{"id":575,"date":"2014-03-09T16:36:30","date_gmt":"2014-03-09T16:36:30","guid":{"rendered":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=575"},"modified":"2023-02-07T13:45:07","modified_gmt":"2023-02-07T13:45:07","slug":"jina-kurd-afiriner-mertal-u-barhilgira-bedeng-a-canda-kurd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=575","title":{"rendered":"JINA KURD; AFIR\u00ceNER, MERTAL \u00db BARHILGIRA B\u00caDENG A \u00c7ANDA KURD"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><em><span lang=\"EN-US\">Sema AMED<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">\u00c7\u00eeroka mirovb\u00fbna mirov mijareke h\u00eajay\u00ee l\u00eakol\u00een \u00fb rohn\u00eekirin\u00ea ye. Ew faktor\u00ean ku mirov kirin mirov \u00e7i b\u00fbn, \u00e7awa \u00e7\u00eab\u00fbn \u00fb \u00e7awa p\u00ea\u015f ketin, l\u00eakol\u00eenkirina van mijaran bi taybet\u00ee j\u00ee di \u00e7ax\u00ea me de gir\u00eengiya xwe dipar\u00eaze. H\u00ea ji destp\u00eak\u00ea ve mirov dikare bipirse; ev hem\u00fb b\u00ean zan\u00een j\u00ee w\u00ea ji bo \u00e7areserkirina kaos \u00fb kr\u00eez\u00ean ku \u00e7avkaniya xwe ji p\u00eanc hezar sal\u00ee digirin al\u00eekariyeke wan a \u00e7awa \u00e7\u00eabibe! \u00c7ima, ji ber ku weh\u015feta modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest, ev du sed sal\u00ean daw\u00een bi \u00ear\u00ee\u015f \u00fb par\u00e7ekirina nirx\u00ean ku mirov dikin mirov dixwaze \u00e7avbir\u00e7\u00eetiya xwe ya kar\u00ea t\u00ear bike. Y\u00ean ku di ser\u00ee de ber\u00ea xwe did\u00ea \u00fb ji xwe re hedef digire j\u00ee jin \u00fb afir\u00eeneriy\u00ean jin\u00ea ne. Ev afir\u00eeneriy\u00ean m\u00fbc\u00eezew\u00ee ew nirx in ku h\u00ea heta \u00eero j\u00ee mirovahiy\u00ea xwed\u00ee dikin. Di be\u015f\u00ean p\u00ea\u015f \u00ean mijara me de em \u00ea hewl bidin bi m\u00eenak\u00ean berbi\u00e7av van nirxan bidin nas\u00een. L\u00ea em bi\u00e7in destp\u00eak\u00ea, yan\u00ea li ser p\u00eavajoya mirovb\u00fbn\u00ea bisekinin em \u00ea bikaribin bersiv\u00ean her\u00ee rast ji pirs\u00ean xwe re bib\u00eenin.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Serp\u00eahatiya mirov a ku ji curey\u00ean din veqetiya \u00fb mirovb\u00fbn dest p\u00ea kir bi civakb\u00fbn\u00ea re p\u00ea\u015f dikeve. Bi guncawb\u00fbn, ba\u015fb\u00fbna dem \u00fb mekan\u00ea re j\u00ee curey\u00ea b\u00fb mirov kom\u00ean destp\u00eak\u00ea ava kirin. Ji bo v\u00ea dema her\u00ee ba\u015f; dem\u00ean daw\u00ee y\u00ean serdema qe\u015fay\u00ee, B.Z. 20.000 \u00fb m\u00eena erdn\u00eegar\u00ee j\u00ee keviy\u00ean hundir \u00ean q\u00fbntar\u00ean Toros \u00fb Zagrosan b\u00fbn. \u00cero \u00ead\u00ee hem\u00fb zanyar li ser\u00ea hemfikir in ku kom\u00ean destp\u00eak\u00ea di v\u00ea dem \u00fb mekan\u00ea de derbas\u00ee jiyana c\u00eewarb\u00fby\u00ee b\u00fbne. W\u00eaney\u00ean di \u015fikeft\u00ean bilind \u00ean Colem\u00earg (an j\u00ee Xekar\u00ee) \u00fb Gever\u00ea de hatine d\u00eetin \u00fb hem bermah\u00ee hem j\u00ee away\u00ea jiyana ku h\u00ea j\u00ee li q\u00fbntar\u00ean Zagrosan didome di nav n\u00ee\u015faney\u00ean her\u00ee berbi\u00e7av \u00ean v\u00ea destn\u00ee\u015fankirin\u00ea de ne.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><strong><span lang=\"EN-US\">Jina Day\u00eek li Ser Dika D\u00eerok\u00ea ye<\/span><\/strong><\/h4>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Beriya civaka d\u00eerok\u00ee j\u00ee bi zayokiya jin\u00ea curey\u00ea mirov nijada xwe berdewam dike. Bel\u00ea w\u00ea dem\u00ea j\u00ee jina day\u00eek heb\u00fb l\u00ea \u00e7ima mirov encax di v\u00ea dem \u00fb mekan\u00ea de kom\u00ean destp\u00eak\u00ea ava kirin \u00fb derbas\u00ee jiyana c\u00eewarb\u00fby\u00ee b\u00fbn? Me bal\u00ea ki\u015fandib\u00fb ser guncawb\u00fbna dem \u00fb mekan\u00ea. Curey\u00ea ku b\u00fb mirov Homo Sap\u00eeens, li \u00e7ar aliy\u00ean dinyay\u00ea belav b\u00fbn l\u00ea ten\u00ea li ser van axan, li q\u00fbntar\u00ean Toros-Zagrosan karib\u00fbn jiyana c\u00eewarb\u00fby\u00ee ava bikin. &#8220;Ev ax b\u00fbne derg\u00fb\u015fa \u015fore\u015fa Homo Sap\u00eeens, \u015fore\u015fa \u00e7andiniy\u00ea ya neol\u00eet\u00eek\u00ea, \u015fore\u015fa \u015faristaniy\u00ea ya baj\u00ear \u00fb nirx\u00ean hatine afirandin hatine mezinkirin \u00fb heta \u015fore\u015fa p\u00ee\u015fesaziy\u00ea ya Ewr\u00fbpaya Rojava gih\u00ee\u015ftine.&#8221;<sup>1<\/sup><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Ber \u00fb bereketa xwezay\u00ee ya erdn\u00eegariya Toros \u00fb Zagrosan derfet\u00ean afir\u00eeneriyeke b\u00eahempa didin. Kom\u00ean heta w\u00ea dem\u00ea li derdora xwe z\u00eevir\u00eene rast\u00ee jiyaneke cuda t\u00ean. Jina day\u00eek hem\u00fb derfet\u00ean v\u00ea erdn\u00eegariy\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike nirxandiye, bi tevahiya berhemdariya xwe li derdora xwe jiyan\u00ea bir\u00eaxistin kiriye. \u00cad\u00ee her afir\u00eener\u00ee m\u00fbc\u00eezeyek e. Jina day\u00eek ku zarok t\u00eene, xwed\u00ee dike, mezin dike li derdora xwe civakb\u00fbn\u00ea ava dike. Her wiha, civakb\u00fbna yekem bi dest\u00ea jin\u00ea \u00e7\u00eadibe. Am\u00fbr\u00ean ku \u00e7\u00eadikin ji wan am\u00fbr\u00ean ji serdema kevir\u00ean niqirand\u00ee gelek p\u00ea\u015fket\u00eetir in. Bi van am\u00fbran \u015fert\u00ean jiyana c\u00eewarb\u00fby\u00ee t\u00ean avakirin, \u00e7andin\u00ee t\u00ea kirin. Cara yek\u00ea heywan t\u00ean ked\u00eekirin \u00fb ber \u00fb berhem\u00ean wan t\u00ean girtin. Yan\u00ea kurt \u00fb cewher\u00ee \u00e7anda mirovahiy\u00ea \u00ead\u00ee ava dibe.