{"id":475,"date":"2019-02-21T16:21:08","date_gmt":"2019-02-21T16:21:08","guid":{"rendered":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=475"},"modified":"2023-02-06T13:26:27","modified_gmt":"2023-02-06T13:26:27","slug":"sosyolojiya-basure-zagrose_1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=475","title":{"rendered":"Sosyolojiya Ba\u015f\u00fbr\u00ea Zagros\u00ea_1"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Civaka Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea her \u00e7i qas di hinek mijaran de bi\u015fibe be\u015f\u00ean din \u00ean Kurdistan\u00ea j\u00ee ji ber ku erdn\u00eegar\u00eeya v\u00ea be\u015f\u00ea \u00fb rew\u015fa d\u00eerokiya w\u00ea cuda ye, div\u00ea m\u00eena par\u00e7ey\u00ean din, sosyolojiya w\u00ea cuda wer\u00ea kirin. Di rastiy\u00ea de sosyolojiya Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea, sosyolojiya ba\u015f\u00fbr\u00ea zinc\u00eer \u00ea \u00e7iyay\u00ean Zagros\u00ea ye. Bi taybet\u00ee naskirina zihniyet \u00fb hizr\u00ean ku \u00e7i di dema kevn de \u00fb \u00e7i j\u00ee di dema n\u00eaz de be li ser v\u00ea erdn\u00eegariy\u00ea bandor kirin e \u00fb heya roja \u00eero j\u00ee pi\u015ft\u00ee bi hezaran an sedan salan h\u00eena j\u00ee di nava civak\u00ea de z\u00eend\u00ee man\u00ea, faktora sereke ya liv \u00fb tevger \u00fb guhartin\u00ean civak\u00ea ne. Div\u00ea ev yek j\u00ee b\u00ea gotin ku ji bo sosyolojiya Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea b\u00ea kirin, p\u00eaw\u00eeste bi kurt\u00ee j\u00ee be, gi\u015ft\u00ee \u00ceran b\u00ea naskirin. Ji ber ku ji aliy\u00ea d\u00eerok\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee ve di gelek mijaran de hevbe\u015f in \u00fb \u00e7aren\u00fbs\u00ea wan j\u00ee di\u015fibe hev.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span lang=\"EN-US\">Di d\u00eeroka n\u00eaz de j\u00ee, ev be\u015f\u00ea Kurdistan\u00ea\u00a0<\/span>di dema\u00a0<span lang=\"EN-US\">\u00e7\u00eab\u00fbna dewlet\u00ea Sefewiy\u00ea de, li sala 1501 \u00fb \u015f\u00fbn ve, wek her\u00eam ket bin deshilatdariya dewleta \u00ceran\u00ea ya Sefew\u00ee \u00fb pi\u015ft\u00ee \u015fer\u00ea \u00c7aldiran \u00fb li peymana Qesr\u00ea \u015e\u00eer\u00een j\u00ee di sala 1639`an de bi fermi b\u00fb be\u015fek ji v\u00ea dewlet\u00ea. Di sedsala 20`em\u00een de j\u00ee pi\u015ft\u00ee ji n\u00fb ve d\u00eezayinkirina pergala c\u00eehan\u00ee di bindest\u00ea dewlet\u00ea \u00ceran\u00ea de ma. L\u00ea bi gi\u015ft\u00ee \u00e7and\u00ea xwe ya Ar\u00ee heya astek\u00ee berbi\u00e7av parastiye \u00fb di heman dem\u00ea de pergala deshilatdariya \u00ceran\u00ea li ser bandor kiriye ku di v\u00ea niv\u00ees\u00ea de em \u00ea hewl bidin \u00e7and \u00fb baweriy\u00ean v\u00ea be\u015fa Kurdistan\u00ea di nava d\u00eerok \u00fb niha de binirx\u00eenin.