{"id":581,"date":"2015-02-04T16:54:07","date_gmt":"2015-02-04T16:54:07","guid":{"rendered":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=581"},"modified":"2023-02-07T13:58:02","modified_gmt":"2023-02-07T13:58:02","slug":"zanist-feminizm-u-jineoloji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=581","title":{"rendered":"ZAN\u0130ST, FEM\u00ceN\u00ceZM \u00db J\u00ceNEOLOJ\u00ce"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><em>Akademiya J\u00ceNEOLOJ\u00ce<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Jineoloji weke t\u00eageh bi qas\u00ee ku orj\u00eenale, penase \u00fb binyada xwe j\u00ee li gor v\u00ea \u00e7avkaniy\u00ea e\u015fkere dike. Dir\u00fb\u015fma ku her\u00ee z\u00eade wateya t\u00eageha Jin bi awayeke xwe\u015fik bi wate dike \u00fb ji aliy\u00ea Gel\u00ea Kurd ve hatiye bizimankirin J\u0130N-J\u0130YAN-AZAD\u00ce formula bi s\u00eah\u00ear ya \u00e7areseriya pirsgir\u00eakan \u00fb ronah\u00eekirina r\u00eaya heq\u00eeqet\u00ea ya Jineolojiy\u00ea ye. Yek ji xala ku di penaseya Jineoloj\u00ee de k\u00eam maye; ten\u00ea weke rexnekirina Zanist\u00ean Civak\u00ee girtina dest an j\u00ee weke alternat\u00eefa Fem\u00een\u00eezm\u00ea girtina dest \u00fb li ser v\u00ee bingeh\u00ee p\u00ea\u015fxistina n\u00eeqa\u015fa ye. Xeletiya din; Jineoloj\u00ee weke r\u00eaxistin, tevger, part\u00ee bidest girtine. E\u015fkereye ku w\u00ea bi giran\u00ee xebateke z\u00eehniyet\u00ea be. L\u00ea bel\u00ea Jineoloj\u00ee ten\u00ea weke xebateke l\u00eakol\u00een-l\u00eah\u00fbrb\u00fbn\u00ea bi dest girtin w\u00ea bibe n\u00eaz\u00eekatiyeke lewaz. Ji ber ku qada zanistiye, penasekirina me ya xebata zanist\u00ee ji bo penaseya Jineoloj\u00ee gir\u00eenge.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Heya roja me ya \u00eero hem\u00fb zanist li gor Kuraman (teor\u00ee), ji aliy\u00ea kom \u00fb kesanve bi k\u00fbrb\u00fbna fikir re gir\u00eaday\u00ee hatine avakirin \u00fb p\u00eaw\u00eestiya avakirina Jineoloj\u00ee bi v\u00ea \u015f\u00eawaz\u00ea hatiye d\u00eetin. Jineoloj\u00ee xwe bi rexnekirina t\u00eagih\u00eena zanist\u00ean hey\u00ee bisaz dike \u00fb xebata zanist\u00ee j\u00ee bi awayeke kollektf\u00ee p\u00ea\u015fdixe. Helbet divir de rastiya kadroy\u00ean akadem\u00eek nay\u00ea red kirin. L\u00ea bel\u00ea ev kadroy\u00ean akadem\u00eek div\u00ea weke y\u00ean di zaningehan de xwe girt\u00ee dih\u00ealin, ji civak\u00ea qut dibin, zanista ku p\u00ea\u015fdixin ji k\u00ea re \u00e7awa xizmet dike fikar nakin nebe. Weke R\u00eabertiya me penase dike div\u00ea nebin hemal\u00ean zan\u00een\u00ea. Div\u00ea zanist bi zimanek\u00ee sade ku herkes bikaribe fam bike, li ser bingeha ku herkes bikaribe bigih\u00eaje \u00fb parvebike were avakirin \u00fb di v\u00ee al\u00ee de rist bil\u00eeze. Div\u00ea v\u00ea j\u00ee, bi r\u00eabaz\u00ean dewlemend, bi rexnekirina kr\u00eeter\u00ean poz\u00eet\u00eev\u00eezm \u00fb r\u00eabaz\u00ean berhevkirinan p\u00ea\u015f bixe.