{"id":723,"date":"2015-08-18T14:00:54","date_gmt":"2015-08-18T14:00:54","guid":{"rendered":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=723"},"modified":"2023-02-09T11:04:53","modified_gmt":"2023-02-09T11:04:53","slug":"parastina-di-ware-aboriye-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=723","title":{"rendered":"PARASTINA DI WAR\u00ca ABORIY\u00ca DE"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><em>Erdal \u00caLIH<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">P\u00eaw\u00eeste ev \u00ear\u00ee\u015f\u00ean li ser aboriya civak\u00ea bi berfireh\u00ee b\u00eane d\u00eetin \u00fb s\u00eestemeke n\u00fb ya aboriya civak\u00ea\u00a0\u00a0li ser bingeh\u00ea aboriya civaka xwezay\u00ee ya ku helwesta \u00ear\u00ee\u015fkar a kap\u00eetal\u00eest vale derdixe, civak\u00ea \u00fb xwezay\u00ea bipar\u00eaze were avakirin. P\u00ea\u015fxistina saz\u00fbmeniyek\u00ee wisa t\u00ea wateya p\u00eakan\u00eena parastina cewher\u00ee ya civak\u00ea. Ten\u00ea qad\u00ean \u00e7andiniy\u00ea y\u00ean hey\u00ee j\u00ee dikarin tevahiya p\u00eadiviy\u00ean aboriya civak\u00ea dab\u00een bikin. Bi end\u00fbstriya ku li hember\u00ee ekolojiy\u00ea\u00a0\u00a0hi\u015fyar e \u00fb b\u00eay\u00ee ku xweza were xirapkirin j\u00ee, dikare hilber\u00een\u00ea p\u00eakb\u00eene. Bi enerjiya xwezay\u00ee ya ku xwe bixwe n\u00fb dike re j\u00ee p\u00eaw\u00eestiy\u00ean enerjiy\u00ea dikarin b\u00eane dab\u00eenkirin. Bi hinek bendav\u00ean bi\u00e7\u00fbk \u00fb herem\u00ee y\u00ean ku xwezay\u00ea tine nakin, xirab nakin j\u00ee dikarin p\u00eaw\u00eestiy\u00ean avdan\u00ea \u00fb enerjiy\u00ea b\u00eane r\u00eakxistin.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Di s\u00eestema n\u00fb ya aboriy\u00ea de, di t\u00eagihi\u015ftina netewa demokrat\u00eek de ji s\u00fbda(k\u00e2ra) z\u00eade re c\u00eeh n\u00een e. Li ser bingeh\u00ea berdewamkirina jiyana xwe \u00fb h\u00een z\u00eadetir s\u00fbdkirin \u00fb p\u00ea\u015fxistina kar\u00ea xwe de r\u00eajeya s\u00fbd\u00ea dibe ku were pejirandin. Komkirina sermayey\u00ea , w\u00ea bibe sedema \u00e7\u00een\u00eeb\u00fbn\u00ea, biyan\u00eeb\u00fbna ji civak\u00ea, desthilatdariy\u00ea \u00fb m\u00eatingeriy\u00ea. Ger milkiyet hebe w\u00ea bi v\u00ee away\u00ee hebe. W\u00ea bajarb\u00fbna ku ji ekolojiy\u00ea re , civakb\u00fbn\u00ea re hi\u015fyar e wisan bibe. Bajar\u00ean mezin t\u00eane wateya nexwe\u015f\u00ee \u00fb pirsgir\u00eak\u00ean mezin. Li hember\u00ee \u00e7olahiy\u00ea w\u00ea daristan b\u00eane armanckirin.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Karxaney\u00ean mezin, \u015f\u00eerket\u00ean mezin, di heman dem\u00ea de xisar\u00ean mezin \u00ean xwezay\u00ea ne j\u00ee. Ji ber v\u00ea yek\u00ea heya ji dest t\u00ea di cih\u00ean herem\u00ee de jiyanek, aboriyek\u00ee kom\u00eenal, ji bo p\u00eakan\u00eena p\u00eadiviy\u00ean xwe, li gor\u00ee taybetmendiy\u00ean herem\u00ean xwe, bi koparat\u00eefb\u00fbnek\u00ee gi\u015ft\u00ee, hilber\u00eena ku bi bingeh girtina k\u00earhatin\u00ea, dab\u00eenkirina p\u00eadiviyan esas digre div\u00ea b\u00ea p\u00ea\u015fxistin. Ev yek hem ji aliy\u00ea bazirgan\u00ee, hem ji aliy\u00ea civak\u00ee \u00fb hem j\u00ee ji aliy\u00ea parastina ekolojiy\u00ea ve w\u00ea avantaj\u00ean mezin bidest bixe.