{"id":631,"date":"2015-04-03T15:47:27","date_gmt":"2015-04-03T15:47:27","guid":{"rendered":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=631"},"modified":"2023-02-08T12:52:30","modified_gmt":"2023-02-08T12:52:30","slug":"islamiyet-u-xiristiyanti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=631","title":{"rendered":"\u00ceSLAM\u0130YET \u00db X\u0130R\u0130ST\u0130YANT\u00ce"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><em>Abdullah OCALAN<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">\u00ceslamiyet \u00fb Xiristiyant\u00ee b\u00eaguman \u015faristan\u00ee ne. Di navbera herduyan de aliy\u00ean cih\u00ea \u00fb wekhev balk\u00ea\u015f \u00fb gir\u00eeng in. Tev\u00ee ku der bar\u00ea rew\u015f \u00fb bandora wan a di d\u00eeroka \u015faristaniy\u00ea de gelek ti\u015ft hatine gotin \u00fb niv\u00eesandin j\u00ee \u015f\u00eerovey\u00ean di asta zanist\u00ee de k\u00eam in. Di v\u00ea de para kesayetiy\u00ean di bin bandora wan de \u00e7\u00eab\u00fbne diyarker e. Li dervey\u00ee \u00ceslamiyet \u00fb Xiristiyantiy\u00ea \u00e7\u00eakirina paradigmay\u00ea, di dem\u00ean p\u00ea\u015f de dibe ku ev yek bibe wez\u00eefeyeke serketin j\u00eare div\u00ea. \u015e\u00eerovey\u00ean poz\u00eet\u00eef \u00ean la\u00eek bi xwe d\u00eenek\u00ee weke p\u00fbtperestiya \u00e7or e, bi gi\u015ft\u00ee d\u00eenan, bi taybet\u00ee j\u00ee Cih\u00fbt\u00ee, Xiristiyant\u00ee \u00fb \u00ceslamiyet\u00ea nikare anal\u00eez bike \u00fb nikare ji wan bibihure. Jixwe ji v\u00ea naverok\u00ea b\u00eapar e.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Reformasyon \u00fb Rohn\u00eeb\u00fbn xwe\u015fkirina Xiristiyantiy\u00ea li gor\u00ee kap\u00eetal\u00eezm\u00ea tems\u00eel dikin. Jixwe t\u00ea zan\u00een ku Ronesans li dij\u00ee Xiristiyantiy\u00ea t\u00eaneko\u015fiya ye. Rohn\u00eeb\u00fbn ji qab\u00eeliyeta dijbertiya d\u00een \u00fb Xiristiyantiy\u00ea \u00fb &#8220;j\u00ea bihur\u00een\u00ea&#8221; b\u00eapar e, ji xwegihandina rexnekirin \u00fb \u015f\u00eeroveyeke hevgirt\u00ee j\u00ee d\u00fbr e.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">\u00ceslamiyet j\u00ee ji aliy\u00ea endam\u00ean xwe ve ji rexnekirin\u00ea j\u00ee w\u00eadetir pirr z\u00fb di nava \u015fer\u00ea mezheban de hi\u015fk b\u00fb. Bi qas\u00ee Xiristiyantiy\u00ea j\u00ee bi awayek\u00ee felsef\u00ee nehatiye \u015f\u00eerovekirin. Ronesans, reformasyon \u00fb rohn\u00eeb\u00fbna xwe h\u00ee\u00e7 p\u00eak neaniye. Hewldan\u00ean &#8220;jin\u00fbve \u00eeslamt\u00ee&#8221; weke provokasyon \u00fb reaksiyonek\u00ea, di nava \u015fert\u00ean kap\u00eetal\u00eezm\u00ea de ji t\u00eagihi\u015ftina desthilatdariya fa\u015f\u00eest \u00fb milletgiriy\u00ea w\u00eadetir ti maney\u00ea \u00eefade nake.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Em dikarin \u00ceslamiyet \u00fb Xiristiyantiy\u00ea weke qonaxa duyem\u00een a \u015faristaniy\u00ea \u015f\u00eerove bikin. Di sedsal\u00ean 4. \u00fb 5. P.Z. de kr\u00eeza gi\u015ft\u00ee ya \u00eemparatoriya Romay\u00ea ketiy\u00ea, kr\u00eezeke \u015faristaniy\u00ea b\u00fb. \u015earistaniya koledar a temen\u00ea w\u00ea li derdora 4000 sal\u00ee, bi gi\u015ft\u00ee di van salan de jihevdeketina w\u00ea bi lez dibe. D\u00eeroknasan ev dused sal weke &#8220;sedsal\u00ean tar\u00ee&#8221; bi nav kirin. Mirovatiya di bin n\u00eer\u00ea civaka \u015fareza de hewcedariy\u00ea bi rizgariyeke mezin \u00fb am\u00fbr\u00ean w\u00ea y\u00ean z\u00eahn\u00ee \u00fb madd\u00ee dib\u00eene. Li her dever\u00ea gera li armanc \u00fb am\u00fbran heye. Mirovat\u00ee di rew\u015feke wel\u00ea de ye m\u00eena ku ji xeweke bi kab\u00fbs hi\u015fyar b\u00fbbe. Roj \u00ea hil\u00ea, l\u00ea diyar n\u00eene w\u00ea \u00e7awa rohn\u00ee bike. Baweriy\u00ean kevin \u00fb sembol\u00ean p\u00fbtwar\u00ee li bazaran p\u00eanc quri\u015f nakin. \u00cemparator\u00ean Romay\u00ea bi xwe j\u00ee wer li wan hatiye \u00ead\u00ee serek\u00ee li perestgeha Jup\u00eeter nadin. Di v\u00ea dem\u00ea de ku hewldan\u00ean di war\u00ea z\u00eahn\u00ee \u00fb baweriy\u00ea de t\u00eara xwe xurtb\u00fbne, Xiristiyant\u00ee, Man\u00eet\u00ee \u00fb \u00ceslamiyet derdikevin. Ji lewra j\u00ee derketin \u00fb hilatina wan daba\u015fek e, t\u00ea f\u00eahmkirin.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Li vir pirsa h\u00een\u00ea dijwartir ev e: hem Xiristiyant\u00ee hem j\u00ee \u00ceslamiyet tev\u00ee ku ji sed\u00ee sed tevger\u00ean siyas\u00ee ne j\u00ee \u00e7ima bi israr xwe weke tevger\u00ean &#8220;\u00eelah\u00ee&#8221; \u00fb &#8220;teoloj\u00eek&#8221; ango weke d\u00een p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kirin? Em div\u00ea bersiva v\u00ea pirs\u00ea di rew\u015fa me behskir\u00ee de, di l\u00eager\u00eena \u00eentelektuel \u00fb rizgar\u00eexwaziya dem\u00ea de bib\u00eenin ku ev \u015f\u00eawe w\u00ea me z\u00eadetir h\u00een bike. T\u00eagihi\u015ftina wan a r\u00eaxistin, bername, guft\u00fbgo \u00fb fikr\u00ea, w\u00ea li ser m\u00eenak\u00ean ber\u00ea \u015fikilgirt\u00ee bime\u015fe.