{"id":736,"date":"2015-04-29T14:47:25","date_gmt":"2015-04-29T14:47:25","guid":{"rendered":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=736"},"modified":"2023-02-09T11:51:06","modified_gmt":"2023-02-09T11:51:06","slug":"saxe-ekonomik-e-rastiya-kurd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=736","title":{"rendered":"\u015eAX\u00ca EKONOM\u00ceK \u00ca RASTIYA KURD"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><em><span lang=\"quz-EC\">Abdullah OCALAN<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"quz-EC\">T\u00eagihi\u015ftina zanist\u00ee ya modern\u00eetey\u00ea xwezaya civak\u00ee vediqet\u00eene li qad\u00ean c\u00fbrbic\u00fbr an gelek \u015faxan j\u00ea dibe \u00fb bi v\u00ee away\u00ee hewl dide l\u00ea serwext bibe \u00fb f\u00eahm bike. Kap\u00eetal\u00eezm weke s\u00eestemeke hegemon\u00eek mezin dibe \u00fb ev r\u00eabaz bi v\u00ea yek\u00ea ve t\u00eakildar e. Pol\u00eet\u00eeka ekonomiy\u00ea di nava zanist\u00ean civak\u00ee de ya her\u00ee \u00e7av li ser in \u00fb di v\u00ea de j\u00ee para akt\u00eev\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest a li ser ekonomiy\u00ea heye. Akt\u00eev\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest xwe wisa n\u00ee\u015fan dide, m\u00eena ku qadek e, ji siyaset \u00fb desthilatdariy\u00ea serbixwe ye, l\u00ea bi xwe ew qad e ku l\u00ea her\u00ee z\u00eade siyaset \u00fb desthilatdar\u00ee ango zor l\u00ea heye; \u00eefadeya w\u00ea zor, \u015f\u00eeddet \u00fb diyardey\u00ea ye ku em j\u00eare dib\u00eajin kara her\u00ee berdar \u00fb b\u00eahtir xwe bi pereyan berbi\u00e7av dike \u00fb her\u00ee z\u00eade hukim li civak\u00ea dike. Kap\u00eetal\u00eezm b\u00fb ew s\u00eestem ku her\u00ee z\u00eade civak ji civakb\u00fbn\u00ea d\u00fbr kir \u00fb ew li hember\u00ee rastiya w\u00ea xer\u00eeb kir. Sedema ku kap\u00eetal\u00eezm\u00ea dike s\u00eestemeke bi v\u00ee reng\u00ee t\u00eakiliya n\u00eaz a di navbera pere \u00fb \u015f\u00eeddet\u00ea de ye. Pere \u015f\u00eawey\u00ea zor\u00ea y\u00ea her\u00ee parz\u00fbnkir\u00ee ye, \u015f\u00eawey\u00ea w\u00ea y\u00ea her\u00ee dawerivand\u00ee ye. Her\u00e7iqas\u00ee ji aliy\u00ea \u00eedeoloj\u00eek ve weke dijber\u00ea desthilatdar\u00ee \u00fb dewlet\u00ea were p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirin j\u00ee h\u00eaman\u00ea di bingeh\u00ea dewlet \u00fb desthilatdariy\u00ea de ye. Kap\u00eetal\u00eezm bi ten\u00ea s\u00eestemeke xwe disip\u00eare desteserkirina berhem\u00ea z\u00eade n\u00eene; bi xwe bingeh\u00ea tevahiya s\u00eestem\u00ean desteserker, s\u00eestem\u00ean talan\u00ea ango p\u00eakhatin\u00ean desthilatdariy\u00ea ye. Mirov bi ten\u00ea w\u00ea bi \u00eendustriyal\u00eezm, kara her\u00ee z\u00eade, hilber\u00eena hemdem \u00fb bazar\u00ea bide nas\u00een, mirov \u00ea bixape. Nav\u00ea s\u00eestemek\u00ea ye; \u015f\u00eawey\u00ean her\u00ee p\u00ea\u015fket\u00ee y\u00ean r\u00eabaz\u00ean w\u00ea