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Di be\u015fek mezin ya xebat\u00ea zanist\u00ee de ziman\u00ea ku gel nikarin t\u00eabigih\u00eajin t\u00ea bikaran\u00een. Mijar\u00ean l\u00eakol\u00een\u00ea \u00fb gir\u00eengiya mijaran ji aliy\u00ea h\u00eaz\u00ean sermaya kap\u00eetal\u00eest ve t\u00ean e\u015fkere kirin. Kes\u00ean ji van zan\u00eenan s\u00fbd werdigirin j\u00ee kes\u00ean ku her\u00ee z\u00eade ji s\u00eestema hey\u00ee re ser\u00ee di tew\u00eenin \u00fb y\u00ean dewlemendin.\u00a0 Xwendevan\u00ean di encama be\u015fdariya \u00e7alekiyek protestoy\u00ee ya her\u00ee bi\u00e7\u00fbk de bi d\u00fbrxistina ji dibistanan em bi dest bigirin, heya akadem\u00eesyen\u00ean dibin nav\u00ea s\u00eec\u00eela re\u015f de ji kar t\u00ean av\u00eatin gelek m\u00eenak p\u00eevan\u00ean di qada zanist\u00ea de hatine bidest girtin dat\u00eenin hol\u00ea. Yan\u00ee akadem\u00eesyen\u00ean ku xwe ji s\u00eestem\u00ea re ispat kirine \u00fb b\u00fbne xwed\u00ee d\u00eeplome, bi v\u00ea d\u00eeplomey\u00ea re gir\u00eaday\u00ee zanist\u00ea p\u00ea\u015fdixin, zaningeh\u00ean ku ji navik\u00ea bi sermay\u00ea re gir\u00eaday\u00eene, nabin navend\u00ean zanist\u00ee. Ne layiq\u00ea v\u00ea s\u00eefet\u00ea ne. Kes\u00ean di nava van de hinek durust \u00fb paqij mane j\u00ee, rew\u015f\u00ean t\u00ean ser\u00ea wan t\u00ean zan\u00een.\u00a0 Rew\u015fa hinek kes\u00ean ku hewil didin r\u00fbmeta xwe bipar\u00eazin j\u00ee ne di asta derbaskirina van rew\u015fan de ne.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Yek ji qada her\u00ee z\u00eade ku c\u00eensiyetperestiya civak\u00ee xwe bisaz kiriye qada zanist\u00ea ye. Ev qad bi operasyon\u00ean ku li ser jin\u00ean zane y\u00ea ku xwed\u00ee yekem\u00een \u00eecad u ke\u015ffanin hatine kirin b\u00fbye qada zilaman. Ew jin\u00ean zane ku gelek \u00eecad\u00ean gel\u00ear\u00ee afirandine, weke wan zilam\u00ean zanist\u00ea y\u00ean ewr\u00fbpay\u00ee y\u00ean sedsala 17. ku li gor berjewendiy\u00ean serdestan xebit\u00eene zanist ava nekirine. Ew zanist nekirine mal\u00ea xwe. Em nav\u00ea wan jin\u00ea zane nizanin. L\u00ea bel\u00ea em nav\u00ea Ar\u015f\u00eemed \u00ea ku h\u00eaza rakirin\u00ea d\u00eetiye dizanin. Nav\u00ea Newton \u00ea qan\u00fbna parastina h\u00eaz\u00ea d\u00eetiye dizanin. Ed\u00eeson\u00ea ku elektr\u00eek d\u00eetiye dizanin. Em nav\u00ea gelek zilam\u00ean ku weke xwediy\u00ea zanist\u00eane dizanin. Her wiha em t\u00ean bawerkirin ku zanist ji aliy\u00ea &#8220;zilam\u00ean dah\u00ee&#8221; ilhama xwe ji as\u00eemana girtine hatiye \u00e7ekirin. L\u00ea zanist berheva zan\u00eena bi hezaran salan ya mirovahiy\u00ea ye. Zanista \u00eero ji ber ji ehlaq \u00fb civakb\u00fbn\u00ea qut b\u00fbye r\u00eaya wah\u015feta li ser mirovahiya \u00eero vekiriye. R\u00eabertiya me dib\u00eaje; &#8220;<em>Heger ne jiber b\u00eapariya ehlaq be, ne bombeya atom\u00ea, tebanca g\u00eevarkan j\u00ee nay\u00ea afirandin&#8221;.