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><strong><span lang=\"EN-US\">Proto Kurd<\/span><\/strong><\/h4>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Kok\u00ean mirov \u00fb avab\u00fbna jiyana wan a civak\u00ee ya di p\u00eavajoya d\u00eerok\u00ee de, \u00e7i ji bo her mirov\u00ea\/\u00ee, \u00e7i j\u00ee ji bo zanyaran b\u00fbye cih\u00ea meraq\u00ea. Li ser v\u00ea mijar\u00ea, her ol \u00fb fikrek xwed\u00ee efsaneyeke afir\u00eeneriy\u00ea ye ku bikeve xizmeta berjewendiy\u00ean wan. Gelek ji van j\u00ee \u00e7avkaniy\u00ean xwe ji efsaney\u00ean afir\u00eeneriy\u00ean serdema neol\u00eet\u00eek\u00ea digirin \u00fb her kes\u00ee li gor xwe li hev an\u00eene. Em di m\u00eetolojiyan de dib\u00eenin ku di dem\u00ean \u015faristaniya dewletpar\u00eaz a desthilatdar a m\u00ear de h\u00ea j\u00ee di jiyan\u00ea de bandor\u00ean xurt \u00ean day\u00eeka xwedawend hene. Bi derfet\u00ean p\u00ea\u015fket\u00ee y\u00ean teknoloj\u00ee \u00fb zanist\u00ea mirov\u00ean zanyar \u00ead\u00ee bi k\u00eetabe, p\u00eayker, w\u00eane \u00fb kevalan bi rengek\u00ee h\u00een berbi\u00e7av dikarin bigih\u00eejin van m\u00eetoloj\u00ee \u00fb efsaneyan. D\u00eesa di du sed sal\u00ean daw\u00een de bi \u015f\u00eerovey\u00ean zanist\u00ean civak\u00ee ku naveroka wan h\u00een demokrat b\u00fbye pirsa &#8220;di destp\u00eaka civaka d\u00eerok\u00ee de \u00e7i qewim\u00ee&#8221; gih\u00ee\u015ft bersiv\u00ean xwe y\u00ean rast\u00een. Ji sedsala 18. ve antropolog ji bo bersiva v\u00ea pirs\u00ea \u00e7avd\u00eariya qeb\u00eeley\u00ean h\u00ea \u015faristan\u00ee nas nekirine (belk\u00ee j\u00ee xera neb\u00fbne, qir\u00eaj neb\u00fbne) \u00fb jiyaneke m\u00eena ya neol\u00eet\u00eek\u00ea xwezay\u00ee dij\u00een kirine \u00fb gih\u00ee\u015ftine agahiy\u00ean \u00eero di dest me de. Dema em van agahiyan t\u00eenin gel hev \u00fb ji n\u00ear\u00eena zanist \u00fb d\u00eeroka serwer d\u00fbr, heta bi n\u00ear\u00eeneke berevaj\u00ee n\u00ear\u00eena wan \u015f\u00eerove dikin em di destp\u00eaka d\u00eeroka civak\u00ee de rast\u00ee orj\u00een\u00ean Kurd t\u00ean.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">&#8220;Navenda sereke ya van \u015fore\u015f\u00ean ku curey\u00ea mirov gav\u00ean civak\u00ee av\u00eatin, li gor erdn\u00eegariya xwe pergala \u00e7iya ya Toros \u00fb Zagrosan e. Em li ser sedem\u00ean viya sekin\u00eeb\u00fbn. Dap\u00eer \u00fb bap\u00eer\u00ean Kurd kom\u00ean sereke y\u00ean v\u00ea pergal\u00ea b\u00fbn.&#8221;<sup>2<\/sup>\u00a0Bi gotina proto Kurd b\u00eaguman em nikarin qala Kurd\u00ean yan j\u00ee \u00e7anda Kurd a m\u00eena \u00eero bikin. L\u00ea em dikarin qala orj\u00eeneke Kurd bikin. Em viya j\u00ee \u00e7i ji daney\u00ean ji kolan\u00ean arkeoloj\u00eek \u00e7i j\u00ee ji away\u00ea jiyana \u00eero f\u00eam dikin. Ji Kevana bi Bereket \u00fb Toros \u00fb Zagrosan ber bi \u00e7ar aliy\u00ea dinyay\u00ea ve belavb\u00fbneke \u00e7and\u00ee \u00e7\u00eab\u00fbye. Ev hem bi genet\u00eek\u00ee hem j\u00ee et\u00eemoloj\u00eek hatiye tesp\u00eetkirin. Serp\u00eahatiya d\u00eerok\u00ee ya orj\u00eena Kurd, proto Kurd, mijara sosyoloj\u00ee \u00fb l\u00eakol\u00een\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean b\u00eaal\u00ee \u00fb berfireh bin j\u00ee, em \u00ea z\u00eadetir li ser v\u00ea p\u00eakhatey\u00ea, ya rast\u00ee li ser \u00e7anda Kurd \u00fb di nav v\u00ea de li ser rola jina Kurd bisekinin.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><strong><span lang=\"EN-US\">\u00c7\u00caB\u00dbNA \u00c7ANDA KURD<\/span><\/strong><\/h4>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">\u00c7and, weke berhema civak\u00eeb\u00fbnek\u00ea \u00e7\u00eadibe, derdikeve. Tevahiya berhem, afir\u00eeneriy\u00ean mad\u00ee \u00fb manew\u00ee y\u00ean civakek\u00ea \u00e7anda w\u00ea civak\u00ea ne. Ji bo \u00e7and\u00ea bi gi\u015ft\u00ee nas\u00eeneke kurt w\u00ea mijar\u00ea zelaltir bike; &#8220;di nav p\u00eavajoya d\u00eerok\u00ee de tevahiya avah\u00ee \u00fb watedariy\u00ean ku civaka mirov ava kiriye&#8221;. Di v\u00ee war\u00ee de a\u015fkere ye ku jin\u00ea di civakb\u00fbna destp\u00eak\u00ea de bi rengek\u00ee diyar p\u00ea\u015fengtiy\u00ea kiriye. Avab\u00fbna \u00e7anda hem mad\u00ee \u00fb hem j\u00ee manew\u00ee destp\u00eak\u00ea li Kevana Z\u00ear\u00een, bi p\u00ea\u015fengiya jin\u00ea, weke civaka Neol\u00eet\u00eek bi p\u00ea\u015f ketiye. Hetan\u00ee sedsala 16. berhem\u00ean v\u00ea dem\u00ea di wesf\u00ea \u00e7avkaniya bingeh\u00een de ne ku mirovahiy\u00ea xwed\u00ee kirine.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><strong><span lang=\"EN-US\">Derketina Ziman\u00ea S\u00eemgey\u00ee<\/span><\/strong><\/h4>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Di nav am\u00fbr\u00ean civakb\u00fbn\u00ea y\u00ean t\u00ean zan\u00een de ziman \u00ea her\u00ee kevn e. Di civakb\u00fbn\u00ea de roleke mezin ley\u00eestiye. Par\u00e7ey\u00ea her\u00ee gir\u00eeng \u00ea \u00e7and\u00ea, heta ew bixwe ye. Ziman\u00ea s\u00eemgey\u00ee, di mirovb\u00fbna Homo Sap\u00eeens de am\u00fbr\u00ea her\u00ee gir\u00eeng e. Hevok\u00ean destp\u00eak\u00ea z\u00eadetir bi diyalog\u00ean (axaftin\u00ean) di navbera d\u00ea \u00fb zarok de dest p\u00ea dike. Jixwe ji aliy\u00ea k\u00earhatina, bikaran\u00eena zim\u00ean ve m\u00eajiy\u00ea jin\u00ea h\u00een p\u00ea\u015fket\u00ee ye, h\u00een formel e. Her wiha ziman\u00ea \u00ee\u015faret\u00ea vediguhere ziman\u00ea s\u00eemgey\u00ee. Bi v\u00ea pergala ziman mirovah\u00ee h\u00eaza xwe ya fikirandin\u00ea bi p\u00ea\u015f xistiye, ev j\u00ee bi xwe re r\u00ea li ber p\u00ea\u015fketin\u00ean \u015fore\u015f\u00ee vekiriye. Gotin; di jiyana hevpar de b\u00fbye am\u00fbr\u00ea ragihandin\u00ea y\u00ea asta hi\u015fmendiya hatiye bidestxistin. Bi p\u00ea\u015fketina zim\u00ean \u015fore\u015feke z\u00eehniyet\u00ea \u00e7\u00eadibe. P\u00ea\u015fketina ziman\u00ee, bi p\u00ea\u015fketin\u00ean am\u00fbr\u00ee ve gir\u00eaday\u00ee ye \u00fb bi her al\u00ee bandor li ser hev dikin. P\u00ea\u015fketina ziman\u00ea civakek\u00ea n\u00ee\u015faneya asta p\u00ea\u015fketina w\u00ea civak\u00ea ye. Jina day\u00eek di jiyan\u00ea de her ku afirandiye bi t\u00eag\u00een j\u00ee kiriye. Weke m\u00eenak; \u015f\u00eer\u00ea ku dotiye haveyn kiriye \u00fb nav\u00ea &#8220;mast&#8221; li ti\u015ft\u00ea n\u00fb derketiye kiriye. Yan\u00ea civaka neol\u00eet\u00eek, di dest, dil \u00fb z\u00eehn\u00ea jina day\u00eek de \u00e7\u00eadibe, bi p\u00ea\u015f dikeve.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Dema k\u00eetey\u00ean destp\u00eak\u00ea y\u00ean ziman t\u00ean l\u00eakol\u00eenkirin t\u00ea d\u00eetin ku bi h\u00eaman\u00ean m\u00ea tije ne. Bi afir\u00eeneriy\u00ean jin\u00ea re paralel e. Bi \u00e7andin\u00ee \u00fb ked\u00eekirina heywanan ve p\u00eawend\u00eedar e. Ew a\u015f\u00eenatiya guh ku bi deng\u00ean ji xwezay\u00ea t\u00ean tije b\u00fbye bi wateday\u00een\u00ea li deng\u00ean ragihandin\u00ea y\u00ean bi r\u00eak \u00fb p\u00eak, li ziman\u00ea axaftin\u00ea t\u00ea veguherandin. Jin xwezay\u00ea li gor xwe na l\u00ea xwe li gor xwezay\u00ea li hev t\u00eene, bi r\u00eak \u00fb p\u00eak dike. Ji ber v\u00ea yek\u00ea ziman helbest\u00ee ye. M\u00eena \u015fir\u00eeniya av\u00ea diherike, wek w\u00ee\u00e7ew\u00ee\u00e7a \u00e7iv\u00eekan \u015f\u00ean \u00fb bi \u015fah\u00ee ye \u00fb m\u00eena bay\u00ea bahor\u00ea nermik e. Di keval\u00ean niv\u00eesk\u00ee y\u00ean ji dem\u00ean destp\u00eak\u00ea y\u00ean Sumeran may\u00ee de ziman h\u00ea j\u00ee wiha helbest\u00ee ye.