m\u00eatinkar\u00ee \u00fb zordestiy\u00ea bi kar t\u00eene, xwe bi maske kiriye \u00fb bi hegemonya \u00eedeoloj\u00eek xwe rewa kiriye, bi \u015f\u00eawey\u00ea desthilatdariy\u00ea y\u00ea her\u00ee z\u00eade \u015f\u00eeddet\u00ea enjektey\u00ee civak\u00ea dike (bi dewleta netewe) xwe bi r\u00eaxistin kiriye \u00fb bi \u00eendustriyal\u00eezm\u00ea ango bi awayek\u00ee teknoloj\u00eek \u00ear\u00ee\u015f dibe ser haw\u00eerdora xwezay\u00ee. S\u00eestemek e ku civak xistiye &#8220;qefesa hesin\u00ee&#8221; \u00fb ew \u00eas\u00eer kiriye. Ew \u00eedeoloj\u00ee \u00fb prat\u00eeka zor\u00ea ye ku gihandine \u015f\u00eawey\u00ean her\u00ee berfireh \u00ean qirkirin\u00ea.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"quz-EC\">Ev danas\u00eena me, serhatiy\u00ean rastiya Kurd dema bi rasthatina w\u00ea li modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest d\u00eetine pi\u015ftrast dike \u00fb ji bo v\u00ea del\u00eel\u00ean balk\u00ea\u015f p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike. Ji bo kes\u00ean dixwazin kap\u00eetal\u00eezm\u00ea \u00fb v\u00ea s\u00eestema hegemon\u00eek a serdema me f\u00eahm bikin, rastiya Kurd \u00fb Kurdistan\u00ea bi temam\u00ee weke laboratuarek\u00ea ye. R\u00fby\u00ea rast\u00ee y\u00ea kap\u00eetal\u00eezm\u00ea ne li London \u00fb New York\u00ea ye, mirov dikare w\u00ee r\u00fby\u00ee li ser xeta Amed-Hewl\u00ear, Mahabad-Qami\u015floy\u00ea nas bike. Ji bo em bi awayek\u00ee balk\u00ea\u015f bib\u00eenin welat \u00fb gelek bi tevah\u00ee xwezaya w\u00ee xistine \u00e7i rew\u015f \u00fb hal\u00ee, div\u00ea em van xetan tev\u00ee haw\u00eerdora wan nas bikin \u00fb rastiya r\u00fbt\u00ee taz\u00ee bib\u00eenin ya ku nikare xwe ve\u015f\u00eare \u00fb rewa bike. Dema me ev kir, em \u00ea bib\u00eenin, bi qirkirin \u00fb as\u00eem\u00eelasyon\u00ea, bi talan \u00fb b\u00eakarhi\u015ftin\u00ea, bi her cure \u015f\u00eawey\u00ea zordariy\u00ea, bi kirin\u00ean qirker \u00fb s\u00eenornenas \u00ean dewleta netewe, ji bo berjewendiy\u00ean rojek\u00ea y\u00ean sermayedariya burokrat\u00eek \u00fb taybet rastiya Kurd \u00e7awa ji civakb\u00fbn\u00ea hatiye derxistin, \u00e7awa welat \u00fb netewe nehatine hesibandin \u00fb \u00e7awa Kurd ji mirovb\u00fbn\u00ea derxistine.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"quz-EC\">Lewma di rastiya Kurd de \u015fax\u00ea ekonomiya hemdem nabe ku bi ten\u00ea weke jiyana ekonom\u00eek were \u015f\u00eerovekirin. Ev \u00ea bibe \u015f\u00eeroveyeke gelek\u00ee teng \u00fb mirov p\u00ea bixape. Bi qas\u00ee xuya dike, ji sed\u00ee he\u015ft\u00eay\u00ee z\u00eadetir b\u00eakar\u00ee, heywanxwed\u00eekirin \u00fb cotkariyeke hatiye tesfiyekirin, \u00e7avkaniy\u00ean dewlemend \u00ean sererd \u00fb binerd \u00ean hatine talankirin weke n\u00ee\u015faney\u00ean bingeh\u00een \u00ean ekonomiy\u00ea t\u00eane p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirin. Ev rast in, l\u00ea ev