<\/em>\u00a0Ev \u00e7awa zaniste ku, bi hesab\u00ean li ser \u00e7awaniya pir z\u00eade ku\u015ftina mirovan bi \u015fev \u00fb roj di lab\u00fbratuwaran de l\u00eakol\u00eenan dike?<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Gordon Ch\u00eeld \u015fore\u015fa zanist-tekn\u00eeka sedsala 17. bi ked \u00fb afirandin\u00ean Jjina dema Neol\u00eet\u00eek re hevwate dinirx\u00eene \u00fb zanista dema \u015eore\u015fa Neol\u00eet\u00eek bi bersivday\u00eena p\u00eaw\u00eestiy\u00ean jiyan\u00ea, \u00e7areseriya pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ee, biwatekirina jiyan\u00ea e\u015fker dike. Jin\u00ean zane weke zanista Navend Ewr\u00fbpa Wek &#8220;Bav\u00ea&#8221; t\u00eagihi\u015ftina zanista F. Bacon \u00fb Descartes bi armanca girtina zan\u00eenan, \u00ea\u015fkencey\u00ea li xwezay\u00ea bikin, zik\u00ea xwezay\u00ea bi dir\u00eenin \u00fb zan\u00eenan j\u00ea bigirin \u015firet\u00ean wisa nekirine. Jin\u00ean zane weke zanist\u00ean pozitivist mirovah\u00ee j\u00ee di navde hem\u00fb alema zind\u00eeyan bi camidiy\u00ea bi dest negirtine \u00fb li ser m\u00eaza emeliyat\u00ea ranezandine. Wisa li xwezay\u00ea \u00fb alema mirovahiy\u00ea m\u00eaze nekirine. Bi \u015fopandin\u00ea, bi away\u00ea ku weke per\u00e7eyek\u00ee xwe bib\u00eenin, bi ahenga bihevreb\u00fbna xwezaya yekem \u00fb duyem Zanista \u015e\u00eenahiyan, Astronom\u00ee, Astroloj\u00ee, Tib, Geometr\u00ee, B\u00eerkar\u00ee ava kirine. Ketina zanist\u00ea nava lep\u00ea zilaman \u00fb \u00eensafa wan bi operasyon\u00ean pir bi zaneb\u00fbn \u00fb bixw\u00een \u00e7\u00eab\u00fbne \u00fb \u00eero weke tevah\u00ee mirovah\u00ee em van encaman jiyan dikin. Jineoloj\u00ee di c\u00eehana zanist\u00ea de ten\u00ea aliy\u00ean heb\u00fbna jin y\u00ean hatine ve\u015fartin dernaxe hol\u00ea, di ser\u00ee de zanist\u00ean civak\u00ee bi n\u00ear\u00eenek Jineoloj\u00eek l\u00eadipirse, karakter \u00fb projey\u00ean zanista n\u00ear de\u015f\u00eefre dike, bi v\u00ea re gir\u00eaday\u00ee p\u00ea\u015fxistina \u015f\u00eeroveya jin\u00ea, bi ceribandin\u00ean, xwe \u00fb ji xwezaya xwe afirandina zan\u00eenan dike hedef. Di avakirina Modern\u00eeteya Demokrat\u00eek de Jineoloj\u00ee di ber derbaskirina van zan\u00eenan ya r\u00eaxistin, \u00e7alek\u00ee \u00fb projeyan de berpirsiyare.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">R\u00eabertiya me di parazmaneya xwe ya Sosyolojiya Azadiy\u00ea de xwezaya civak\u00ee hem f\u00eez\u00eek\u00ee hem j\u00ee di aliy\u00ea wate de jin\u00ea weke be\u015fa her\u00ee berfireh ya zanist\u00ea digire dest. Rexm\u00ee v\u00ea rastiy\u00ea Jin nekirina zanist\u00ean civak\u00ee l\u00eadipirse. Ne avakirina Jineoloj\u00ee ya Sosyolojiy\u00ea ten\u00ea bi ravekirina j\u00eadera vegotina desthilatdariya zilam re gir\u00eaday\u00ee dat\u00eene hol\u00ea. Bixwezaya jin ya di tariy\u00ea de hatiye hi\u015ftin re gir\u00eaday\u00ee tevah\u00ee xwezaya civak\u00ea j\u00ee di tariy\u00ea de maye. R\u00eabert\u00ee bi van nirxandinan di paraznamey\u00ean xwe de dib\u00eaje<em>: &#8220;Bi berfireh\u00ee \u00fb rast\u00ee ronah\u00eeb\u00fbna xwezaya civak\u00ee, encax bi ronah\u00eeb\u00fbna xwezaya jin ya biberfireh\u00ee \u00fb rast\u00ee gengaze&#8221;.