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Di v\u00ea de r\u00ea\u00fbresma her\u00ee gir\u00eeng r\u00ea\u00fbresma p\u00eaxembertiya Brah\u00eem\u00ee ye. Cara p\u00ea\u015f\u00ee p\u00eaxember \u00ea xeber\u00ea ji rizgariy\u00ea bidin. B\u00eay\u00ee bibe p\u00eaxember kes li pey mil\u00eetan an j\u00ee rew\u015fenb\u00eerek\u00ee ji xwe re bib\u00eaje &#8220;ez rizgar\u00eexwazim&#8221; na\u00e7e. Ji ber ku r\u00ea\u00fbresmeke gelek\u00ee bi kok e, \u015fens\u00ea r\u00eayeke din an j\u00ee alternat\u00eefeke din, \u00e7\u00eanabe. Jixwe Man\u00eetiy\u00ea hewl da r\u00ea\u00fbresmeke cih\u00ea bicerib\u00eene. Tev\u00ee ku naveroka w\u00ea xwe\u015f \u00fb rohn\u00eetir b\u00fb j\u00ee ji ber r\u00ea\u00fbresm\u00ean kevin bi temam\u00ee bi ser neket. Ji lewra tevger\u00ean bi koka xwe Rojhilata Naverast\u00ee, ji ber v\u00ea r\u00ea\u00fbresma d\u00eerok\u00ee kiras\u00ea d\u00een\u00ee li xwe dikin.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ji lewra wexta mirov \u00ceslamiyet \u00fb Xiristiyantiy\u00ea \u015f\u00eerove bike, div\u00ea mirov ji b\u00eer neke ku rasterast du tevger\u00ean siyas\u00ee ne ku kirasek\u00ee d\u00een\u00ee li wan hatiye kirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Me di v\u00ea nirxandina xwe ya kin de j\u00ee an\u00ee ziman r\u00ea\u00fbresma d\u00een\u00ee ya Brah\u00eem\u00ee heta form\u00ean d\u00een\u00ee \u00fb m\u00eetoloj\u00eek \u00ean perestgeh\u00ean rahib\u00ean S\u00fcmer \u00fb Misr\u00ea di\u00e7e \u00fb bi giran\u00ee teoloj\u00eek e. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi t\u00eag\u00eena Xwed\u00ea \u00fb \u00eebadet\u00ean w\u00ee ve t\u00eakildar e. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ji bo \u015f\u00eeroveyeke ji r\u00eetuel (\u00eebadet) \u00fb xweday\u00ean Misr \u00fb S\u00fcmer cih\u00ea bikin, gelek\u00ee hewldane. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">&#8220;\u015e\u00eerovey\u00ean k\u00earhat\u00ee&#8221; y\u00ean li ser nav\u00ea p\u00eaxember\u00ean navdar her p\u00ea\u015fxistine. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">M\u00fbsa, Samuel, Dawid, Sil\u00eaman, Hezek\u00eeel, \u00ce\u015faya \u00fb gelek\u00ean din ji van kesan in.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Sedema wendab\u00fbna \u015fopa Man\u00eetiy\u00ea ew e ku li p\u00ea\u015f\u00ee \u00fb pi\u015fta w\u00ea r\u00ea\u00fbresmeke tek\u00fbz bi v\u00ee reng\u00ee tineb\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">L\u00ea r\u00ea\u00fbresma Brah\u00eem\u00ee tev\u00ee ku 1500 sal temen\u00ea xwe heb\u00fb j\u00ee heta dema Mes\u00eeh \u00cesa xwediy\u00ea serketineke bi s\u00eenor e. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Nikar\u00eeb\u00fb ti \u015faristaniya bi koka xwe Misr\u00fb Mezopotamyay\u00ee t\u00eak bibe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Qraltiya pi\u00e7\u00fbk a li Quds\u00ea ava kir j\u00ee nikar\u00eeb\u00fb temen dir\u00eaj \u00fb bi tes\u00eer bibe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Serketina w\u00ea ya her\u00ee mezin ew e ku ji bo mirov\u00ean bindest \u00fb y\u00ean li rizgariy\u00ea digeriyan tim\u00ee dizan\u00eeb\u00fb bibe dengek\u00ee h\u00eaviy\u00ea. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">B\u00fb navend\u00fb wicdan\u00ea xizanan, bi tevah\u00ee bindestan \u00fb y\u00ean ji ber nemr\u00fbt \u00fb firewnan \u00ea\u015f diki\u015fandin, \u00fb kes\u00ean dixwestin li pey \u00eedealan bibezin.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Eger em b\u00fbyera Hz. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00cesa di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de deynin em \u00ea ba\u015flatir l\u00ea serwext bibin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0130mparatoriya Romay\u00ea ji z\u00fb ve Qraltiya Quds\u00ea fetih kiriye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Wexta hevkar (kahin) j\u00ee bi r\u00eaveber\u00ean Romay\u00ee re tevgeriyan, ji bo p\u00eaxember\u00ea n\u00fb rew\u015fa guncaw \u00e7\u00eadibe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Her weha ji nava civak\u00ean Rojhilata Naverast a koledariya Romay\u00ea ew t\u00ee\u015ft\u00ee\u015f\u00ee kir, ref bi ref &#8220;koley\u00ean b\u00eakar&#8221;, ango kom\u00ean proleteran derketin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Gelek ter\u00eeqet\u00fb p\u00eaxember \u00e7\u00eab\u00fbne. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Dibe ku \u00cesa Mes\u00eeh yek ji van kesan be ku li \u00e7arm\u00eex\u00ea hatiye xistin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ya rast\u00ee, gelen kes bi v\u00ee deplasman\u00ee hatine cezakirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00cesa Mes\u00eeh (xilaskar) bi ten\u00ea dibe navek\u00ee sembol\u00fb n\u00ee\u015fan. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Dibe nav\u00ea hevpar\u00ea tevgera xizanan. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Mirov dikare weke tevgereke sosyal\u00eest a destp\u00eak\u00ea qeb\u00fbl bike. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ji sed\u00ee sed destp\u00eak\u00ea tevgera koley\u00ean direvin \u00fb xizan e. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Tevgera daw\u00ee ya kes\u00ea bi nav\u00ea \u00cesa, me\u015fa feth\u00ea ya Quds\u00ea ye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ango li pey qraltiy\u00ea ye: Qral\u00ea xizanan. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">M\u00eena Spartakus\u00ea Romay\u00ee ye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">L\u00ea ya w\u00ee b\u00ea \u015fer e. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Tevger pi\u015ft\u00ee 12 hewariyan, nemaze pi\u015ft\u00ee p\u00ea\u015fn\u00fbmey\u00ean p\u00ea\u015f\u00ee y\u00ean Inc\u00eel\u00ea (materyal\u00ean \u00eedeoloj\u00eek) \u00fb komikan dibe girsey\u00ee.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Aziz Paul \u00fb hin hewar\u00ee gelek\u00ee \u00e7alak in. \u00cemparatoriya Roma \u00fb Sasaniyan di\u015fop\u00eenin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Grek\u00ee weke koma sereke ya du s\u00ea gelan li Anatolya Nav\u00een \u00fb Rojava, li rojhilat As\u00fbr\u00ee li her\u00eam\u00ean Sasaniyan \u00fb li Bakur-Rojhilat\u00ea Anatolyay\u00ea Ermen\u00ee bi awayek\u00ee girsey\u00ee tevl\u00ee b\u00fbn. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di ser\u00ee de Saint Paul, rew\u015fenb\u00eer\u00ean Cih\u00fbyan gelek\u00ee chalak in. \u00cemparatoriy\u00ean Roma \u00fb Sasaniyan ji bingeh\u00ean wan\u00ean civak\u00ee ve dihej\u00eenin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi temam\u00ee dibin tevgereke siyas\u00ee. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Pi\u015ft\u00ee ku B\u00eezans (Kostant\u00eenopol\u00ees) weke Romaya Rojhilat cih\u00ea b\u00fb, li pey w\u00ea Xiristiyant\u00ee dibe d\u00een\u00ea ferm\u00ee. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Nakok\u00ee di vir de ye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Doktr\u00eena weke li ser h\u00eem\u00ea dijbertiya Romay\u00ea derket, dibe d\u00een\u00ea ferm\u00ee y\u00ea be\u015fek\u00ee mezin\u00ea Romay\u00ea, dibe \u00eedeolojiya w\u00ea. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ev rew\u015f hem par\u00e7eb\u00fbn\u00ea bi lez dike, hem j\u00ee \u00eemparatoriy\u00ea vediguher\u00eene \u00fb temen\u00ea wan dir\u00eaj dike.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">D\u00eeroka Romaya Rojava \u00fb Rojhilat t\u00ea zan\u00een. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Diyar e ku ev p\u00eavajo di navbera r\u00eaveber \u00fb giregir\u00ean Xiristiyan de r\u00ea li be guft\u00fbgoyeke mezin \u00fb cih\u00eab\u00fbn\u00ea vedike. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Gelek mezheb \u00e7\u00eadibin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Guft\u00fbgo teoloj\u00eek e (Monof\u00eez\u00eet, D\u00eeof\u00eez\u00eet), l\u00ea di cewher\u00ea xwe de bi temam\u00ee siyas\u00ee ye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Be\u015fek\u00ee wan d\u00eesa xwe vediki\u015f\u00eene nav xebat\u00ean bin erd\u00ea ango xebat\u00ean ve\u015fart\u00ee, l\u00ea be\u015fek\u00ee mezin di nava herdu Romayan de dibin hevpar\u00ean xurt\u00ean siyas\u00ee \u00fb ekonomi. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ji maskeya \u00eedeolojiy\u00ea siyaset\u00fb ekonomiy\u00ea t\u00ea xwar\u00ea. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Xiristiyant\u00ee ji d\u00een derdikeve, vediguhere \u015faristaniy\u00ea. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di d\u00eeroka Ewr\u00fbpay\u00ea de cara p\u00ea\u015f\u00ee bi kiras\u00ea d\u00een, mirov gav diav\u00eajin \u015faristaniy\u00ea \u00fb ev yek j\u00ee encama \u00e7alakiya siyas\u00ee \u00fb teoloj\u00eek a Xiristiyantiy\u00ea ye ku min bi kurt\u00ee an\u00ee ziman.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Xiristiyant\u00ee di sedsala 10. PZ de keng\u00ee derbas\u00ee Bakur \u00fb Bakur-Rojhilat\u00ea Ewr\u00fbpay\u00ea b\u00fb, m\u00eesyona xwe ya d\u00eerok\u00ee ya p\u00ea\u015f\u00ee bi awayek\u00ee serket\u00ee temam kir. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Pi\u015ftre nemaze bi p\u00eavajoya j\u00eare &#8220;kap\u00eetal\u00eestb\u00fby\u00een&#8221; t\u00ea gotin xwe li p\u00eangaveke n\u00fb ya dinyay\u00ea radiki\u015f\u00eene. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Xiristiyantiya \u00fb Mezopotamyay\u00ea j\u00ee ango gel\u00ean Grek, Armenia \u00fb As\u00fbriyay\u00ea j\u00ee ber\u00ea li ser h\u00eem\u00ea \u015faristaniya B\u00eezans\u00ea, pa\u015f\u00ea j\u00ee li dora d\u00ear\u00ean serbixwe dikevin p\u00eavajoya \u015faristaniyeke aliy\u00ea w\u00ea y\u00ea manew\u00ee z\u00eade; <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">ji ber ku &#8220;gel\u00ean Xiristiyan in&#8221; ev yek\u00ea bi awayek\u00ee stratej\u00eek bandor\u00ea li caren\u00fbsa wan bike. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Nexasim ji ber ku dibin hedefe \u00ceslam\u00ea, gelek encam \u00fb b\u00fbyer\u00ean traj\u00eek diqewimin.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00c7\u00eeroka derketina \u015faristaniya \u00ceslam\u00ea j\u00ee bi r\u00ea\u00fbresmeke bi heman reng\u00ee dest p\u00ea dike. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bajar\u00ea Mekkey\u00ea li cihek\u00ee wel\u00ea ye, r\u00eay\u00ean bazirganiy\u00ea y\u00ean sereke y\u00ean Derya Sor-Xel\u00ee\u00e7, Yemen, Hebe\u015f\u00eestan \u00fb \u015eam\u00ea l\u00ea digihin hev. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">R\u00eaveberiya ar\u00eestokrat\u00eek \u00fb hiyerar\u015f\u00eek a qeb\u00eeleya Qurey\u015f a ereb p\u00eak hatiye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Qeb\u00eeleya Qurey\u015f bi temam\u00ee bazirgan e, p\u00fbtperest e. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Sermayeyeke bazirganiy\u00ea ya diyar, \u00e7\u00eab\u00fbye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Tev\u00ee Cih\u00fbt\u00ee, Zerde\u015ft\u00ee \u00fb Xiristiyantiy\u00ea gelek aq\u00eedey\u00ean din j\u00ee li derdor \u00fb naverast\u00ea hene. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Kur\u00ea Hz. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Brah\u00eem\u00ea ji Hacer\u00ea Sima\u00eel (y\u00ean ji qeb\u00eeleya Ibraniyan qutb\u00fby\u00ee) li dora b\u00eera Zemzem\u00ea xaniyek\u00ee pi\u00e7\u00fbk an j\u00ee holikek\u00ea ava dike. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Perestgeha p\u00ea\u015f\u00ee ev e. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">L\u00ea pa\u015f\u00ea p\u00fbt di hundir\u00ea w\u00ea de t\u00eane bi cihkirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Hz. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Muhammed de s\u00ea p\u00fbt\u00ean gir\u00eeng hene: Laat, Menaat \u00fb \u00dbzza. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di Ayet\u00ean \u015eeytan\u00ee de wan dikin \u00e7\u00eerok: Hz. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Muhammed ji qeb\u00eeleyeke xizan ve Qurey\u015fiyan di t\u00ea din\u00ea xizan&#8217;dan nava malbateke.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi gi\u015ft\u00ee welat\u00ean xwe misilman dihesib\u00eenin \u00ceslamiyet\u00ea, nemaze j\u00ee jiyana Hz. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Muhammed nikarin bixin be l\u00eakol\u00eeneke sosyoloj\u00eek \u00fb ji v\u00ea d\u00fbr digirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">M\u00eena ku hin ti\u015ft\u00ean j\u00ea ditirsin hene. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u015e\u00eaweyek\u00ee jiyana civak\u00ee yan j\u00ee fikrek\u00ee di d\u00een de nekeve ber l\u00eakol\u00eeneke sosyoloj\u00eek, rohn\u00eeb\u00fbneke rast\u00ee \u00e7\u00eanabe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Eger ev ney\u00ea kirin, w\u00ea wext\u00ea Rojhilata Naverast w\u00ea her tim meydanek be ku DYE \u00fb hevgirtiy\u00ean w\u00ea hesp\u00ean xwe l\u00ea bibez\u00eenin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">D\u00eesa ji bo mirov Hz. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Muhammed ba\u015f f\u00eahm bisiklet, r\u00eaya her\u00ee ba\u015f l\u00eakol\u00een\u00ean civak\u00ee ne. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Civak bi helwesteke bi v\u00ee reng\u00ee naxisire. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ewr\u00fbpa ji ber ku bi helwesteke bi v\u00ee reng\u00ee rab\u00fb, l\u00ea rohn\u00eeb\u00fbn \u00e7\u00eab\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Rojhilata Naverast heta bi dest\u00ea xwe, xwe rohn\u00ee neke w\u00ea nikaribe \u015fore\u015fa fikr\u00ea bike. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Anal\u00eezkirina Hz. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Muhammed dikare bibe yek ji gav\u00ean p\u00ea\u015f\u00ee y\u00ean \u015fore\u015fa fikr\u00ea. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Dem, kesayet \u00fb \u00e7alakiya w\u00ee ji bo v\u00ea yek\u00ea li cih e. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">(Qeb\u00eeleya Ebdulmenaf Ha\u015fim\u00ee, bav\u00ea w\u00ee Ebdullah e. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">) Di karwan\u00ea bazirgana jin Xet\u00eecey\u00ea de bi berd\u00eala pargirtina ji kar\u00ea di\u00e7e sefer\u00ean \u015eam\u00ea. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Dikeve bin tes\u00eera rahib\u00ean Suryan\u00ee. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi giran\u00ee rola Cih\u00fbyan di bazirganiy\u00ea de heye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Nakok\u00ee h\u00ea ji destp\u00eak\u00ea ve hene.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Zewaca bi Xet\u00eec\u00ea re w\u015feke n\u00fb diafir\u00eene. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li dordor\u00ea gotina &#8220;p\u00eaxember\u00ea axir zeman&#8221; digere. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">D\u00eesa namzet\u00ea v\u00ea yek\u00ea gelek in. \u00db heta namzet\u00ean jin j\u00ee hene. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li gor\u00ee min, Hz. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Muhammed ji Xet\u00eecey\u00ea gelek ti\u015ftan h\u00een dibe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ji be ku ji bo bibe bazirganeke jin \u00fb dewlemend hewcedar\u00ee bi hostatiy\u00ea heye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi \u00eehtimaleke mezin; <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">dibe ku cara p\u00ea\u015f\u00ee w\u00ea bi ber guh\u00ea w\u00ee xistibe da ku bibe p\u00eaxember. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Yek\u00eetiya di navbera herduyan de ji sed\u00ee sed kakil\u00ea w\u00ea gera li desthilatdariy\u00ea ye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ar\u00eestokrasiya Qurey\u015f ji be r\u00ea\u00fbresm\u00ean xwe y\u00ean pa\u015fver\u00fb (p\u00fbtan) di w\u00ea rew\u015f\u00ea de n\u00eene ku bibe \u00e7iy. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Cih\u00fb \u00fb Xiristiyan b\u00ea bandor in, \u00fb nay\u00ean qeb\u00fblkirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Her weha nakokiya madd\u00ee j\u00ee heye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00c7\u00eeroka Hacer-Sima\u00eel \u00e7\u00eerokeke Ereban e; <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00eelham\u00ea dide. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ter\u00eeqet\u00fb baweriy\u00ean li dewr\u00fbbera xwe nas sete. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Gelek\u00ee ba\u015f dib\u00eene ku w\u00ea yek ji wan nikaribe armanc\u00ean xwe bi cih b\u00eene, <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">ango w\u00ea nikaribe di \u00e7ar\u00e7oveya Erebistan\u00ea de yek\u00eetiya siyas\u00ee ava bike. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi handan \u00fb te\u015fw\u00eeqa Xet\u00eecey\u00ea bi v\u00ea rol\u00ea radibe \u00fb ji bo w\u00ea dibe namzet. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Weke r\u00ea\u00fbresma \u00eedeoloj\u00eek mil\u00ea Brah\u00eem\u00ea Ereb jixwe li ber ser\u00ea w\u00ee ye, zehmet n\u00eene y\u00ea may\u00ee j\u00ee ji rahib\u00ean Suryaniyan\u00ean j\u00eahat\u00ee h\u00een bibe.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Wehiya der bar\u00ea p\u00eaxembertiya w\u00ee de cara p\u00ea\u015f\u00ee di sala 610 PZ de t\u00ea. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di demeke wel\u00ea de weh\u00ee t\u00ea, \u015fer\u00ea di navbera B\u00eezans \u00fb Sasaniyan de gelek\u00ee dijwar e. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ev rew\u015f ji bo n\u00eevgirava Erebistan\u00ea weke \u015fensek\u00ee t\u00ea d\u00eetin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li p\u00ea\u015fiya w\u00ee du asteng\u00ee hene; <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Qurey\u015f\u00fb koloniy\u00ean Cih\u00fbyan. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">P\u00eaxembert\u00ee ji destp\u00eak\u00ea ve t\u00ea maneya l\u00eedertiya siyas\u00ee. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Jixwe bi awayek\u00ee din j\u00ee ne mumkin e. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi tevah\u00ee peyam\u00ean t\u00eane day\u00een li gor\u00ee dewletmendan e. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Gava t\u00ea av\u00eatin ber bi \u00eemparatoriyeke n\u00fb ya Rojhilata Naverast ve ye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00cedeolojiya Cih\u00fb ya t\u00eara xwe hatiye n\u00fbkirin \u00fb aktual\u00eezekirin bi p\u00ea\u015fengiya Ereban li tevahiya gelan t\u00ea vekirin\u00fb bi v\u00ee away\u00ee tengas\u00ee li dawiy\u00ea t\u00ea hi\u015ftin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Jiyana n\u00fb bi \u015f\u00eawaz\u00ean n\u00fb y\u00ean \u00eebadet\u00ea t\u00ea sembol\u00eezekirin; <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">bi takt\u00eek \u00fb stratejiyeke ba\u015f li \u00e7ar aliy\u00ea dinyay\u00ea belav dibe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Mirov dikare \u00ceslamiyet\u00ea weke tevgereke berfireh a p\u00ea\u015f\u00ee ya enternasyonal\u00eest j\u00ee bi nav bike. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi kurti,<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Balk\u00ea\u015f e, nav\u00ea \u00ceslam\u00ea maneya xwe a\u015ft\u00ee ye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Dibe ku p\u00ea\u015fb\u00eeniya p\u00eavajoyeke gelek\u00ee bi \u015fer dike, ji lewra j\u00ee a\u015ftiy\u00ea li p\u00ea\u015f digire. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Div\u00ea ber\u00ea xwe bide s\u00ea hedef\u00ean bingeh\u00een: ar\u00eestokrasiya Qurey\u015f, \u00eemparatoriy\u00ean Sasan\u00ee \u00fb B\u00eezans\u00ea. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li Mekkey\u00ea ber\u00ea xwe dide hedefa p\u00ea\u015f\u00ee \u00fb ev j\u00ee bi nefiy\u00ea (H\u00eecret) bi encam dibe (622 PZ). <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li Med\u00eeney\u00ea hevpeymana civak\u00ee ya p\u00ea\u015f\u00ee amade dike. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ji bil\u00ee \u00e7end ar\u00eestokrat\u00ean qeb\u00eele \u00fb e\u015f\u00eeran ev hevpeyman bi giran\u00ee li hesab\u00ea pirraniya qeb\u00eeleyan t\u00ea. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Cenneta soza w\u00ea hatiye day\u00een milk\u00ea B\u00eezans \u00fb Sasaniyan e, cehennem j\u00ee \u015f\u00eawaz\u00ea ber\u00ea y\u00ea jiyan\u00ea ye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Jixwe jiyana li \u00e7ol\u00ea pirran\u00ee cehennem\u00ea t\u00eena bira mirov. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Pi\u015ft\u00ee ku \u00ear\u00ee\u015f\u00ean p\u00ea\u015f\u00ee y\u00ean Qurey\u015fiyan di\u015fk\u00eenin (Bedir, \u00dbh\u00fbd, Xendeq) encam diyar dibe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Derketina cumh\u00fbriyeta (demokras\u00ee) p\u00ea\u015f\u00ee ya ereb li ser hemana ye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Guft\u00fbgo \u00fb civ\u00een (cam\u00ee, kom\u00ea t\u00eene b\u00eera mirov) z\u00eade ne. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Berevaj\u00ee t\u00ea zenkirin,<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ar\u00eestokras\u00ee \u00fb serek\u00ea w\u00ea Muawiye ku demek\u00ea desthilatdar\u00ee ji dest\u00ea wan hatib\u00fb derxistin, bi manewray\u00ean n\u00fb (pirr normal e ku gelek\u00ee b\u00fbne hoste) pi\u015ft\u00ee wefata Hz. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Muhammed (632) gav bi gav ji n\u00fb ve desthilatdar\u00ee xistin dest\u00ea xwe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi ku\u015ftina mirov\u00ea bawermend\u00fb xwed\u00ee p\u00eevan Hz. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">El\u00ee, r\u00eaya siltant\u00ee (qralt\u00ee) li Muawiye \u00fb silaleya w\u00ee vedibe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi ku\u015ftina Hz. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Hus\u00ean bi awayek\u00ee traj\u00eek li Kerbelay\u00ea w\u00ea silaleya p\u00eaxember gir\u00eengiya xwe ya pol\u00eet\u00eek k\u00eam bibe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">L\u00ea kl\u00eekeke n\u00fb ya bazirgan\u00ean ereb w\u00ea ne bi ten\u00ea li n\u00eevgirav\u00ea, li ser tevahiya mal \u00fb milk\u00ea B\u00eezans \u00fb Sasaniyan w\u00ea heq\u00eed\u00eea bike. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Tevgera mezin a feth\u00ea w\u00ea li pey hev bibe xwediy\u00ea serketinan. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Cih\u00fb \u00fb Xiristiyan\u00ean li n\u00eevgirav\u00ea ji wan kesan in ku w\u00ea her\u00ee p\u00ea\u015f\u00ee t\u00eak bi\u00e7in. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di sal\u00ean 650 PZ de tevahiya erd\u00ea Sasaniyan, be\u015fek\u00ee mezin\u00ea B\u00eezans\u00ea \u00fb Bakur\u00ea Efr\u00eekay\u00ea hatib\u00fb fetihkirin \u00fb \u00ead\u00ee hatib\u00fbn ber deriy\u00ean Konstant\u00eenopol\u00ees\u00ea.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Em v\u00ee \u015f\u00eawaz\u00ea fetihkirina bi lez dikarin bi\u015fib\u00eenin \u015f\u00eawaz\u00ea Skender. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00c7awa ku w\u00ee j\u00ee ruh\u00ea qeb\u00eeletiya Makedon \u00fb felsefeya Yewnan kir yek \u00fb p\u00ea bi bay\u00ea br\u00fbsk\u00ea fetih kirin \u00fb di encam\u00ea de r\u00ea li ber \u00e7andeke madd\u00ee \u00fb manew\u00ee vekir. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">M\u00earxasiya qeb\u00eeley\u00ean Erebistan\u00ea ya xwe disp\u00eare m\u00eeraseke bi kok bi ruh\u00ea baweriya d\u00een\u00ea n\u00fb sentez dibe \u00fb bi h\u00eaza fethek\u00ea di \u015fer\u00ean feth\u00ea y\u00ean Skenderwar\u00ee de bi ser dikevin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Qonaxa duyem\u00een mil\u00ea her\u00ee gir\u00eeng\u00ea \u015faristaniy\u00ea p\u00eak t\u00eene. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di p\u00eangava her\u00ee mezin \u00fb daw\u00ee ya \u015faristan\u00ee \u00fb cand\u00ee ya Rojhilat de bi ser seteve.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di \u00e7\u00eeroka \u00ceslam\u00ea de ya balk\u00ea\u015f ew e ku m\u00eena Xiristiyantiy\u00ea ne di nava s\u00eased sal\u00eede, l\u00ea bi \u00eelan \u00fb belavb\u00fbna w\u00ea re bi desthilatdariy\u00ea re ket zikhev \u00fb weke desthilatdariy\u00ea derket hol\u00ea. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi v\u00ee away\u00ee bindest, xizan \u00fb kedkar\u00ean rast\u00ee w\u00ea bi lez ji desthilatdariy\u00ea b\u00eane d\u00fbrkirin, bi ruh\u00ean bir\u00e7\u00ee, teze \u00fb qeb\u00eeley\u00ean as\u00ee w\u00ea li dora mizgeft \u00fb qesr\u00ean cennetwar\u00ee \u00fb li dora dewleteke bi qudret ji bo avakirina \u015faristaniyek\u00ea gav w\u00ea b\u00ea av\u00eatin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Klaneke bazirgan a bajarek\u00ee pic\u00fbk di demeke pirr kin de (650-640 PZ) b\u00fb \u00eemparatoriyek, ji lewra di char\u00e7oveya siyas\u00ee de ji aliy\u00ea zanist\u00ee-civaknas\u00ee ve \u00fb bi perspekt\u00eefeke d\u00een\u00ee anal\u00eezkirina v\u00ea b\u00fbyer\u00ea w\u00ea gelek\u00ee mirov h\u00een bike. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li gor\u00ee \u015f\u00eeroveya min a \u015fexs\u00ee, demeke dir\u00eaj tineb\u00fbna desthilatiy\u00ea li nava Erebistan\u00ea, kaosa civak\u00ee (\u015fer\u00ean qeb\u00eeleyan), \u00eemparatoriy\u00ean Sasan\u00ee \u00fb B\u00eezans\u00ea xwed\u00ee xislet\u00ean qonaxa yekem\u00een, \u00fb xislet\u00ean kesayeta Hz. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Muhammed dikarin v\u00ea \u00e7\u00eeroka desthilatdariy\u00ea rave bikin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ango dikarin rave bikin ka \u00e7awa bi lez \u00ceslamiyet b\u00fbye desthilatdar\u00ee. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi tevah\u00ee dever\u00ean \u015faristaniya r\u00ea\u00fbresm\u00ee ya Rojhilata Naverast fetih dike, heta bi Asya Nav\u00een, hundir\u00ea Qefqasyay\u00ea, keviy\u00ean Ba\u015f\u00fbr-Rojhilat\u00ea Asyay\u00ea (Endonezya, Malezya), li du n\u00eevgirav\u00ean gir\u00eeng\u00ean Ba\u015f\u00fbr-Rojava \u00fb Ba\u015f\u00fbr-Rojhilat\u00ea Ewr\u00fb bel\u00fb pay Balkanan.