n\u00ee\u015fane gelek k\u00eam in; heq\u00eeqeta diyardeya j\u00eare ekonom\u00ee t\u00ea gotin, k\u00eam \u00eefade dikin. Niha mirov dikare reng\u00ea berevaj\u00eeker \u00fb manet\u00eakbir \u00ea pol\u00eet\u00eeka ekonomiya\u00a0<\/span>b\u00fbrj\u00fbw<span lang=\"quz-EC\">ay\u00ea b\u00eahtir bi h\u00easan\u00ee derxe hol\u00ea. Ew j\u00ee ev e; rastiy\u00ea par\u00e7e par\u00e7e dike, ango jiyan\u00ea dike m\u00eena meytek\u00ee \u00fb dixe ber l\u00eakol\u00een\u00ea. R\u00eabaza &#8220;bikuje, par\u00e7e bike, l\u00eabikole&#8221; r\u00eabazeke bi qas\u00ee s\u00eestem\u00ea hov e, r\u00eabazeke jiyan\u00ea dide \u00eenkarkirin e! Dema ya behsa w\u00ea t\u00ea kirin civak be, ne weke s\u00eestemeke zind\u00ee, bi \u00eerade, bi exlaq \u00fb yekpare radih\u00eaje civak\u00ea, berevaj\u00ee w\u00ea par\u00e7e dike, ji eyar\u00ea zind\u00eeb\u00fbn\u00ea derdixe, dike m\u00eena alavek\u00ee, ji exlaq \u00fb \u00eeradey\u00ea (bi maneya rast\u00ee ji pol\u00eet\u00eekay\u00ea) b\u00eapar dih\u00eale, ne maney\u00ea \u00fb b\u00eamaneb\u00fbn\u00ea, b\u00eawijdanb\u00fbn\u00ea \u00fb korf\u00eahmiy\u00ea p\u00ea\u015fde dibe.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"quz-EC\">Bi qas\u00ee ku xuya dike, mirov yeq\u00een dikin ku di rastiya Kurd de bandora h\u00eaman\u00ean modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest z\u00eade p\u00ea\u015fde ne\u00e7\u00fbne, bi wan b\u00fbyeran re ku diqewimin t\u00eakiliya wan tineye yan j\u00ee bi s\u00eenor e. Bi v\u00ea helwest\u00ea p\u00eaxap\u00eeneke cidd\u00ee heye. Eger h\u00eaman\u00ean modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest (qan\u00fbna kara her\u00ee z\u00eade, dewleta netewe \u00fb \u00eendustriyal\u00eezm) neb\u00fbna, tevahiya \u015fax\u00ean rastiya Kurd (welat, netewe, sosyal\u00eete, ekonom\u00ee, \u00e7and, d\u00eeplomas\u00ee) w\u00ea li ber \u00eemha \u00fb \u00eenkar\u00ea neb\u00fbna. Ji ber s\u00eestem\u00ea bi xwe di v\u00ea mijar\u00ea de tineb\u00fbn \u00fb nemanek p\u00eak t\u00ea. H\u00eaman\u00ean weke rastiya Kurd li ser piyan t\u00ean girtin li aliyek\u00ee di \u00eenkarkirina diyardeya Kurd de t\u00eane bikaran\u00een \u00fb bi awayek\u00ee m\u00eenak\u00ean w\u00ea k\u00eam hatine d\u00eetin xiyanet\u00ea dikin, li aliy\u00ea din j\u00ee heman h\u00eaman ji bo berjewendiy\u00ean xwe j\u00ea nam\u00eenin \u00fb Kurd\u00eetiya sexte dikin, r\u00eaxistin\u00ean xefk \u00ean bi maske ava dikin \u00fb s\u00eestem\u00ean bi heman reng\u00ee bi p\u00ea\u015f dixin. V\u00ea j\u00ee li ser nav\u00ea sermaye razandin\u00ea, li ser nav\u00ea \u00e7\u00eakirina fabr\u00eekeyan, r\u00ea, bendav (li dij\u00ee jiyana cotkariy\u00ea \u00fb cografyay\u00ea qirkirin), dibistan (saziy\u00ean qirkirina \u00e7and\u00ee) \u00fb mizgeftan (di war\u00ea sergirtina \u00eemhay\u00ea de d\u00een weke am\u00fbrek\u00ee \u00eedeoloj\u00eek t\u00ea\u00a0<\/span>bikaran\u00een<span lang=\"quz-EC\">), li ser