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">R\u00eaber APO di v\u00ea mijar\u00ea de wiha dib\u00eaje; &#8220;Kar\u00fbbar\u00ean ekonom\u00eek \u00ean cih nadin \u00eest\u00eesmar\u00ea, di ser\u00ee de civaka neol\u00eet\u00eek li cem tevahiya civakan bi co\u015fa cejn\u00ea hatiye p\u00eerozkirin. Xweseriya ekonom\u00eek a neteweya demokrat\u00eek s\u00eestemek e ku bi w\u00ea ev co\u015f careke din p\u00eak t\u00ea. Bendav\u00ean li ser \u00e7em\u00ean Kurdistan\u00ea hatine avakirin r\u00ea li ber felaketa mezin a d\u00eerok\u00ea \u00fb ekoloj\u00eek vekirine. Xweseriya ekonom\u00eek dest\u00fbr\u00ea nade ti bendav\u00ean ku ekolojiy\u00ea, erd\u00ean bi bereket \u00fb d\u00eerok\u00ea li ber \u00e7av nagire \u00fb heta dest\u00fbr\u00ea nade ku li \u015f\u00fbna y\u00ean temen\u00ea xwe temam kirine y\u00ean n\u00fb b\u00eane avakirin. Ger gengaz be, di tesfiyekirina wan de texs\u00eer nake. Bi ruhek\u00ee tam \u00ea seferberiy\u00ea li dij\u00ee erozyon \u00fb \u00e7olistaniy\u00ea ku dijmin\u00ea mezin \u00ea civak \u00fb zindiyan in, radiweste. Parastina ax\u00ea \u00fb bi daristankirina hawirdor\u00ea weke cureyek\u00ee her\u00ee p\u00eeroz \u00ea ked\u00ea radigih\u00eene \u00fb xebat\u00ean di van herdu qadan de t\u00ear\u00ea dikin ku b\u00eakarmay\u00eena sedsalan ji hol\u00ea rabike. \u00c7awa ku di dewlet-netew\u00ea de ji bo daneheva sermaye \u00fb kar\u00ea qada her\u00ee p\u00eeroz a xebat\u00ea qada kara her\u00ee z\u00eade ye, li cem neteweya demokrat\u00eek j\u00ee xebat\u00ean ji bo daristanan, erd \u00fb zeviyan qad\u00ean her\u00ee p\u00eeroz in ku xebat\u00ean di v\u00ee war\u00ee de tevahiya d\u00eerok\u00ea civak li ser piyan girtine. B\u00eay\u00ee kap\u00eetal\u00eezm \u00fb \u00eendustriyal\u00eezm\u00ea civak dikarin jiyana xwe bidom\u00eenin; l\u00ea erd \u00fb daristan nebin jiyana civak\u00ee nikare dewam bike. Kap\u00eetal\u00eezm\u00ea civak ji erd, gund \u00fb daristanan qut kir \u00fb di bingeh\u00ea b\u00eakariy\u00ea de j\u00ee ev heye. H\u00eaza kar a erzan \u00fb kewara b\u00eakaran ji bo kara her\u00ee z\u00eade ya kap\u00eetal\u00eezm\u00ea her hewce b\u00fbn \u00fb lewma diyardey\u00ean wisa ne ku bi zaneb\u00fbn \u00fb bi dar\u00ea zor\u00ea hatine \u00e7\u00eakirin. Careke din vegera li erd \u00fb zeviyan, li daristanan, bi kurt\u00ee vegera li jiyana ekoloj\u00eek w\u00ea bi ten\u00ea b\u00eakariy\u00ea ji hol\u00ea raneke; di heman dem\u00ea de w\u00ea civak\u00ea ji kanserojeniya bajaran j\u00ee rizgar bike. Bi v\u00ee away\u00ee w\u00ea baj\u00ear j\u00ee rizgar bike. Bajar\u00ea weke \u00fbr\u00a0\u00a0mezin dibe nexwe\u015fiyeke kans\u00ear\u00ea ye. Jixwe kans\u00ear\u00ean ferd\u00ee j\u00ee weke gelek nexwe\u015fiy\u00ean din berhem\u00ean jiyana baj\u00ear in. