{"id":676,"date":"2014-06-19T11:21:20","date_gmt":"2014-06-19T11:21:20","guid":{"rendered":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=676"},"modified":"2023-02-09T08:24:36","modified_gmt":"2023-02-09T08:24:36","slug":"huner-taybetmendiya-civaki-ya-heri-berxweder-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=676","title":{"rendered":"HUNER, TAYBETMEND\u0130YA C\u0130VAK\u00ce YA HER\u00ce BERXWED\u00caR E!"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><em>Murat AKDAX<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Zaneb\u00fbna huner\u00ee li ser m\u00eajiy\u00ea mirov \u00fb ji bo p\u00ea\u015fketina m\u00eajiy\u00ea mirov ku diyardeyek\u00ee civaki ye, demek\u00ee dir\u00eaj e t\u00ea zan\u00een. P\u00eakan\u00eena h\u00eaza mirov a hindir\u00een ji bo derve dih\u00eale ku ew h\u00eaza hindir\u00een h\u00een z\u00eadetir p\u00ea\u015fbikeve. Ev di c\u00eehana mirov de p\u00eavajoyek\u00ee xwezay\u00ee ye. Eger bi v\u00ea diyalekt\u00eek\u00ea p\u00ea\u015fneketa taybetmendiy\u00ean mirovb\u00fbn\u00ea j\u00ee nikarib\u00fbn p\u00ea\u015fbikevin \u00fb c\u00eawaziya mirov a ji zindiy\u00ean d\u00eetir j\u00ee p\u00ea\u015fbikeve. Heman ti\u015ft ji bo karg\u00eeniya huner\u00ea ya li ser civak\u00ea j\u00ee derbasdar e. Huner weke diyardeya ragihandin\u00ea di her dem\u00ean d\u00eerok\u00ea de di tevah\u00ee civak\u00ean kom\u00fbn\u00ee de ji bo pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ee \u00fb \u00e7\u00een\u00ee an\u00eena ser ziman \u00fb ji bo \u00e7areserkirina wan pirsgir\u00eakan rolek gir\u00eeng l\u00eestiye. Di civaka d\u00eerok\u00ee de her p\u00eaw\u00eestiy\u00ean jiyan\u00ee, civak\u00ee \u00fb xwezay\u00ee her\u00ee z\u00eade bi r\u00eaka huner\u00ea hatiye ser ziman. Di hi\u015f\u00ea mirov \u00ea civak\u00ee\u00a0\u00a0de heya p\u00eaw\u00eestiy\u00ean civak\u00ee hebin w\u00ea huner j\u00ee her hebe. Huner ber bi jiyana kom\u00fbn\u00ee ve \u00fb ber bi civaka azad ve her tim b\u00fbye ronahiya r\u00eaya mirov. B\u00eaguman div\u00ea mirov di v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea de di p\u00eevana afr\u00eeneriya huner\u00ea de pirsgir\u00eak\u00ean ku derbikevin \u00fb asta afir\u00eeneriy\u00ea j\u00ee dikare li ber \u00e7avan bigre. Ango her \u00e7\u00eab\u00fbn\u00ean civak\u00ee li gor\u00ee h\u00eaza hunera xwe dikarin bi bandor bibin.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Huner, ya ku pirsgir\u00eak\u00ean exlaq\u00ee \u00fb civak\u00ee t\u00eene ser ziman, ya ku t\u00eako\u015f\u00eena jiyan\u00ee \u00fb ya ku di jiyana civak\u00ee de t\u00eako\u015f\u00eena li hember\u00ee serweriy\u00ea t\u00ea day\u00een bi awayek\u00ee rast t\u00eene ser ziman, ya ku bi berhem\u00ean huner\u00ee ve mirovan ber bi ba\u015f\u00ee \u00fb ber bi\u00a0\u00a0rastiy\u00ea ve di\u015f\u00eene \u00fb her wiha ji hunera ku ti ti\u015ftek\u00ee nade zihn\u00ea mirov \u00fb jiyana mirov, berhem\u00ean ku mirov ji hest\u00ea jiyan\u00ea d\u00fbr dih\u00eale \u00fb qut dike de veqetandinek\u00ee rast kirin weke