nav\u00ea parastina wel\u00eat \u00e7\u00fbna eskeriy\u00ea (huner\u00ea li xwe dan\u00ea, bi k\u00eaman\u00ee ji aliy\u00ea red \u00fb qeb\u00fbla rastiya Kurd ve) weke xizmet\u00ean heta dawiy\u00ea hemdem p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dikin, li aliy\u00ea din j\u00ee li dij\u00ee t\u00eako\u015f\u00eena tek\u00fbzkirina azadiy\u00ea \u00fb parastina heb\u00fbna xwe ji tevahiya berey\u00ean civak\u00ea ve \u00ear\u00ee\u015f dikin \u00fb weke be\u015fek\u00ee ji \u00eemhay\u00ea hevkartiy\u00ea dikin; weke m\u00eenaka kurm\u00ea dar\u00ea y\u00ea ne ji dar\u00ea be, \u00eehmal nakin kurm\u00ean dar\u00ea \u00e7\u00eadikin ji bo qurm\u00ea dar\u00ea bikerit\u00eenin. Ji v\u00ee al\u00ee ve ekonom\u00ee weke am\u00fbrek\u00ee \u00eemhay\u00ea z\u00eadetir bi rola xwe radibe.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"quz-EC\">Di d\u00eerok\u00ea de Proto Kurdan h\u00eem\u00ea \u00e7anda ekonomiya cotkar\u00ee \u00fb heywanxwed\u00eekirin\u00ea dan\u00ee. Bi \u00e7and\u00ean gel\u00ean din \u00ean c\u00eeran re cara p\u00ea\u015f\u00ee d\u00ee dirok\u00ea de li ser bingeh\u00ea madenkar\u00ee, bazirgan\u00ee \u00fb acentekariy\u00ea (kar\u00fbm) ekonomiya bazar\u00ea ya xuya dike p\u00ea\u015fde birine. Heta bi ser\u00ea sedsala 19., ango heta modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest bandor li her\u00eama wan kir di ekonomiya dinyay\u00ea de ji h\u00eaman\u00ean sereke b\u00fbn. Ekonom\u00ee, hem weke \u00e7andeke madd\u00ee ya bi saz\u00ee b\u00fby\u00ee, hem j\u00ee weke z\u00eahniyeteke exlaq\u00ee \u00fb manew\u00ee h\u00een\u00ea mirovatiy\u00ea kirine. \u00c7and\u00ean di d\u00eerok\u00ea de ev\u00e7end bi kok di dused sal\u00ean daw\u00ee de ji aliy\u00ea ekonom\u00eek ve an\u00een ber \u00eeflas \u00fb petax\u00ea. Modern\u00eete ji afir\u00eener\u00ean rast\u00ee y\u00ean ekonomiy\u00ea tol\u00ea hilt\u00eene. Ser\u00ea p\u00ea\u015f\u00ee, cotkar\u00ee, heywanxwed\u00eekirin, \u00e7avkaniy\u00ean binerd \u00fb sererd kirin m\u00eatingeh, talan kirin \u00fb bi temam\u00ee mi\u00e7iqandin. Pirran\u00ee girseya \u015f\u00eaniyan, tebeqey\u00ean kedkaran kirin art\u00ea\u015feke mezin a b\u00eakaran. Bi heqdesteke her\u00ee k\u00eam hewcedar\u00ee kar\u00ean her\u00ee li erd\u00ea may\u00ee kirin. Ew kirin girseyeke mehk\u00fbm a h\u00eaza xwe ya karkirin bi her\u00ee erzan\u00ee bifiro\u015fin tevahiya dinyay\u00ea. Ji bil\u00ee \u00e7end h\u00eaz\u00ean zordar \u00fb serdest\u00ean m\u00eatinkar \u00fb komprador\u00ean s\u00eexur (qa\u015fo\u00a0<\/span>b\u00fbrj\u00fbw<span lang=\"quz-EC\">ay\u00ean xwecih\u00ee), civak bi temam\u00ee di nava bir\u00e7\u00eeb\u00fbn, b\u00eakar\u00ee \u00fb nexwe\u015fiy\u00ea de diperpite, ew b\u00eaperwerde \u00fb b\u00ea\u00e7are hi\u015ftin. Ya rast\u00ee, di v\u00ee war\u00ee de bi kirin\u00ean desthilatdariy\u00ea y\u00ean bi zaneb\u00fbn ferz kirin, zor dan civak\u00ea ji bo w\u00ea bi temam\u00ee tesl\u00eem bigirin.