{"id":641,"date":"2015-04-01T16:00:56","date_gmt":"2015-04-01T16:00:56","guid":{"rendered":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=641"},"modified":"2023-02-08T13:03:47","modified_gmt":"2023-02-08T13:03:47","slug":"desthilatdariya-hegemonik-a-navendi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=641","title":{"rendered":"DESTH\u0130LATDAR\u0130YA HEGEMON\u00ceK A NAVEND\u00ce"},"content":{"rendered":"<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><em>Abdullah OCALAN<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Di \u00e7ar\u00e7oveya mijara me ya bingeh\u00een de danas\u00eena teor\u00eek a heyat\u00ee div\u00ea der bar\u00ea desthilatdariya hegemon\u00eek a navend\u00ee de hebe. Teoriya sereke ya karibe rew\u015fa gelek\u00ee li ber qirkirin\u00ea zelal bike, teoriya desthilatdariya hegemon\u00eek a navend\u00ee ye. Ji ber ku me t\u00eag\u00eena desthilatdariy\u00ea t\u00eara xwe da naskirin, gelek\u00ee gir\u00eeng e ku mirov diyar bike, b\u00ea ka desthilatdariy\u00ea di nava p\u00ea\u015fde\u00e7\u00fbna d\u00eerok\u00ea de \u00e7awa civak kiriye nava penc\u00ean xwe. Ber\u00ea p\u00ea\u015f\u00ee div\u00ea mirov karekter\u00ea hegemon\u00eek \u00ea desthilatdariy\u00ea ba\u015f diyar bike. Navend\u00ean desthilatdariy\u00ea ji roja derketine hol\u00ea \u00fb vir ve di nava xwe de hevrikiy\u00ea dikin \u00fb her di\u00e7e \u015fer dikin. Desthilatdar\u00ee di destp\u00eak\u00ea de bi \u015feran hev tine dikin \u00fb bi v\u00ee away\u00ee hewl didin monol\u00eet\u00eek \u00fb yekpare bibin. Pi\u015ft\u00ee demek\u00ea t\u00ea f\u00eahmkirin ku ev b\u00eak\u00ear \u00fb tew\u015f e, herweha ne p\u00eakan e. Lewma ketina bin hegemonya desthilatdariya navend\u00ee ya her\u00ee bi h\u00eaz ji bo navend\u00ean din \u00ean desthilatdariy\u00ea weke ehwen-\u00ee \u015fer ango ji xiraban a her\u00ee ba\u015f t\u00ea qeb\u00fblkirin. Herweha tevger\u00ean ant\u00ee-desthilatdar\u00ee y\u00ean ji j\u00ear \u00fb ji derve tim\u00ee t\u00ean, desthilatdaran ne\u00e7ar dikin ku li bin desthilatdariya hegemon\u00ea (dom\u00eenant, fermandar\u00ea sereke) hevpariy\u00ea p\u00eare dikin bi awayek\u00ee hevgirt\u00ee bim\u00eenin. Di d\u00eerok\u00ea de xwer\u00fb desthilatdar\u00ee \u00eest\u00eesnay\u00ee ne; ya p\u00eevan e, karekter\u00ea desthilatdariya hegemon\u00eek e. Desthilatdariya navend\u00ee div\u00ea bi ekonomiya navend\u00ee re b\u00ea temamkirin. Desthilatdariya navend\u00ee ya xurtb\u00fby\u00ee bi navenda ekonom\u00eek a xurtb\u00fby\u00ee ya sereke re di nava t\u00eakiliyeke xurt de ye. Ekonomiya navend\u00ee xwe xelek bi xelek li haw\u00eerdor\u00ea belav \u00fb s\u00eestemat\u00eeze dike \u00fb v\u00ea yek\u00ea, div\u00ea bi desthilatdariya navend\u00ee re di zikhev de p\u00eak b\u00eene \u00fb belav bike. Ji ber ku desthilatdariya navend\u00ee bi xwe xurtb\u00fby\u00ee ye, \u00fb potansiyela her\u00ee bi h\u00eaz a avahiya ekonom\u00eek e, di nava aktual\u00eeteya xwe de aboriy\u00ea \u00e7alak dike \u00fb ji navend\u00ea ber bi derve belav dibe. Li gor\u00ee daneheva sermaye \u00fb hatina abor\u00ee, navend \u00fb haw\u00eerdor tim\u00ee cih diguherin. Ev rew\u015f p\u00eavajoy\u00ean ji wan re p\u00eax\u00eerteng\u00ee t\u00ea gotin ferz dike.