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Tev\u00ee ku ev\u00e7end tevgereke mezin a esker\u00ee \u00fb siyas\u00ee ye, gotineke d\u00een\u00ee weke \u00ceslam\u00ea rew\u015f\u00ea ba\u015f rave nake. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Rastiy\u00ea dinixum\u00eene, w\u00ea pi\u015ftperde dike. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u0130slam navek\u00ee sembol\u00eek e. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">T\u00eag\u00een\u00ean weke p\u00eaxember \u00fb Ellah ji z\u00fb ve ji aliy\u00ea Ibraniyan ve hatine \u00e7\u00eakirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Cih\u00fby\u00ean Med\u00eeney\u00ea rexne dikirin \u00fb digotin &#8220;D\u00een\u00ea me ji me didize, li dij\u00ee me bi kar t\u00eene&#8221;. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ez yeq\u00een dikim v\u00ea rexney\u00ea Hz. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Muhammed gelek\u00ee ziv\u00ear\u00fb h\u00ears kiriye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ji aliy\u00ea sosyoloj\u00eek ve mezinkirina qral \u00fb al\u00eekar\u00ean w\u00ee mirov weke kok dikare bibe heta mitolojiy\u00ean S\u00fcmer \u00fb Misr\u00ea. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">L\u00ea naveroka Hz. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Muhammed daye t\u00eag\u00eena Ellah t\u00eara xwe ew cih\u00ea kiriye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ellah ti\u015ftek\u00ee wel\u00ea ye, m\u00eena enerjiya gerd\u00fbn\u00ea ye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Mefh\u00fbm \u00fb t\u00eag\u00eeneke p\u00ea\u015fket\u00ee ye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">L\u00ea di v\u00ee war\u00ee de alim\u00ean \u00ceslam\u00ea nikar\u00eeb\u00fbne \u015f\u00eerovey\u00ean sosyoloj\u00eek bikin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u015eert\u00ean \u00ceman\u00ea m\u00eena r\u00eazik\u00fb p\u00eevan\u00ean teor\u00eek in. Bi \u00eebadetan j\u00ee gir\u00eadana bi \u00ceslam\u00ea t\u00ea xurtkirin \u00fb zind\u00ee t\u00ea hi\u015ftin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi kamyonet, <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">bersiva be\u015fek\u00ee mezin\u00ea p\u00eadiviy\u00ean huq\u00fbq\u00ee \u00fb exlaq\u00ee y\u00ean dem\u00ea hatiye day\u00een. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ji bo berdariya cotkar\u00ee \u00fb bazirganiy\u00ea huq\u00fbq hatiye dan\u00een ango ilm\u00ea fiqh\u00ea p\u00ea\u015fketiye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi awayek\u00ee pirr dijwar bi ser \u015f\u00eawaz\u00ea jiyan\u00ea y\u00ea \u00eedeoloj\u00eek de\u00ea ji qonaxa yekem\u00een a koledar may\u00ee, \u00e7\u00fbye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Kafirt\u00ee t\u00eag\u00eeneke wel\u00ea ye, bi maneya &#8220;y\u00ea din&#8221; e ku div\u00ea tinekirindi. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Pirran\u00eetiya \u00eedeoloj\u00eek mafek e ku bi ten\u00ea ji bo r\u00ea\u00fbresma Brah\u00eem\u00ee t\u00ea qeb\u00fblkirin.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">\u00ceslamiyet li gor\u00ee Xiristiyantiy\u00ea z\u00eadetir deriy\u00ean w\u00ea li la\u00eektiy\u00ea vekir\u00ee ne. Bi awayek\u00ee objekt\u00eev ev wel\u00ea ye. L\u00ea bel\u00ea \u015ferek\u00ee dijwar \u00ea li dij\u00ee \u015f\u00eawaz\u00ea jiyana kevin bi xwe re encam\u00ean gelek\u00ee ney\u00ean\u00ee an\u00eene. \u00c7and\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean gelan \u00fb baweriy\u00ean wan kirine bahane, (tev\u00ee Xiristiyantiy\u00ea) bi v\u00ee away\u00ee yan ew as\u00eem\u00eele kirine, yan j\u00ee tine kirine: m\u00eenak weke Zerde\u015ft\u00ee \u00fb Man\u00eetiy\u00ea. Jiyana n\u00fb ya aniye r\u00ea li ar\u00eestokrasiya feodal vekiriye. Li \u015f\u00fbna dual\u00eetiya Qral-Xwed\u00ea dual\u00eetiya Xwed\u00ea-Siya W\u00ee Siltan cih digire. Di encam\u00ea de siltan\u00ean despot\u00eek biv\u00ea nev\u00ea \u00e7\u00eab\u00fbne. \u00ceslam weke d\u00een qab\u00eeliyeta w\u00ea ya p\u00ea\u015f\u00eegirtina li despot\u00eezm\u00ea tineye. \u00db heta mirov dikare v\u00ea yek\u00ea, z\u00eadetir ji bo Xiristiyantiy\u00ea j\u00ee bib\u00eaje. Bi qas\u00ee ku li monar\u015fiy\u00ea vekiriye, rahibt\u00ee j\u00ee kiriye hevpar\u00ea desthilatdariyeke p\u00ea\u015fket\u00ee. Herdu d\u00een j\u00ee weke dewlet be\u015f\u00ean li dervey\u00ee \u015faristaniy\u00ea ji asta koletiya klas\u00eek siviktir (ji hin aliy\u00ean xwe ve ji ber\u00ea ney\u00ean\u00eetir) di asta serft\u00ee \u00fb evd\u00eetiy\u00ea de bi hostay\u00ee girtine. Herdu d\u00een j\u00ee bi temam\u00ee li dij\u00ee koletiy\u00ea n\u00eenin.\u00a0<span lang=\"NL\">Xisleta herduyan e, hem desthilatdariya hiyerar\u015f\u00eek \u00fb hem j\u00ee ya dewlet\u00ea bi awayek\u00ee xurttir dipar\u00eazin.<\/span>\u00a0Herdu d\u00een j\u00ee xwediy\u00ea w\u00ea naverok\u00ea ne ku p\u00ea\u015fketina qewm\u00ee han didin \u00fb te\u015fw\u00eeq dikin.