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"quz-EC\">Li Kurdistan\u00ea di roja me ya \u00eero de ekonom\u00ee bi temam\u00ee weke am\u00fbrek\u00ee s\u00eexurkirin \u00fb zilm\u00ea t\u00ea bikaran\u00een. Civak\u00ea b\u00eakar \u00fb bir\u00e7\u00ee dih\u00ealin \u00fb zor\u00ea l\u00ea dikin da ku xwe ji tevahiya reng\u00ean xwe y\u00ean civak\u00ee bi\u015fo \u00fb p\u00ea didin qeb\u00fblkirin ku eger dev ji Kurd\u00eetiy\u00ea berde w\u00ea bibe xwed\u00ee kar \u00fb xwarin. Ji bo kesek bibe xebatkarek\u00ee ba\u015f \u00ea dewlet\u00ea yan xebatkar\u00ea \u015f\u00eerketek\u00ea li p\u00ea\u015fiy\u00ea weke \u015fert\u00ean bingeh\u00een dat\u00eenin ku div\u00ea nirx\u00ean neteweperestiya serdest hem\u00fbyan qeb\u00fbl bike. Mirov Kurd\u00eetiy\u00ea bike, ji nasnameya Kurd ney\u00ea xwar\u00ea w\u00ea v\u00ea bikin sedem ku mirov ji \u00e7avan bikeve, ji derfet\u00ean kar b\u00eapar bim\u00eene, bir\u00e7\u00ee \u00fb xizan bibe. Hold\u00eeng \u00fb zan\u00eengeh\u00ean t\u00eane avakirin weke navend\u00ean tinekirina Kurd\u00eetiy\u00ea bi kar t\u00eenin. Bendav bi rola cinawir\u00ea cih\u00fbwar\u00ean d\u00eerok\u00ee, qad\u00ean cotkariy\u00ea, gund \u00fb ekolojiy\u00ea dadiqurt\u00eenin radibin. Bi tevah\u00ee saziy\u00ean madd\u00ee \u00fb manew\u00ee y\u00ean karibin ji diyardeya Kurd re xizmet\u00ea bikin t\u00eane p\u00fb\u00e7kirin, pa\u015f\u00ea dikin m\u00eatingeh \u00fb bi v\u00ee away\u00ee wan dikin ew am\u00fbr\u00ean xislet\u00ean Kurdan dadiqurt\u00eenin. Ji bo v\u00ea j\u00ee her cure am\u00fbr\u00ean zor \u00fb ekonomiy\u00ea (pere, kar, bazar, p\u00ee\u015fe) weke s\u00eeleh t\u00eane\u00a0<\/span>bikaran\u00een<span lang=\"quz-EC\">. Weke ku xuya dike, qad\u00ean ekonom\u00eek \u00ean div\u00ea bi pol\u00eet\u00eeka \u00fb desthilatdariy\u00ea re z\u00eade di nav hev de nebin, wan dikin ew qad\u00ean her\u00ee z\u00eade rastiya Kurd dikerit\u00eenin \u00fb diqed\u00eenin. Ji bo v\u00ea xebateke her\u00ee ji r\u00eaz\u00ea ya dukandariy\u00ea j\u00ee weke kart t\u00ea bikaran\u00een. Jixwe ji bo mirov karibe bibe xwediy\u00ea am\u00fbr\u00ean weke banke, kooperat\u00eef \u00fb fabr\u00eekey\u00ea div\u00ea mirov ji rastiya Kurd re bib\u00eaje bi xatir\u00ea te. Qedexe ye ku bi awayek\u00ee ferd\u00ee yan kolekt\u00eef ji bo rastiya Kurd li jiyan\u00ea bim\u00eene xebat b\u00eane kirin \u00fb li ser xebat\u00ean t\u00eane kirin j\u00ee kontroleke z\u00eade p\u00eak t\u00eenin. Jixwe qet firsend\u00ea nade ku bazara xwe ya xwecih\u00ee p\u00ea\u015fde bibe \u00fb bipar\u00eaze. Li ser bazar\u00ea div\u00ea ji sed\u00ee sed am\u00fbr\u00ean qelpezan \u00fb muhtek\u00eer \u00ean kap\u00eetal\u00eezm\u00ea serdest bibin. Jixwe hema b\u00eaje li \u015f\u00fbna alav\u00ean xwecih\u00ee y\u00ean tinene, alav\u00ean t\u00eane an\u00een derfet\u00ean reqabet\u00ea nay\u00ean hi\u015ftin \u00fb dikin ku xweparastina ji buhay\u00ean yekdestdaran b\u00ea\u00eemkan bibe. Di mijara qr\u00ead\u00ee, teserr\u00fbf \u00fb bacgirtin\u00ea de heman armanc heye, ango ji bo mirov karibe ji wan s\u00fbd\u00ea bigire div\u00ea dev ji Kurd\u00eetiy\u00ea berde \u00fb di nava neteweya serdest de bihele.