<\/em>\u00a0 Ev destn\u00ee\u015fankirina R\u00eabertiya me e\u015fkere dike ku xwezaya jin derxistina ronahiy\u00ea yek ji hedef\u00ean Jineoloj\u00ee ya her\u00ee gir\u00eenge. Jiber \u00e7anda ku mohra xwe li xwezaya civak\u00ee daye, li derdora jin\u00ea \u015f\u00eawe girtiye. Gir\u00eadana jin\u00ea ya bi ax\u00ea, zarok, xwezay\u00ea re daye \u00e7\u00eakirin \u00fb \u00e7anda ku avakiriye b\u00fbye rista bingeh\u00een ya di civakb\u00fby\u00een\u00ea de. B\u00fbye \u00e7anda li ser bingeha ehlaq-pol\u00eet\u00eekay\u00ea hatiye p\u00ea\u015fxistin\u00ea. Tev\u00ee v\u00ea j\u00ee ev weke \u00e7anda gerd\u00fbn\u00ee di d\u00eeroka hem\u00fb gelan de bi awayeke pir zind\u00ee hatiye bijiyankirin \u00fb heya roja me heb\u00fbna xwe parastiye. R\u00eabertiya me perspekt\u00eefa Jineoloj\u00ee bi rastiya jin\u00ea re gir\u00eaday\u00ee hem weke cewher\u00ea jiyan\u00ea hem j\u00ee weke torta jiyan\u00ea ronah\u00ee kirin \u00fb derfet\u00ean azadkirina w\u00ea penase dike \u00fb dat\u00eene hol\u00ea.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Di berfirehiya gerd\u00fbnb\u00fbna jin\u00ea de ev \u00e7and eks\u00ee v\u00ea rastiy\u00ea veguheriye am\u00fbra dagir\u00ee \u00fb tineb\u00fbna jin\u00ea. \u00c7anda jin ya ku her civak\u00eeb\u00fbna gelan \u00fb \u00e7anda wan avakir, p\u00ea\u015fxist, parast \u00eero cardin di heman watey\u00ea de ji k\u00eejan \u00e7and, gel, bawer\u00ee, kom \u00fb \u00e7\u00eenan dibin bila bibe dibin \u00ear\u00ee\u015feke hevpar \u00fb tineb\u00fbn\u00ea de maye.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Ji ber van sedeman bi qas\u00ee dervey\u00ee xwezaya jin\u00ea em nikarin civak\u00eeb\u00fbn\u00ea jin\u00ea bidest bigirin, di \u00e7areseriya pirsgir\u00eak\u00ean giran y\u00ean civak\u00ee de heq\u00eeqeta jin derxistina hol\u00ea, penasekirin \u00fb azadkirin\u00ea w\u00ea encam\u00ean rast bi xwe re b\u00eene. L\u00eaR\u00eabertiya me ji bo azadiya v\u00ea heq\u00eeqet\u00ea, avakirina teor\u00ee, bername, r\u00eaxistin, saz\u00fbmaniya \u00e7alekiy\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee qad\u00ean Jineoloj\u00ee e\u015fkere dike. Di destp\u00eak\u00ea de d\u00eerok, siyaset, abor\u00ee, demografya (zanista nuf\u00fbs\u00ea-serjimar\u00ee) et\u00eek-estet\u00eek hebe j\u00ee bi dem\u00ea re di qad\u00ean cuda de bi n\u00ear\u00een, rexne, kuram re, w\u00ea Jineoloj\u00ee berbi r\u00eaxistinb\u00fbn \u00fb \u00e7alak\u00eeb\u00fbn\u00ea ve xwed\u00ee erkbe. Di bisazkirina