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Jin\u00ean Kurd ku ji gel\u00ean qed\u00eem in li ser w\u00ea erdn\u00eegariya ku ziman \u00fb ziman\u00ean s\u00eemgey\u00ee y\u00ean destp\u00eak\u00ea l\u00ea bi p\u00ea\u015f ketine, di p\u00ea\u015fketina Kurd\u00ee de bi rola sereke \u00fb p\u00ea\u015feng radibin. \u00c7awa ku day\u00eek perwerdeya destp\u00eak\u00ea dide zarok, ragihandina ziman a ser\u00ea p\u00ea\u015f\u00een j\u00ee ji day\u00eek\u00ea ber bi zarok ve \u00e7\u00eadibe. Ew lor\u00een\u00ean ku h\u00ea day\u00eek di p\u00ea\u00e7ek\u00ea de di guh\u00ea zarok de dinihir\u00eene di zarok de j\u00earhi\u015f-binhi\u015fek ava dike. K\u00ee ji me dikare lor\u00eek\u00ean day\u00eeka xwe ji b\u00eer bike k\u00ee? Kurd\u00ee ji v\u00ee al\u00ee ve heta bib\u00eaj\u00ee dewlemend e. Di \u00e7anda Kurd de cih\u00ea lor\u00eek\u00ean day\u00eek\u00ea gelek gir\u00eeng e. Jina Kurd perwerdeya xwe ya destp\u00eak\u00ea bi lor\u00eekan, bi ziman\u00ea xwe dide. Ev \u00e7and ji hezar\u00ea salan ve ye heta roja me xwe gihandiye.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Di Kurd\u00ee de peyv, qertaf \u00fb p\u00eavek\u00ean m\u00ea \u00fb n\u00ear digirin. Di zaravay\u00ean kurmanc\u00ee, dimilk\u00ee (zazak\u00ee) \u00fb hewram\u00ee de ev qertaf heta bib\u00eaj\u00ee z\u00eade ne. Di van zaravayan de t\u00eag\u00eenkirina hilber\u00een\u00ean, afir\u00eeneriy\u00ean mad\u00ee, yan\u00ea peyv\u00ean n\u00fb her tim qertaf\u00ean m\u00ea digirin. Her ti\u015ftek\u00ee ku pi\u015ftre hatiye \u00e7\u00eakirin nav\u00ea m\u00ea digirin. Mirov guh bide v\u00ea rastiy\u00ea j\u00ee mirov dikare di \u00e7\u00eab\u00fbn, p\u00ea\u015fketin \u00fb parastina ziman \u00fb \u00e7anda Kurd de rola \u00e7alak a jina Kurd bib\u00eene.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Tevahiya d\u00eeroka \u015faristaniya \u00e7\u00een\u00eedar, welat\u00ea Kurdan, ax\u00ean Kevana bi Bereket, z\u00eadetir j\u00ee ji ber taybetiy\u00ean erdn\u00eegar\u00ee, her tim bi \u00ear\u00ee\u015fan re r\u00fb bi r\u00fb maye. Qeb\u00eele \u00fb e\u015f\u00eer\u00ean Kurd ku miriy\u00ea ser azadiya xwe b\u00fbne, \u00e7i car li hember van \u00ear\u00ee\u015fan ser\u00ee danan\u00eene \u00fb her tim di nav berxwedanek\u00ea de b\u00fbne. Wexta ku bi van \u00ear\u00ee\u015fan re ser\u00ee dernexistine j\u00ee hilki\u015fiyane \u00e7iyay\u00ean bilind \u00fb karib\u00fbne heb\u00fbna xwe wiha bipar\u00eazin. Bi v\u00ee reng\u00ee di heman dem\u00ea de karib\u00fbne \u00e7anda xwe ya kok \u00fb ziman\u00ea xwe bipar\u00eazin. &#8220;Ew be\u015fa j\u00ea re Kurd\u00ean \u00e7iyay\u00ee t\u00ea gotin esas li ser v\u00ea xet\u00ea, qeb\u00eeley\u00ean bi esl\u00ea xwe H\u00fbrr\u00ee ne ku derdor\u00ee p\u00eanc hezar salan jiyane. Koka hin peyv\u00ean h\u00fbrr\u00eek\u00ee \u00fb dimil\u00ee \u00fb hewram\u00ee heman m\u00eena hev in. Ev j\u00ee v\u00ea rastiy\u00ea t\u00eara xwe rave dike.&#8221;<sup>3\u00a0<\/sup>L\u00ea Kurd\u00ean li de\u015ftan z\u00eadetir bi bi\u015faftin\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb mane, be\u015f\u00ean desthilatdar \u00fb es\u00eelzade, ar\u00eestokrat bi dildar\u00ee ziman \u00fb \u00e7anda dagirkeran qeb\u00fbl kirine. Xanedaniya Eyy\u00fbb\u00ee \u00fb Xanedaniya \u015eeddadiyan ji bo v\u00ea m\u00eenakin berbi\u00e7av in ku di d\u00eerok\u00ea de dewlet j\u00ee ava kirine.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Em di Zend Avestay\u00ea de li forma her\u00ee kevn a Kurd\u00ee rast t\u00ean. B\u00eaguman em nikarin bib\u00eajin Kurdiya \u00eero ku em p\u00ea diaxivin forma destp\u00eak\u00ea ya Kurd\u00ee ye. Gelek guheriye, ji ziman\u00ean c\u00eeran peyv girtine \u00fb dane, li gor \u015fert\u00ean erdn\u00eegariy\u00ea \u00fb bi p\u00ea\u015fketin\u00ean jiyana rojane re t\u00eakildar h\u00ea j\u00ee berfireh \u00fb dewlemendtir b\u00fbye. Di zimanzaniy\u00ea de zaravay\u00ea dimilk\u00ee m\u00eena forma destp\u00eak\u00ea ya Kurd\u00ee t\u00ea qeb\u00fblkirin. Kurd\u00ean dimilk\u00ee diaxivin bi piran\u00ee li \u00e7iyayan dij\u00een. D\u00eesa zaravay\u00ea hewraman\u00ee j\u00ee bi piran\u00ee di\u015fibe zaravay\u00ea dimilk\u00ee \u00fb Kurd\u00ean bi hewram\u00ee diaxivin j\u00ee li her\u00eam\u00ean \u00e7iyay\u00ee dij\u00een. Di her du zaravayan de j\u00ee peyv\u00ean qertaf\u00ean m\u00ea girtine z\u00eadetir in.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Jin\u00ean Kurd j\u00ee m\u00eena ku me da xuyakirin, di rew\u015feke wiha de, bi lor\u00eek, \u00e7\u00eerok, \u00e7\u00eervanok, z\u00fbgotinok, ti\u015ftanok, metelok, z\u00eamar, newa \u00fb stran\u00ean xwe h\u00ea j\u00ee barhilgir\u00ean m\u00eerateya w\u00eajeya devk\u00ee ya Kurd in ku ji nif\u015fek derbas\u00ee nif\u015fan dibe.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><strong><span lang=\"EN-US\">Li Ba Jina Kurd \u00c7anda Welatpar\u00eaziy\u00ea<\/span><\/strong><\/h4>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">\u00c7awa ku me li jor j\u00ee diyar kir proto Kurd destp\u00eak\u00ea li ser axa Kevana bi Bereket t\u00ean tesp\u00eetkirin. \u00db \u00e7andin\u00ee \u00fb ked\u00eekirina heywan j\u00ee li v\u00ea erdn\u00eegariy\u00ea bi p\u00ea\u015f ketiye. Eger em bi p\u00eevan\u00ean antropoloj\u00eek \u00fb sosyoloj\u00eek van her du tesp\u00eetan bigih\u00eenin hev, mirov dikare bib\u00eaje ku hilber\u00eena \u00e7andin\u00ee destp\u00eak\u00ea di p\u00ea\u015fengiya day\u00eek\u00ean Kurd de bi p\u00ea\u015f dikeve. Her tim mij\u00fbliyek bi ax\u00ea re heye, kedeke z\u00eade t\u00ea day\u00een. Berhem\u00ean di encama v\u00ea ked\u00ea de ji ax\u00ea t\u00ean girtin; genim, ceh, ar \u00fb hwd. nirx\u00ean giranbuha ne. Ji bo ku mirovahiy\u00ea xwed\u00ee dike ax gelek\u00ee p\u00eeroz e. Wiha ye ku jina Kurd pir bi axa xwe ve gir\u00eaday\u00ee ye, li gel w\u00ea \u00e7anda welatpar\u00eaziy\u00ea heta bib\u00eaj\u00ee p\u00ea\u015fket\u00ee ye. Di tevahiya \u015faristaniya dewletdar de, li dij\u00ee her cure \u00ear\u00ee\u015f \u00fb xeteriya li ser welat\u00ea xwe, ji bo nirx\u00ean xwe bipar\u00eaze, bi m\u00ear\u00ean Kurd re li ber xwe dide. Li ser pi\u015fta hesp\u00ea bi qehreman\u00ee \u015fer dike. Ji bo w\u00ea welat anor e, ji bo parastina anora xwe bi qas\u00ee ku b\u00ea dudil\u00ee, bi dildar\u00ee bikaribe can\u00ea xwe bide bi nirx\u00ean xwe ve gir\u00eaday\u00ee ye.