<\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00c7anda Ba\u015f\u00fbr\u00ea Zagros\u00ea;<\/strong><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Civaka \u00ceran\u00ea civakeke pirenge \u00fb ji nasname, etn\u00ees\u00eete, ziman, mezheb \u00fb baweriy\u00ean cur be cur ava b\u00fbye. Ji aliy\u00ea dewlemendiya nasname \u00fb \u00e7and\u00ee ve \u00ceran ten\u00ea li gel welat\u00ea Hindistan t\u00ea berhevkirin. Her \u00e7end\u00ee di nava v\u00ea civak\u00ea de, gr\u00fbb\u00ean ko\u00e7ber j\u00ee heb\u00fbne ku di p\u00eavajoy\u00ean cuda cuda de li \u00ceran \u00fb Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea bic\u00eeh b\u00fbne, l\u00ea bel\u00ea be\u015f\u00ea her\u00ee mezin a gel\u00ean v\u00ea erdn\u00eegariy\u00ea ji wan etn\u00ees\u00eeteyan p\u00eak t\u00ea ku sereke xwed\u00ee jiyan\u00ea, ew bi xwe ne. Hejmar\u00eake z\u00eade ya kevnar ji wan gelan, dewlemendiyeke pir z\u00eade ji aliy\u00ea ziman, w\u00eaje, muz\u00eek \u00fb h\u00fbner di \u00ceran\u00ea de \u00e7\u00eakirin e. \u015e\u00eawaz\u00ea rasteq\u00eena jiyan di d\u00eeroka \u00ceran \u00fb Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea de li ser bingeha p\u00eakvejiyan \u00fb hevsengiya xwezay\u00ee di navbera gelan de b\u00fbye. Her \u00e7end hinek car di navbera civakan de nakok\u00ee j\u00ee heb\u00fbn e j\u00ee, tu belgeyek\u00ee derbar\u00ea \u015fer\u00ea mezin \u00fb demdir\u00eaj a di navber\u00ea gel\u00ean v\u00ea her\u00eam\u00ea de tuneye \u00fb di jiyana hevbe\u015f de r\u00eaz ji cudatiya \u00e7and\u00ee \u00fb nasnamey\u00ee ya hev \u00fb du hatiya girtin.\u00a0 V\u00ea rew\u015f\u00ea h\u00ee\u015ftiy\u00ea ku qonax bi qonax \u015f\u00eawaza Konfederasyon, weke \u015f\u00eawaza sereke ya r\u00eaveberiya jiyan\u00ea di navbera gelan de were avakirin. Ji bil\u00ee v\u00ea her cure dansepandin \u00fb dag\u00eerkeriya \u00e7and\u00ee, erdn\u00eegar\u00ee, siyas\u00ee \u00fb le\u015fker\u00ee, \u015f\u00eawazeke biyan\u00ee \u00fb d\u00fbr b\u00fbye ji rastiya d\u00eerok\u00ee ya van her\u00eaman. Li \u00ceran\u00ea s\u00ea r\u00ea\u00e7\u00ean sereke, \u00e7anda gelen v\u00ea her\u00eam\u00ea ava kirine ku mijar\u00ea me derbar\u00ea \u00e7anda rojavay\u00ea felat\u00ea \u00ceran\u00ea ye, yane Zagrosa Ba\u015f\u00fbr\u00een e.