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"NL\">Ji aliy\u00ea zeman \u00fb mekan ve, tev\u00ee ku di qonaxa duyem\u00een de tevl\u00ee \u00e7em\u00ea sereke y\u00ea \u015faristaniy\u00ea b\u00fbne j\u00ee, herdu d\u00eenan j\u00ee (Cih\u00fbt\u00ee j\u00ee di nav\u00ea de) ne ji pirsgir\u00eak\u00ean di navbera kl\u00eek\u00ean yekdestdar \u00ean serdest de \u00e7areser kirine, ne j\u00ee ji pirsgir\u00eak\u00ean dad \u00fb azadiy\u00ea y\u00ean h\u00eaz\u00ean civak\u00ean demokrat\u00eek \u00ean li dervey\u00ee \u015faristaniy\u00ea re \u00e7areser\u00ee d\u00eetine.\u00a0<\/span>Berevaj\u00ee, di qonaxa duyem\u00een de pirsgir\u00eak\u00ean \u015fer, azad\u00ee \u00fb dad\u00ea girantir kirine.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">a-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Li kulmoz\u00ean desthilatdariy\u00ea y\u00ean yekdestdar \u00ean n\u00fb z\u00eade b\u00fbne, li beramber\u00ee v\u00ea berdariya cotkar\u00ee \u00fb p\u00ee\u015fekariy\u00ea z\u00eade neb\u00fb ye. Aliy\u00ean li ser berhem\u00ea z\u00eade \u015fer dikin z\u00eade b\u00fbne. M\u00eeregt\u00ee (prenst\u00ee) bi qas\u00ee siltanan (monark) b\u00fbne h\u00eaman\u00ean yekdestdariy\u00ea. Xanedan z\u00eadeb\u00fbne. Li gor\u00ee qonax\u00ean ber\u00ea y\u00ean para xwe dixwazin t\u00eara xwe pirrb\u00fbne. M\u00eena \u00e7\u00eena nav\u00een, wexta para xwe negirtiye tim\u00ee \u015fer derxistiye. Li Ewr\u00fbpay\u00ea, li R\u00fbsyay\u00ea \u015fer\u00ea derebegan gelek\u00ee \u00e7\u00eab\u00fbye. Monarkan burokras\u00ee berfirehkirine \u00fb bi v\u00ee away\u00ee pirsgir\u00eak\u00ean xwe y\u00ean hatina aboriy\u00ea mezin kirine.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">b-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Y\u00ean bi armanca dad, azad\u00ee \u00fb rizgariy\u00ea ketib\u00fbn herdu d\u00eenan, keng\u00ee negihi\u015ftin h\u00eav\u00ee \u00fb bendewariy\u00ean xwe, bi mezheb\u00ean cur bi cur her tim li ber xwe dan.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">c-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Li \u015f\u00fbna ku \u00e7anda manew\u00ee were xurtkirin \u00fb p\u00ea\u015fdebirin, \u00e7anda ber\u00ea ya j\u00eare digotin &#8220;tar\u00eetiya serdema nav\u00een&#8221; tine kirin \u00fb ya n\u00fb j\u00ee danean\u00een \u015f\u00fbna w\u00ea, di dewsa v\u00ea de bi guft\u00fbgoy\u00ean b\u00ea daw\u00ee y\u00ean teoloj\u00ee \u00fb mezheban ji aliy\u00ea z\u00eahn\u00ee ve ji dinyay\u00ea \u00fb d\u00eerok\u00ea (d\u00eerok daxistin asta \u00e7\u00eerok\u00ean d\u00een\u00ee) qut b\u00fbn, m\u00eena \u00eerade tine were hesibandin, mirov ji xwe w\u00eadetir, b\u00fbn m\u00eena siya xwe. Mirov\u00ean b\u00fbn \u00eas\u00eer\u00ea p\u00eajn\u00ean cennet \u00fb cehennem\u00ea, ketin rew\u015fek\u00ea ku xema wan dinya neb\u00fb \u00fb jiyan j\u00ee b\u00eak\u00ear d\u00eetin. L\u00ea kl\u00eek\u00ean yekdestdariy\u00ea ji avakirina qesr \u00fb kelh\u00ean cennetwar\u00ee pa\u015fve neman. Felsefe \u00fb \u00e7anda baj\u00ear li gor\u00ee ya ber\u00ea pa\u015fve ma.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">d- Ya her\u00ee xeternak j\u00ee ew b\u00fb ku bi slogana li ezman xweday\u00ea bi ten\u00ea, li j\u00ear j\u00ee siltan\u00ea bi ten\u00ea li r\u00fby\u00ea erd\u00ea ji bo belavkirina tevahiya desthilatdariya xwe bi nav\u00ea &#8220;fetha c\u00eehan\u00ea&#8221; \u015fer\u00ean serdema destp\u00eak\u00ea j\u00ee li dawiy\u00ea hi\u015ftine. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u015eer\u00ea li ser nav\u00ea xwedayan, ji \u015fer\u00ea xwedayan z\u00eadetir xira kiriye \u00fb talan kiriye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ji qonaxa p\u00ea\u015f\u00ee qat bi qat z\u00eadetir belavb\u00fbne \u00fb m\u00eatingeh\u00ean xwe fireh kirine. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u015eer\u00ean ji bo ummet\u00ea li gor\u00ee serdema destp\u00eak\u00ea h\u00een\u00ea s\u00eestemat\u00eek\u00ee \u00fb domdar b\u00fbne. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u015eer\u00ean mezheb\u00ee ketine rew\u015fek\u00ea, \u00ead\u00ee derketina ji nav\u00ea zehmet b\u00fbye.<\/span><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: right;\"><strong><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ji Par\u00eaznameya &#8220;\u015earistaniya Kap\u00eetal\u00eest&#8221; (Pirt\u00fbka duyem\u00een)<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp; Abdullah OCALAN &nbsp; \u00ceslamiyet \u00fb Xiristiyant\u00ee b\u00eaguman \u015faristan\u00ee ne. Di navbera herduyan de aliy\u00ean cih\u00ea \u00fb wekhev balk\u00ea\u015f \u00fb gir\u00eeng in. Tev\u00ee ku der bar\u00ea rew\u015f \u00fb bandora wan a di d\u00eeroka \u015faristaniy\u00ea de gelek ti\u015ft hatine gotin \u00fb niv\u00eesandin j\u00ee \u015f\u00eerovey\u00ean di asta zanist\u00ee de k\u00eam in. Di v\u00ea de para kesayetiy\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":632,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-631","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rejima-heqiqete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/631","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=631"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":634,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/631\/revisions\/634"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}