, ew bi xwe fikra xwe diyar dikin. Her wiha ev j\u00ee b\u00fbye sedem ku ji bo ku pirsgir\u00eak \u00e7areser bibin ew dikarin aqlek\u00ee hevpar bi p\u00ea\u015f xin, bawer\u00ee \u00fb h\u00eeseke wisa \u00e7\u00eab\u00fbye.<\/p>\n<p>Li ser v\u00ea bingeh\u00ea pi\u015ft\u00ee \u015fore\u015fa Rojava xebat\u00ean avakirina akademiy\u00ean civaka demokrat\u00eek dest p\u00ea kirine. Li ser esas\u00ea berxwedana wan bi xwe nasnamey\u00ean Ereb, Kurd, Tirk \u00fb Ermen \u00fb d\u00eesa bi giran\u00ee bi nasnamey\u00ean ol\u00ee y\u00ean \u00cazid\u00ee, Xristiyan, Misilman di navbera p\u00eakhatey\u00ean civak\u00ee y\u00ean pir\u00e7and \u00fb pirziman de h\u00eem\u00ean kom\u00eenal \u00ean n\u00fb hatine dan\u00een. Nav\u00ea yekey\u00ean perwerdey\u00ea li gor\u00ee forma \u00e7and\u00ee ya bingeh\u00een m\u00eerateya pir\u00e7and\u00ee ya Rojhilata Nav\u00een wek\u00ee \u201cAkademiy\u00ean Civaka Demokrat\u00eek\u201d hatine diyarkirin. Mifredat \u00fb ders\u00ean jiyan\u00ea y\u00ean guher\u00een \u00fb veguher\u00eena hi\u015fmendiya ku xwe disp\u00eare olperest\u00ee, neteweperest\u00ee, cinsiyetperest\u00ee \u00fb xwe disp\u00eare hi\u015fmendiya neteweperest p\u00eak t\u00eene, ji bo ku hi\u015fmendiya demokrat\u00eek bi wan bide qezenckirin hatine r\u00eaxistin. Li akademiy\u00ean ku armanca wan bip\u00ea\u015fxistina hi\u015fmendiya civaka demokrat\u00eek e ji her \u00e7and\u00ea, her cins\u00ea\/\u00ee, ji her baweriy\u00ea, ji her temen\u00ee, ji her p\u00ee\u015fey\u00ee, ji her cih\u00ee be\u015fdarvan hene; ev wek\u00ee n\u00eaz\u00eekb\u00fbna bingeh\u00een t\u00ea diyarkirin. R\u00eaxistinb\u00fbna ku ji ciwan\u00ean civak\u00ea \u00fb be\u015f\u00ean din \u00ean civak\u00ea y\u00ean xwediy\u00ea berpirsiyar\u00ee ne \u00fb ji hem\u00fb jin \u00fb zilam\u00ean di nav civak\u00ea de p\u00eak t\u00eene, di bin s\u00eewana akademiy\u00ean civaka demokrat\u00eek de hatiye komkirin. Her jin \u00fb zilam\u00ea ku qonaxa xwe ya zaroktiy\u00ea xelas dike b\u00eay\u00ee ku ferqa jin \u00fb zilam bike, tevl\u00eeb\u00fbna wan ji bo perwerdey\u00ea li ser bingeh\u00ea dildariy\u00ea ye. \u00c7awa ku tevl\u00eeb\u00fbn ji heman malbatan heye, her wiha z\u00eadeb\u00fbna endaman j\u00ee li ber \u00e7avan nay\u00ea girtin. Dildar\u00ee esas e. \u00c7awa ku her be\u015fa civak\u00ee digire nava xwe, ji bo ku di prat\u00eek\u00ea de civak b\u00ea f\u00eamkirin rasterast tevl\u00eeb\u00fbna be\u015fdarvanan armanca bingeh\u00een e. Li beramber\u00ea ezeziya l\u00eeberal\u00eezm\u00ea bi komunal\u00ee, hem di prat\u00eek\u00ea de \u00fb hem j\u00ee di teoriy\u00ea de, di n\u00eeqa\u015fan de bip\u00ea\u015fxistin, ji beriya her ti\u015ft\u00ee t\u00ea bidestgirtin.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee \u015fore\u015fa Rojava di nava komunan de bi r\u00eaxistina komisyon\u00ean perwerdey\u00ea n\u00eeqa\u015f hatiye destp\u00eakirin ku xebat\u00ean pro-akademiyan d\u00ea bi k\u00eejan formatan bibin pergal. Di encama perwerdeyan de ku di nava hem\u00fb civak\u00ea de belav b\u00fbne, kadro \u00fb xebatkar\u00ean civaka demokrat\u00eek \u00fb xweser hatine gihandin. Ji bo ku biyan\u00eeb\u00fbna civak\u00ee were derbaskirin \u00fb perwerdey\u00ean girt\u00ee y\u00ean deh rojan werin bir\u00eaxistinkirin, akademiy\u00ean demokrat\u00eek \u00ean civak\u00ee y\u00ean destp\u00eak\u00ea ji aliy\u00ea cih \u00fb pergal\u00ea ve d\u00eesa bi n\u00eeqa\u015f\u00ean demokrat\u00eek b\u00fbye biryar \u00fb prat\u00eeze b\u00fbye. Di sala 2013\u2019an de li her bajar \u00fb kanton\u00ea Akademiy\u00ean Civaka Demokrat\u00eek li gor\u00ee biryar\u00ean bi \u015fiklek\u00ee xweser \u00fb otonom ketine meriyet\u00ea. Di avakirina akademiyan de armanc ew e ku pirsgir\u00eak\u00ean nav\u00e7e, bajar yan j\u00ee kanton\u00ean l\u00ea hatine avakirin, bi heman \u015fikl\u00ee li gor\u00ee sosyolojiya wan deveran, \u00e7areseriya pirsgir\u00eakan, d\u00eesa bi \u00eeradeya hevpar a kes\u00ean li van deveran dij\u00een were l\u00eakol\u00eenkirin. Kes\u00ean \u00e7\u00fbne dibistan\u00ean dewlet\u00ea yan j\u00ee nekar\u00eene bi\u00e7in, dixwaze bila xwendin \u00fb niv\u00eesandina wan hebe yan tine be, kes\u00ean cotkar yan j\u00ee di \u00e7\u00eakirina avahiyan de dixebitin, rew\u015fa wan a zewic\u00eeb\u00fbn\u00ea \u00e7i dibe bila bibe \u00fb hwd. hedef ew e ku her takekes para xwe ji \u00eedeolojiya demokrat\u00eek bigire. Li ser pirsgir\u00eak\u00ean her\u00eam\u00ee bi n\u00eaz\u00eekb\u00fbneke akadem\u00eek \u00fb bi feraseteke akadem\u00eek-zanist\u00ee n\u00eeqa\u015fkirin \u00fb ji bo wan peydakirina \u00e7areseriyan, wek\u00ee r\u00eabaza bingeh\u00een hatiye diyarkirin. Berevaj\u00ee r\u00eabaza modern\u00eest hiyerar\u015f\u00eek a bi \u015fikl\u00ea ders dide-ders dist\u00eene, p\u00ea\u015fxistina \u00e7anda ku bizane hevdu guhdar bike \u00fb ji hevdu f\u00eam bike, wek\u00ee r\u00eabaza bingeh\u00een hatiye diyarkirin. Mijara her ders\u00ea ji aliy\u00ea kes\u00ean cuda ve bi format\u00ean cuda t\u00ean day\u00een. V\u00ea r\u00eabaz\u00ea li ser gel bandoreke wisa ya ps\u00eeko-sosyal kiriye; xwetevl\u00eekirina di asteke b\u00eadaw\u00ee de \u00fb qeb\u00fblkirina modela ku alternat\u00eefa perwerdeya dewletperest-qalibpar\u00eaz e. Li \u015f\u00fbna pergala perwerdeya ku afirandina civakeke homojen dike hedef, p\u00eavajoyeke wisa ya perwerdey\u00ea t\u00ea jiy\u00een; be\u015f\u00ean civak\u00ee y\u00ean ji her p\u00ee\u015fey\u00ee yan j\u00ee kes\u00ean b\u00ea p\u00ee\u015fe tevl\u00ee dibin, ji her gr\u00fbb\u00ea, her kes ferq \u00fb cudahiy\u00ean hev f\u00eam dikin \u00fb hem j\u00ee ferq \u00fb cudahiy\u00ean xwe bi xwe f\u00eam dikin.