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, vegera li erd \u00fb ax\u00ea, li xebat\u00ean ji bo daristanan, cotkar\u00ee \u00fb xwarin\u00ean ekoloj\u00eek ne bi ten\u00ea ji bo b\u00eakariy\u00ea \u00e7are ne; panjehra tevahiya nexwe\u015fiy\u00ean modern\u00eetey\u00ea \u00fb baj\u00ear in j\u00ee.&#8221;<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Div\u00ea mirov ekonomiya komin a xweseriya ekonom\u00eek bi kap\u00eetal\u00eezma dewlet\u00ea \u00fb ekonomiya w\u00ea re tevl\u00eehev neke. Na\u015fibe hewldan\u00ean kolekt\u00eefkirin\u00ea y\u00ean sosyal\u00eezma p\u00eakhat\u00ee j\u00ee. Em behsa yekey\u00ean ekonom\u00eek dikin ku her\u00ee z\u00eade bi xwezaya mirov \u00fb haw\u00eerdor\u00ea re li hev in. Di kom\u00fbn\u00ea de ji suxre, hewldan \u00fb keda nabe azadiy\u00ea re cih n\u00een e. Em behsa model \u00fb \u00e7avkaniya jiyana bingeh\u00een dikin ku civakan tevahiya d\u00eerok\u00ea p\u00ea xwe hey\u00ee kirine, p\u00eeroz hesibandine \u00fb bi co\u015f p\u00ea\u015fwaz\u00ee kirine. Li ku co\u015f, bereket \u00fb x\u00ear\u00fbb\u00ear hebe, li wir ekonomiya kom\u00fbn heye.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">KCK weke hestiy\u00ea pi\u015ft\u00ea y\u00ea neteweya demokrat\u00eek xweseriya ekonom\u00eek \u00fb ekonomiya kom\u00fbn bi k\u00eaman\u00ee bi qas\u00ee xweparastina civak\u00ea hewce \u00fb esas dib\u00eene. \u00c7awa ku b\u00eay\u00ee xweparastin\u00ea civak nikare heb\u00fbna xwe bidom\u00eene, b\u00eay\u00ee xweseriya ekonom\u00eek, parastina erd \u00fb ax\u00ea, b\u00eay\u00ee daristan, ekoloj\u00ee \u00fb kom\u00fbn\u00ea, civak nikare xwe xwed\u00ee bike ango nikare heb\u00fbna xwe bidom\u00eene.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp; Erdal \u00caLIH &nbsp; P\u00eaw\u00eeste ev \u00ear\u00ee\u015f\u00ean li ser aboriya civak\u00ea bi berfireh\u00ee b\u00eane d\u00eetin \u00fb s\u00eestemeke n\u00fb ya aboriya civak\u00ea\u00a0\u00a0li ser bingeh\u00ea aboriya civaka xwezay\u00ee ya ku helwesta \u00ear\u00ee\u015fkar a kap\u00eetal\u00eest vale derdixe, civak\u00ea \u00fb xwezay\u00ea bipar\u00eaze were avakirin. P\u00ea\u015fxistina saz\u00fbmeniyek\u00ee wisa t\u00ea wateya p\u00eakan\u00eena parastina cewher\u00ee ya civak\u00ea. Ten\u00ea qad\u00ean \u00e7andiniy\u00ea y\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":724,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-723","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi-ekoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/723","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=723"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/723\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":726,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/723\/revisions\/726"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/724"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=723"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}