{"id":774,"date":"2014-10-14T16:13:11","date_gmt":"2014-10-14T16:13:11","guid":{"rendered":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=774"},"modified":"2023-02-09T13:15:53","modified_gmt":"2023-02-09T13:15:53","slug":"soresa-pisesaziye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=774","title":{"rendered":"\u015eORE\u015eA P\u00ce\u015eESAZ\u0130Y\u00ca"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia, 'times new roman', times, serif; color: #ff0000;\"><strong><em>Abdullah OCALAN<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,times new roman,times,serif;\">S\u00eayem\u00een ling\u00ea distan\u00ea y\u00ea modern\u00eeteya Ewr\u00fbpay\u00ea \u015fore\u015fa p\u00ee\u015fesazi-y\u00ea ye. Di d\u00eeroka \u015faristaniy\u00ea de rew\u015feke xwe ya xweser heye. Ji sed\u00ee sed bandoreke bi qas\u00ee ya \u015fore\u015fa cotkar\u00ee \u00fb baj\u00ear kiriye. B\u00eaguman d\u00eerokeke kevin a p\u00ee\u015fesaziy\u00ea bi qas\u00ee d\u00eeroka mirovatiy\u00ea kevin heye. Gelek veguher\u00een\u00ean \u015fore\u015fger\u00ee derbas kirine. L\u00ea li Ewr\u00fbpay\u00ea nexasim j\u00ee li Ingil\u00eestan\u00ea ji dawiya sedsala 18. ve veguher\u00een\u00ean \u00e7\u00eab\u00fbn di karek-tera \u015fore\u015f\u00ean mezin de ne. Me ber\u00ea j\u00ee bi gir\u00eeng\u00ee destn\u00ee\u015fankirib\u00fb ku di-v\u00ea mirov kap\u00eetal\u00eezm \u00fb ekonomiy\u00ea bi \u015fore\u015fa p\u00ee\u015feziy\u00ea re wekhev neke \u00fb neb\u00eene. P\u00ee\u015fesaz\u00ee diyardeyeke civak\u00ee ye ku h\u00ea j\u00ee sererast rexne l\u00ea nehatine girtin. Beriya \u015fore\u015fa p\u00ee\u015fesaziy\u00ea gund-cotkar\u00ee-bajar ti car\u00ee bi ser\u00ea xwe negihi\u015ftin w\u00ea ast\u00ea ku gefan li civak\u00ea bixwin \u00fb w\u00ea bixin tehl\u00fbkey\u00ea. Berevaj\u00ee, di qada \u00e7anda madd\u00ee \u00fb manew\u00ee de gelek nirx li p\u00ea\u015fketina civak\u00ee z\u00eade kirin. H\u00eaza sereke ya avakirina jiyana civak\u00ee p\u00eak an\u00een. Li Ewr\u00fbpay\u00ea diyardey\u00ean bi \u015fore\u015fa p\u00ee\u015fesaziy\u00ea qewim\u00een gelek\u00ee cuda b\u00fbn \u00fb bandora wan li ser jiyana civak\u00ea h\u00ea j\u00ee bi awayek\u00ee zanist\u00ee nehatiye anal\u00eezkirin \u00fb y\u00ean hatine kirin j\u00ee ji anal\u00eez\u00ean zanist\u00ee d\u00fbr in. Belk\u00ee j\u00ee yek ji wez\u00eefey\u00ean bingeh\u00een \u00ea zanista civak\u00ee ew e ku bandora p\u00ee\u015fesaziy\u00ea li ser jiyana civak\u00ee bi awayek\u00ee hosteyane l\u00ea-bikole.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,times new roman,times,serif;\">Ne bi ten\u00ea ya zanist\u00ea, p\u00ee\u015fesaz\u00ee div\u00ea her\u00ee k\u00eam bi qas\u00ee w\u00ea, daba\u015fa felsefey\u00ea be. Ji sed\u00ee sed div\u00ea felsefe p\u00ee\u015fesaziy\u00ea bixe rojeva xwe. Zanista \u00eeqt\u00eesad\u00ea p\u00ee\u015fesaz\u00ee bi ten\u00ea weke qadeke aboriy\u00ea kiriye mijar \u00fb ev k\u00eamasiyeke h\u00ea mezintir e. P\u00ee\u015fesaz\u00ee weke am\u00fbrek\u00ee hilber\u00een\u00ea y\u00ea bi bereket \u00fb rab\u00fbna ser piyan a aboriy\u00ea t\u00ea nirxandin \u00fb encam\u00ean v\u00ea we-ke qirkirin\u00ea \u00fb dewamnekirina haw\u00eerdor\u00ea derketine hol\u00ea.