<\/p>\n<p>Dema ku di \u00een\u015faya civak\u00ea de rol t\u00ea l\u00eestin ev armanc \u00fb p\u00ea\u015fdatir bi form\u00ea civak\u00eeb\u00fbn\u00ea derdikevin hol\u00ea. Ji bo ku berpirsiyariya \u00een\u015faya civak\u00ee dana qezenckirin\u00ea zehmet\u00ee r\u00fb didin. Di destp\u00eaka van zehmetiyan de t\u00eako\u015f\u00eena li beramber\u00ea hi\u015fmendiya civaka dewletdar \u00fb avakirina jiyana kom\u00eenal heye. R\u00eabaza jiyan\u00ea ya li derdora kap\u00eetal\u00ea, hilber\u00eener\u00ee \u00fb afir\u00eener\u00ee koh kiriye, xetimandiye. Xwegihandina r\u00eaxistinb\u00fbna \u015f\u00eanber a hi\u015fmendiya ku dikare ji civaka mezaxtker xwe paqij bike \u00fb ber bi qad\u00ean hilber\u00eene ve biherike h\u00ea j\u00ee \u00e7\u00eaneb\u00fbye.<\/p>\n<p>Wek\u00ee me li jor j\u00ee diyar kir, t\u00eag\u00eena akademiy\u00ea nav\u00ea w\u00ee bax\u00e7ey\u00ee ye ku Platon li Yewnan\u00eestan\u00ea perwerdeya vekir\u00ee dime\u015fand \u00fb l\u00ea n\u00eeqa\u015f dikir. Ev r\u00eabaza perwerdey\u00ea ku perwerdeya vekir\u00ee \u00fb n\u00eeqa\u015f\u00ean vekir\u00ee b\u00eay\u00ee heb\u00fbna \u00e7ewis\u00een \u00fb ferzkirinan her tim\u00ee \u00e7\u00eab\u00fbne, nav\u00ea akadem\u00ee l\u00ea hatiye kirin, heya bi roja me hatiye domandin \u00fb b\u00fbye kevne\u015fop\u00ee. Di nava pergala dewlet\u00ea de ev r\u00eabaz, bi hi\u015fmendiya poz\u00eet\u00eev\u00eest b\u00fbye par\u00e7eyek ji pergal\u00ea. Di ser\u00ee de bi armanca xwegihandina her be\u015fa civak\u00ee \u00fb \u00e7areserkirina pirsgir\u00eakan, li her kantona hatiye avakirin, p\u00eadiviya r\u00eaxistinkirina akademiyan hatiye p\u00ea\u015fwaz\u00eekirin. Her akadem\u00ee di bin berpirsiyariya w\u00ea civaka nav\u00e7e, bajar \u00fb kanton\u00ea de ye. Tevl\u00eeb\u00fbn li ser esas\u00ea dildariy\u00ea ye. S\u00eenordarkirinek tine ye. Ji bo xebat\u00ean r\u00eaxistinkirina saziy\u00ean avab\u00fbna pi\u015ft\u00ee \u015fore\u015f\u00ea, perwerdey\u00ean destp\u00eak\u00ea li ser bingeh\u00ea \u00eedeolojiya modern\u00eeteya demokrat\u00eek p\u00eak hatine.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ber Bi Civak\u00eeb\u00fbneke N\u00fb Ve<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Di van deh sal\u00ean derbasb\u00fby\u00ee de em dikarin behsa serkeftina xebatan bikin, ku bi perspekt\u00eefa dana qezenckirina hi\u015fmendiya kom\u00eenal hatine me\u015fandin \u00fb ji bo avakirina civaka demokrat\u00eek hewce ne. Wek\u00ee li jor j\u00ee behsa w\u00ea dibe yekpareb\u00fbna teor\u00ee-jiyan\u00ea dana qezenckirin, di encama bi hev re jiyana bist \u00fb \u00e7ar seatan de bi p\u00ea\u015f ketiye. Perwerdey\u00ean deh yan j\u00ee panzdeh rojan \u00ean bi \u015fikl\u00ea perwerdey\u00ean girt\u00ee t\u00ean me\u015fandin, di roja me ya \u00eero de li ser esas\u00ea daxwaz \u00fb p\u00ea\u015fniyara civak\u00ea j\u00ee di navbera b\u00eest yan j\u00ee sih rojan de t\u00ea lidarxistin. P\u00eavajoya deh salan a derbasb\u00fby\u00ee ji me re dib\u00eaje, ev r\u00eabaza perwerdey\u00ea ji aliy\u00ea gel ve hatiye qeb\u00fblkirin.<\/p>\n<p>R\u00eabaz\u00ea perwerdey\u00ea li ser bingeh\u00ea n\u00eeqa\u015fa gi\u015ft\u00ee ye. Ji bo kategoriy\u00ean wek\u00ee y\u00ean f\u00ear dibin-y\u00ean f\u00ear dikin dest\u00fbr nay\u00ea dayin. Pi\u015ft\u00ee n\u00eeqa\u015fa li ser ders\u00ean w\u00ea roj\u00ea, nirxandina perwerdeya w\u00ea roj\u00ea j\u00ee bi hev re t\u00ea kirin. Mijar\u00ean perwerdey\u00ea di \u00e7ar\u00e7oveya sosyal\u00eeteya hey\u00ee de li ser bingeh\u00ea xwegihandina zaneb\u00fbna civakb\u00fbn\u00ea ye. Kes\u00ean di pergala perwerdey\u00ea de cih\u00ea xwe digirin di hem\u00fb kar \u00fb bar\u00ea r\u00eaxistinkirina akademiy\u00ea de cih\u00ea xwe digirin \u00fb bi v\u00ee \u015fikl\u00ee j\u00ee kevne\u015fopiya demokrat\u00eek derdikeve hol\u00ea. P\u00ea\u015fxistina berpirsiyariya civak\u00ee \u00fb xwepakkirina ji hiyerar\u015f\u00ee, \u00eeqtidarperest\u00ee \u00fb cinsiyetperestiy\u00ea armanca bingeh\u00een e. Dema ku hem\u00fb xebat\u00ean ne\u00e7ar in werin kirin di jiyan\u00ea de hatin parvekirin, berpirsiyariya li beramber\u00ee hev j\u00ee bi p\u00ea\u015f dikeve. Hi\u015fmendiya desthilat\u00ee \u00fb kolet\u00ee, par\u00e7ekirin\u00ean yekparetiy\u00ea y\u00ean bi reng\u00ea \u015f\u00eanber-razber, ruh-beden, zeman-mekan, dilin\u00ee-anal\u00eet\u00eek, gerd\u00fbn\u00ee-her\u00eam\u00ee, ontoloj\u00ee-ep\u00eestemoloj\u00ee \u00fb agah\u00ee-zan\u00een, t\u00ean derbaskirin. Ji dervey\u00ee kes\u00ean ku dema xwe ya zaroktiy\u00ea dij\u00een, li gel hev jiy\u00eena her be\u015fa civak\u00ea, r\u00ea \u00fb r\u00eabaza xwe\u015fu\u015ftina ji hi\u015fmendiya poz\u00eet\u00eev\u00eest e. Ev rast\u00ee ji raboriya deh salan a akademiy\u00ean civak\u00ee hatiye f\u00eamkirin. Biyan\u00eeb\u00fbna ku di bin \u00e7ewisandina bi taybetmendiy\u00ean zuwa \u00fb hi\u015fk \u00ean malbat\u00ee, ol\u00ee, neteweperest\u00ee \u00fb mezheb\u00ee de \u015fikil digire, bi r\u00eabaza \u201cperwerdeya girt\u00ee\u201d ya demkurt t\u00ea derbaskirin. R\u00eabaza bi hev re parvekirina b\u00eest \u00fb \u00e7ar saet\u00ean roj\u00ea, jiyana dendik a civaka n\u00fb ye. Takekes\u00ean ku hev nas nakin \u00fb li gund \u00fb bajar\u00ean cuda cuda mezin b\u00fbne, dan\u00fbstendina \u00e7and\u00ea dikin \u00fb hev nas dikin. Di heman dem\u00ea de ji hem\u00fb p\u00ee\u015feyan yan j\u00ee kes\u00ean ne xwediy\u00ea p\u00ee\u015fe dikarin tevl\u00ee van akademiyan bibin. Y\u00ean ku di dibistan\u00ean pergal\u00ea de mezin b\u00fbne, tev\u00ee kes\u00ean di komun\u00ean gundan de tevl\u00ee jiyan\u00ea b\u00fbne di akademiy\u00ean civak\u00ee de cih\u00ea xwe digirin. Bi \u015fiklek\u00ee kolekt\u00eef r\u00eaxistinkirina jiyan\u00ea, bi biryar\u00ean be\u015fdarvanan bi xwe \u00e7\u00eadibe. N\u00eaz\u00eekb\u00fbna berpirsiyar\u00eegirtin yan j\u00ee berpirsiyar\u00ee dane kes\u00ean din, bi guher\u00een\u00ean r\u00eaveberiy\u00ea deh rojan carek\u00ea t\u00ea qezenckirin. Berpirsiyariya bi \u015fikl\u00ea hemwez\u00eefe, di navbera cins\u00ean jin \u00fb zilam de t\u00ea p\u00eakan\u00een. Ji armanc\u00ean bingeh\u00een yek ew e ku protot\u00eepa jiyan\u00ea li akademiyan were p\u00eakan\u00een. M\u00eenak, dibe ku jineke ciwan a 18 sal\u00ee li cem zilamek\u00ee 50 sal\u00ee bibin berpisiyar\u00ean w\u00ea dewrey\u00ea, yan j\u00ee xortek\u00ee 18 sal\u00ee \u00fb jineke 50 sal\u00ee dikarin bi hev re berpirsiyariya w\u00ea dewr\u00ea rakin.