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Naxwe haw\u00eerdor \u00fb p\u00eax\u00eerteng\u00ee, xislet\u00ean bingeh\u00een \u00ean desthilatdariya navend\u00ee \u00fb ekonomiy\u00ea ne ku b\u00eay\u00ee wan nabin. Heta s\u00eestem bi berdar\u00ee bixebite hewcedar\u00ee bi guhertina navend\u00ea n\u00eene. L\u00ea \u00e7awa ku gelek caran di d\u00eerok\u00ea de hatiye d\u00eetin, wexta ku navend her di\u00e7e tiral \u00fb kurt\u00ealxur dibe, haw\u00eerdoreke berdar ji bandora p\u00eax\u00eertengiyan keys\u00ea l\u00ea t\u00eene derkeve hol\u00ea \u00fb gav biav\u00eaje ango bi p\u00eakan\u00een\u00ean n\u00fb y\u00ean teknoloj\u00eek ekonomiy\u00ea serket\u00eetir dike \u00fb v\u00ea yek\u00ea p\u00eak t\u00eene. Teknolojiya n\u00fb t\u00ea maneya tekn\u00eeka n\u00fb ya esker\u00ee. Di k\u00ealiy\u00ean wisa y\u00ean d\u00eerok\u00ee de destguhertin\u00ean desthilatdariy\u00ea bi p\u00eakhatin\u00ean n\u00fb y\u00ean navend \u00fb haw\u00eerdor\u00ea bi encam dibin. Hegemonya desthilatdariy\u00ea ji n\u00fb ve ava dibe. P\u00eakhatin\u00ean desthilatdariya hegemon\u00eek \u00ean bi v\u00ee reng\u00ee di p\u00ea\u015fengiya qewm \u00fb xanedanek\u00ee n\u00fb de derdikevin hol\u00ea, di d\u00eerok\u00ea de tim\u00ee t\u00eane d\u00eetin. Li vir, z\u00eade manedar n\u00eene ku mirov ji ekonom\u00ee \u00fb desthilatdariy\u00ea li ya diyarker bigere. Ti desthilatdariya hegemon\u00eek b\u00eay\u00ee navenda ekonom\u00eek nikare bime\u015fe \u00fb ti navenda ekonom\u00eek j\u00ee xwe li avakirina desthilatdariya hegemon\u00eek a navend\u00ee raneki\u015f\u00eene nikare demdir\u00eaj may\u00eende bibe.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Di d\u00eerok\u00ea de diyardeyeke din a gir\u00eeng bi desthilatdariya hegemon\u00eek a navend\u00ee ve gir\u00eaday\u00ee ew e, ev s\u00eestem xwed\u00ee xisleteke wisa ye, bi awayek\u00ee zinc\u00eerwar\u00ee gir\u00eaday\u00ee ye, \u00fb valatiy\u00ea qeb\u00fbl nake, hem ji aliy\u00ea zeman \u00fb hem ji aliy\u00ea mekan ve qutb\u00fbn n\u00eene, weke xelek\u00ean zinc\u00eerek\u00ea p\u00eak hatiye. Di xwezaya desthilatdariya hegemon\u00eek de ji aliy\u00ea zeman \u00fb mekan ve valat\u00ee, navberdan n\u00eene. Berevaj\u00ee ba di ber re na\u00e7e. Navber t\u00eara xwe tij\u00ee \u00fb bi hev ve ne. Xelek di zikhev de ne \u00fb hi\u015fk bi hev ve gir\u00eaday\u00ee ne. Eger qutb\u00fbn \u00fb navber p\u00eak b\u00ea, heye ku navend hilwe\u015fe. Eger demeke dir\u00eaj ney\u00ea tam\u00eerkirin \u00fb valat\u00ee ney\u00ea tij\u00eekirin, hilwe\u015f\u00een \u00fb destguhertin biv\u00eanev\u00ea w\u00ea p\u00eak b\u00ea. Div\u00ea mirov li desthilatdariy\u00ean hegemon\u00eek \u00ean navend\u00ee weke rew\u015feke bi ten\u00ea xweser\u00ee \u00eemparatoriy\u00ean mezin nefikire. Hewl didin tevahiya civak\u00ea bi t\u00eakiliy\u00ean desthilatdariya hegemon\u00eek bi hev ve gir\u00ea bidin. Ji navenda \u00eemparatoriya her\u00ee mezin heta bi yekeya malbata p\u00eave gir\u00eaday\u00ee p\u00eevan\u00ean