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">\u00c7anda rojavay\u00ea felat\u00ea \u00ceran\u00ea, yane Ba\u015f\u00fbr\u00ea Zagros\u00ea an j\u00ee Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea, \u00e7anda her\u00ee xurt \u00ea \u00ceran\u00ea ye \u00fb di s\u00ea qonax\u00ean cuda de bandora sereke li ser d\u00eerok\u00ea kiriye. Qanaxa yekem\u00een; qonaxa serdema kevir\u00een\u00ea ku \u00e7avkaniya sereke ya \u00e7and\u00ee ya v\u00ea qonax\u00ea ye. Bi taybet\u00ee qonaxa neolot\u00eek (kevir\u00eena n\u00fb) \u00e7iyay\u00ean Zagros\u00ea ne. Hem\u00fb l\u00eakol\u00een\u00ean arkolojiy\u00ea n\u00ee\u015fan didin ku di v\u00ea qonax\u00ea de tu cih\u00eak\u00ee bi qas\u00ee Zagros gav neav\u00eatiye. Li cih\u00ean kevnar \u00ean ku li Loristan, \u00celam, Seqiz \u00fb \u00e7end cih\u00ea din hatiye d\u00eetin ev yek ni\u015fan dide ku Zagros diya v\u00ea cure \u00e7and\u00ea ye \u00fb cih\u00ean din \u00ea \u00ceran\u00ea versiyonek\u00ee ji v\u00ea \u00e7and\u00ea ne. Qonaxa d\u00fbyem\u00een; qonaxa yek\u00eetiya Mana-Made ye. \u00c7anda Manayiyan du hezar sal ber\u00ee zay\u00een\u00ea di encam\u00ea yek\u00eatiya mezin \u00fb bih\u00eaz a di navbera etn\u00ees\u00eete \u00fb gr\u00fbb\u00ean v\u00ea be\u015f\u00ea Zagros\u00ea de ava b\u00fbye. Manayiyan, hevpeymana li ser xal\u00ean \u015fer \u00fb \u00eari\u015f\u00ean derve p\u00eak nean\u00eene, dibe ku li ser bingeha \u00e7\u00eakirina \u015f\u00eawazeke taybet ji \u015f\u00een\u00eat\u00ee \u00fb jiyar damezrandibin, l\u00ea ne li ser bingeha avakirina \u00cemparatoriy\u00ea ye. Ev \u015f\u00eawaza hevgirtin wisa dixuy\u00ea ku di nav gr\u00fbb\u00ean Zagros\u00ee de berbelav b\u00fbye \u00fb yek\u00eetiy\u00ean m\u00eena M\u00eetan\u00ee, Kas\u00eet, \u00dbrart\u00fb, Xalid\u00ee \u00fb bi dehan nim\u00fbney\u00ean bi v\u00ee reng\u00ee \u00e7\u00eab\u00fbne. Ev cure hevpeymant\u00ee heya sedsala 19`m\u00een j\u00ee di nava e\u015f\u00eer\u00ean Kurd de bih\u00eaz b\u00fbye. Otor\u00eeteya van hevpeymantiyan de pir caran li ser bingeha siyasetek\u00ee avakar\u00ee ji bo ku her aliyek di nav hevseng\u00ee de bij\u00ee \u00fb p\u00ea\u015f\u00ee ji v\u00ea hatiye girtin ku gr\u00fbbek\u00ee xurtir zirar bigih\u00eene gr\u00fbbek\u00ee bi\u00e7\u00fbktir\u00een. \u015ea\u015f nabe heger wisa b\u00ea nirxandina ku welatek m\u00eena \u00ceran\u00ea berhema v\u00ea cur\u00ea hevpeymaniy\u00ea Zagrosiyan e. Ji ber ku v\u00ea hevpeymant\u00ee ji aliy\u00eak\u00ee ve m\u00eesoger may\u00eena \u00e7andan \u00fb gr\u00fbban \u00fb ji aliy\u00ea din ve b\u00fbye mertalek\u00ee mezin \u00a0li hember\u00ee \u00eari\u015f\u00ean dewlet-bajar\u00ean Mezopotamyay\u00ea j\u00ear\u00een \u00fb ji aliy\u00ea din ve j\u00ee b\u00fbye h\u00eazek\u00ee berxwedan\u00ea li hember\u00ee \u00eari\u015fa ko\u00e7beran \u00fb bic\u00eehkirin \u00fb<span dir=\"rtl\">\u00a0<\/span>gir\u00eadan\u00ea wan bi \u00e7and\u00ea gelen her\u00eam\u00ea; m\u00eena S\u00eakayan \u00fb S\u00eetey\u00ean ko\u00e7ber, bi h\u00eaza v\u00ea hevpeymantiy\u00ea re di demdir\u00eaj\u00ee de bib\u00fbn be\u015fek ji gelen her\u00eam\u00ea.