<\/p>\n<p>Ji komun\u00ean gund heya bi mecl\u00ees\u00ean bajaran, di nava her r\u00eaxistina pol\u00eet\u00eek de berdevka\/\u00ea xwe bi cih dike. \u00db bi v\u00ee \u015fikl\u00ee di avakirina civaka demokrat\u00eek de bi rola xwe ya pol\u00eet\u00eek radibe. Dike ku civak bi xwe perwerdeya xwe bi r\u00eaxistin bike. Biryar\u00ean li ser mijara ku d\u00ea perwerdey\u00ean heftane, mehane \u00fb rojane \u00e7awa werin r\u00eaxistinkirin, di encama n\u00eeqa\u015f\u00ean ku gel di nava xwe de bime\u015f\u00eene t\u00ean diyarkirin. Li Bakur-Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea \u00fb Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea tevl\u00eeb\u00fbna perwerdeyan, wek\u00ee r\u00eagezek\u00ea hatiye qeb\u00fblkirin.<\/p>\n<p>Yek ji armanc\u00ean perwerdeya akademiy\u00ean civak\u00ee j\u00ee ew e ku zaneb\u00fbn\u00ea bide qezenckirin \u00fb bide f\u00eamkirin ku perwerde di asta jiyan\u00ee de gir\u00eeng e. Heger di nava civak\u00ea de ev zaneb\u00fbn \u00e7\u00eanebibe sedemek j\u00ee nebesiya wan kes\u00ean perwerdekar in. Ev nebes\u00ee bi r\u00eabazan dikare b\u00ea derbaskirin. Ze\u00eefiy\u00ean metodoloj\u00eek \u00ean ku ji ber rojane xwe n\u00fb nake derdikeve hol\u00ea, ji astengiy\u00ean bingeh\u00een \u00ean kom\u00eetey\u00ean perwerdey\u00ea ne.<\/p>\n<p>Cewhera xebat\u00ean akademiy\u00ean civak\u00ee y\u00ean Rojava, \u00e7\u00eakirina formeke jiyan\u00ea ye. Li gor\u00ee v\u00ea ji bo dewreya perwerdey\u00ea ya mehane, ji her saz\u00ee \u00fb her mecl\u00ees\u00ea kotaya tevl\u00eeb\u00fbn\u00ea wek\u00ee hejmar t\u00ea diyarkirin. Ev kota li gor\u00ee ku hejmara dewrey\u00ea sih yan j\u00ee sih \u00fb penc be t\u00ea amadekirin. Her be\u015fdarvaneke\/\u00ee t\u00ea akademiy\u00ea ber\u00ea hatiye amadekirin. Li akademiy\u00ea jin \u00fb zilam li be\u015f\u00ean cuda dim\u00eenin, di nava roj\u00ea de li cih\u00ean jiyan\u00ea (mitbax, cih\u00ean spor\u00ea, dibistan \u00fb hwd.) bi hev re tevger dikin. Di saet\u00ean destp\u00eak\u00ea y\u00ean roj\u00ea de her\u00ee k\u00eam n\u00eev saet\u00ea spor t\u00ea kirin. Pi\u015ft\u00ee spor\u00ea bi hev re ta\u015ft\u00ea t\u00ea xwarin, lalik-fereq bi hev re t\u00ean \u015fu\u015ftin. Mitbax\u00e7iy\u00ea\/a w\u00ea roj\u00ea di heman dem\u00ea de yek ji endam\u00ean kom\u00eena erkdar a w\u00ea roj\u00ea ye. Ji bo ku jiyana kom\u00eenal a w\u00ea roj\u00ea bidome, kes\u00ea\/a ji xwarin\u00ea berpirsiyar dikare tevl\u00ee perwerdey\u00ea nebe. Eger bixwaze tevl\u00ee perwerdey\u00ea bibe, bi desteka kom\u00eenal a heval\u00ean din bi hev re xwarin t\u00ea amadekirin. Ferq \u00fb cudahiya jin \u00fb zilam tine ye. Kesek\u00ee\/a di jiyana xwe de xwarin \u00e7\u00eanekiribe j\u00ee ji ber berpirsiyariya w\u00ee\/\u00ea ya rojane ya akademiy\u00ea, p\u00eaw\u00eest e dema dora w\u00ee\/\u00ea hat bibe mitfax\u00e7\u00ee (a\u015fp\u00eaj). Di v\u00ea de armanca bingeh\u00een ew e, ku bi keda w\u00ee\/\u00ea bi xwe li p\u00ea\u015fber\u00ee civata di nav de ye wek\u00ee takekesek\u00ee\/\u00ea berpirsiyariya xwe b\u00eene cih. Gava destp\u00eake ya derbaskirina taybetmendiy\u00ean feodal \u00fb civak\u00eeb\u00fbna hey\u00ee ku ji qad\u00ean jiyan \u00fb xebat\u00ea y\u00ean cinsiyetperest p\u00eak t\u00ea, di akademiya civak\u00ee de li ser bingeha plansaziya bi zaneb\u00fbn t\u00ea av\u00eatin. Eger zilamek nizanibe xwarin\u00ea \u00e7\u00eake, li cem kesek\u00ee dizane xwarin\u00ea \u00e7\u00eake wek\u00ee erkdar\u00ea roj\u00ea t\u00ea diyarkirin. Armanc ew e ku hesta hevkar\u00ee \u00fb kolekt\u00eev\u00eezm\u00ea bi wan re were p\u00ea\u015fxistin. Her tim di cih de nabe, her kes li gor\u00ee daxwaza xwe tevbigere yan j\u00ee kesek li gor\u00ee xwe hevalek\u00ee\/\u00ea xwe diyar bike nabe. Hedefa bingeh\u00een; her kes\u00ea\/a t\u00ea perwerdey\u00ea hev nas bike \u00fb bi hev re jiyan\u00ea parve bike. \u00cavar\u00ea dema ku ders xelas dibe, di rew\u015fa ku hem\u00fb be\u015fdarvan amade ne de vegotin \u00fb n\u00eeqa\u015f\u00ean di dersan de hatine kirin t\u00ea nirxandin.<\/p>\n<p>Ji s\u00ea rojan carek\u00ea yan j\u00ee di hefteyek\u00ea de rojek\u00ea (mijara ku d\u00ea her \u00e7end rojan carek\u00ea bibe p\u00ea\u015fniyar\u00ean be\u015fdarvanan j\u00ee t\u00ea fikir\u00een), li ser mijar\u00ean wek\u00ee d\u00ea jiyan \u00fb t\u00eakiliy\u00ean nava kom\u00eenan \u00e7awa bibin, k\u00eamasiy\u00ean hey\u00ee, n\u00eaz\u00eekb\u00fbn\u00ean \u015fa\u015f yan j\u00ee li ser berhemdariya dersan nirxandin bi p\u00ea\u015f dikevin. Ev nirxandin di civ\u00een\u00ean mehane ku hem\u00fb be\u015f\u00ean gir\u00eaday\u00ee xebata akademiy\u00ea tevl\u00ee dibin de t\u00ean parvekirin. Pirsgir\u00eak \u00fb r\u00eay\u00ean \u00e7areseriy\u00ea y\u00ean van pirsgir\u00eakan t\u00ean \u00eefadekirin, li ser pirsgir\u00eak\u00ean nehatine \u00e7areserkirin j\u00ee bi hev re n\u00ear\u00een \u00fb p\u00ea\u015fniyar t\u00ean p\u00ea\u015fxistin. Armanc \u00fb hedefa bingeh\u00een bi van civ\u00eenan ew e ku bi takekes zaneb\u00fbna tevl\u00eeb\u00fbna pol\u00eet\u00eek bide qezenkirin \u00fb takekes bi p\u00ea\u015f bixe. Hedef; li ser bingeh\u00ea rexne \u00fb rexnedan\u00ea \u015fa\u015fit\u00ee werin derbaskirin, k\u00eamas\u00ee werin temamkirin \u00fb bi v\u00ea r\u00eay\u00ea berpirsiyariya pol\u00eet\u00eek were bip\u00ea\u015fxistin. Di heman dem\u00ea de rexne j\u00ee t\u00ea bip\u00ea\u015fxistin, heq\u00ea rexnedan\u00ea j\u00ee t\u00ea parastin. Pi\u015ft\u00ee ku xwarina \u00eavar\u00ea bi hev re t\u00ea xwarin, bi \u015fiklek\u00ee serbest, akt\u00eev\u00eetey\u00ean wek\u00ee sohbet, p\u00ea\u015fbaziy\u00ean fotbol, voleybol hwd. t\u00ean kirin. D\u00eesa n\u00fb\u00e7e bi hev re t\u00ean guhdarkirin. Saet\u00ean etud\u00ea y\u00ean \u00eavar\u00ea j\u00ee hatine plankirin. Gr\u00fbb\u00ean l\u00eakol\u00een\u00ea t\u00ean \u00e7\u00eakirin. Her gr\u00fbbek mijarek\u00ea digire dest \u00fb pi\u015ft\u00ee demeke diyar, derbar\u00ea l\u00eakol\u00eena hatiye kirin, \u00eavar\u00ea du saetan sem\u00eener\u00ea dide. Armanca v\u00ea plansaziy\u00ea, dana qezenckirina f\u00earb\u00fbna xwendin\u00ea, dana qezenckirina r\u00eabaz\u00ean l\u00eakol\u00een\u00ea \u00fb baweriya bi xwe ya xwe\u00eefadekirina li p\u00ea\u015fber\u00ee civatek\u00ea ye.