ku mirov xwe ji n\u00fb ve biafir\u00eene felsefa huner\u00ea her tim p\u00ea\u015fbixe. Dema mirov di milek\u00ee de berheman p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f\u00ee civak\u00ea bike, di mil\u00ea d\u00eetir de j\u00ee div\u00ea mirov pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ee, siyas\u00ee, abor\u00ee, \u00e7and\u00ee, ol\u00ee, exlaq\u00ee \u00fb zanist\u00ee bi her mil\u00ea xwe ve \u00fb bi awayek\u00ee k\u00fbr n\u00eeqa\u015f bike, \u00e7areser\u00ee peyda bike; dema mirov v\u00ea bike w\u00ea dem\u00ea mirov di qada huner\u00ea de h\u00eaza v\u00eena huner\u00ea dikare bib\u00eene.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Heb\u00fbna asta civak\u00ea bi hunera w\u00ea diyarker dibe. Di bin bandora m\u00eajiy\u00ea civak\u00ee de ango huner\u00ee de d\u00eemen\u00ean mirov\u00ee y\u00ean ku \u00e7\u00eadibin rew\u015fa w\u00ea civak\u00ea dide diyarkirin. N\u00ee\u015faneya jiyana civak\u00ea, nasname \u00fb helwesta civak\u00ea ya li hember\u00ee xwezay\u00ea \u00fb xwe\u015fikb\u00fbn\u00ea di \u00e7i rew\u015f\u00ea de ye p\u00eanase dike. Ango civak c\u00eehana ku t\u00ea de dij\u00ee bi ziman\u00ea huner\u00ea t\u00eene ser ziman. Huner, ew jiyana ku bi awayek\u00ee \u00e7or \u00fb hi\u015fk were derbaskirin de peywira rihday\u00een\u00ea dil\u00eeze. Co\u015f \u00fb h\u00eaza jiyan\u00ea mirov dikare bi huner\u00ea \u00eefade bike. Her \u00e7i zor\u00ee \u00fb zehmet\u00ee hebin j\u00ee bi rola xwe ya b\u00fby\u00eena h\u00eaza \u00e7areseriy\u00ea \u00fb berxwed\u00eariy\u00ea radibe. Bi \u015faney\u00ean azadiy\u00ea tevdigere \u00fb dil\u015fadiy\u00ea armanc dike. Dil\u015fad\u00ee xwastek \u00fb p\u00eaw\u00eestiy\u00ean ku di m\u00eajiy\u00ea mirov de t\u00eane derbaskirin in. \u00c7awa ku di xwezay\u00ea de tevger \u00fb l\u00eager\u00eena hevsengiy\u00ea b\u00eadaw\u00ee ye \u00fb h\u00ee\u00e7 xilas nabe, d\u00eesa \u00e7awa ku c\u00fbrbic\u00fbriy\u00ean xwe y\u00ean b\u00ea daw\u00ee hene, l\u00eager\u00eena dil\u015fadiy\u00ea ya di mirov de j\u00ee ew qas z\u00eade ye.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Z\u00eadeb\u00fbna cins\u00ea mirov, xebat, hezkirin, parastin, f\u00earb\u00fby\u00een \u00fb hwd. ev hem\u00fb di \u00e7ar\u00e7ova dil\u015fadiy\u00ea de p\u00eak t\u00ean. P\u00eaw\u00eest\u00ee \u00fb xwesteka bedena mirov li pey hev dema yek xilas dibe ya din t\u00ea \u00fb dih\u00eale ku bi hedefek\u00ee n\u00fb mirov ber bi \u015fadiy\u00ea ve bi\u00e7e. B\u00eadaw\u00eeb\u00fbna \u015fadiy\u00ea bi b\u00eadaw\u00eeb\u00fbna p\u00eaw\u00eest\u00ee \u00fb xwestek\u00ean mirov ve gir\u00eaday\u00ee ye. Dil\u015fad\u00ee, ji n\u00eaz\u00eekatiy\u00ean takekes bigre heya t\u00eako\u015f\u00een\u00ean serdestiy\u00ea \u00fb bindestiy\u00ea armanca mirovane ye. Ango h\u00eaza ku mirov p\u00ea dikeve nava tevger\u00ea ye. Dil\u015fad\u00ee, di rastiy\u00ea de her\u00ee z\u00eade bi \u015faristaniya navend\u00ee ve b\u00fbye mijara gotin\u00ea. Ji ber beriya w\u00ea pirsgir\u00eaka dil\u015fadiy\u00ea