\u00a0 \u015e\u00eawazek hevpeymaniy\u00ea \u00fb r\u00eaveberiy\u00ea b\u00ee v\u00ee away\u00ee, rizgarb\u00fbna hem\u00fb gel\u00ean nav\u00e7ey\u00ea ji dag\u00eerkeriya mezin a m\u00eena A\u015f\u00fbr\u00ee bi xwe re an\u00ee. Bandora v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea ew qas z\u00eade b\u00fb ku dewlemend\u00ee \u00fb ewlehiya gel\u00ean v\u00ea serdem\u00ea di \u00e7\u00eerok \u00fb w\u00eajey\u00ea de nay\u00ea ve\u015fartin. Her wiha b\u00ea ku baj\u00earek\u00ee mazin a koledariy\u00ea ava bibe, gelan qonax\u00ea her\u00ee biberhem derbas kirine ku tev\u00ee hem\u00fb hewldan\u00ea desthilatdar\u00ean \u00ceran\u00ea j\u00ee ji bo ve\u015fart\u00eemay\u00eena cih\u00ea kevnar \u00ea v\u00ea \u00e7and\u00ea, l\u00ea d\u00eesa j\u00ee li gor\u00ee zanyar\u00ee \u00fb belgey\u00ean hey\u00ee, demokrat\u00eekb\u00fbna r\u00eaveberiya v\u00ea serdem\u00ea pi\u015ftrast dikin. Ev qonax, berovaj\u00ee ragihandina d\u00eeroka ferm\u00ee, d\u00eerokek\u00ee demdir\u00eaj e \u00fb xwed\u00ee temeneke bi hezaran sal e. Heger \u015f\u00eawazeke bi v\u00ee away\u00ee ya jiyan \u00fb \u00e7and\u00ea, rast\u00ee komplo \u00fb xiyanet\u00ea nehatib\u00fbya \u00fb qonaxa deshilata Xosrewan\u00ee dag\u00eerker\u00ee li ser neme\u015fandib\u00fbya, \u00eero modelek\u00ee din ji jiyana hevbe\u015f \u00fb r\u00eaveberiya demokrat\u00eek li hem\u00fb Rojhilata Nav\u00een li hol\u00ea dib\u00fb. Ji h\u00eaz\u00ean gel\u00ean Zagros\u00ea her wiha mirov dikare Kas\u00eetan ni\u015fan bide ku \u015fer \u00fb berxwedana wan li hember Babiliyan di nava d\u00eerok\u00ea de bi nav \u00fb denge.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Qonaxa s\u00eayem, qonaxa derketina Kurdan e. Gr\u00fbb\u00ean cur bi cur a etn\u00eek\u00ee \u00fb hevpeymaniy\u00ean wan di qonax\u00ean cuda de nav\u00ean cuda li wan hatiye kirin. Ev yek ni\u015fan dide ku etn\u00eek\u00ean Zagros\u00ee qonaxa\u00a0<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>Gelb\u00fbn\u00ea<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>\u00a0ji cih\u00ean din z\u00fbtir \u00fb z\u00eadetir jiyan e. Ji van gr\u00fbb\u00ean ku di p\u00ea\u015fketina qonaxa gelb\u00fbn de p\u00ea\u015fketina forma civak\u00ee destxistine re nav\u00ea Kurd l\u00ea hatiye kirin. Kurd pi\u015ft\u00ee hatina \u00ceslamiyet\u00ea \u00fb bi taybet\u00ee di X\u00eelafeta Ebasiyan de rolek\u00ee berbi\u00e7av l\u00eestin e. Eyubiyan e\u015f\u00eerek\u00ee Rojhilat\u00ea Zagros\u00ea b\u00fbn ku ji bo li c\u00eehana \u00ceslam\u00ea rol bil\u00eezin ber bi \u015eam\u00ea ve \u00e7\u00fbn. Kurd li hem\u00fb \u015fer \u00fb pirsgir\u00eak\u00ean deshilat\u00ean her\u00eam\u00ee de \u00fb car caran j\u00ee di pirsgir\u00eak\u00ean ligel navenda x\u00eelafeta Bexday\u00ea j\u00ee, li \u00ceran\u00ea rolek\u00ee gir\u00eeng l\u00eestin. Li serdema Tahiriyan, Sefariyan \u00fb Samaniyan, ji e\u015f\u00eer\u00ea \u00fb fermandey\u00ean Kurdan t\u00ea behskirin ku her kesek ji bo hevpeyman\u00ee \u00fb bikaran\u00eena h\u00eaz\u00ea wan ketiye nava hewldanan. Hinek gr\u00fbb weke\u00a0<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>Al\u00eab\u00fbye<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>\u00a0(Kor\u00ean B\u00fbye) heta Bexday\u00ea j\u00ee xistine bin dest\u00ea xwe. Her wiha bi salan hukimran\u00ee kirin e. Kurdan bi taybet di serdema Selcuqiyan de hem li \u015fer\u00ea dij\u00ee Rumiyan \u00fb hem ji bo parastina h\u00eaz \u00fb hevsengiya navxwey\u00ee rolek\u00ee gir\u00eeng l\u00eestine. Ew devera ku Selcuqiyan ji bo cara yek\u00ea weke Kurdistan bi nav kirin, ji bo v\u00ea dewlet\u00ea cihek\u00ee gir\u00eeng \u00fb strat\u00eej\u00eek b\u00fbye. Kurdan xwed\u00ee li dijber\u00ean deshilat j\u00ee derketine \u00fb al\u00eekariy\u00ea wan kirin e. Kurdistan b\u00fbye \u00e7avkaniya sereke ya dijber\u00ee \u00fb berxwedana li dij\u00ee deshilatdariy\u00ea. Piran\u00ee ter\u00eeqet, gr\u00fbb\u00ean fikr\u00ee y\u00ean cuda, her wiha etn\u00ees\u00eetey\u00ean ku baweriya xwe ya kevin diparastin li \u00e7iyay\u00ean Kurdistan dijyan. Wek m\u00eenak; Xoremd\u00een\u00ean Mezdek\u00ee li \u00e7iyay\u00ean Kurdistan\u00ea berxwedan kirin e. Her wiha \u00cesmay\u00eeliyan ku li hember deshilata Selcuq\u00ee \u00fb X\u00eelafeta \u00ceslam\u00ee t\u00eako\u015f\u00een, Kurdistan cih\u00ea wan \u00ea berxwedan \u00fb xwe bir\u00eaxistinkirin\u00ea ya her\u00ee mezin b\u00fbye.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Ji aliyek\u00ee din ve rastiya \u00e7and \u00fb baweriyan li Kurdistan\u00ea derfetek ji bo gelek got\u00fbb\u00eaj\u00ean felsef\u00ee li dervey\u00ee pergal\u00ea ava dikir. Dibistan\u00ean kevin di serdema Selcuqiyan de li Kurdistan\u00ea ji aliye behs \u00fb got\u00fbb\u00eaj\u00ean felsef\u00ee ve ji cih\u00ea din wer\u00eak\u00eetir b\u00fb. Rola diyarker a Kurdan di serdema deshilata Xosrewan\u00ee ya Sefewiy\u00ean \u015e\u00eey\u00ee hate k\u00eamkirin. Sefewiyan ku Kurdan weke xetere did\u00eetin, ji aliy\u00eak\u00ee ve hewl didan ku wan li dij\u00ee Osmaniyan bikar b\u00eenin, ji mile din ve hewldana lewazkirin\u00ea wan didan. Ji deshilat\u00ea Sefewiyan \u015f\u00fbn re e\u015f\u00eer\u00ean mezin \u00ean Kurdan hatin lewazkirin. Ji bil\u00ee \u00e7end xanedan weke Erdelan \u00fb Mukir\u00ee, hewl hatiye day\u00een ku ji y\u00ean