<\/p>\n<p>Berpirsiyar\u00ean dewrey\u00ean akademiy\u00ea \u00fb d\u00eesa r\u00eaveberiy\u00ean akademiy\u00ea y\u00ean ji nava civak\u00ea, plansaziya her roj\u00ea \u00e7\u00eadikin \u00fb ji p\u00eakan\u00eena v\u00ea plansaziy\u00ea berpirsiyar in. Li her akademiy\u00ea bi \u015fikl\u00ea hevserokatiy\u00ea kar \u00fb bar\u00ea bir\u00eavebirina akademiy\u00ea t\u00ea me\u015fandin. Endam\u00ean di r\u00eaveberiya akademiy\u00ea de cih\u00ea xwe digirin, 24 saetan dikarin li akademiy\u00ea bim\u00eenin. Ji bo her kes\u00ee\/\u00ea derfet\u00ean l\u00eakol\u00een\u00ea hatine p\u00eakan\u00een. Di mijara hatin \u00fb \u00e7\u00fbna akademiy\u00ea de ti pirsgir\u00eak nay\u00ean jiy\u00een. Li her akademiy\u00ea erebey\u00ean ji bo hatin \u00fb \u00e7\u00fbna gi\u015ft\u00ee amade ne. Kar \u00fb bar\u00ean wek\u00ea endam\u00ean komisyonan ji mal\u00ean wan an\u00een akademiy\u00ea \u00fb d\u00eesa birina mal\u00ean wan, ji bo ku p\u00eadiviy\u00ean bingeh\u00een \u00ean xwarin\u00ea ji cih \u00fb bajar\u00ean cuda werin an\u00een, y\u00ean hatine dewrey\u00ea an\u00een \u00fb birine nexwe\u015fxaney\u00ea \u00fb hwd. bi van erebeyan t\u00ean p\u00eakan\u00een. Serfkirina pereyan ne mijara n\u00eeqa\u015f\u00ea ye. P\u00eadiviy\u00ean navend\u00ee y\u00ean kolekt\u00eef, ji aliy\u00ea maliyeya xweser a akademiy\u00ea ve t\u00ea p\u00ea\u015fwaz\u00eekirin. Her kes dikare p\u00eadiviy\u00ean xwe y\u00ean taybet p\u00ea\u015fwaz\u00ee bike.<\/p>\n<p>Di plansaziya dewrey\u00ean girt\u00ee de ji bo derve ger \u00fb ge\u015ft\u00ean bi hev re hene. Serdana cih\u00ean d\u00eerok\u00ee, muze, asar\u00ean d\u00eerok\u00ee t\u00ea kirin. D\u00eesa ger \u00fb ge\u015ft\u00ean cuda yan j\u00ee li melaban p\u00ea\u015fbirk t\u00ean organ\u00eezekirin. Endam\u00ean R\u00eaveberiya Xweser a Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriyey\u00ea bi agah\u00ee \u00fb er\u00eakirina r\u00eaveberiy\u00ean akademiyan dikarin di dem\u00ean diyar de serdana dewreyan bikin \u00fb derbar\u00ea p\u00ea\u015fketin\u00ean siyas\u00ee de sohbet \u00fb n\u00eeqa\u015fan bi p\u00ea\u015f bixin. Be\u015fdarvan\u00ean dewreyan dikarin bi \u015fiklek\u00ee vekir\u00ee, r\u00fb bi r\u00fb derfet peyda bikin ku pirs, n\u00ear\u00een \u00fb rexney\u00ean xwe li cem r\u00eaveberiya pergala r\u00eaveberiya xweser n\u00eeqa\u015f bikin. Bi v\u00ea, armanca bingeh\u00een ew e her kes\u00ea\/a li akademiy\u00ean civak\u00ee perwerde dib\u00eene, di nav pergala xweser a demokrat\u00eek de tevl\u00eeb\u00fbna pol\u00eet\u00eek a demokrasiya rasterast p\u00eak b\u00eene. Di v\u00ea maney\u00ea de akadem\u00ee p\u00eapilka destp\u00eak\u00ea ya tevl\u00eeb\u00fbna pol\u00eet\u00eek in. Takekes\u00ean ku dewrey\u00ean van akademiyan dib\u00eenin li qad\u00ean di\u00e7in\u00ea, wek\u00ee bajar \u00fb gund\u00ean saz\u00ee yan j\u00ee malbat\u00ean wan l\u00ea ne, tevl\u00eeb\u00fbn\u00ean xwe y\u00ean pol\u00eet\u00eek di \u00e7ar\u00e7ovey\u00ean demokrat\u00eek de p\u00eak t\u00eenin. Akadem\u00ee di v\u00ea maney\u00ea de ocax\u00ean tevl\u00eeb\u00fbna pol\u00eet\u00eek in.<\/p>\n<p>Behskirina curey\u00ean dewrey\u00ean perwerdey\u00ea ji bo f\u00eamkirina fonsiyona akademiy\u00ean civak\u00ee y\u00ean li Rojava d\u00ea s\u00fbdmend be. \u00c7awa ku dewrey\u00ean girt\u00ee hene, her wisa dewrey\u00ean vekir\u00ee j\u00ee hene. Dewrey\u00ean vekir\u00ee, ji dan\u00ea sibe heya bi n\u00eevro ne yan j\u00ee rojane ne. \u00cavar\u00ea hem\u00fb be\u015fdarvan vedigerin li mal\u00ean xwe. D\u00eesa perwerdey\u00ean vekir\u00ee, li hem\u00fb saziy\u00ean di \u00e7ar\u00e7oveya r\u00eaveberiya xweser de j\u00ee, li gor\u00ee saet\u00ean xebat\u00ea \u00fb tempoya xebat\u00ea, li gor\u00ee daxwaza heftane yan j\u00ee mehane wek\u00ee sem\u00eener\u00ean ji yek saet\u00ea yan j\u00ee ji du saetan p\u00eak t\u00ean t\u00ean day\u00een. Mijar\u00ean sem\u00eener yan j\u00ee dersan dibe ku ji aliy\u00ea her takekes\u00ee\/\u00ea ve werin p\u00ea\u015fniyarkirin. Li gor\u00ee derfetan li gor\u00ee van p\u00ea\u015fniyaran plansaziya perwerdey\u00ea t\u00ea \u00e7\u00eakirin.<\/p>\n<p>Akademiy\u00ean civak\u00ee ji bo ji n\u00fb ve r\u00eaxistinkirina jiyan\u00ea, hewl didin bi rola model-m\u00eenak rabin. Ji ber v\u00ea armanc\u00ea her k\u00ealiya jiyan\u00ea gir\u00eak bi gir\u00eak t\u00ea h\u00fbnandin. Hem\u00fb r\u00eabaz\u00ean \u00e7\u00eakirina hi\u015fmendiya azad di ber \u00e7avan re t\u00ea derbaskirin. Rola bingeh\u00een a akademiyan ew e ku hi\u015fmendiya azad a jiyana kom\u00eenal p\u00eak b\u00eenin. Di heman dem\u00ea de perspekt\u00eefa wan heye, di jiyan\u00ea de hilber\u00een \u00fb afir\u00eeneriya adil, ekoloj\u00eek, \u00e7and\u00ee, jin \u00fb zilam bi hev re bingeh bigire; \u00e7i mijar dibe bila bibe dikin armanca xwe ku \u00e7anda l\u00eakol\u00een \u00fb n\u00eeqa\u015f\u00ea j\u00ee bi p\u00ea\u015f bixin. Ji ber v\u00ea armanc\u00ea di \u00e7ar\u00e7oveya akademiy\u00ean civaka demokrat\u00eek de navend\u00ean l\u00eakol\u00een\u00ea hatine vekirin. Fonksiyona navenda l\u00eakol\u00een\u00ea ew e ku n\u00eeqa\u015f\u00ean li akademiy\u00ean civak\u00ee t\u00ean kirin karibin bigih\u00eajin ber dest\u00ea civak\u00ea j\u00ee.