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">&#8220;Li ba day\u00eek\u00ean Kurd \u00e7anda day\u00eeka xwedawend a xurt a dema Neol\u00eet\u00eek\u00ea, h\u00ea j\u00ee bi awayek\u00ee xurt t\u00ea jiy\u00een. Jin\u00ean Kurd, bi qas\u00ee ku \u00eed\u00eeaya xwe bipar\u00eazin, di cehwera xwe de z\u00eade gir\u00eaday\u00een \u00fb hurmeta wan bi \u00e7and, \u015f\u00eawey\u00ea jiyan\u00ea \u00fb ol\u00ea bi desthilatdariya m\u00ear re tune ye. Y\u00ea heyi j\u00ee ji ber p\u00eakutiy\u00ean mad\u00ee \u00fb manew\u00ee y\u00ean mecb\u00fbr\u00ee \u00fb kevne\u015fopiyan v\u00ea rew\u015f\u00ea qeb\u00fbl kirine. Mirov ji ku der\u00ea viya f\u00eam dike; \u00e7awa firsend dib\u00eenin \u00eesyan dikin, ser\u00ee radikin.&#8221;<sup>4<\/sup><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Ji bo radest\u00ee dijmin nebin carna xwe di beden\u00ean kelehan de, ji kendalan dav\u00eaje, carna j\u00ee xwe bi ava \u00e7em \u00fb r\u00fbbaran ve berdide. Em gelek caran di d\u00eerok\u00ea de li m\u00eenak\u00ean wiha berxwedan\u00ea y\u00ean jina Kurd rast t\u00ean. Di berxwedana\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Kela Dimdim\u00ea de jin\u00ean Kurd, ji bo radest\u00ee dagirker\u00ean fars nebin xwe ji beden\u00ean kelehan ve berdidin ser tehtan. Di serhildana Sason\u00ea de Mala Eliy\u00ea \u00dbnis li hember dagirker\u00ean tirk bi jin \u00fb zaroyan \u015fer dikin. Dagirker pi\u015ft\u00ee ku serhildan\u00ea bi rengek\u00ee dijwar t\u00eak dibin, Rind\u00eaxana bi xwe\u015fik\u00ee \u00fb \u015ferkeriya xwe bi nav \u00fb deng e ji bo nekeve dest\u00ea dijmin xwe ji ser pira Malabad\u00ea berdide ava dijwar. Di roja me de j\u00ee di berxwedana PKK&#8217;\u00ea ya s\u00ee \u00fb p\u00eanc sal\u00ean daw\u00een berdewam dike de jin\u00ean Kurd v\u00ea kevne\u015fopiy\u00ea didom\u00eenin. Ger\u00eela B\u00ear\u00eetan, di \u015fer\u00ea birakuj\u00ee de ji bo nekeve dest\u00ea dijmin xwe ji kendalan ve av\u00eatiye xwar\u00ea \u00fb bi v\u00ee reng\u00ee b\u00fbye yek ji tems\u00eelkara her\u00ee xurt ya v\u00ea kevne\u015fopiy\u00ea.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><strong><span lang=\"EN-US\">\u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n<h4 class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><strong><span lang=\"EN-US\">Di Jiyana Civak\u00ee de Cih\u00ea Jina Kurd<\/span><\/strong><\/h4>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Me di be\u015f\u00ean beriya v\u00ea de diyar kirib\u00fb ku di dema Neol\u00eet\u00eek\u00ea de jiyana civak\u00ee, bi p\u00ea\u015fengiya jin\u00ea \u00fb bi \u015f\u00eawey\u00ea w\u00ea hatiye avakirin. Xerca civak\u00eeb\u00fbn\u00ea ruh, \u015f\u00eawe \u00fb keda jin\u00ea ye. Di Kurd\u00ee de peyv\u00ean &#8220;jin&#8221; \u00fb &#8220;jiyan&#8221; ji heman kok\u00ea ne. Ji ber ku afir\u00eener\u00ean nirx\u00ean bingeh\u00een \u00ean mirovahiy\u00ea ne \u00e7anda d\u00eerok\u00ee gelek xurt \u00fb bi bingeh, bi kok e. Civaka Kurd, ji dema neol\u00eet\u00eek\u00ea ve jiyana xwe ya civak\u00ee bi form\u00ean e\u015f\u00eer \u00fb qeb\u00eeleyan berdewam dike. E\u015f\u00eer \u00fb qeb\u00eele j\u00ee z\u00fb bi z\u00fb r\u00ea nadin ku di nava wan de \u00e7\u00een\u00eeb\u00fbn \u00fb desthilatdar\u00ee derkeve. Di demokrasiya qeb\u00eeley\u00ea de bi israr in. Ev \u00e7and bi giran\u00ee bi bandora jina Kurd bi p\u00ea\u015f dikeve \u00fb t\u00ea parastin. Ji ber ku jina Kurd di jiyan\u00ea de bi sekna xwe, bi j\u00eerek\u00ee \u00fb afir\u00eeneriya xwe otor\u00eeteyeke xwezay\u00ee ye. Lewra civaka w\u00ea j\u00ee bi reng\u00ea w\u00ea \u015fekil girtiye. Zind\u00ee be nezind\u00ee be, li her ti\u015ft\u00ee watey\u00ean xurt bar dike, cudahiya nesne \u00fb kirde nake. Beriya her ti\u015ft\u00ee ew day\u00eek e ku t\u00ea hezkirin, j\u00ea re r\u00eaz t\u00ea girtin. Di nav Kurdan de, di roja me de h\u00ea j\u00ee zarok bi nav \u00fb bernav\u00ean day\u00eek\u00ean xwe t\u00ean nas\u00een. Heta hin nav\u00ean e\u015f\u00eeran j\u00ee bi nav\u00ean jinan t\u00ean zan\u00een.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Jina Kurd, di d\u00eeroka civak\u00ee de, ji ber ku di \u00e7\u00eab\u00fbna \u00e7anda manew\u00ee de bi rola sereke rab\u00fbye v\u00ea \u015fexsiyeta xwe xurt dij\u00ee. Di diyarkirin, parastin \u00fb berdewamkirina p\u00eevan\u00ean exlaq\u00ee y\u00ean civak\u00ea de xwe yekser berpirsiyar dib\u00eene. \u015eexsiyeta w\u00ea ya a\u015ft\u00eexwaz di her dem\u00ea d\u00eerok\u00ea de karib\u00fbye rola xwe bil\u00eeze. Di \u015fer \u00fb pev\u00e7\u00fbn\u00ean her\u00ee dijwar de j\u00ee dema jin\u00ean Kurd la\u00e7ika ser\u00ea xwe dav\u00eajin erd\u00ea \u015fer disekinin \u00fb r\u00eaya a\u015ftiy\u00ea vedibe. Ev m\u00eenak t\u00ear\u00ea dike ku mirov bi rengek\u00ee balk\u00ea\u015f bib\u00eene ka di civaka Kurd de, di \u015fer\u00ean her\u00ee mezin \u00ean e\u015f\u00eer, qeb\u00eele \u00fb malbatan de jin \u00e7iqas h\u00eaza a\u015ftiy\u00ea ye.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">&#8220;Zarok ya d\u00ea ye, ne ya bav\u00ea ye&#8221;, &#8220;d\u00ea ji bav \u015f\u00eer\u00eentir e&#8221;. Di van gotin\u00ean p\u00ea\u015fiyan de j\u00ee t\u00ea f\u00eamkirin ku di civaka Kurd de nirx\u00ea day\u00eek\u00ea \u00e7iqas mezin e. Di nav Kurdan de zarok ne bi mirina bav l\u00ea bi mirina d\u00ea s\u00eaw\u00ee \u00fb st\u00fbxwar dim\u00eene. D\u00eesa nifir\u00ean d\u00ea di civak\u00eeb\u00fbna Kurd de m\u00eena tab\u00fb ye. Dema d\u00ea \u015f\u00eer\u00ea xwe li zarok heram dike \u00ead\u00ee ew kes di ruh de dikeve bin barek\u00ee giran. \u00c7awa kar\u00ean w\u00ee\/w\u00ea li r\u00ea ne\u00e7in t\u00ea b\u00eer\u00ea ku nifir\u00ea d\u00ea girtiye.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Di gotin\u00ean p\u00ea\u015fiyan de jina Kurd m\u00eena avakara mal\u00ea t\u00ea zan\u00een: Avahiya mal\u00ea kevan\u00ee ye. D\u00eesa di gelek gotin\u00ean p\u00ea\u015fiyan de t\u00ea d\u00eetin ku jina Kurd ne ten\u00ea avakara mal\u00ea ye, di heman dem\u00ea de debara malbat\u00ea j\u00ee dike \u00fb dipar\u00eaze; Jin gol e, m\u00ear \u00e7em e.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Jina Kurd di hilbijartina hevser\u00ea xwe de xwed\u00ee \u00een\u00eesiyat\u00eef e. Dema ku endam\u00ean mal\u00ea neh\u00ealin bi hezkiriy\u00ea xwe re bizewice helwesta xwe dat\u00eene, b\u00ea teredut malbat\u00ea red dike \u00fb p\u00ea re direve.