hegemon\u00eek \u00ean bi heman reng\u00ee ji bo hem\u00fbyan dime\u015fin. Li Romay\u00ea \u00eemparator \u00e7i be, li gund axa \u00fb di nava malbat\u00ea de j\u00ee m\u00ear ew ti\u015ft e. Civaka d\u00eerok\u00ee bi gir\u00eak\u00ean hegemon\u00eek \u00ean bi v\u00ee away\u00ee hatiye deribandin \u00fb eger ji ned\u00eet\u00ee ve hatin, mumk\u00een n\u00eene ku mirov civaka d\u00eerok\u00ee f\u00eahm bike. Belk\u00ee bi baran agah\u00ee \u00fb zan\u00eena me hebe, l\u00ea w\u00ea serwextb\u00fbn \u00fb t\u00eagihi\u015ftina me ya diyalekt\u00eek\u00ee p\u00eak ney\u00ea.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Div\u00ea desthilatdariya hegemon\u00eek a navend\u00ee ne bi ten\u00ea bi ekonomiy\u00ea, l\u00ea bi hegemonya \u00eedeoloj\u00eek a ku bi k\u00eaman\u00ee bi qas\u00ee w\u00ea gir\u00eeng e, b\u00ea temamkirin. Hegemonya desthilatdar a b\u00ea hegemonya \u00eedeoloj\u00eek nabe. Nexasim gavav\u00eatin\u00ean m\u00eetoloj\u00eek \u00fb d\u00een\u00ee y\u00ean bingeh\u00een di qonaxa \u015faristaniy\u00ea de yan ant\u00ee-hegemon\u00eek in, yan j\u00ee bi k\u00eaman\u00ee di demeke kin de bi baskek\u00ee desthilatdariy\u00ea re dibin yek \u00fb bi lez hegemon\u00eek dibin. Nemaze mirov dikare ji p\u00ea\u015fketina d\u00een\u00ean yekxweday\u00ee bi hegemonya navend\u00ee re gelek ti\u015ftan h\u00een bibe. Derketina wan a hol\u00ea ji sed\u00ee sed bi hegemonyay\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee ye. T\u00eag\u00eena Xwed\u00ea, Ellah yan alternat\u00eefa hegemon\u00ea sereke ye, di v\u00ea rew\u015f\u00ea de d\u00een muxalif \u00fb berxwed\u00ear e, yan j\u00ee hegemon bi xwe t\u00ea p\u00eerozkirin \u00fb w\u00ee dikin xweda; di rew\u015fa duyem\u00een de d\u00een s\u00eestema hegemon\u00eek a navend\u00ee n\u00ee\u015fan dide. Ji aliy\u00ea t\u00eakil\u00ee \u00fb nakokiy\u00ea ve di navbera herduyan de rew\u015feke pirr p\u00eak t\u00ea \u00fb li ser \u015fer t\u00ea kirin heye. Eger em d\u00eeroka d\u00een\u00ean yekxweday\u00ee bi desthilatdariya hegemon\u00eek a navend\u00ee re l\u00eabikolin, em dikarin f\u00eahm bikin. Naxwe bi awayek\u00ee din d\u00eeroka d\u00eenan nay\u00ea f\u00eahmkirin. D\u00eerokeke d\u00eenan a ji bingeh\u00ea ekonom\u00eek \u00fb desthilatdariy\u00ea qut ji gotin\u00ean p\u00fb\u00e7 \u00fb vala w\u00eadetir ti\u015ftek\u00ee din n\u00eene. T\u00eakiliya di navbera d\u00een, xweda, hegemon, desthilatdar \u00fb ekonomiy\u00ea de ji p\u00ea\u015fb\u00een\u00ee \u00fb yeq\u00eena mirov dikin, z\u00eadetir e.\u00a0<span lang=\"DE\">\u00c7awa ku desthilatdariya hegemon\u00eek bi awayek\u00ee zinc\u00eerwar\u00ee dor li zeman \u00fb mekan girtine, d\u00een, xweda, hegemon, desthilatdar\u00ee \u00fb aboriy\u00ea j\u00ee di zikhev de dor li d\u00eeroka rast\u00ee girtine.<\/span>\u00a0Civaka d\u00eerok\u00ee bi dorgirtin\u00ean bi v\u00ee reng\u00ee, bi awayek\u00ee xelekwar\u00ee xwe n\u00ee\u015fan dide \u00fb t\u00ea heta roja me ya \u00eero.