Jineoloj\u00ee de xaleke din ya gir\u00eeng ku div\u00ea were destn\u00ee\u015fankirin, Zanist\u00ean civak\u00ee y\u00ean Navend Ewr\u00fbpa, y\u00ean poz\u00eet\u00eev\u00eest bi rexne \u00fb n\u00eaz\u00eekatiya ku R\u00eabertiya me di Paraznamey\u00ean xwe be\u015fa Zanist\u00ean Civak\u00ee de daniye hol\u00ea bidest girtin, dibe xaleke gi\u015ft\u00ee ku were destn\u00ee\u015fankirin. Bi r\u00eabaz\u00ean Sosyoloj\u00eek y\u00ean weke \u00e7anda gi\u015ft\u00ee, binyad\u00ee (yapisal), poz\u00eet\u00eef \u00fb Sosyolojiya Azadiy\u00ea ku t\u00ea penasekirin, \u00e7and, saz\u00ee \u00fb b\u00fbyer bi qas\u00ee dah\u00fbr\u00eena ji aliy\u00ea Jineoloj\u00eeve, h\u00een z\u00eadetir ji aliy\u00ea tewereya Sosyolojiya Azadiy\u00ea de veguhertina van mijaran weke erk dat\u00eene p\u00ea\u015fiya xwe. Hem\u00fb saz\u00ee, t\u00eageh \u00fb binyad\u00ean ku ji jin \u00fb civak\u00ea hatine diz\u00een \u00fb li dijber\u00ee wan t\u00ean bikaran\u00een li ser rexnekirin \u00fb rastkirin\u00ea cardin yek kirina bi jiyana civaka demokrat\u00eek \u00fb azad re, ew \u015f\u00eerovekirin, am\u00fbr, r\u00eabaz \u00fb \u00e7alekiy\u00ean v\u00ea p\u00ea\u015fxistin de xwe berpirsiyar dib\u00eene.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Di hem\u00fb qadan de, ji aliy\u00ea Tevger\u00ean Azadiya Jin y\u00ean C\u00eehan\u00ea \u00fb weke Tevgera Azadiya Jina Kurd ji bo azadiya jin\u00ea teko\u015f\u00een\u00ean pir mezin hatine day\u00een \u00fb w\u00ea ev teko\u015f\u00een berdewam bikin. Gelek xebat\u00ean gir\u00eeng \u00fb proje derketine hol\u00ea. L\u00ea bel\u00ea di rew\u015fa hey\u00ee de ev teko\u015f\u00een \u00fb r\u00eaxistinb\u00fbn bi p\u00eaw\u00eestiya hevbe\u015fkirina teor\u00ee \u00fb \u00e7avkaniy\u00ean zanist\u00ee re b\u00fb bi r\u00fb ye. Weke Tevgera Azadiya Jina Kurd\u00eestan p\u00eaw\u00eestiya me bi parvekirina ezm\u00fbn\u00ean me girtine bi jin\u00ean c\u00eehan\u00ea re heye. Bi derbaskirina van ezm\u00fbnan naveroka r\u00eaxistinb\u00fbna xwe h\u00een ba\u015ftir dagirtin, k\u00fbrb\u00fbna di \u00e7areseriya pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ee de \u00fb avakirina perspekt\u00eef\u00ean \u00e7areseriy\u00ea p\u00eaw\u00eeste. Bi biw\u00eaja R\u00eabertiya me ya xwe\u015fik di Sosyolojiya Azadiy\u00ea de dinirx\u00eene, &#8220;<strong><em>Her Ku Zanist P\u00ea\u015fbikeve B\u00eer An J\u00ee Hi\u015fmend\u00ee, Her Ku B\u00eer P\u00ea\u015fbikeve W\u00ea Tevger J\u00ee Bi Away\u00ea Lez P\u00ea\u015fbikeve&#8221;.<\/em><\/strong>\u00a0Bi p\u00ea\u015fbiniyeke berfireh Jineoloj\u00ee v\u00ea rist\u00ea dil\u00eeze.