<\/p>\n<p>Ji bo xwegihandina be\u015f\u00ean civak\u00ea y\u00ean nikarin tevl\u00ee perwerdey\u00ean akademiy\u00ea bibin, li ser mijar\u00ean diyar di \u00e7ar\u00e7oveya paradigmaya modern\u00eeteya demokrat\u00eek de bro\u015fur, kovar, niv\u00ees t\u00ean niv\u00eesandin. Ji aliy\u00ea tekn\u00eek\u00ee ve di qada d\u00eej\u00eetal de j\u00ee li ser nav\u00ea akademiya civaka demokrat\u00eek malperek heye. Di v\u00ea s\u00eetey\u00ea de gelek niv\u00ees, makale, materyal\u00ean perwerdey\u00ea, we\u015fan\u00ean niv\u00eesk\u00ee \u00fb d\u00eetbar\u00ee hene. L\u00ea bel\u00ea rastiyeke wel\u00ea j\u00ee heye ku t\u00ea de hilber\u00eena fikr\u00ee lawaz xuya dike.<\/p>\n<p>Di \u00e7ar\u00e7oveya \u00e7alakvaniya \u00e7and\u00ee de li ser sosyolojiya bajar\u00ea ku ew l\u00ea dij\u00een konferans, civ\u00een \u00fb akt\u00eev\u00eetey\u00ean cuda cuda t\u00ean lidarxistin. Rapor\u00ean ji encama van akt\u00eev\u00eeteyan t\u00ean derxistin ji bo r\u00eaveberiyen saz\u00ee yan j\u00ee kantonan t\u00ean p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirin. Di afirandina civaka pol\u00eet\u00eek \u00fb exlaq\u00ee de, d\u00eesa ji bo parastina heb\u00fbna xwe, jiyana hey\u00ee li gor\u00ee \u015fer\u00ea gel \u00ea \u015fore\u015fger\u00ee bir\u00eaxistinkirin, kar \u00fb bar\u00ea bingeh\u00een \u00ea akademiyan e. Bi rew\u015fa xwe ya hey\u00ee \u015fikl\u00ean mifredat \u00fb perwerdey\u00ea di \u00e7ar\u00e7oveya p\u00eadiviy\u00ean civak\u00ee de hatine bir\u00eak\u00fbp\u00eakkirin.<\/p>\n<p><strong>Di Avakirina Civaka Demokrat\u00eek De Pirsgir\u00eak\u00ean Rojan\u00ea y\u00ean Akademiy\u00ean Civak\u00ee <\/strong><\/p>\n<p>Li c\u00eehan\u00ea gelek filozof, rew\u015fenb\u00eer, sosyolog \u00fb zanyaran, ji bo derketina ji kr\u00eeza civak\u00eeb\u00fbn\u00ea ku di serdema me de ji ber modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest r\u00fb dide, gelek p\u00ea\u015fniyar kirine. B\u00eaguman gir\u00eeng in \u00fb nirxek\u00ee van p\u00ea\u015fniyaran heye. L\u00ea bel\u00ea, her \u00e7end\u00ee li ser nav\u00ea \u00e7areseriy\u00ea ev p\u00ea\u015fniyar bi p\u00ea\u015f xistine j\u00ee, nekar\u00eene asta p\u00ea\u015fniyar\u00ea derbas bikin. P\u00ea\u015fniyara \u00e7areseriya Neteweya Demokrat\u00eek ku ji aliy\u00ea R\u00eaber Apo ve di dawiya sedsala 20\u2019em\u00een \u00fb di destp\u00eaka sedsala 21\u2019em\u00een de hatiye p\u00ea\u015fxistin, ku xwe disp\u00eare paradigmaya ekoloj\u00eek, demokrat\u00eek \u00fb azad\u00eexwaziya jin\u00ea, v\u00ea gav\u00ea li hem\u00fb c\u00eehan\u00ea p\u00ea\u015fniyara yekane ye. Bi \u015fore\u015fa Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbr\u00ee re \u00e7areseriya Neteweya Demokrat\u00eek ji rew\u015fa b\u00fbna p\u00ea\u015fniyareke alternat\u00eef derketiye, dest p\u00ea kiriye p\u00eak t\u00ea. R\u00eaxistinb\u00fbna civak\u00ea ya dervey\u00ee dewlet\u00ea, bi komun-mecl\u00eesan prat\u00eeze b\u00fbye. \u015eore\u015fa Rojava ku di p\u00eakan\u00eena civaka demokrat\u00eek de zarokeke h\u00ea deh sal\u00ee bi b\u00eera mirov dixe, mezinb\u00fbna xwe didom\u00eene. Di nava v\u00ea p\u00ea\u015fketin\u00ea de, ku mirov wek\u00ee pirsgir\u00eak\u00ean mezinb\u00fbn\u00ea p\u00eanase bike, avab\u00fbna akademiy\u00ean civak\u00ee \u00fb r\u00eaxistinb\u00fbna wan j\u00ee deh sal\u00ee ye. Em dikarin diyar bikin, di p\u00ea\u015fketina t\u00eakiliy\u00ean civaka demokrat\u00eek de, ku xwe disp\u00earin azadiya jin\u00ea, zehmet\u00ee \u00fb serkeftin di zikhev de bi p\u00ea\u015f dikevin \u00fb ev rew\u015fa dizikhevdeb\u00fbn\u00ea didome. Ji aliyek\u00ee ve encam\u00ean avab\u00fbna hi\u015fmendiya cinsiyetpar\u00eaz a 5 hezar salan ku bi hem\u00fb civak\u00ea dane xwarin, ji aliyek\u00ee ve j\u00ee di heman dem \u00fb cih\u00ee de encam\u00ean kevne\u015fopiya ku li dij\u00ee desthilatperest\u00ee \u00fb koletiy\u00ea di nava berxwedaneke demokrat\u00eek de ye t\u00ea jiy\u00een. \u015eikilgirtina di bin bandora k\u00fbr \u00fb berfireh a cinsiyetperest\u00ee, neteweperest\u00ee \u00fb olperestiy\u00ea de, jiy\u00eena nakokiy\u00ean cid\u00ee j\u00ee bi xwe re t\u00eene.<\/p>\n<p>Derbaskirina hi\u015fmendiya serwer a koledar, feodal \u00fb netew-dewlet\u00ea bi ron\u00eeb\u00fbneke mezin rastiyeke wisa ye ku her kes li ser hemfikir e. Di xebat \u00fb r\u00eaxistinb\u00fbna akademiy\u00ean civak\u00ee de, perwerdey\u00ean di destp\u00eak\u00ea de bi dildar\u00ee \u00fb daxwazeke mezin dihatin d\u00eetin, her di\u00e7e quweta xwe ya cezb\u00ea k\u00eam dikin. Sedema v\u00ea ya her\u00ee gir\u00eeng, \u015fore\u015fa Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea Suriyey\u00ea h\u00ea j\u00ee di nava \u015fer de ye. P\u00eavajoya \u015fer\u00ea gel \u00ea \u015fore\u015fger\u00ee h\u00ea j\u00ee didome. Li cem v\u00ea, pirsgir\u00eaka bingeh\u00een ew e ku Xweseriya Demokrat\u00eek wek\u00ee bingeh pergala mecl\u00eesan esas digire. Li \u015f\u00fbna feraseta yek\u00eetiy\u00ea ya kom\u00eenan a hevkar\u00ee, kolekt\u00eev\u00eezm \u00fb dildariy\u00ea, derbasnekirina \u00e7anda hiyerar\u015fiy\u00ea ya civaka dewletpar\u00eaz faktoreke din e. Her \u00e7end\u00ee bi r\u00eaya akademiy\u00ean civak\u00ee dana qezenckirina hi\u015fmendiya Xweseriya Demokrat\u00eek, p\u00ea\u015fketin\u00ean di asta ronesans\u00ea de p\u00eak hatine j\u00ee, nedomdarkirina perwerdey\u00ean di kom\u00een\u00ean gundan de hatine destp\u00eakirin sedemeke din a ze\u00eefiya hey\u00ee ye. Em dikarin b\u00eajin, p\u00eavajoya xweperwerdekirin\u00ea di heman dem\u00ea de p\u00eavajoya civak\u00eeb\u00fbn\u00ea ye \u00fb ev h\u00ea di qonaxa pitikb\u00fbn\u00ea de dij\u00ee. Xwed\u00eederketina li nirx\u00ean bingeh\u00een \u00ean demokrat\u00eek \u00fb \u00e7anda modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest a b\u00ear\u00fbmetkirin\u00ea \u00fb mezaxtker di zikhev de t\u00ean jiy\u00een. Ev rast\u00ee sedema bingeh\u00een a t\u00eako\u015f\u00eena akademiy\u00ean civak\u00ee ye j\u00ee.