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Em bi m\u00eenakan rew\u015f\u00ea berbi\u00e7av bikin, ev p\u00eavajo bi qas\u00ee t\u00ea zan\u00een ji hegemon\u00ea p\u00ea\u015f\u00ee Qral\u00ea Aqad\u00ea Sargon ve bi awayek\u00ee zinc\u00eerwar\u00ee \u00fb bi awayek\u00ee xelekwar\u00ee heta roja me t\u00ea. Di roja me ya \u00eero de j\u00ee ev p\u00eavajo bi hegemonek\u00ee weke \u00cemparatoriya Sargon\u00ea bi DYE&#8217;y\u00ea dewam dike \u00fb ev rew\u015f di \u00e7ar\u00e7oveya s\u00eestema \u015faristaniya navend\u00ee de weke herik\u00eena \u00e7em\u00ea sereke \u00fb mezin e. Hegemonya Sumer, Aqad, Bab\u00eel, As\u00fbr, H\u00eet\u00eet, M\u00eetan\u00ee, \u00dbrart\u00fb, Med, Pers, Skender, Roma, Sasan\u00ee, B\u00eezans, Ereb-\u00ceslam, Tirk-Moxol, Osman\u00ee, Br\u00eetanya \u00fb DYE&#8217;y\u00ea \u00e7em\u00ea sereke p\u00eak t\u00eenin, \u00cemparatoriy\u00ean Misr, Elam, Harappa, \u00c7\u00een, Hind, R\u00fbs, Frank \u00fb Germen r\u00fbbarok\u00ean t\u00ean ser v\u00ee \u00e7em\u00ea sereke ne. Eger mirov civaka d\u00eerok\u00ee di tevahiya d\u00eeroka \u015faristaniya navend\u00ee de bi awayek\u00ee berbi\u00e7av weke \u00e7em\u00ea sereke \u00fb r\u00fbbarok\u00ean t\u00eane ser sembol\u00eeze bike w\u00ea b\u00eahtir bi awayek\u00ee rast\u00ee were f\u00eahmkirin. B\u00eaguman r\u00fbbarok \u00fb \u015fax\u00ean h\u00ea pi\u00e7\u00fbk \u00ean v\u00ee \u00e7em\u00ea sereke \u00fb r\u00fbbarok\u00ean w\u00ee y\u00ean t\u00eane maneya \u00e7and \u00fb \u015faristaniyan hene. Ya gir\u00eeng ew e, div\u00ea mirov f\u00eahm bike ku p\u00ea\u015fde\u00e7\u00fbna d\u00eerok\u00ea ji hev qut n\u00eene, hegemonya navend\u00ee, ji bil\u00ee derbasb\u00fbn\u00ean di navber\u00ea de, heb\u00fbna xwe tim\u00ee bi h\u00eaz kiriye \u00fb dinya roja me ya \u00eero p\u00eak aniye. B\u00eaguman ev p\u00eakhatin ne yekal\u00ee ye. Li aliy\u00ea din, h\u00eaz\u00ean ant\u00ee-hegemon\u00eek j\u00ee ji roja derketina hol\u00ea ya \u015faristaniya navend\u00ee \u00fb vir ve li dij\u00ee s\u00eestema w\u00ea \u00fb h\u00eaz\u00ean w\u00ea y\u00ean hegemon\u00eek tim\u00ee heb\u00fbna xwe p\u00eak an\u00eene, qutb\u00ea din \u00ea dinyay\u00ea ango dinya \u015faristaniya demokrat\u00eek heta bi roja me ya \u00eero an\u00eene. Cewher\u00ea esas\u00ee y\u00ea v\u00ea dinyay\u00ea demokrat\u00eek, exlaq\u00ee \u00fb pol\u00eet\u00eek e; bi konfederasyon\u00ean demokrat\u00eek \u00ean naqedin tim\u00ee xwe n\u00fb \u00fb bi h\u00eaz kirine, dinya xwe ya \u00eedeoloj\u00eek bi gi\u015ft\u00ee di nava d\u00eenan de \u00fb bi taybet\u00ee j\u00ee di nava mezhebek\u00ee d\u00een\u00ean yekxweday\u00ee de ava kirine \u00fb h\u00eaz\u00ean rast\u00ee y\u00ean hilber\u00eener \u00ean ekonomiy\u00ea ne, \u00fb ev rast\u00ee ne y\u00ean guft\u00fbgokirin\u00ea ne.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">D\u00eeroka dewlet\u00ean netewe ya taybet a ku modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest dixwaze w\u00ea serwer bike, her \u00e7iqas\u00ee bixwaze p\u00ea\u015fde\u00e7\u00fbna d\u00eeroka gerd\u00fbn\u00ee ya hegemonya navend\u00ee bitepis\u00eene j\u00ee nikare v\u00ea rastiya gerd\u00fbn\u00ee biguher\u00eene. D\u00eeroka gerd\u00fbn\u00ee nebe d\u00eeroka taybet j\u00ee nabe. Ya rast\u00ee, d\u00eerok bi