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><strong><span lang=\"EN-US\">Kedkar\u00ean Esas\u00een \u00ean \u00c7andin\u00ee \u00fb Heywankariy\u00ea<\/span><\/strong><\/h4>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Weke ku \u00ead\u00ee hem\u00fb be\u015f\u00ean zanist\u00ea li ser li hev kirine di dema neol\u00eet\u00eek\u00ea de \u00e7andin\u00ee bi dest\u00ea jin\u00ea hatiye p\u00ea\u015fxistin. Jin\u00ean Kurd \u00ean li ser axa Kevana bi Bereket j\u00ee berdewamiya v\u00ea \u00e7and\u00ea p\u00eak an\u00eene. Jin\u00ean Kurd, di tevahiya d\u00eerok\u00ea de j\u00ee ji ax\u00ea qut neb\u00fbne, bi keda dest\u00ea xwe jiyana xwe domandine. Her ti\u015ft\u00ea ji ax\u00ea bi dest xistine p\u00eeroz d\u00eetine, xwezay\u00ea texr\u00eeb nekirine, bi \u00e7av\u00ea day\u00eek\u00ea li xwezay\u00ea nih\u00eartine. Ev \u015f\u00eawaz\u00ea w\u00ea b\u00fbye \u00e7anda jiyan\u00ea.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Pi\u015ft\u00ee ku debra deney\u00ean genim dikin wan di navbera du keviran de dih\u00earin \u00fb ard-ar \u00e7\u00eadikin. Bi dem\u00ea re bi v\u00ee am\u00fbr\u00ee \u00ead\u00ee hem\u00fb deneyan dih\u00earin. \u00db nav\u00ea &#8220;destar&#8221; l\u00ea dikin. Ar bi av\u00ea distir\u00ean \u00fb hev\u00eer \u00e7\u00eadikin. Ji bo pehtin\u00ea p\u00eaw\u00eest\u00ee bi kevir\u00ean li ser \u00eagir hatine sorkirin, germkirin heye. Her ku di\u00e7e ten\u00fbr \u00fb fir\u00fbn\u00ean destp\u00eak\u00ea t\u00ean \u00e7\u00eakirin. Di encam\u00ea de \u00ead\u00ee nan xurekek\u00ee hatiye pehtin e. Ji \u00e7andiniya genim a destp\u00eak\u00ea heta dibe &#8220;nan&#8221; ji bo her am\u00fbr\u00ea di her p\u00eavajoy\u00ea de hatiye bikaran\u00een \u00fb her kar\u00ea hatiye kirin bi dehan peyv hatine dari\u015ftin, \u00e7\u00eakirin \u00fb bi nan re m\u00eena xurekek\u00ee her\u00ee p\u00eeroz ji bo xizmeta mirovahiy\u00ea t\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirin. Bi hezar salan in heta roja me, ev am\u00fbr \u00fb peyv h\u00ea j\u00ee li gelek deveran qet neguher\u00eene \u00fb t\u00ean bikaran\u00een; weke ten\u00fbr\u00ea.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">H\u00ea j\u00ee li gundan \u00fb dever\u00ean bi ax\u00ea re mij\u00fbl e gir\u00eadan\u00ean jina Kurd bi ax\u00ea re pir xurt in. Kedkareke \u00e7andiniy\u00ea ye ku naweste, acis nabe, bi sebir e naguhere. Her ti\u015ft\u00ea ji ax\u00ea digire dinirx\u00eene, tu ti\u015ft vala, bereday\u00ee na\u00e7e. Ji ber v\u00ea yek\u00eaye ku li gundan sergo, tune ne. Li ku der\u00ea be ew dizane kul\u00eelk di\u00e7\u00eene, ev j\u00ee gir\u00eadana w\u00ea ya ji h\u00ea\u015f\u00eenahiy\u00ea re n\u00ee\u015fan dide. Aliy\u00ea jiyan\u00ea y\u00ea estet\u00eek\u00ea her tim li ber \u00e7av digire. Li bajaran, di nav betonan de, li mekan\u00ean ku her \u00e7ar aliy\u00ea w\u00ea bi d\u00eewaran dorp\u00ea\u00e7kir\u00ee de j\u00ee ji derdora w\u00ea h\u00ea\u015f\u00eenah\u00ee \u00fb kul\u00eelk tu car k\u00eam nabin.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Jina Kurd, m\u00eerateya wan jin\u00ean ku yekem car heywan ked\u00ee kirine girtiye. N\u00eazikahiya w\u00ea ya ji heywanan re dostane ye. Di tevahiya d\u00eerok\u00ea de n\u00ea\u00e7\u00eervan \u00fb \u015fivan her tim m\u00ear b\u00fbne. L\u00ea esas a ku heywan\u00ean ked\u00eekir\u00ee xwed\u00ee kiriye, paqij kiriye \u00fb mezin kiriye jin in. Ten\u00ea ji bo ji wan ber \u00fb berhem bigire heywan xwed\u00ee nake, heywan\u00ean ked\u00eekir\u00ee ji bo jin\u00ea m\u00eena dostan in. Dema ku li derdora w\u00ea heywan\u00ean m\u00eena pis\u00eek, k\u00fb\u00e7ik, mir\u00ee\u015fk \u00fb \u00e7iv\u00eekan hebin sebra jin\u00ea t\u00ea. Her heywanek\u00ee xwe navek l\u00ea dat\u00eene. M\u00eena ku mirov bin bi wan re eleqedar dibe, diaxive, wan bi mor\u00eek \u00fb destkariy\u00ean reng\u00een dixemil\u00eene. Heywan\u00ean p\u00eer b\u00fbne m\u00eena kedkarek\u00ee xwed\u00ee dike, nade xebitandin. Heywan\u00ea xwed\u00ee dike z\u00fb bi z\u00fb \u015ferj\u00ea nake, naxwe.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Civaka Kurd, ji ber ku ji dema mirov c\u00eewarb\u00fby\u00ee ve bi \u00e7andin\u00ee \u00fb heywankariy\u00ea re mij\u00fbl dibe jina Kurd bi awayek\u00ee diyar cih\u00ea xwe y\u00ea di v\u00ee \u00e7and\u00ee de dipar\u00eaze. Ev, di heman dem\u00ea de n\u00ee\u015fan dide ku jin, debara kom\u00ea dike \u00fb abor\u00eezana destp\u00eak\u00ea ye.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><strong><span lang=\"EN-US\">\u00a0Di \u00c7and \u00fb Hunera Kurd de Cih\u00ea Jina Kurd<\/span><\/strong><\/h4>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Hunera Kurd, ji ber ku \u00e7avkaniya xwe ji civaka xwezay\u00ee digire, bi kok, zind\u00ee, pir dewlemend \u00fb reng\u00een e, afir\u00eeneriyeke b\u00eadaw\u00ee heye. Jina Kurd, di \u00e7\u00eakirina hunera Kurd de j\u00ee bi rola sereke radibe. Di jiyan\u00ea de her kar\u00ea xwe bi hunerwar\u00ee dike, aliy\u00ea estet\u00eek\u00ee bi her aliy\u00ee ve li ber \u00e7av dikeve. Lixwekirina w\u00ea heta bib\u00eaj\u00ee bi zewq e. Kiras \u00fb f\u00eestan\u00ean dir\u00eaj \u00fb fireh, bi reng\u00ean biriqok \u00fb mot\u00eef\u00ean otant\u00eek ku her yek m\u00eena par\u00e7eyek ji xwezay\u00ea ne bi ser bejna xwe ve berdide. Di \u015f\u00eawaz\u00ea lixwekirin\u00ea de guh nade qalib\u00ean muhafazakar \u00fb ol\u00ee, li gor dil\u00ea xwe li xwe dike. Di kar\u00ean rojane y\u00ean giran \u00fb zehmet de j\u00ee gelek gir\u00eengiy\u00ea dide paqijiya cil \u00fb berg\u00ean xwe, kinc\u00ean xwe \u00fb nih\u00eartina xwe ya takekes\u00ee. Raxistina kon\u00ean ko\u00e7beriy\u00ea y\u00ean hundir\u00een bi ahengeke reng\u00een e \u00fb paqij e. Di dengb\u00eajiyan de tim pesn\u00ea v\u00ea dahev \u00fb paqijiya w\u00ea t\u00ea day\u00een. Jin\u00ean Kurd, tu car destvala nasekinin, di her fersend\u00ea de bi kar\u00ean dest her qada jiyan\u00ea bi nex\u015fan dixemil\u00eenin. Ji l\u00fbtkey\u00ean \u00e7iyayan heta de\u015ftan, li her qada ku l\u00ea ye bi tevnan mehf\u00fbr \u00fb yemeniyan \u00e7\u00eadike. Her yek ji vana bi ser\u00ea xwe m\u00eena berhemeke huner\u00ee ya reng\u00een e. Her mot\u00eefeke tevn\u00ean w\u00ea di wateyeke cuda de ye.