din d\u00fbr were girtin. Tev\u00ee v\u00ea j\u00ee Kurdan di parastin\u00ea de rol\u00ea xwe ni\u015fan dane \u00fb bi taybet\u00ee bidestgirtina hukimran\u00ee ji aliy\u00ea Zendiyan ve ev yek diselman e. Di serdema Qacariyan de n\u00fbner\u00ea e\u015f\u00eer\u00ean Kurd li ko\u015fka qacar de heb\u00fbye \u00fb bi taybet\u00ee j\u00ee li Darolselteneya Tebr\u00eez. Qacariyan z\u00eadetir li ser bingeha di navbera e\u015f\u00eer\u00ean Kurd de \u00e7\u00eakirina nakokiyan re h\u00eaz\u00ea wan kontrol dikir. Pi\u015ftre \u00fb daw\u00eehatina Dewlet-Netewa modern re qonaxeke n\u00fbtir ji deshilata Xosrewan\u00ee di sedsala 20`em\u00een de, Kurdan rast\u00ee serkutkirin, \u00eenkar \u00fb bi\u015faftina \u00e7and\u00ee hatin. Ji w\u00ea qonax\u00ea \u00fb \u015f\u00fbn ve, nasyonal\u00eezma Faris\u00ee-\u00ceran\u00ee hewldana d\u00fbrxistin \u00fb marj\u00eenalkirina Kurdan dane. D\u00eedgeha deshilat\u00ee li hember Kurdan, n\u00ear\u00eenek\u00ee biewle b\u00fbye \u00fb bi ziman\u00ea \u00e7ek p\u00ea re hatiye axaftin. Bi tev\u00ee anga\u015fta Omet ji aliy\u00ea Komar\u00ea \u00ceslam\u00ee ve Kurdan rast\u00ee \u00a0nasiyonal\u00eezma pergal\u00ea hatin \u00fb siyaseta deshilat\u00ea Pehlew\u00ee li ser wan dewam kir. Bi v\u00ea siyaset\u00ea re cudakariya ol\u00ee j\u00ee z\u00eade b\u00fb \u00fb tev\u00ee ve j\u00ee, Komar\u00ea \u00ceslam\u00ee her\u00ee z\u00eade hewldana \u00e7\u00eakirina Kurd\u00ea kir\u00eagirt\u00ee daye. Hewl daye ku bi ge\u015fep\u00eadana diyardeya ca\u015fit\u00ee, bir\u00e7ih\u00ee\u015ftin, la\u015ffiro\u015f\u00ee, madey\u00ean hi\u015fbir civaka Kurd ji hev belav bike. Deslilat\u00ea Welayet\u00ea Feq\u00eeh Kurdan z\u00eadetir ji aliy\u00ea etn\u00eek\u00ee ve \u00e7ewisandiye \u00fb heya mil\u00ea ol\u00ee j\u00ee v\u00ea yeke p\u00eak aniy\u00ea. Li gor\u00ee wan Kurd bi her ol \u00fb mezhebek\u00ee xwe ve, xwed\u00ee potansiyela xeter\u00ea ne \u00fb p\u00eaw\u00eeste b\u00ean lewazkirin \u00fb ji hol\u00ea rakirin. Siyaseta r\u00eaj\u00eem\u00ea ji bo lewazkirina civaka Kurd li cih\u00ean \u015f\u00eaniy\u00ea Kurd\u00ean \u015fiy\u00ee ev yek diselm\u00een\u00ea.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><strong>M\u00eetray\u00eezm \u00fb Zerde\u015ft\u00ee \u00fb Yarsan\u00ee<\/strong><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Baweriya piran\u00ee gel\u00ea Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea bi mezheba s\u00fbn\u00ee a \u015eaf\u00eay\u00ee \u00fb \u015eiyiya 12 \u00cemam\u00ee ye, be\u015fek\u00a0 wan j\u00ee Yarsan \u00fb baweriy\u00ea din in. Her \u00e7iqas j\u00ee aliy\u00ea dijberiya zihniyet \u00fb s\u00eestema dewlet-netewa Komara \u00ceslamiya \u00ceran\u00ea di nava