hevtemamkirina gerd\u00fbn\u00ee \u00fb taybet p\u00ea\u015f dikeve. D\u00eerok\u00ean taybet \u00ean netewe, \u00e7\u00een \u00fb xanedanan an j\u00ee d\u00eerok\u00ean \u015fexs\u00ee di \u00e7ar\u00e7oveya d\u00eeroka gerd\u00fbn\u00ee de ney\u00ean bi cihkirin nay\u00ean f\u00eahmkirin. Modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest d\u00eeroka xwe ya l\u00eeberal weke &#8220;dawiya d\u00eerok\u00ea&#8221; \u00eelan dike \u00fb bi v\u00ee away\u00ee hewl dide h\u00eeleya her serdema hegemon\u00eek a klas\u00eek ser\u00ee l\u00ea daye, dubare bike. Her serdema hegemon\u00eek xwe weke ya daw\u00ee \u00eelan dike. L\u00ea d\u00eerok dewam dike. Belk\u00ee j\u00ee ya bi daw\u00ee dibe modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest bi xwe ye. Bi serdema kap\u00eetala f\u00eenans\u00ea ya global, ev s\u00eestem bi xwe ti t\u00eakiliya w\u00ea bi d\u00eeroka berbi\u00e7av \u00fb civak\u00ea re nemaye \u00fb b\u00eamane b\u00fbye. Ji aliy\u00ea \u015f\u00eawe ve j\u00ee roj bi roj ji hev de dikeve. Belk\u00ee j\u00ee di d\u00eerok\u00ea de cara p\u00ea\u015f\u00ee ye ku s\u00eestema hegemon\u00eek a navend\u00ee rezerv\u00ean xwe qedandine \u00fb h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee diderize, mis\u00eawa bi kr\u00eez\u00ea re di qirika hev de ne, \u00fb bi v\u00ee away\u00ee n\u00eaz\u00ee dawiy\u00ea dibe. Bi xwe ji gelek aliyan ve li dawiy\u00ea dim\u00eene. Cih\u00ea meraq \u00fb kak\u00fbniy\u00ea ye ku w\u00ea xwe bi qalibek\u00ee zirx\u00ee heta keng\u00ee bipar\u00eaze; bi tinehesibandina zeman \u00fb mekan w\u00ea heb\u00fbna xwe bi awayek\u00ee \u015fikl\u00ee b\u00ea daw\u00ee bike yan j\u00ee xwe biqed\u00eene, ev mijarek e ku h\u00eaja ye heq\u00eeqeta w\u00ea were ke\u015fifkirin \u00fb were l\u00eakol\u00een.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: right;\"><strong><span lang=\"EN-US\">Ji Par\u00eaznameya &#8220;Parastina Kurd\u00ean Di Nava Penc\u00ean Qirkirina \u00c7and\u00ee De&#8221; (Pirt\u00fbka 5&#8217;em\u00een)<\/span><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Abdullah OCALAN Di \u00e7ar\u00e7oveya mijara me ya bingeh\u00een de danas\u00eena teor\u00eek a heyat\u00ee div\u00ea der bar\u00ea desthilatdariya hegemon\u00eek a navend\u00ee de hebe. Teoriya sereke ya karibe rew\u015fa gelek\u00ee li ber qirkirin\u00ea zelal bike, teoriya desthilatdariya hegemon\u00eek a navend\u00ee ye. Ji ber ku me t\u00eag\u00eena desthilatdariy\u00ea t\u00eara xwe da naskirin, gelek\u00ee gir\u00eeng e ku mirov diyar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":642,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-641","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rejima-heqiqete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/641","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=641"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/641\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":644,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/641\/revisions\/644"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/642"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}