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Di hunera Kurd de edebiyat \u00fb muz\u00eek cih\u00ea her\u00ee gir\u00eeng digire. Edebiyat, z\u00eadetir, bi giran\u00ee devk\u00ee ye. Kurd\u00ee xwed\u00ee ahengeke helbest\u00ee ya xas ayd\u00ee xwe ye. Di d\u00eeroka Kurd de gelek jin\u00ean helbestkar \u00ean navdar heb\u00fbne. Bi taybet\u00ee s\u00eawirandin\u00ean xwezay\u00ea cihek\u00ee berfireh digirin. Edebiyata devk\u00ee gelek dewlemend e \u00fb ev bi giran\u00ee bi hest, ziman \u00fb dest\u00ea jin\u00ea ji bo nif\u015fan t\u00ea ragihandin. Her jin\u00ean Kurd, bi taybet\u00ee y\u00ean p\u00eer di \u015fev\u00ean dir\u00eaj \u00ean zivistanan de ji bo zarokan \u00fb endam\u00ean mal\u00ea y\u00ean din \u00e7\u00eerok\u00ean dir\u00eaj vedib\u00eajin. Di \u00e7\u00eerok\u00ean Kurd de dinyayeke xeyalan a heta bib\u00eaj\u00ee berfireh \u00fb reng\u00een heye. Di \u00e7anda pir gel\u00ean li Rojhilata Nav\u00een dij\u00een de versiyon\u00ean van \u00e7\u00eerokan t\u00ean d\u00eetin. Dema mirov koka wan l\u00eakol\u00een dike qet j\u00ee ne zehmet e mirov bib\u00eene ku ev \u00e7avkaniya xwe ji v\u00ea \u00e7anda dewlemend digirin.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Di civaka Kurd de, tevah\u00ee d\u00eerok\u00ea, di war\u00ea perwedey\u00ea de pir z\u00eade j\u00ee pergala dibistan\u00ean bi r\u00eak \u00fb p\u00eak tune ne. L\u00ea zarok, ji aliy\u00ea d\u00ea \u00fb dap\u00eer\u00ean xwe ve bi lor\u00eek, ti\u015ftanok, \u00e7\u00eerok \u00fb z\u00fbgotinokan, bi \u00e7\u00eervanok\u00ean m\u00eena fabilan, bi l\u00eestok\u00ean cur be cur, bi \u015f\u00eeretan ji bo jiyan\u00ea t\u00ean amadekirin. Exlaqeke saxlem didin zarok. Her wiha \u00e7iqas devk\u00ee be j\u00ee w\u00eaje derfeta derbasb\u00fbna nif\u015f\u00ean din j\u00ee dib\u00eene.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Par\u00e7eya her\u00ee mezin \u00fb xurt a hunera Kurd muz\u00eeka w\u00ea ye. Dema em li muz\u00eeka Kurd guhdar dikin, em \u00e7anda civak\u00ee ya Kurd; hem\u00fb jiyana w\u00ee ya civak\u00ee, k\u00eaf \u00fb \u015fahiy\u00ee, \u00ea\u015f \u00fb azar, nirx, \u015f\u00eawey\u00ean hilber\u00een\u00ea, t\u00eakiliy\u00ean civak\u00ee, bi away\u00ean cur be cur dib\u00eenin. Bi xweza \u00fb mirov re gir\u00eadan \u00fb t\u00eakiliy\u00ean jina Kurd, di w\u00ea de hest\u00ean gelek dewlemend bi p\u00ea\u015f xistiye. Muz\u00eeka bi van hestan t\u00ea \u00e7\u00eakirin j\u00ee gelek reng\u00een, cur be cur \u00fb dewlemend e. Jina Kurd z\u00eadetir bi muz\u00eek\u00ea, bi newayan xwe \u00eefade dike. Em ji dengb\u00eajiyan h\u00een dibin ku li ser bedena xwe xwed\u00ee maf\u00ea gotin\u00ea ye. Dikare ji bo hezkiriy\u00ea xwe bangewaziy\u00ean pir rihet \u00fb serbest bike. \u00db viya gelek bi detay j\u00ee t\u00eene ziman. Di v\u00ee war\u00ee de qalib\u00ean w\u00ea y\u00ean hi\u015fk \u00ean li gor kes \u00fb baweriy\u00ean din tune ne. L\u00ea her tim j\u00ee xwed\u00ee p\u00eevan \u00fb \u00een\u00eesiyat\u00eef e.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Di muz\u00eek\u00ea de li dervey\u00ee def, zirne \u00fb bil\u00fbr\u00ea z\u00eade am\u00fbr nay\u00ean bikaran\u00een. Muz\u00eek bi giran\u00ee bi deng t\u00ea gotin. Her jina Kurd dengb\u00eajek, hunermendeke xwezay\u00ee ye. Her jina Kurd zarok\u00ea xwe bi lor\u00eekan di xew re dike, wisa mezin dike. Hem\u00fb daxwaz\u00ee, derd, \u00ea\u015f, h\u00ears, k\u00eafxwe\u015f\u00ee \u00fb hesret\u00ean dil\u00ea xwe bi muz\u00eek\u00ea \u00eefade dike. Her kar\u00ean xwe bi muz\u00eek\u00ea dike. Li ber neway\u00ean li gor naveroka kar\u00ea xwe li hev aniye, dixebite, kar dike. Dema \u00e7andiniy\u00ea li nav zeviy\u00ea, dema destar h\u00earandin\u00ea, giha \u00fb pincar komkirin, cil\u015f\u00fb\u015ftin, \u015f\u00eer dotin, zarok razandin \u00fb nan pehtin, xwarin \u00e7\u00eakirin\u00ea bi aheng dinihir\u00eene, stranan distir\u00ea.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">P\u00eer dibe, ciwan dibe di cejnan, roj\u00ean taybet \u00fb p\u00eeroz de ser\u00ea d\u00eelan\u00ea dik\u015f\u00eene. Yek j\u00ee jina Kurd bi til\u00eeliya xwe navdar e. Z\u00eadetir ji bo \u00eefadeya \u015fah\u00ee \u00fb k\u00eafxwe\u015fiy\u00ea, l\u00ea carna j\u00ee ji bo bertek\u00ean xwe \u00eefade bike, bi henaseyeke dir\u00eaj, bi aheng \u00fb m\u00eena deng\u00ean her\u00ee xwe\u015f \u00ean xwezay\u00ea dil\u00eel\u00eenin. Hele j\u00ee dema ku jin bi hev re dil\u00eel\u00eenin ji mirov ve ye qey di destp\u00eaka d\u00eerok\u00ea de ye.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Z\u00eamar\u00ean li d\u00fb miriyan t\u00ean gotin di dab \u00fb ner\u00eet\u00ean Kurdan de xwed\u00ee cihek\u00ee gir\u00eeng e. Ten\u00ea jin dib\u00eajin, m\u00ear z\u00fb bi z\u00fb nab\u00eajin. Z\u00eamar, m\u00eena lawikan, bi tona dengek\u00ee bi \u015fewat \u00fb bi pesn\u00ean ji mir\u00ee re t\u00ean gotin. Z\u00eadetir j\u00ee day\u00eeka kesa\/\u00ea mir\u00ee dest p\u00ea dike, xu\u015fk \u00fb xizm, heval \u00fb dost\u00ean mir\u00ee bi saetan, bi rojan digir\u00een \u00fb di ber giriy\u00ea xwe de z\u00eamaran dib\u00eajin. Gelek dil\u00ea mirov di\u00ea\u015f\u00eene.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Yek ji kevne\u015fopiyeke jin\u00ean Kurd ku bi hezar salan in berdewam dikin j\u00ee; \u015fev\u00ean \u00eavara \u00een\u00ea ji bo miriyan xwar\u00ean \u00e7\u00eadikin \u00fb belav dikin. Bi v\u00ea p\u00eakan\u00een\u00ea j\u00ee n\u00ee\u015fan didin ku \u00e7iqas bi miriy\u00ean xwe ve gir\u00eaday\u00ee ne, hurmetkar in, tu car wan ji b\u00eer nakin \u00fb w\u00ea her tim b\u00eeran\u00eena wan bidin jiyankirin.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Taybetiyeke civaka Kurd j\u00ee; di d\u00eelan \u00fb p\u00eerozbahiyan de, jin \u00fb m\u00ear di mil hev de, bi saetan qet nawestin \u00fb bi strandina stranan govend diger\u00eenin. Li tu dereke dinyay\u00ea m\u00eena di civaka Kurd de, kom\u00ean qerebalix \u00ean ji jin \u00fb m\u00earan p\u00eak t\u00ea, bi ahengeke tastamam, hem stran bib\u00eajin \u00fb hem govend biger\u00eenin tune ye. Ev \u015f\u00eawaz, n\u00ee\u015faneyek e ji bo civak\u00eeb\u00fbn, daxwaz \u00fb qab\u00eeliyeta bi hev re tevgerandin\u00ea. Di heman dem\u00ea de n\u00ee\u015faneyek e ku jina Kurd di jiyana civak\u00ee de bi m\u00ear re wekhev e.