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Weke Jin\u00ean Kurd di p\u00eavajoya avakirina Zanist\u00ean Civak\u00ee de li ser bingeha p\u00ea\u015fxistina Jineoloj\u00ee \u00e7avkaniy\u00ean \u00eedd\u00eeaya me pir bih\u00eazin. Ji k\u00ealiya avab\u00fby\u00eena Part\u00eeb\u00fbn\u00ea \u00fb heya niha di ser\u00ee de R\u00eaheval Sara di nava Ref\u00ean Teko\u015f\u00eena Azadiya Kurd\u00eestan\u00ea de li k\u00ealeka R\u00eabertiya me jinan j\u00ee cih\u00ea xwe girtine.Bi h\u00eaza R\u00eabertiya me, r\u00eaheval Sara \u00fb Jin\u00ean \u015eore\u015fger, p\u00ea\u015feng\u00ean v\u00ea teko\u015f\u00een\u00ea re, bi z\u00eadeb\u00fbna teko\u015fervan\u00ean jin re yek\u00eeney\u00ean jinan hatine avakirin. Di \u015fexs\u00ea r\u00eaheval B\u00ear\u00eetan de bi teko\u015f\u00eena dehan fermandar\u00ean g\u00ear\u00eellay\u00ean jin, art\u00eaja jin YAJK avab\u00fbye. R\u00eabertiya me weke bersiva b\u00eeran\u00eena R\u00eaheval Z\u00eelan \u00fb Sema B\u00eerdoziya Rizgariya Jin p\u00ea\u015fxist \u00fb part\u00eeb\u00fby\u00een weke erk dan\u00ee p\u00ea\u015fiya me. Ev b\u00fb p\u00eavajoyeke gir\u00eeng ya duyem\u00een. \u00cero di c\u00eehan\u00ea de em xwed\u00ee h\u00eaza her\u00ee berfireh, berxwed\u00ear, qada pol\u00eet\u00eek ya civak\u00ee ne. Her wiha em xwed\u00ee art\u00ea\u015fa \u00e7ekdar ya jina ne. Her\u00ee daw\u00ee bi s\u00eestema hevserokt\u00ee cih\u00ea me y\u00ea siyaset\u00ea bi awayeke h\u00een p\u00ea\u015fket\u00ee bi n\u00fbneriya her\u00ee bilind ya jinan bi encam b\u00fbye. Ev m\u00eeras hem\u00fb dibin \u00e7avkaniy\u00ean me y\u00ean p\u00ea\u015fxistina Jineoloj\u00ee. Bi taybet di roja \u00eero de di nava tevger\u00ean Fem\u00een\u00eest \u00fb Jin\u00ean c\u00eehan\u00ea de p\u00eavajoy\u00ean tengav\u00ee \u00fb fetisandin\u00ea di \u015fexs\u00ea m\u00eel\u00eetaniya r\u00eaheval\u00ean me y\u00ean \u015feh\u00eed de bi kevne\u015fopiya berxwedana her\u00ee mezin hatiye derbaskirin \u00fb ev b\u00fbye ezm\u00fbna bingeh\u00een. Di heman dem\u00ea de ezm\u00fbna me ya di aliy\u00ea r\u00eaxistinb\u00fby\u00een \u00fb h\u00eaza me ya dervey\u00ee s\u00eestem\u00ea de may\u00een, dibe \u00e7avkaniy\u00ean erk \u00fb berpirsiyariy\u00ean me y\u00ean p\u00ea\u015fxistina Jineoloj\u00ee.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Di dema avakirina modern\u00eeteya demokrat\u00eek de, \u00a0di nava \u00eett\u00eefak, d\u00eenam\u00eek\u00ean me y\u00ean bingeh\u00een de, m\u00eerasa ku R\u00eabertiya me bi penaseya &#8220;<em>Serhildana M\u00eat\u00eengeha Daw\u00ee&#8221; <\/em>heq\u00eeqeta kevne\u015fopiya teko\u015f\u00een\u00ean Fem\u00een\u00eest e\u015fkere kiriye \u00fb di Teko\u015f\u00eena Azadiy\u00ea de berhev \u00fb kevne\u015fopa gir\u00eeng ava kiriye heye. Yek ji \u00e7avkaniya ku Jineoloj\u00ee xwe disip\u00eare ev m\u00eeras \u00fb kevne\u015fopiya teko\u015f\u00een\u00ea ye. L\u00ea bel\u00ea ev kevne\u015fop\u00ee bi rew\u015fa hey\u00ee, li hember\u00ee qetliyam\u00ean jinan y\u00ean rojane \u00fb her\u00ee giran nikare bibe bersiv. Marj\u00eenalb\u00fby\u00een, nederketina dervey\u00ee s\u00eestem\u00ea, di r\u00eaxistin \u00fb perspekt\u00eefa \u00e7areseriy\u00ea de sekna