<\/p>\n<p>Li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea akademiy\u00ean civaka demokrat\u00eek xwe xweser bi r\u00eaxistin dikin. Perwerdeya xwe disp\u00eare dildariy\u00ea, dide hewcekirin ku kes\u00ean v\u00ee kar \u00fb bar\u00ee radikin j\u00ee dildar bin. Di qonaxa niha de di mijara xwegihandina hem\u00fb civak\u00ea de pirsgir\u00eak\u00ean cur bi cur t\u00ean jiy\u00een. Di mecl\u00ees \u00fb kom\u00een\u00ean gund, tax, kolanan \u00ean destp\u00eak\u00ea hatib\u00fbn avakirin de kom\u00eesyon\u00ean perwerdey\u00ea bi kelecan \u00fb daxwazeke diyar perwerde bi r\u00eaxistin dikirin. L\u00ea bel\u00ea ev perwerde di asteke monoton, dubare de man, r\u00eabaz\u00ean dayin\u00ea nehatin guhertin. D\u00eesa seraserab\u00fbn didome. Ev rew\u015fa t\u00ea maneya xetim\u00een\u00ea \u00fb li ser tevl\u00eeb\u00fbna perwerdey\u00ea j\u00ee bandor dike. Tev\u00ee ku ji aliy\u00ea k\u00fbrb\u00fbn\u00ea ve astek heye, ji aliy\u00ea pirsgir\u00eak\u00ean bingeh\u00een \u00ean civak\u00ee ve rew\u015fa ku dib\u00eaje pirsgir\u00eak di \u2018teoriy\u00ea\u2019 de dim\u00eenin ji aliy\u00ea gel ve t\u00ea rexnekirin. Her \u00e7end\u00ee li ser pirsgir\u00eakan vekir\u00ee t\u00ea n\u00eeqa\u015fkirin \u00fb ev yek bandor\u00ean er\u00ean\u00ee \u00e7\u00eadikin j\u00ee, ji ber ku civak v\u00ea yek\u00ea bi \u015fiklek\u00ee \u015f\u00eanber nab\u00eene nakok\u00ee t\u00ean jiy\u00een. Di \u00e7\u00eakirina z\u00eam\u00een\u00ea n\u00eeqa\u015fa azad de akademiy\u00ean civak\u00ee bi rola xwe radibin, l\u00ea di dana qezenckirina h\u00eaza \u00e7areseriy\u00ea ya \u015f\u00eanber de h\u00ea j\u00ee ze\u00eef\u00ee t\u00ean jiy\u00een. Li v\u00ea der\u00ea pirsgir\u00eaka bingeh\u00een ew e ku perspekt\u00eefa akademiy\u00ean civak\u00ee \u00fb prat\u00eeka jiyana kom\u00eenal a daye qezenckirin li hem\u00fb qadan nay\u00ea p\u00eakan\u00een.<\/p>\n<p>Diviyab\u00fb t\u00eakiliy\u00ean di navbera saziyan de b\u00fbb\u00fbna armanca p\u00ea\u015fxistina civaka pol\u00eet\u00eek, l\u00ea di asteke t\u00ear\u00ea bike de p\u00eaknean\u00eena van t\u00eakiliyan wek\u00ee pirsgir\u00eakeke gir\u00eeng t\u00ea jiy\u00een. Di avakirina civaka demokrat\u00eek de rehend\u00ean cuda cuda y\u00ean civak\u00ea j\u00ee di asta saz\u00eeb\u00fbn\u00ea de r\u00eaxistinb\u00fbna xwe \u00e7\u00eakirine. Erka her rehend\u00ea ye ku p\u00eaw\u00eestiy\u00ean qada xwe p\u00ea\u015fwaz\u00ee bike \u00fb d\u00eesa ji bo ku hem\u00fb be\u015f\u00ean civak\u00ea j\u00ea s\u00fbd\u00ea bigirin derfet\u00ean perwerdey\u00ea p\u00eak b\u00eene. Her rehend li ser nav\u00ea rehenda xwe bi \u015fikl\u00ea ku akademiyan bi r\u00eaxistin bikin v\u00ea erka xwe p\u00eak t\u00eenin. L\u00ea bel\u00ea ji ber ku t\u00eakiliy\u00ean akademiy\u00ean civaka demokrat\u00eek \u00fb akademiy\u00ean rehendan nagih\u00eejin asteke saz\u00eeb\u00fby\u00ee, pirsgir\u00eaka belavb\u00fbn-par\u00e7epar\u00e7eb\u00fbna akademiyan derdikeve hol\u00ea. Akademiy\u00ean Civaka Demokrat\u00eek wek\u00ee r\u00eaxistina s\u00eewan a hem\u00fb akademiyan xwe bi r\u00eaxistin kiriye. L\u00ea bel\u00ea n\u00eaz\u00eekb\u00fbna saz\u00eeperest\u00ee \u00fb xwetengkirina her saziy\u00ea, pirsgir\u00eaka li p\u00ea\u015fiya akademiy\u00ean civaka demokrat\u00eek e \u00fb erka wan a her\u00ee gir\u00eeng e ku v\u00ea rew\u015f\u00ea derbas bikin. Fonksiyona bingeh\u00een a akademiy\u00ean boy\u00fbtan (rehend), boy\u00fbta p\u00ea re eleqadar \u00fb p\u00ee\u015feya w\u00ea ye. Li ser be\u015fek\u00ea ye, nabe ku ji bo gi\u015ft\u00ee be. M\u00eenak; rola akademiya ekonomiy\u00ea, li ser mijara ekonomiya kom\u00eenal zaneb\u00fbna xwe k\u00fbr bike, civat\u00ean ekonomiy\u00ea bi r\u00eaxistin bike yan j\u00ee zaneb\u00fbna xwe ya li ser kooperat\u00eefan k\u00fbr bike. Yan j\u00ee rola akademiy\u00ean ewlekariya hind\u00fbr\u00een, dayina perwerdeya li ser esas\u00ea ewlekariy\u00ea ye. L\u00ea rola bingeh\u00een a akademiy\u00ean civaka demokrat\u00eek ew e ku hem\u00fb yan j\u00ee be\u015feke civak\u00ea b\u00eene cem hev \u00fb her wisa feraset \u00fb f\u00eamkirina civaka yekpare \u00e7\u00eabike. Di r\u00eaxistinkirina prat\u00eek\u00ea de h\u00ea j\u00ee ev ast nehatiye girtin. Bi taybet\u00ee di xebat\u00ean bir\u00eaxistinkirina boy\u00fbtan de li \u015f\u00fbna perwerdeya bi giran\u00ee mijar\u00ean p\u00ee\u015fey\u00ee digire dest, heman mifredata akademiy\u00ean civak\u00ee t\u00ea dayin. Di v\u00ea mijar\u00ea de n\u00eaz\u00eekb\u00fbna bi israr \u00fb feraseta \u201cqada min, ez \u00ea p\u00eak b\u00eenim, kes nikare dest l\u00ea werde\u201d, rola akademiy\u00ean civaka demokrat\u00eek ze\u00eef dikin. D\u00eesa ji ber b\u00ear\u00eak\u00fbp\u00eakiya t\u00eakiliy\u00ean di navbera saziyan de pirsgir\u00eaka her ders ji aliy\u00ea her kes\u00ee dayin\u00ea, bi xwe re pirsgir\u00eaka li gor\u00ee xwe f\u00eamkirin\u00ea j\u00ee t\u00eene. Mirov dikare b\u00eaje di v\u00ea mijar\u00ea de j\u00ee pirsgir\u00eakek heye. Her \u00e7end\u00ee li gor\u00ee ferasata r\u00eageza pirrengiy\u00ea heb\u00fbna ji yek\u00ea z\u00eadetir fikran wek\u00ee dewlemend\u00ee were nirxandin j\u00ee, di akademiyan de li cih\u00ean ku nebesiy\u00ean n\u00eeqa\u015f\u00ea hene xetereya n\u00eaz\u00eekb\u00fbna dogmat\u00eek, bi xwe re pirsgir\u00eakan diafir\u00eene. B\u00eay\u00ee ku ji belavb\u00fbn-par\u00e7eb\u00fbn\u00ea re bibe sedem, hewce dike zem\u00eena ku her par\u00e7e di heman dem\u00ea de karibe wek\u00ee hem\u00fby\u00ea-par\u00e7ey\u00ea mezin xwe ava bike were afirandin. Ji bo ku perspekt\u00eefa bingeh\u00een a paradigmaya neteweya demokrat\u00eek \u201cli ber siya darek\u00ea j\u00ee be lidarxistina perwerdey\u00ea\u201d prat\u00eeze bibe, p\u00eaw\u00eest e t\u00eak\u00eeliya beden \u00fb cewher were \u00e7\u00eakirin.