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Dengb\u00eaj\u00ee di \u00e7and \u00fb hunera Kurd de ew be\u015f e ku her\u00ee bi kok, kevn, berfireh \u00fb heta roja me karibiye xwe bigih\u00eene. \u00c7awa mirov hunera dengb\u00eajiya Kurd l\u00eadikole, mirov dib\u00eene ku hema b\u00eaje n\u00eaz\u00ee tevahiya dengb\u00eajan jin b\u00fbne. Mirov dikare v\u00ea rastiy\u00ea ji gotin\u00ean stranan j\u00ee derxe. Her \u00e7iqas \u00ead\u00ee di roja me de ji aliy\u00ea m\u00earan ve b\u00ean strandin j\u00ee ger mirov bala xwe bid\u00ea, di r\u00eaz\u00ean destp\u00eak\u00ea de bi piran\u00ee du jin li hember hev, destp\u00eak\u00ea nav\u00ea hev dib\u00eajin \u00fb dest bi strandin\u00ea. Yan\u00ea stran\u00ean dengb\u00eajiy\u00ea ji dil \u00fb ziman\u00ea jin\u00ea dert\u00ean. Mijar\u00ean wan cur be cur in; ji s\u00eawirana b\u00fbyereke civak\u00ee bigire (\u015fer\u00ea qeb\u00eele, e\u015f\u00eeret \u00fb malbatan), mirin, hesreta veqet\u00een\u00ea, zay\u00een, cejn\u00ean weke Newroz\u00ea, nexwe\u015f\u00ee, xizan\u00ee, xela, b\u00fbyer\u00ean xwezay\u00ee, \u00ear\u00ee\u015f\u00ean ji derve ve t\u00ean ser e\u015f\u00eer \u00fb qeb\u00eel\u00ea \u00fb hwd. Di hem\u00fbyan de j\u00ee jina Kurd hest\u00ean xwe bi dengb\u00eajiy\u00ea t\u00eene ziman. \u00cesyana xwe qet nave\u015f\u00eare, bi dilek\u00ee vekir\u00ee, bi w\u00earek\u00ee t\u00eene ziman.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Carna dema mirov li dengb\u00eajiyek\u00ea guhdar dike, rast\u00ee b\u00fbyereke, kevne\u015fopiyeke civak\u00ee ya ayd\u00ee hezar salan t\u00ea. Destan Derw\u00ea\u015f \u00fb Ed\u00fbl\u00ea ji vana ya her\u00ee balk\u00ea\u015f e. &#8220;\u00c7awa ku t\u00ea zan\u00een, Destana Derw\u00ea\u015f\u00ea Evd\u00ee di \u015fexs\u00ea Ed\u00fbl\u00ea de berxwedana h\u00eav\u00ee j\u00ea bir\u00ee ya hem \u00caz\u00eediy\u00ean daw\u00ee \u00fb hem j\u00ee di \u015fexs\u00ea wan de Kurd\u00eetiya li dij\u00ee as\u00eem\u00eelasyon \u00fb \u00eemhay\u00ea hewl dide li ser piyan bim\u00eene, \u00eefade dikir. Tev\u00ee ku bi dev\u00ea hozan\u00ea m\u00ear t\u00ea gotin, her gotina Ed\u00fbl\u00ea, m\u00eena nefesday\u00eena daw\u00ee ya \u00e7andeke hezar salan li ser piyan mab\u00fb, xuya dikir. Derw\u00ea\u015f her cara xwe ji \u00c7iyay\u00ean \u015eengal\u00ea ber dide De\u015fta M\u00fbsil\u00ea, ya rast\u00ee li dij\u00ee feodal\u00eezma Ereb a Misilman berxwedaneke bi qehreman\u00ee n\u00ee\u015fan dide. Ev j\u00ee kevne\u015fopiyeke hezar salan b\u00fb. Koka w\u00ea heta bi Sumeran, belk\u00ee j\u00ee kevntir di\u00e7e. Koka w\u00ea di\u00e7e heta bi \u015fer\u00ea di navbera qeb\u00eeley\u00ean \u00e7ol\u00ea y\u00ean Sem\u00eet\u00eek \u00fb qeb\u00eeley\u00ean de\u015ft-\u00e7iya y\u00ean Aryen\u00eek de diqewim\u00een. Derw\u00ea\u015f\u00ea Evd\u00ee n\u00fbner\u00ea daw\u00ee y\u00ea v\u00ea kevne\u015fopiy\u00ea ye. Derw\u00ea\u015f ji hesp\u00ea dikeve \u00fb bir\u00eendar dibe, ya rast\u00ee ev ketin \u00fb bir\u00eendarb\u00fbna d\u00eerok \u00fb civakb\u00fbnek\u00ea ye. Mirina h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee ya Derw\u00ea\u015f\u00ea bir\u00eendar li ser ziman\u00ea Ed\u00fbl\u00ea dibe vegotineke wisa ku bi h\u00easan\u00ee t\u00ear\u00ea dike, d\u00eerokeke hezar salan \u00fb kevne\u015fopiyeke gel a her\u00ee kevn \u00eefade bike.&#8221;<sup>5<\/sup><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><strong><span lang=\"EN-US\">Li Hember \u00c7and\u00ean Biyan\u00ee \u015eexsiyeta Berxwed\u00ear<\/span><\/strong><\/h4>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Di tevahiya d\u00eeroka Kurdan de bi sedem\u00ean guncawb\u00fbna \u015fert \u00fb merc\u00ean erdn\u00eegariya li ser dij\u00een, ji ber ku \u00e7anda wan bixwe \u00e7anda kok a mirovahiy\u00ea ye \u00fb gelek xurt e, miriy\u00ea azadiya xwe ne, kiriye ku li hember \u00e7and\u00ean din \u00ean ji derve ve li ser wan t\u00ea ferzkirin, her tim di nav berxwedanek\u00ea de bin. Tev\u00ee ku karib\u00fbne bi van \u00e7andan re di nav hev de, li k\u00ealek hev a\u015ftiyane bij\u00een j\u00ee \u00e7and\u00ean li ser wan hatine ferzkirin z\u00fb bi z\u00fb qeb\u00fbl nekirine, \u00e7anda xwe jiyan kirine. Bi taybet j\u00ee mirov dikare v\u00ea helwesta wan ji berteka li hember ol\u00ean yekxweday\u00ee n\u00ee\u015fan dane f\u00eam bike. Yan van olan bi dar\u00ea zor\u00ea qeb\u00fbl kirine yan j\u00ee li gor \u00e7anda xwe li hev an\u00eene \u00fb wisa jiyan kirine.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Zerdu\u015ft\u00ee ji ber ku z\u00eadetir n\u00ear\u00eeneke felsef\u00eek e \u00fb aliy\u00ea w\u00ee y\u00ea exlaq\u00ee li p\u00ea\u015f e, ji jiyana civak\u00ee ya Kurdan re ne xer\u00eeb b\u00fbye, her wiha zehmet neb\u00fbye ku ji aliy\u00ea wan ve b\u00ea qeb\u00fblkirin. Ev \u00e7and heta roja me j\u00ee bi taybet\u00ee di jin\u00ean Kurd de tems\u00eela xwe dib\u00eene. Ji ber ku ew taybetiy\u00ean demokrat\u00eek, azad, bi xwezay\u00ea re b\u00fbye yek, wekhev\u00eexwaz bi taybetiy\u00ean xwezay\u00ee y\u00ean jina Kurd re li hev t\u00ean. Di Zerdu\u015ftiy\u00ea de r\u00eageza &#8220;fikirandina ba\u015f, axaftina xwe\u015f \u00fb kirina ba\u015f&#8221; gelek di\u015fibe sekna jiyan\u00ea ya jina Kurd. Her wiha b\u00fbye sedem ku bi rihet\u00ee b\u00ea qeb\u00fblkirin. Weke m\u00eenak jin\u00ean Kurd \u00ean temenmezin, h\u00ea j\u00ee bi t\u00eer\u00eaj\u00ean roj\u00ea y\u00ean destp\u00eak\u00ea re \u015fiyar dibin \u00fb ber\u00ea xwe didin roj\u00ea \u00fb dia dikin. Ji bo n\u00eemet\u00ean ku daye spasiy\u00ean xwe ji xwezay\u00ea re p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dikin, ji roj\u00ea dixwazin ku jiyan\u00ea p\u00eeroz bike \u00fb wisa dest bi roj\u00ea dikin. Ev kevne\u015fopiya \u00e7avkaniya xwe ji hezar\u00ea salan digire, hema b\u00eaje qet neguheriye \u00fb berdewam dike.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Kurd\u00ean elew\u00ee ya \u00eeslameke tam ne li gor p\u00eevan\u00ean \u00eeslama sun\u00ee terc\u00eeh kirine yan j\u00ee \u00eeslamiyet\u00ea h\u00ee\u00e7 qeb\u00fbl nekirine. Di elew\u00eetiy\u00ea de \u00e7anda berxwed\u00ear t\u00ea parastin, bi\u015faftin m\u00eena kufur t\u00ea d\u00eetin. Bi taybet\u00ee di jinan de taybetiy\u00ean jiyana xwezay\u00ee serwer in. P\u00eawend\u00ee \u00fb gir\u00eadan\u00ean wan \u00ean bi xwezay\u00ea re tu car qut nabin, w\u00earekiya wan balk\u00ea\u015f e. Di elew\u00eetiy\u00ea de \u00e7anda Ana Fatma bi taybet\u00ee j\u00ee li her\u00eam\u00ean \u00e7iyay\u00ee h\u00ea j\u00ee bi rengek\u00ee xurt t\u00ea jiyankirin. Ya rast\u00ee ev \u00e7and \u00e7anda day\u00eeka xwedawend bixwe ye<strong>.