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,times new roman,times,serif;\">Ne mumk\u00een e ku mirov fa\u015f\u00eezm\u00ea b\u00eay\u00ee p\u00ee\u015fesaziy\u00ea bigire dest. P\u00ee\u015fe-saziy\u00ean dikarin s\u00eeleha atom\u00ea \u00fb zindiy\u00ean genet\u00eeka wan guhert\u00ee y\u00ean \u00eeht\u00eemal heye zirareke mezin bidin civak\u00ea, rew\u015fa wan ji niha ve weke tehl\u00fbkeyeke mezin t\u00ea d\u00eetin. B\u00eaguman em behsa p\u00ee\u015fesaziya ku ketiye kontrola kap\u00eetal\u00eezm \u00fb ekonom\u00eezm\u00ea dikin. Kontrola herdu meylan li ser p\u00ee\u015fesaziy\u00ea, pirr e\u015fkere derketiye hol\u00ea ku hem di \u00e7ar\u00e7oveya ma-neyeke rast\u00ee de, hem j\u00ee weke metafor r\u00ea li ber kans\u00eara civak\u00ee \u00fb insan\u00ee vedike.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,times new roman,times,serif;\">P\u00ee\u015fesaziya bi armanca kar\u00ea di her qad\u00ea de gihi\u015ftiye ber dewam-nekirin\u00ea \u00fb ispateke din a v\u00ea yek\u00ea j\u00ee b\u00eakar\u00ee, haw\u00eerdora ji ekoloj\u00eekb\u00fbn\u00ea derketiye \u00fb jihevdeketina civaka gund \u00fb cotkariy\u00ea ye. S\u00eestema dinya kap\u00eetal\u00eest li ser text\u00ea serweriy\u00ea r\u00fbni\u015ft, b\u00ea guman di navbera v\u00ea yek\u00ea \u00fb p\u00ee\u015fesaziy\u00ea de t\u00eakiliyeke xurt heye.\u00a0\u00a0T\u00ea zan\u00een ku Ingil\u00eestan bi saya p\u00ee\u015fesaziya kap\u00eetal\u00eezm\u00ea bi hegemonyay\u00ea mezin b\u00fb. Li hember\u00ee h\u00eaza serdest a hilber\u00een\u00ea ya kap\u00eetal\u00eezma p\u00ee\u015fesaziy\u00ea zehmet e ku \u015f\u00eawey\u00ean din \u00ean hilber\u00een\u00ea ango \u015f\u00eawey\u00ean din \u00ea civak\u00ea li ser piyan bim\u00eenin.\u00a0\u00a0L\u00ea h\u00ea di v\u00ea qonax\u00ea de j\u00ee ya mewz\u00fbbehs, ne hilber\u00eena ji bo p\u00eadiviy\u00ean bingeh\u00een \u00ean insan\u00ee ye, hilber\u00eena ji bo serdestiya hegemon\u00eek e.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,times new roman,times,serif;\">Pirsa bingeh\u00een ev e: Gelo div\u00ea p\u00ee\u015fesaz\u00ee ji bo p\u00eadiviy\u00ean bingeh\u00een \u00ean mirov\u00ee be, yan j\u00ee ji bo serdestiya hegemon\u00eek be? Bi \u015fore\u015fa p\u00ee\u015fe-saziy\u00ea re li ser nav\u00ea civaka exlaq\u00ee \u00fb pol\u00eet\u00eek ji bil\u00ee p\u00eadiviy\u00ean bingeh\u00een \u00ean mutleq, diviyab\u00fb p\u00ee\u015fesaz\u00ee nehatib\u00fbya er\u00eakirin. Ji aliy\u00ea d\u00eeroka mi-rovatiy\u00ea ve \u015fore\u015fa p\u00ee\u015fesaziy\u00ea wexta ku weke s\u00eayem\u00een k\u00ealiya vegu-her\u00eena mezin ket rojev\u00ea, diviyab\u00fb ji bil\u00ee p\u00eadiviy\u00ean