tineb\u00fb. D\u00eesa pirsgir\u00eaka azadiy\u00ea tineb\u00fb ku heya pirsgir\u00eaka koletiy\u00ea hebe. L\u00ea mirov dikare bib\u00eaje ku di d\u00eerok\u00ea de yan j\u00ee di xwezay\u00ea de diyardeya &#8220;nakokiy\u00ea&#8221;li p\u00ea\u015f e. Ango nakok\u00ee dibe sedema p\u00ea\u015fketin\u00ea; eger ew nebe p\u00ea\u015fketin j\u00ee \u00e7\u00eanabe. D\u00eemena nakokiya ku di zindiyan de xuya dike j\u00ee p\u00eaw\u00eest\u00ee \u00fb xwastek\u00ean jiyan\u00ee ne (di z\u00eehniyeta pergala serwer de nakok\u00ee bi zaneb\u00fbn t\u00eane derxistin, ew j\u00ee ji bo ku karibe civak\u00ea zeft bike \u00fb li ser v\u00ea j\u00ee xwe bike h\u00eaz). Dema ku ev p\u00eaw\u00eest\u00ee \u00fb xwastek\u00ean jiyan\u00ee p\u00eak t\u00ean w\u00ea dem\u00ea aram\u00ee \u00fb dil\u015fad\u00ee \u00e7\u00eadibe. Jixwe di civaka d\u00eerok\u00ee de di t\u00eakiliya mirov \u00fb xwezay\u00ea de pirsgir\u00eaka \u015fadiy\u00ea tine ye. Pirsgir\u00eaka \u015fadiy\u00ea di navbera mirovan de \u00e7\u00eadibe. Sedema v\u00ea j\u00ee \u00e7\u00eab\u00fbna z\u00eehniyet\u00ean ku d\u00fbr\u00ee xwezay\u00ea ne \u00fb\u00a0\u00a0\u00e7\u00eab\u00fbna serdestiy\u00ea \u00fb bindestiy\u00ea ye.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">T\u00eag\u00eena huner\u00ea j\u00ee bi qas\u00ee ku \u015fadiy\u00ea armanc dike r\u00eaya rast a ku di\u00e7e ber bi azadiy\u00ea ve j\u00ee ji xwe re dike armanc. Di v\u00ea watey\u00ea de mirov dikare bib\u00eaje huner, li hember\u00ee \u015fert \u00fb merc\u00ean jiyan\u00ea y\u00ean zehmet \u00fb bi her away\u00ee metirsiy\u00ean ku ji derve de li ser civak\u00ea werin, weke h\u00eaza berxwed\u00ear bi zirav\u00ee dikare teko\u015f\u00een\u00ean mezin p\u00ea\u015fbixe. Di jiyana civak\u00ee de diyardeya ku hest \u00fb raman\u00ea mirov dide diyarkirin \u00fb dibe h\u00eaza f\u00earkirin\u00ea huner e. Ten\u00ea ne di jiyana mirov de, di jiyana hem\u00fb zindiy\u00ean gerd\u00fbn\u00ee de bandora huner\u00ea bi awayek\u00ee balk\u00ea\u015f derdikeve hol\u00ea. Hema hema hem\u00fb zindiy\u00ean gerd\u00fbn\u00ee di v\u00ea watey\u00ea de li hember\u00ee deng\u00ea huner\u00ea bi baldar in. Ev j\u00ee derdixe hol\u00ea ku li hember\u00ee xwe\u015fikb\u00fbn\u00ea ango azadiy\u00ea hi\u015fyariya gerd\u00fbn\u00ee \u00e7i qas z\u00eade ye. Ji deng\u00ea huner\u00ea di ser\u00ee de mirov, heya sewal \u00fb nebat j\u00ee bi bandor dibin, guher\u00een\u00ean balk\u00ea\u015f di xwe de \u00e7\u00eadikin. Weke nebatek\u00ee m\u00eenaka m\u00eemozaya ku li hember\u00ee deng\u00ea muz\u00eek\u00ea bi bandor dibe rastiya v\u00ee ti\u015ft\u00ee t\u00eene ser ziman. Jixwe di rastiya sewalan de ev m\u00eenak pir heye \u00fb t\u00ea d\u00eetin. Ev j\u00ee h\u00eaz \u00fb efs\u00fbniya huner\u00ea dide diyarkirin.