par\u00e7ekir\u00ee sedem\u00ean bingeh\u00eenin. Rexm\u00ee di asta teor\u00eek de xwed\u00ee gelek dah\u00fbr\u00een \u00fb tesp\u00eetane, teoriya Fem\u00een\u00eest per\u00e7eb\u00fbneke pir mezin jiyan dike. Dibin nav\u00ea gelek meyl \u00fb model\u00ean r\u00eaxistin\u00ee de ev per\u00e7eb\u00fbna ku derketiye bi taybet\u00ee ji ber bandor\u00ean post-modern\u00eezm\u00ea her roja ku derbas dibe h\u00een girantir dibe. Ji ber \u00e7er\u00e7eveya n\u00ear\u00eena Navend Ewr\u00fbpa ya Poz\u00eet\u00eev\u00eest, Oryantal\u00eest di ser\u00ee de Rojhilata Nav\u00een \u00fb jin\u00ean di Rojhilata Nav\u00een \u00fb \u00e7and\u00ean c\u00eehan\u00ea de, hem\u00fb jinan nagire nava xwe her wiha ji h\u00eaza wan ya d\u00eenam\u00eek weke t\u00ea xwestin s\u00fbd wernagire.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Ji ber tevl\u00eeheviya z\u00eehniyeta post-modern\u00eezm\u00ea hinek meyl \u00fb derdor\u00ean Fem\u00een\u00eest, bi taybet j\u00ee di qada xebata akadem\u00eek ya jinan de, ji redkirina xwezaya jinan, derbaskirina c\u00eensiyetperestiya civak\u00ee bi \u015f\u00eaweya jiyana hevc\u00eens (e\u015fc\u00eensel) weke \u00e7areser\u00ee dan\u00eena hol\u00ea, qism\u00ean civak\u00ee y\u00ean t\u00ean dagirkirin \u00fb pel\u00e7iqandin weke rojeva teko\u015f\u00eena xwe ned\u00eetin b\u00fbye sedema v\u00ea marj\u00eenalb\u00fby\u00een\u00ea. Be\u015fek teor\u00eesyen\u00ean Fem\u00eenst y\u00ean gir\u00eeng ji bingeha civak\u00ee q\u00fbt b\u00fby\u00eene \u00fb di zan\u00eengeh\u00ean s\u00eestem\u00ea de bicih b\u00fby\u00eene. Ev j\u00ee b\u00fbye sedem ku tesp\u00eet\u00ean kirine di qada civak\u00ee de derbas\u00ee jiyan\u00ea nebin \u00fb di asta r\u00eaxistin \u00fb \u00e7alekiyan de qutb\u00fby\u00een\u00ea b\u00eenin. Li hember pirsgir\u00eak\u00ean jin y\u00ean girandibin, weke teko\u015f\u00eena azadiya jin xwe ji s\u00eestem\u00ea nequtkirin \u00fb xwe ji f\u00earb\u00fbn\u00ean jiyana s\u00eestem\u00ea nequtkirin, lewaziya perspekt\u00eef\u00ean r\u00eaxistinb\u00fbn \u00fb \u00e7alekiyan, b\u00fbye sedem ku bi awayeke t\u00ear ji pirsgir\u00eakan re nebin bersiv. Her wiha weke per\u00e7eyeke s\u00eestem\u00ea mane \u00fb nikarin xwe j\u00ea rizgar bikin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Ji ber di fem\u00een\u00eezm\u00ea de pirsgir\u00eaka jin ten\u00ea weke pirsgir\u00eaka cins hatiye bidestgirtin weke sedem\u00ean me beriya niha j\u00ee destn\u00ee\u015fan kir R\u00eabertiya me di Paraznamey\u00ean xwe de dib\u00eaje; &#8220;<em>\u015e\u00fbna fem\u00een\u00eezm, Jineoloj\u00ee dikare armanc\u00ea ba\u015ftir p\u00ea\u015fwaz\u00ee bike&#8221;.