bingeh\u00een, ji sed\u00ee sed p\u00ea\u015f\u00ee l\u00ea bihata girtin. Wez\u00eefeya bingeh\u00een a exlaq, huq\u00fbq, d\u00een, fel-sefe, zanist \u00fb pol\u00eet\u00eekay\u00ea diviyab\u00fb ev b\u00fbya. Mirovat\u00ee ji v\u00ea helwst\u00ea re xer\u00eeb n\u00eene. Di dema p\u00eakhatina \u015fore\u015fa cotkariy\u00ea de c\u00eehana t\u00eag\u00een\u00ean hatin mezinkirin \u00fb bilindkirin, dan\u00eena h\u00eem\u00ean ezman\u00ee, zanista p\u00ea\u015fket \u00fb hukm\u00ean exlaq\u00ee, v\u00ea heq\u00eeqet\u00ea \u00eefade dikin. Di \u015fore\u015fa baj\u00ear de m\u00eeto-lojiya Sumer \u00fb Misr\u00ea, zanist, zanyar\u00ee, hunera wan \u00fb h\u00eemdan\u00eena d\u00een\u00ean mezin, ispateke din a mezin a v\u00ea heq\u00eeqet\u00ea ye. Wexta \u015fore\u015fa p\u00ee\u015fesa-ziy\u00ea z\u00eade \u00fb xurt b\u00fb, \u015eore\u015fa Fransey\u00ea \u00fb b\u00fbyer\u00ean m\u00eena w\u00ea y\u00ean pi\u015ftre qewim\u00een di w\u00ea rew\u015f\u00ea de n\u00eenin ku mirov wan weke m\u00eenak\u00ean d\u00eerok\u00ee n\u00ee\u015fan bide. Berxwedana d\u00ear\u00ea, ekol\u00ean huner\u00ea, \u015fore\u015f\u00ean zanist \u00fb felsefey\u00ea bih\u00ealin p\u00ea\u015f\u00ee li kap\u00eetal\u00eezm \u00fb dewleta netewe bigirin, ji bo li ser h\u00eem\u00ea p\u00ee\u015fesaziy\u00ea ranebin p\u00eadar\u00ea, berevaj\u00ee ji bo bikevin bin fermana w\u00ea, bi awayek\u00ee bextre\u015f, m\u00eena bikevin p\u00ea\u015fbaziy\u00ea ketine nava tevger\u00ea. Di v\u00ea de, b\u00eaguman hilwe\u015f\u00eena civaka exlaq\u00ee \u00fb pol\u00eet\u00eek bi roleke bingeh\u00een rab\u00fbye.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,times new roman,times,serif;\">Div\u00ea em ba\u015f zanibin ku wexta \u015faristaniya navend\u00ee ya Ewr\u00fbpay\u00ea s\u00eestema xwe ji Rojhilata Nav\u00een bi dest xwe ve an\u00ee, gir\u00eengiya p\u00ea\u015f\u00ee bi h\u00eamana exlaq\u00ee nedab\u00fb. Berevaj\u00ee li pey bi dest ve an\u00eeneke b\u00eaexlaq b\u00fb. F. Nietzsche ji ber ku ev xiyanet ba\u015f tesp\u00eet kirib\u00fb, kit\u00eaba xwe ya bi nav\u00ea &#8220;Zerde\u015ft Weha Ferman Kir&#8221; bi h\u00earseke mezin niv\u00eesand. Nietzsche di v\u00ea mijar\u00ea de ew\u00e7end bi h\u00ears e, m\u00eena ku wisa biq\u00eere: &#8220;Her ti\u015ft\u00ea we li ser nav\u00ea modern\u00eetey\u00ea daqurtandiye, veri\u015fin.&#8221; Hemin w\u00ee wexta ev digot, w\u00ee behsa veri\u015fandina modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest a di mej\u00ee \u00fb dil\u00ea mirov de hatiye bicihkirin, dikir. Di vel\u00eestin \u00fb d\u00eenb\u00fbna w\u00ee de para v\u00ea meyl\u00ea div\u00ea pi\u00e7\u00fbk ney\u00ea d\u00eetin. L\u00ea \u00e7awa ku bi gulek\u00ea bihar nay\u00ea, bi f\u00eelozofek\u00ee j\u00ee w\u00ea p\u00ea\u015f\u00ee li dagirkirina ver\u015fiya modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest a dil \u00fb mejiy\u00ea mirov nehata girtin. Wexta ku Adorno digot &#8220;Jiyana \u00e7ewt rast nay\u00ea jiy\u00een&#8221; dixwest heman rastiy\u00ea b\u00eene ziman. Nexasim pi\u015ft\u00ee qirkirina Cih\u00fbyan haya xwe j\u00ea heb\u00fb ku jiyana modern weke hey\u00ee dewam bike, dijber\u00ea tevahiya p\u00eeroziy\u00ean exlaq\u00ee y\u00ean mirov e. Li hember\u00ee \u00e7avsor\u00ee \u00fb harb\u00fbn\u00ean kap\u00eetal\u00eezm \u00fb dewleta netewe slogana &#8220;yan sosyal\u00eezm an barbart\u00ee&#8221; m\u00eena li v\u00ea rastiy\u00ea hayil bibe. Ev hayj\u00eaheb\u00fbn gir\u00eeng in, l\u00ea gelek\u00ee k\u00eam in.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,times new roman,times,serif;\">Mirov \u015fore\u015fa p\u00ee\u015fesaziy\u00ea bi n\u00eaz\u00eekb\u00fbneke teng a ekonom\u00eest bigire dest w\u00ea bi ten\u00ea ne k\u00eam be, w\u00ea r\u00ea li ber b\u00fbyer\u00ean gelek\u00ee jir\u00eaderket\u00ee j\u00ee veke. Dis\u00eepl\u00eena j\u00eare pol\u00eet\u00eeka ekonomiy\u00ea t\u00ea gotin, m\u00eenakek\u00ee t\u00eep\u00eek e ku n\u00ee\u015fan dide bi ekonom\u00eezm\u00ea \u00e7awa ser heq\u00eeqeta civak\u00ee t\u00ea girtin \u00fb ji r\u00ea t\u00ea derxistin. Eger mirov ba\u015f bala xwe bidiy\u00ea, mirov \u00ea bib\u00eene ku eko-nom\u00eest\u00ean Ingil\u00eez ser\u00ea v\u00ea mijar\u00ea ki\u015fandine \u00fb xweber n\u00eene ku dema w\u00ea ya her\u00ee bi h\u00eaz j\u00ee dema \u015fore\u015fa p\u00ee\u015fesaziy\u00ea ye. Wez\u00eefeya bingeh\u00een a po-l\u00eet\u00eeka ekonomiya Ingil\u00eezan ew e ku li ser nav\u00ea zanista civak\u00ee cinawir\u00ea bi nav\u00ea kap\u00eetal\u00eezm\u00ea rewa bikin. K. Marks \u00fb F. Engels j\u00ee b\u00fbn destik\u00ea van hewldanan \u00fb ev j\u00ee n\u00ee\u015fan dide \u00e7end serket\u00ee \u00fb bi bandor b\u00fbne. \u015e\u00ea-wey\u00ea fikr\u00ea y\u00ea civaka exlaq\u00ee \u00fb pol\u00eet\u00eek li dawiy\u00ea t\u00ea hi\u015ftin \u00fb di v\u00ea de pol\u00eet\u00eeka ekonomiya Ingil\u00eez bi rola sereke radibe. Li ser nav\u00ea zanist\u00ea li ser v\u00ee bingeh\u00ee xiyaneta her\u00ee mezin hatiye kirin. Ekola zanista po-z\u00eet\u00eev\u00eest a Frans\u00ee duyem\u00een hevpar\u00ea mezin \u00ea v\u00ea xiyanet\u00ea ye. Ya pol\u00eet\u00eeka ekonomiya Ingil\u00eez li ser qada ekonom\u00eek kir\u00ee, ekola poz\u00eet\u00eev\u00eest a Frans\u00ee j\u00ee li ser tevahiya qada civak\u00ee p\u00eakan\u00ee. Ekola poz\u00eet\u00eev\u00eest exlaq, d\u00een \u00fb felsefey\u00ea weke metafiz\u00eek\u00ean serdema wan bihur\u00ee, xwe j\u00ee weke d\u00een\u00ea sekuler \u00ea serdema n\u00fb (modern\u00eetey\u00ea) \u00eelan kir \u00fb ev j\u00ee rastiya em behsa w\u00ea dikin gelek\u00ee ba\u015f rave dike. Derketina poz\u00eet\u00eev\u00eest j\u00ee li dema \u015fore\u015fa p\u00ee\u015fesaziy\u00ea rast t\u00ea \u00fb ev j\u00ee xweber n\u00eene, ji lewra mijar\u00ea t\u00eara xwe rohn\u00ee \u00fb zelal dike.