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Deng\u00ean ku bi deng\u00ea xwezay\u00ea re di nav hevsengiyek\u00ea de bin bala hem\u00fb zindiy\u00ean gerd\u00fbn\u00ee dik\u015f\u00eene. M\u00eenaka v\u00ea d\u00eenam\u00eezm\u00ea civaka d\u00eerok\u00ee p\u00eak t\u00eene. Di civaka d\u00eerok\u00ee de t\u00eagihi\u015ftina wateya xwezay\u00ee de fesefeya jiyana huner\u00ee bi qas\u00ee kom\u00fbnkariya civakb\u00fbn\u00ea t\u00eene ser ziman erk \u00fb p\u00eaw\u00eestiy\u00ean jiyana zanist\u00ee, b\u00eerdoz\u00ee, abor\u00ee \u00fb baweriy\u00ea j\u00ee di her k\u00ealiy\u00ean jiyan\u00ea de p\u00eakan dike. Estetik \u00fb xwe\u015fikb\u00fbna jiyan\u00ea j\u00ee dide raber kirin. Estet\u00eek d\u00eemena civak\u00ea ya \u015f\u00eanber dide diyarkirin. Ango ti\u015ft\u00ean ku bi \u00e7av t\u00eane d\u00eetin in. Xwe\u015fikb\u00fbn j\u00ee hem mil\u00ea \u015f\u00eanber \u00fb hem j\u00ee mil\u00ea muceret ve h\u00eaz, hest \u00fb \u015fad\u00ee dide mirov. Estet\u00eek weke par\u00e7eyek ji xwe\u015fikb\u00fbn\u00ea ten\u00ea mil\u00ean ku bi \u00e7av t\u00eane d\u00eetin dide diyarkirin. Ango her xwe\u015fikb\u00fbn dikare estet\u00eek nebe, l\u00ea her ti\u015fta estet\u00eek misoger div\u00ea xwe\u015fik be. Bi gotinek\u00ee din estet\u00eek bi mil\u00ea xwe\u015fikb\u00fbn\u00ea y\u00ea \u015f\u00eanber ve gir\u00eaday\u00ee ye. Huner, xwe\u015fikb\u00fbn \u00fb estet\u00eek di cewher de hers\u00ea bihev ve gir\u00eaday\u00ee ne \u00fb ji hev nay\u00ean qut kirin.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Feraseta mirovane, di war\u00ea fikr\u00ee \u00fb hest\u00ee de her\u00ee xwe\u015f bi ziman\u00ea huner\u00ea hatina w\u00ea ya ser ziman e. Mirov\u00ea di civaka d\u00eerok\u00ee de dij\u00ee, di wateya t\u00eagihi\u015ftin\u00ea de r\u00eabaza jiyankirin\u00ea bi saya hunera xwe derxistiye zaneb\u00fbn\u00ea. Weke ku t\u00ea zan\u00een civaka d\u00eerok\u00ee, hem rabih\u00fbriya xwe \u00fb hem j\u00ee p\u00ea\u015feroja xwe di tama huner\u00ea de bi r\u00eak\u00fbp\u00eak kiriye \u00fb hezkirina jiyan\u00ea j\u00ee di v\u00ea watey\u00ea de daye raberkirin. Weke ku em \u00eero j\u00ee dib\u00eenin d\u00eerok her\u00ee z\u00eade bi r\u00eaka huner\u00ea t\u00ea ser ziman. Ango niv\u00ees \u00fb beriya niv\u00ees\u00ea, hem f\u00eeg\u00fbr\u00ean w\u00eajey\u00ee \u00fb hem j\u00ee f\u00eegur\u00ean w\u00eaney\u00ee ( hiyerogl\u00eef )y\u00ean destp\u00eak\u00ea li ser kevir \u00fb kevalberan, pi\u015ftre j\u00ee li ser \u00e7erm \u00fb pap\u00eer\u00fbsan hatin neqi\u015fandin \u00fb ev j\u00ee di wateya huner\u00ea de b\u00fbn. D\u00eesa destan, \u00e7\u00eerok \u00fb b\u00fbyer\u00ean ku bi devk\u00ee t\u00eane gotin bi huner\u00ea may\u00eende b\u00fbne. Di wateyek\u00ea de mirov dikare bib\u00eaje, ziman\u00ea serdem\u00ean bi hezaran salan huner\u00ee ye. Di nava\u00a0\u00a0t\u00eag\u00een \u00fb wateya huner\u00ea de bi her mijara civak\u00ee ve gir\u00eaday\u00ee mirov dikare rast\u00ee heq\u00eeqet\u00ean civak\u00ee\u00a0\u00a0were.