\u00a0<\/strong>Di elew\u00eetiy\u00ea de xwed\u00eet\u00ee li dest \u00fb ziman\u00ea xwe derketin r\u00eagezeke bingeh\u00een e, p\u00eevan\u00ean jiyan\u00ea ne. Y\u00ean li gor v\u00ea hiq\u00fbq\u00ea tevnegerin ji aliy\u00ea civak\u00ea ve t\u00ean cezakirin. K\u00ee ku ti\u015ft\u00ean hatine qedexekirin bike ji wan re &#8220;ket\u00ee&#8221; t\u00ea gotin. \u00cad\u00ee kes bi w\u00ee\/w\u00ea re mij\u00fbl nabe, nab\u00eene \u00fb nade nast\u00eene.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><strong><span lang=\"EN-US\">Di Bin P\u00eakutiya \u015earistaniya Dewletpar\u00eaz de Jina Kurd \u00fb Vej\u00een<\/span><\/strong><\/h4>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Dema mirov li \u00e7avkaniy\u00ean heta du sed sal\u00ean daw\u00ee dinih\u00eare mirov dib\u00eene ku jina Kurd di civak\u00ea de cih\u00ea xwe y\u00ea bi away\u00ea ku me hewl da li jor diyar bikin bi giran\u00ee parastiye. L\u00ea ji ber ku \u015faristaniya dewletpar\u00eaz a m\u00ear\u00ea desthilat bi hezar salan in \u00ear\u00ee\u015f\u00ee nirx\u00ean jin\u00ea kiriye \u00fb xesp kiriye, w\u00ea ji xwezay\u00ea \u00fb hilber\u00een\u00ea qut kir\u00ee, bi r\u00eazik\u00ean hi\u015fk \u00fb giran \u00ean olan wan di pi\u015ft d\u00eewar \u00fb r\u00fbpo\u015fan de ve\u015fartine, deng\u00ea wan j\u00ee qedexe kirine b\u00fbye sedem ku van taybetiy\u00ean xwe bi piran\u00ee winda bikin. Heta carna b\u00fbne par\u00e7e yan j\u00ee am\u00fbrek\u00ee berdewamkar\u00ean s\u00eestem\u00ea. Di cewher de \u00e7anda w\u00ea birast\u00ee winda neb\u00fbye, hatiye p\u00eakut\u00eekirin, serkutkirin.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Li wan qad\u00ean ku \u015faristaniya dewletpar\u00eaz h\u00ea j\u00ee negih\u00ee\u015ftiy\u00ea, l\u00ea belav neb\u00fbye, bi taybet\u00ee li \u00e7iyay\u00ean as\u00ea, jina Kurd \u00e7anda xwe ya ku m\u00eerateya hezar salan e, bi gur \u00fb ge\u015f\u00ee dij\u00een. Li de\u015ft \u00fb bajaran j\u00ee, \u00e7awa ku keys \u00fb fersenda xwe dib\u00eene bi sebir, bi rik \u00fb \u00eenad li gor \u00e7anda xwe dij\u00ee. Jin\u00ean Kurd ku ne\u00e7ar\u00ee ko\u00e7berb\u00fbna metropolan hatine kirin, li nav ser\u00ea avahiy\u00ean beton\u00ee y\u00ean bi \u00e7end qat\u00ee tend\u00fbr\u00ean xwe dat\u00eenin \u00fb nan\u00ea xwe t\u00ea de \u00e7\u00eadikin. Ev, li dij\u00ee \u00e7anda modern a xer\u00eeb helwestek e. Mirov dikare di v\u00ea m\u00eenak\u00ea de j\u00ee ba\u015f bib\u00eene, wisa bi h\u00easan\u00ee xwe berdandin, nakevin nav \u00e7erxa modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest \u00fb li ber xwe didin.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">H\u00eaz\u00ean dagirker \u00e7awa ku van taybetiy\u00ean w\u00ea dizanin destp\u00eak\u00ea ber\u00ea xwe didin w\u00ea. Bi kampanyay\u00ean m\u00eena &#8220;de ke\u00e7no werin dibistan\u00ea&#8221; ku van sal\u00ean daw\u00een dane destp\u00eakirin, dixwazin jina Kurd a \u00e7anda xwe ya kok a hezar salan karib\u00fbye heta niha bi israr b\u00eene, li dij\u00ee bi\u015faftin\u00ea li ber xwe daye, t\u00eaxin nav \u00e7erx\u00ean pergal\u00ea \u00fb bih\u00earin.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Jina Kurd, bi tevl\u00eeb\u00fbna \u00e7alak a t\u00eako\u015f\u00eena PKK&#8217;\u00ea ya 35 salan, careke din n\u00ee\u015fan daye ku m\u00eerateya xwe ya her\u00ee h\u00eaja ya ji serdema day\u00eeka xwedawend, ji neol\u00eet\u00eek\u00ea may\u00ee winda nekiriye \u00fb di parastina v\u00ea \u00e7and\u00ea de bi biryar e. Ji jin\u00ean ciwan heta y\u00ean p\u00eer, taybetiy\u00ean wan \u00ean serhild\u00ear, as\u00ee \u00fb \u00eesyankar \u00ean di gen\u00ean wan de hey\u00ee \u00ead\u00ee xwe dide der. Bi dil \u00fb can tevl\u00ee \u00cedeolojiya Rizgariya Jin\u00ea ya R\u00eaber\u00ea gel\u00ea Kurd Abdullah Ocalan b\u00fbne \u00fb bi v\u00ee reng\u00ee n\u00ee\u015fan dane ku xwed\u00ee li nirx\u00ean jina Kurd \u00ean d\u00eerok\u00ee dert\u00ean, di v\u00ea r\u00ea de can\u00ea xwe feda dikin. Di v\u00ea r\u00ea de bi hezaran \u015feh\u00eed dane, ji c\u00ee \u00fb war\u00ean xwe hatine sirg\u00fbnkirin, di \u00ee\u015fkencexaneyan de bi \u00ee\u015fkencey\u00ean her\u00ee dijwar re r\u00fb bi r\u00fb mane, mehk\u00fbm\u00ee bir\u00e7\u00eeb\u00fbn\u00ea hatine kirin, l\u00ea bi hem\u00fb h\u00eaza xwe li nirx\u00ean xwe xwed\u00ee derketine \u00fb ji bo wan bi p\u00ea\u015f bixin li ber xwe dane. Ji Rind\u00eaxan heta Leyla Qasim, Bes\u00ea, Zer\u00eefe, B\u00ear\u00eevan, Z\u00eelan, Sema, B\u00ear\u00eetan, N\u00fbda, F\u00eedan, Leyla \u00fb Sarayan ew xw\u00eena ku ji bo nirx\u00ean bingeh\u00een \u00ean mirovahiy\u00ea bipar\u00eazin \u00fb bidin jiyankirin r\u00eatine, d\u00eesa di zeviy\u00ean anor\u00ea y\u00ean mirovahiy\u00ea de b\u00fbne kul\u00eelk \u00fb bi\u015fkiv\u00eene.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><strong><em><span lang=\"EN-US\">\u00c7avkan\u00ee<\/span><\/em><\/strong><\/h4>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><em><span lang=\"EN-US\">1,2,3,4,5; Pirsgir\u00eaka Kurd \u00fb \u00c7areseriya Neteweya Demokrat\u00eek, Parastina Kurd\u00ean di Nav Penc\u00ean Qirkirina \u00c7and\u00ee de Abdullah Ocalan<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><em><span lang=\"EN-US\">K\u00fcrt Tarihi ve Uygarl<\/span><\/em><em>\u0131\u011f\u0131 (\u015earistan\u00ee \u00fb D\u00eeroka Kurd) \/ Cem\u015f\u00eed Bender<\/em><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><em><span lang=\"EN-US\">Folklor \u00fb Jin\u00ean Kurd\/ Rohat Alakom<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sema AMED \u00c7\u00eeroka mirovb\u00fbna mirov mijareke h\u00eajay\u00ee l\u00eakol\u00een \u00fb rohn\u00eekirin\u00ea ye. Ew faktor\u00ean ku mirov kirin mirov \u00e7i b\u00fbn, \u00e7awa \u00e7\u00eab\u00fbn \u00fb \u00e7awa p\u00ea\u015f ketin, l\u00eakol\u00eenkirina van mijaran bi taybet\u00ee j\u00ee di \u00e7ax\u00ea me de gir\u00eengiya xwe dipar\u00eaze. H\u00ea ji destp\u00eak\u00ea ve mirov dikare bipirse; ev hem\u00fb b\u00ean zan\u00een j\u00ee w\u00ea ji bo \u00e7areserkirina kaos [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":576,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-575","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/575","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=575"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/575\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":577,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/575\/revisions\/577"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/576"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}