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: georgia,times new roman,times,serif;\">\u015eore\u015fa p\u00ee\u015fesaziy\u00ea b\u00eay\u00ee ku leza xwe k\u00eam bike, dewam dike. Di d\u00ee-rok\u00ea de ti \u015fore\u015f\u00ea ev\u00e7end dir\u00eaj dewam nekiriye. Her dem derbas di-be, leza xwe z\u00eade dike. Li p\u00ea\u015fiya xwe ti asteng\u00ee \u00fb kelem\u00ee nas nake. Ji-xwe guloka herdu h\u00eaz\u00ean mezin \u00ean b\u00eas\u00eenor \u00ean ketine bin fermana wan, di p\u00eavajoyeke zikhev de ne, ji lewra j\u00ee p\u00ea\u015fketin \u00fb b\u00fbyereke cu-da nay\u00ea pay\u00een. Ango di demek\u00ea de ku kap\u00eetal\u00eezm \u00fb dewleta netewe bi awayek\u00ee kans\u00earwar\u00ee mezin dibin, nabe mirov bip\u00ea ku \u00eendustri-yal\u00eezma heb\u00fbna xwe deyndar\u00ea w\u00ea ne, rawest\u00eenin. \u00cendustriyal\u00eezm se-dema heb\u00fbna wan e. Mirov heta \u00eendustriy\u00ea ji \u00eendustriyal\u00eezm\u00ea xelas neke, mumk\u00een n\u00eene ku mirov karibe civak\u00ea ji dest\u00ea yekdestdariya dewleta netewe \u00fb kap\u00eetal\u00eezm\u00ea rizgar bike. Berevaj\u00ee, heta ku \u00eendustriyal\u00eezm weke sedema heb\u00fbna kap\u00eetal\u00eezm \u00fb dewleta netewe dewam bike, leza xwe ya gihi\u015ftiy\u00ea w\u00ea z\u00eadetir bike \u00fb biv\u00ea nev\u00ea w\u00ea heta hilwe\u015f\u00eena bi mirin a s\u00ealing\u00ean bingeh\u00een, bikud\u00eene. Gelek\u00ee gir\u00eeng e ku mirov rola \u00eendustriyal\u00eezm\u00ea di pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ee, qirkirin \u00fb hilwe\u015fandina haw\u00eerdor\u00ea de ji n\u00eaz ve h\u00fbr\u00fbk\u00fbr l\u00eabikole.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: georgia,times new roman,times,serif;\"><strong>Ji Par\u00eaznameya &#8220;Li Rojhilata Nav\u00een Qeyrana \u015earistaniy\u00ea \u00fb \u00c7areseriya \u015earistaniya Demokrat\u00eek&#8221; (Pirt\u00fbka 4&#8217;em\u00een)<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Abdullah OCALAN S\u00eayem\u00een ling\u00ea distan\u00ea y\u00ea modern\u00eeteya Ewr\u00fbpay\u00ea \u015fore\u015fa p\u00ee\u015fesazi-y\u00ea ye. Di d\u00eeroka \u015faristaniy\u00ea de rew\u015feke xwe ya xweser heye. Ji sed\u00ee sed bandoreke bi qas\u00ee ya \u015fore\u015fa cotkar\u00ee \u00fb baj\u00ear kiriye. B\u00eaguman d\u00eerokeke kevin a p\u00ee\u015fesaziy\u00ea bi qas\u00ee d\u00eeroka mirovatiy\u00ea kevin heye. Gelek veguher\u00een\u00ean \u015fore\u015fger\u00ee derbas kirine. L\u00ea li Ewr\u00fbpay\u00ea nexasim j\u00ee li Ingil\u00eestan\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":775,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-774","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi-ekoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=774"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":776,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774\/revisions\/776"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=774"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}