<\/p>\n<p>Di avab\u00fbna civaka demokrat\u00eek de fonksiyoneke cuda ya akademiy\u00ean civak\u00ee j\u00ee perspekt\u00eefa exlaq\u00ee-pol\u00eet\u00eek li hem\u00fb qadan wek\u00ee referansa bingeh\u00een jiyan\u00ee bibe. Ji bo v\u00ea yek\u00ea hewce ye anal\u00eeza sosyoloj\u00eek, d\u00eerok\u00ee \u00fb zanist\u00ee ya pirsgir\u00eak\u00ean bingeh\u00een \u00ean civak dij\u00ee bike \u00fb tevkar\u00ee bike ku mekan\u00eezmay\u00ean bir\u00eavebirin\u00ea li gor\u00ee v\u00ea werin bir\u00eaxistinkirin. Li Rojava akademiy\u00ean civak\u00ee h\u00ea xwe negihandine v\u00ea ast\u00ea. Sedema v\u00ea ya her\u00ee bingeh\u00een, par\u00e7eb\u00fbna di feraseta avakirina xweseriya demokrat\u00eek de ye. Xebata avab\u00fbn\u00ea ya par\u00e7epar\u00e7ey\u00ee ji navend\u00eeb\u00fbn\u00ea \u00e7avkaniya xwe digire. Di jiyan\u00ea de \u00e7\u00een\u00eeb\u00fbn ji beriya her ti\u015ft\u00ee, di plana p\u00ea\u015f de ye. Di qada bazirganiy\u00ea de hatina asteke hakim a \u00e7\u00eena nav\u00een, n\u00eaz\u00eekb\u00fbna w\u00ea ya israra b\u00ea\u00eedeoloj\u00eeb\u00fbn\u00ea, hewce dike bi \u015fiklek\u00ee cid\u00ee were bidestgirtin. Di perwerdey\u00ean akademiyan de be\u015fa civak\u00ee ya ku di asta her\u00ee k\u00eam de cih\u00ea xwe t\u00ea de digire \u00e7\u00eena nav\u00een e. Di perwerdey\u00ean t\u00ean d\u00eetin de di her mijar\u00ea de n\u00eeqa\u015f\u00ean li ser exlaq\u00ea li p\u00ea\u015f in. Kesek\u00ee ku bi kar\u00ea bazirganiy\u00ea re mij\u00fbl dibe, mexezeyek\u00ea dide bikaran\u00een, tevl\u00ee ders \u00fb sem\u00eener\u00ean li akademiya civak\u00ee t\u00ean dayin yan j\u00ee ji aliy\u00ea akademiy\u00ean civak\u00ee ve t\u00ean organ\u00eezekirin nabe. Wateya v\u00ea tevl\u00eeneb\u00fbn\u00ea ew e ku fikaran dike jiyana w\u00ee\/\u00ea bikeve ber l\u00eapirs\u00een\u00ea. Ligel ku fikara l\u00eapirs\u00eenkirina xwe dike j\u00ee, div\u00ea mirov tesb\u00eet bike ku sedema bingeh\u00een a tevl\u00eeneb\u00fbn\u00ea d\u00fbrb\u00fbna ji qada pol\u00eet\u00eek e.<\/p>\n<p>T\u00ea zan\u00een ku rastiya gel a hey\u00ee d\u00fbr\u00ee qad\u00ean pol\u00eet\u00eek e yan j\u00ee qad\u00ean pol\u00eet\u00eek ji bo her be\u015fa civak\u00ee ne vekir\u00ee ye, yan\u00ee civak ji raboriyeke wisa t\u00ea. Tam j\u00ee di v\u00ea mijar\u00ea de yek ji rola her\u00ee gir\u00eeng a ku akademiy\u00ean civak\u00ee p\u00ea rabe, dana qezenckirina feraseta jiyana pol\u00eet\u00eek e. Yek ji rola her\u00ee gir\u00eeng a akademiy\u00ean civak\u00ee li Rojava j\u00ee, xebata tevl\u00eeb\u00fbna pol\u00eet\u00eek e. Di dewrey\u00ean girt\u00ee y\u00ean t\u00ean me\u015fandin de jiyan bi temam\u00ee ji bo p\u00ea\u015fxistina zaneb\u00fbna tevl\u00eeb\u00fbna pol\u00eet\u00eek t\u00ea biplankirin. D\u00eesa ji bo be\u015fdarvan\u00ean xwendin \u00fb niv\u00eesandina wan nebe di saet\u00ean \u00eavar\u00ea de saetek\u00ea, ji aliy\u00ea kesek\u00ee\/e be\u015fdarvan ve perwerde t\u00ea dayin. Di akademiy\u00ean civak\u00ee de astengdar yan j\u00ee gaziy\u00ean \u015fer \u00ean bi \u015fiklek\u00ee b\u00eadeng ji dervey\u00ea civak\u00ea hatine hi\u015ftin j\u00ee cih\u00ea xwe digirin. Ji bo wan di hin kar \u00fb xebat\u00ean rojane de cudakariya poz\u00eet\u00eef t\u00ea naskirin. Bi qas\u00ee ku derfet hebe bi awayek\u00ee hesas tevger \u00e7\u00eadibe ku tevl\u00eeb\u00fbna wan di asteke her\u00ee bilind de be. Ji bo be\u015fdarvan\u00ean astengiya wan a d\u00eetin\u00ea, bih\u00eestin\u00ea, me\u015f\u00ea yan j\u00ee cuda cuda hebin, n\u00eaz\u00eekb\u00fbn\u00ean ku wan kategor\u00eeze bikin \u00fb ji dervey\u00ea civak\u00ea dib\u00eenin nay\u00ean qeb\u00fblkirin.<\/p>\n<p>Heb\u00fbna t\u00eak\u00eeliya par\u00e7e-hem\u00fb di \u00e7ar\u00e7oveya t\u00eakiliya demokrat\u00eek de qeb\u00fblkirin \u00fb p\u00ea\u015fxistina p\u00eakhatey\u00ean opt\u00eemal, fonksiyoneke din a akademiy\u00ean civak\u00ee ye. Di p\u00eakan\u00eena v\u00ea fonsiyon\u00ea de j\u00ee tengav\u00ee t\u00ean jiy\u00een. N\u00eaz\u00eekb\u00fbna navend\u00eekirina xwe ya her boy\u00fbt\u00ea yan j\u00ee her saziy\u00ea, ten\u00ea bi dersdayin\u00ea tenggirtina dest a fonksiyenelb\u00fbna akademiyan, n\u00eaz\u00eekb\u00fbneke \u00eenduksiyoner (di \u00e7ar\u00e7oveyeke pir teng de bidestgirtina ti\u015ftek\u00ee) e. Wek\u00ee ku me di destp\u00eaka v\u00ea niv\u00ees\u00ea de j\u00ee diyar kir, di avakirina hi\u015fmendiya her\u00eam\u00ee-gerd\u00fbn\u00ee yan j\u00ee par\u00e7e-hem\u00fb de, akademiy\u00ean civak\u00ee h\u00ea j\u00ee ji aliy\u00ea rola xwe ve di asteke pir k\u00eam de ne. \u00c7\u00eakirina t\u00eakiliya di navbera akademiyan de, di xebata avakirina civakeke demokrat\u00eek a n\u00fb de w\u00ea bih\u00eale ku hi\u015fek\u00ee hevpar derkeve hol\u00ea.<\/p>\n<p>Akademiy\u00ean civaka demokrat\u00eek bi \u015fiklek\u00ee xweser xwe bi r\u00eaxistin dikin. Parastina v\u00ea xweseriy\u00ea bi xwegihandina hi\u015fmendiya azad dibe. Ji ber v\u00ea yek\u00ea \u015fert \u00fb merc ew e; hewce ye li ser esas\u00ea ku hi\u015fmendiya desthilat\u00eeperest \u00fb koledar were derbaskirin t\u00eako\u015f\u00eena xwegihandina hi\u015fmendiya azad were me\u015fandin. . Ev \u015fert j\u00ee p\u00eaw\u00eest dike ku mirov li dervey\u00ee s\u00eestem\u00ea be, bibe parazvan\u00ea jiyana li dervey\u00ee dewlet\u00ea, agahiy\u00ea ji dest\u00ea s\u00eestema yekdestdar bigire \u00fb m\u00eena Prometeus bide gel. Berevajiya hi\u015fmendiya pergala ku ferqa di navbera agah\u00ee \u00fb zan\u00een\u00ea de bi pereyan bi qas\u00ee dikare berfireh dike, hem\u00fb agah\u00ee \u00fb zanista xwe bi qas\u00ee dikare bi civak\u00ea re parvekirin, ji bo xebat\u00ean akademiy\u00ean civak\u00ee bi qas\u00ee ku b\u00eay\u00ee w\u00ea nebe gir\u00eeng e. Bi armanca ku ev r\u00eagez ji bo jiyan\u00ea bibe j\u00eaneger, ne mijara n\u00eeqa\u015f\u00ea ye ku di p\u00ea\u015fber\u00ee pereyan de perwerde were d\u00eetin. \u00cedeolojiya modern\u00eeteya demokrat\u00eek, xwe disp\u00eare r\u00eaxistinb\u00fbna civaka ji dervey\u00ee kap\u00eetal\u00ea. \u00db agah\u00ee \u00fb zan\u00een di p\u00ea\u015fber\u00ee pereyan de nay\u00ea kir\u00een yan j\u00ee nay\u00ea firotin. T\u00eako\u015f\u00eena li beramber\u00ea desthilat\u00eeperestiya agahiy\u00ea (zanist) ya