<\/em>\u00a0Bi qas\u00ee ku xebat\u00ean Jineoloj\u00ee were p\u00ea\u015fxistin w\u00ea pirsgir\u00eak\u00ean tevger\u00ean fem\u00een\u00eest j\u00ee werin derbaskirin. Beramber\u00ee v\u00ea w\u00ea di Teko\u015f\u00een\u00ean Azadiya Jin y\u00ean Rojhilata Nav\u00een de h\u00eaza d\u00eenam\u00eek bide avakirin. Ji ber ku kevne\u015fop\u00ee \u00fb civakb\u00fby\u00eena Jin\u00ean Rojhilata Nav\u00een xwed\u00ee zan\u00eena bingeh\u00eenya r\u00eaxistin \u00fb \u00e7alekiy\u00ean bih\u00eaze. Di \u00e7alekiy\u00ean Bihara Ereban de weke h\u00eaza her\u00ee \u00e7alak \u00fb berxwed\u00eaner her \u00e7iqas\u00ee jinan cih\u00ea xwe girtibe j\u00ee pi\u015ft\u00ee van \u015fore\u015fan rew\u015fa jinan ji ber\u00ea xerabtir b\u00fbye. Sedem\u00ean bingeh\u00een lewaziy\u00ean qada b\u00eerdoz\u00ee \u00fb nep\u00ea\u015fxistina alternat\u00eef\u00ean pirsgir\u00eakane. Cih\u00ea n\u00ear\u00een\u00ean Navend Ewr\u00fbpa di nava Teko\u015f\u00eena Azadiya Jin ya Rojhilata Nav\u00een de tine ye. Rexm\u00ee pirsgir\u00eak\u00ean jin y\u00ean pir giran ku dij\u00een, Fem\u00een\u00eezma ku xwe weke alternat\u00eef daye der, di Sosyal\u00eezma p\u00eakhat\u00ee\u00a0de, di Anar\u015f\u00eezm\u00ea de bingeh\u00ean civak\u00ee ava nekiriye. Ji ber bibandor\u00ean modern\u00eest \u00fb bi taybet \u00e7er\u00e7eveya n\u00ear\u00eena Oryantal\u00eest, Rojhilata Nav\u00een \u00fb Jin\u00ean Rojhilata Nav\u00een bidest digire \u00e7areseriy\u00ea ava nake. Weke jin\u00ean Kurd bi Konferansa xwe ya Rojhilata Nav\u00een di v\u00ea mijar\u00ea de me rew\u015fa xwe h\u00een ba\u015ftir bidest girtiye \u00fb t\u00eakiliy\u00ean hatine avakirin b\u00fbne bingeh\u00ean xwe bih\u00eazkirin \u00fb qonaxa derbasb\u00fby\u00eena r\u00eaxistin \u00fb \u00e7alekiy\u00ean hevpar. Ev qonax r\u00eaya p\u00eavajoy\u00ea daye vekirin. Di Rojhilata Nav\u00eende d\u00eenam\u00eezma ku Jina Kurd avakiriye tevah\u00ee jin\u00ean c\u00eehan\u00ea bandor dike. Bi perspekt\u00eefa Jineoloj\u00ee di van qadan de p\u00ea\u015fketin\u00ean pir mezin avakirin \u00fb ev derfet nirxandin dibe yek ji erk\u00ean lezg\u00een y\u00ean p\u00ea\u015fiya me.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akademiya J\u00ceNEOLOJ\u00ce Jineoloji weke t\u00eageh bi qas\u00ee ku orj\u00eenale, penase \u00fb binyada xwe j\u00ee li gor v\u00ea \u00e7avkaniy\u00ea e\u015fkere dike. Dir\u00fb\u015fma ku her\u00ee z\u00eade wateya t\u00eageha Jin bi awayeke xwe\u015fik bi wate dike \u00fb ji aliy\u00ea Gel\u00ea Kurd ve hatiye bizimankirin J\u0130N-J\u0130YAN-AZAD\u00ce formula bi s\u00eah\u00ear ya \u00e7areseriya pirsgir\u00eakan \u00fb ronah\u00eekirina r\u00eaya heq\u00eeqet\u00ea ya Jineolojiy\u00ea ye. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":582,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-581","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/581","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=581"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/581\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":583,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/581\/revisions\/583"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}