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Huner bi rastiya xwe ve \u00e7awa ku di d\u00eerok\u00ea de bandor li ser zanist\u00ean xwezay\u00ee \u00fb civak\u00ee kiriye, di roja me de j\u00ee v\u00ea bandor\u00ea bi heman away\u00ee li ser hem\u00fb \u00e7alakiy\u00ean mirov dike. Dema di wateya civak\u00ee de were destgirtin, h\u00fbnandin\u00ean pir mezin dikare \u00e7\u00eabike. L\u00ea dema ku bi m\u00eajiyek\u00ee ne di hevsengiya w\u00ea de be were dest girtin, dikare xirabiy\u00ean mezin \u00e7\u00eabike. Di jiyana civak\u00ee de mirov dikare di astek\u00ea de li ser esas\u00ea jiyankirina di wateya mad\u00ee de xwe t\u00ear bike \u00fb bij\u00ee, l\u00ea b\u00ea huner mirov bij\u00ee. B\u00ea huner jiyan bibe j\u00ee w\u00ea dem\u00ea c\u00eawaziya mirov ji nebatek\u00ea w\u00eadetir na\u00e7e. Ji ber huner di c\u00eehana mirov de h\u00eaza ari\u015f\u00ee dide diyarkirin, heb\u00fbna rih\u00ea mirov ango weke mirov\u00ea civak\u00ee jiyankirin\u00ea dide n\u00ee\u015fandan. Bi danes\u00eeneke din ferqa di navbera mirov \u00fb zindiy\u00ean din de \u00e7i hebe dide diyarkirin.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">\u00a0Mirovah\u00ee bi huner\u00ea te\u015feya xwe ya civak\u00ee \u00fb raman\u00ea xwe y\u00ea gerd\u00fbn\u00ee daye avakirin. Di wateya b\u00eerdoz\u00ee, felsef\u00ee, d\u00een\u00ee, zanist\u00ee, siyas\u00ee \u00fb civak\u00ee de mirov \u00e7i qas xwe bi huner\u00ea re yekpare bike ew qas j\u00ee mirov dikare xwe di b\u00eerewer\u00ee \u00fb baweriya xwe de israr bike \u00fb bide berdewamkirin. Eger ev t\u00eagih\u00ee\u015ftin nebe di wateya &#8220;xweb\u00fbn\u00ea&#8221; de berdewamiya mirov j\u00ee zehmet dibe. Sedema ku z\u00eehniyeta serwer ango modern\u00eeteya kapital\u00eest dest av\u00eatiye huner\u00ea \u00fb dijber\u00ea civak\u00ea bikart\u00eene j\u00ee ev e. Weke ku t\u00ea zan\u00een di roja me de huner, li ser esas\u00ea terbiyekirina civak\u00ea t\u00ea bikaran\u00een. Civak bi huner\u00ea, li gor\u00ee z\u00eehniyeta pergala serwer t\u00ea guherandin \u00fb terbiye kirin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Murat AKDAX Zaneb\u00fbna huner\u00ee li ser m\u00eajiy\u00ea mirov \u00fb ji bo p\u00ea\u015fketina m\u00eajiy\u00ea mirov ku diyardeyek\u00ee civaki ye, demek\u00ee dir\u00eaj e t\u00ea zan\u00een. P\u00eakan\u00eena h\u00eaza mirov a hindir\u00een ji bo derve dih\u00eale ku ew h\u00eaza hindir\u00een h\u00een z\u00eadetir p\u00ea\u015fbikeve. Ev di c\u00eehana mirov de p\u00eavajoyek\u00ee xwezay\u00ee ye. Eger bi v\u00ea diyalekt\u00eek\u00ea p\u00ea\u015fneketa taybetmendiy\u00ean mirovb\u00fbn\u00ea j\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":677,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-676","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cand-u-huner"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/676","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=676"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/676\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":678,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/676\/revisions\/678"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=676"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=676"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}