kap\u00eetal\u00eest ku bi esasgirtina r\u00eabaza perwerdey\u00ea ya Sof\u00eezma Yewnan hatiye afirandin, li ser v\u00ea bingeh\u00ea t\u00ea me\u015fandin. Endam\u00ean kom\u00eete ku di kom\u00eetey\u00ean perwerdey\u00ea de ders didin yan j\u00ee her kes\u00ea\/a dixwaze li ser mijarek\u00ea ders bib\u00eene, n\u00eeqa\u015f bike, l\u00eakol\u00een bike, dixwaze ji l\u00eakol\u00eenan s\u00fbd bigire, b\u00eay\u00ee ku ti \u015fert hebin dikare tevl\u00ee xebatan bibe \u00fb ji hem\u00fb xebatan s\u00fbd\u00ea bigire. Pirsgir\u00eaka di v\u00ea mijar\u00ea de t\u00ea jiy\u00een, p\u00ea\u015fwaz\u00eekirina p\u00eadiviy\u00ean ne\u00e7ar e hebin \u00ean endam\u00ean perwerdey\u00ea ne. Hewce dike keda fikir \u00fb l\u00eakol\u00een\u00ea bi r\u00eaya kooperat\u00eef\u00ean p\u00eadiviy\u00ean jiyan\u00ea y\u00ean ne\u00e7ar e hebin were p\u00ea\u015fwaz\u00eekirin, ya rast j\u00ee ev e. Di rew\u015fa hey\u00ee de ev rexistinb\u00fbn nehatiye afirandin.<\/p>\n<p>Akademiy\u00ean civaka demokrat\u00eek li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriyey\u00ea di nava civak\u00ea de mohra xwe li gelek ti\u015ft\u00ean \u2018destp\u00eak\u00ea\u2019 daye. L\u00ea bel\u00ea em dikarin b\u00eajin, di mijara ku hin dem\u00ean diyar de li ser hin mijaran sempozy\u00fbman li dar bixe \u00fb ezm\u00fbn \u00fb prat\u00eeka jiyan\u00ea ya derbas kiriye bi c\u00eehan\u00ea re parve bike \u00e7\u00eaneb\u00fbye, xebat\u00ean bingeh\u00een \u00ean entelektuel h\u00ea wek\u00ee hedef daneniye p\u00ea\u015fiya xwe. Ji v\u00ee al\u00ee ve teng dim\u00eene, xwe s\u00eenordar dih\u00eale. Li \u015f\u00fbna ku di v\u00ea mijar\u00ea de xebateke cid\u00ee ya entelektuel hebe, carina bi pirsgir\u00eak\u00ean ne bingeh\u00een dema xwe wenda dike. Di pergala Xweseriya Demokrat\u00eek a hey\u00ee de p\u00ea\u015fwaz\u00eekirina p\u00eadiviy\u00ean hem\u00fb endam \u00fb xebatkaran, wek\u00ee xebata bingeh\u00een hatiye me\u015fandin \u00fb t\u00ea me\u015fandin. P\u00eaw\u00eest e were diyarkirin ku her \u00e7end\u00ee r\u00eaxistinb\u00fbna xwe disp\u00eare van xebatan hatibe asteke diyar j\u00ee neb\u00fbna xebat\u00ean entellektuel, teng \u00fb her\u00eam\u00eeb\u00fbna y\u00ean hene xebat\u00ean li ser hi\u015fmendiy\u00ea piral\u00ee xetimandiye \u00fb di encama v\u00ea xetim\u00een\u00ea de xetereya pa\u015fve veger\u00een\u00ea heye. L\u00ea bel\u00ea di cih de ye ku mirov b\u00eene ziman, ev hi\u015fmend\u00ee h\u00ea j\u00ee \u00e7\u00eaneb\u00fbye.<\/p>\n<p>P\u00ea\u015fwaz\u00eekirina p\u00eadiviy\u00ean xebatkar\u00ean r\u00eaveberiya her\u00eam\u00ee y\u00ean pergala Xweseriya Demokrat\u00eek ji aliy\u00ea perwerdey\u00ean akademiy\u00ean civak\u00ee ve, bi roleke gir\u00eeng rab\u00fbye ku \u015fore\u015fa Rojava di demeke kurt de ji bo gel\u00ean c\u00eehane y\u00ean bindest bibe m\u00eenak. Dema em li pi\u015fta xwe diz\u00eevirin \u00fb li van deh sal\u00ean derbas b\u00fbne din\u00earin di nava bi her away\u00ea \u00ear\u00ee\u015f \u00fb \u015fer de h\u00eaza kadro ya xebat\u00ean civak\u00ee ya li hem\u00fb qadan, dikare were d\u00eetin ku bi derxistina hol\u00ea ya rola civak\u00ee ya akademiyan re t\u00eakiliya r\u00eajeyeke rast \u00e7\u00eadike.<\/p>\n<p>Di demokrat\u00eezeb\u00fbna civak\u00ea de akademiy\u00ean civak\u00ee xwediy\u00ea roleke diyar in. Pirsgir\u00eak\u00ean van \u00ean \u00e7\u00eakirina t\u00eakiliya her\u00eam\u00ee-gerd\u00fbn\u00ee, ji pirsgir\u00eak\u00ean sal\u00ean pi\u015ftre derketine hol\u00ea hatine f\u00eamkirin. Feraset\u00ean ku giraniy\u00ea didin ser ya her\u00eam\u00ee derketine hol\u00ea. L\u00eagera \u00e7areseriy\u00ea ya teng \u00fb her\u00eam\u00ee, j\u00eanerev e ku ji bo pirsgir\u00eak\u00ean dixetim\u00eenin r\u00ea veke. Di heman dem\u00ea de p\u00eaw\u00eest e were diyarkirin ku feraset\u00ean wek\u00ee biyan\u00eeb\u00fbna li hev, her kes xwe derdixe p\u00ea\u015f, her\u00eama ku ew l\u00ea cih digire derdixe p\u00ea\u015f \u00fb yekpareb\u00fbna ferq \u00fb cudahiyan tine dihesib\u00eene di nav pergal\u00ea de derketine hol\u00ea. Dema bi \u00eedeolojiya demokrasiya pirreng\u00ee, bandora qutb\u00fbna ji hev hate derbaskirin, li ser p\u00eaw\u00eestiya r\u00eaxistinb\u00fbneke n\u00fb n\u00eeqa\u015f hatin me\u015fandin, dest p\u00ea dike bingeha van ferasetan ji hol\u00ea radibe.<\/p>\n<p>Akademiy\u00ean civak\u00ee ku di civak\u00eeb\u00fbn\u00ea de gaveke li p\u00ea\u015f in bi gelek zor \u00fb zehmet\u00ee \u00fb tengasiyan li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriyey\u00ea ji dayik b\u00fbne \u00fb qonaxa xwe ya pitikb\u00fbn\u00ea jiyane. Em dikarin b\u00eajin niha j\u00ee qonaxa zarokatiya xwe dij\u00een. Rastiyek wisa li hol\u00ea ye h\u00ea di gelek mijaran de zor \u00fb zehmet\u00ee li ber der\u00ee ne. Derbaskirina van zehmetiyan xebat\u00ean gihandina hev a jiyana komunan a li gundan \u00fb meclis\u00ean bajaran d\u00ea bih\u00eale ku jiyan bi hi\u015fmendiya azad were avakirin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HEYVAN\u00ca CIVAK\u00ceB\u00dbNA N\u00db; AKADEMIY\u00caN CIVAKA DEMOKRAT\u00ceK MELSA \u00c7\u0130YA Dem\u00ean em t\u00ea de ne dem\u00ean ji n\u00fb ve bimanekirina jiyan\u00ea ne. Maneday\u00een di heman dem\u00ea de f\u00eamkirina jiyan\u00ea ye. Maneday\u00eena jiyan\u00ea ew e ku \u00eensan\u00ea \u00e7alak hayj\u00eaheb\u00fbna xwe dat\u00eene hol\u00ea. \u00censan\u00ea di ferqa xwe de di heman dem\u00ea de ew \u00eensan e ku bi jiyan\u00ea maney\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":982,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-978","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/978","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=978"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/978\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":985,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/978\/revisions\/985"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}