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"quz-EC\">Bi qas\u00ee ku t\u00ea f\u00eahmkirin<span class=\" \">,\u00a0<\/span>t\u00eako\u015f\u00eena ji bo parastina heb\u00fbn \u00fb azadiy\u00ea nikare were tinekirin \u00fb li ser v\u00ee bingeh\u00ee berxwedan t\u00ea bir\u00eaxistinkirin \u00fb qad\u00ean jiyana azad t\u00eane berfirehkirin, qada ekonom\u00eek ji n\u00fb ve t\u00ea dizaynkirin. Di ser\u00ee de li navend\u00ean bajar\u00ean mezin \u00ean Kurdistan\u00ea, li qad\u00ean potansiyela wan a ekonom\u00eek xurt \u00ea bi temam\u00ee t\u00eane bir\u00eavebirin \u00fb li navend\u00ean metropolan bi hevpar\u00ean qa\u015fo\u00a0<\/span>b\u00fbrj\u00fbw<span lang=\"quz-EC\">a Kurd re hold\u00eengan ava dikin. Heta di v\u00ea mijar\u00ea de behsa karsaz\u00ean Kurd \u00ean r\u00eaveber \u00fb jin\u00ean wan dikin. Xwed\u00eagirav\u00ee gelek Kurd, heta y\u00ean Kurd\u00eetiy\u00ea dikin \u00fb hewldan\u00ean civaka siv\u00eel amade ne ku v\u00ee aliy\u00ea xwe bi awayek\u00ee ji kerxaney\u00ea xirabtir p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f bikin. Ode, yek\u00eet\u00ee t\u00eane avakirin. B\u00eaguman di tevahiya van qadan \u00fb hewldanan de h\u00eaman\u00ean durist \u00ean bi nasnameya xwe ya civak\u00ee \u00fb netewey\u00ee ve gir\u00eaday\u00ee hene. L\u00ea \u00e7awa ku di tevahiya qadan de dibe, \u00eest\u00eesna p\u00eevana gi\u015ft\u00ee betal nakin, berevajiy\u00ea w\u00ea, w\u00ea pi\u015ftrast dikin. Li vir a gir\u00eeng ew e, mirov karibe h\u00eaman \u00fb hewldan\u00ean \u00eemha \u00fb derbl\u00eadan\u00ea li ser rastiya Kurd ferz dikin \u00fb h\u00eaman \u00fb hewldan\u00ean rastiya Kurd li ser piyan digirin \u00fb dipar\u00eazin ji hev cuda bike. Li gor\u00ee ku heta civak hebe w\u00ea qada ekonom\u00eek j\u00ee hebe, div\u00ea mirov dest\u00fbr\u00ea nede ku rastiy\u00ean w\u00ea y\u00ean civak\u00ee bi xwe derb\u00ea bixwin \u00fb b\u00eane \u00eemhakirin, li \u015f\u00fbna v\u00ea, div\u00ea mirov ekonomiy\u00ea ji bo p\u00ea\u015fxistina heb\u00fbna civak\u00ee \u00fb azadkirina w\u00ea bike am\u00fbrek\u00ee k\u00earhat\u00ee.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"quz-EC\">Pi\u015ft\u00ee dagirkirina daw\u00ee ya Iraq\u00ea (2003) di \u00e7ar\u00e7oveyeke stratej\u00eek de ji bo modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest gir\u00eengiya rastiya civak\u00ee ya Kurd \u00fb Kurdistan\u00ea z\u00eade b\u00fbye \u00fb li ser v\u00ea, ekonom\u00ee j\u00ee di nav\u00ea de, kirin\u00ean veguher\u00ee y\u00ean bingeh\u00een mewz\u00fbbehs in. Nexasim hewl didin ekonomiyeke xwe\u015fhaliy\u00ea ya ku navenda w\u00ea Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea ye, p\u00ea\u015fde bibin. Li vir, tev\u00ee p\u00eakhatina siyas\u00ee, p\u00eakhatin\u00ean ekonom\u00eek j\u00ee bi temam\u00ee di kontrola h\u00eaz\u00ean xwecih\u00ee, her\u00eam\u00ee \u00fb global \u00ean hegemon\u00eek de t\u00ean p\u00ea\u015fxistin \u00fb weke model t\u00ean p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirin. Li gelek her\u00eam\u00ean dinyay\u00ea modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest dikeve nava veguher\u00een\u00ean bi v\u00ee reng\u00ee \u00fb pirr hewce dike ku mirov bi parad\u00eegmaya modern\u00eeteya demokrat\u00eek van veguher\u00eenan anal\u00eez bike \u00fb am\u00fbr\u00ean \u00e7areseriy\u00ea y\u00ean alternat\u00eef bi p\u00ea\u015f bixe. Gelek\u00ee gir\u00eeng e ku mirov firsend\u00ea nede v\u00ea s\u00eeleha daw\u00ee ya emperyal\u00eest-m\u00eatinkar ku nexasim bi r\u00eabaz\u00ean ekonom\u00eek veguher\u00eena demokrat\u00eek b\u00eates\u00eer bike. Ji lewra div\u00ea mirov s\u00ea am\u00fbr\u00ean bingeh\u00een \u00ean modern\u00eeteya demokrat\u00eek bi p\u00ea\u015f bixe; ango div\u00ea mirov neteweya demokrat\u00eek, p\u00ee\u015fesaziya ekoloj\u00eek \u00fb ekonomiya bazar\u00ea ya bi armanca civak\u00ee bi p\u00ea\u015f bixe. Hem p\u00ee\u015fesaziya ekoloj\u00eek, hem j\u00ee ekonomiya bazar\u00ea ya civak\u00ee ya armanca w\u00ea ya kar\u00ea tine ye, ji bo pi\u015ftgiriya civak\u00ee xizmet\u00ea dike \u00fb xwe disip\u00eare p\u00eadiviy\u00ean bingeh\u00een \u00ean civak\u00ee, div\u00ea weke am\u00fbr\u00ean her\u00ee gir\u00eeng b\u00eane nirxandin.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: right;\"><strong><span lang=\"quz-EC\">Ji Par\u00eaznameya &#8220;Parastina Kurd\u00ean Di Nava Penc\u00ean Qirkirina \u00c7and\u00ee De&#8221; (Pirt\u00fbka 5&#8217;em\u00een)<\/span><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Abdullah OCALAN T\u00eagihi\u015ftina zanist\u00ee ya modern\u00eetey\u00ea xwezaya civak\u00ee vediqet\u00eene li qad\u00ean c\u00fbrbic\u00fbr an gelek \u015faxan j\u00ea dibe \u00fb bi v\u00ee away\u00ee hewl dide l\u00ea serwext bibe \u00fb f\u00eahm bike. Kap\u00eetal\u00eezm weke s\u00eestemeke hegemon\u00eek mezin dibe \u00fb ev r\u00eabaz bi v\u00ea yek\u00ea ve t\u00eakildar e. Pol\u00eet\u00eeka ekonomiy\u00ea di nava zanist\u00ean civak\u00ee de ya her\u00ee \u00e7av li [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":737,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-736","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi-ekoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/736","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=736"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/736\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":738,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/736\/revisions\/738"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=736"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}