s\u00fbn\u00ee \u00fb \u015fopdar\u00ean mezheba s\u00fbn\u00ee z\u00eadetir e j\u00ee, di nava al\u00eegir\u00ean \u015fiy\u00ee de j\u00ee tevgerek\u00ee \u015fiyiya civak\u00ee heye ku xwed\u00ee ji nasnameya xwe ya netew\u00ee j\u00ee derdikevin. P\u00ea\u015fengtiya gel\u00ea Kurd li Kirma\u015fan \u00fb \u00celam\u00ea p\u00eak t\u00ea \u00fb ji bo li gel\u00ea \u015eengal \u00fb Koban\u00ea \u00fb b\u00fbyer\u00ean li be\u015f\u00ea din \u00ea Kurdistan\u00ea p\u00eak t\u00ean xwed\u00ee derdikevin. Ji aliy\u00ea din ve ji ber siyaset\u00ea taybet a dewleta \u00ceran\u00ea, be\u015f\u00eak ji\u00a0<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>Lor<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>an ku \u015eiy\u00eene \u00fb di \u00e7end par\u00eazgeh\u00ea \u00ceran\u00ea de n\u00ee\u015ftec\u00ee b\u00fbne, xwe wek Kurd nizanin. Heta be\u015f\u00eak ji wan xwe wek Fars j\u00ee nizanin \u00fb xwe ji netewek\u00ee cuda, bi nav\u00ea Lor dihes\u00eeb\u00eenin. L\u00ea bi gi\u015ft\u00ee Kurd\u00ean Lor m\u00eena Kurd\u00ean Hewram\u00ee z\u00eadetir ji cih\u00ea din bi \u00e7and \u00fb ax\u00ea xwe ve gir\u00eaday\u00ee man e \u00fb form\u00ea xwe ya hoz \u00fb e\u015f\u00eer parastine. Mijara ku div\u00ea em z\u00eadetir bala xwe bidin \u00fb z\u00eadetir li ser bisek\u00eenin, mijara baweriya gel\u00ea Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea ku qonax\u00ean c\u00fbr be c\u00fbr derbas kiriye heya hatiye roja me ya \u00eero. Bi taybet\u00ee rengvedana baweriy\u00ean desp\u00eak\u00ea h\u00eena j\u00ee di zihniyet \u00fb heta jiyana rojane ya gel\u00ea v\u00ea be\u015f\u00ea de heye \u00fb kok \u00fb demar\u00ea wan pir xurt in.<\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Qonaxa yek\u00ea ya bawermendiya Kurdistan\u00ea,\u00a0<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>An\u00eem\u00eezm<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>e ku heya \u00eero j\u00ee di civak\u00ea kurd de berdewam dike. Bi derbasb\u00fbna dem\u00ea \u00fb ge\u015fekirina jiyan \u00fb azm\u00fbn\u00ea, her tim derdikeve p\u00ea\u015f ku li cem Ariyan bi M\u00eetray\u00eezm t\u00ea naskirin. M\u00eetra xwedawenda roj\u00ea \u00fb ronahiy\u00ea ye ku hinekan dib\u00eajin agir \u00fb ronah\u00ee. Lewma heya niha j\u00ee neyar\u00ean Kurd, peyva agirperest ji bo me \u00fb heta Farsan j\u00ee bikar t\u00eenin. Ev xwedawend li cem H\u00eendiyan weke\u00a0<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>M\u00eehr<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>\u00a0\u00fb li ba A\u015f\u00fbriyan weke\u00a0<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>As\u00fbra<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>\u00a0\u00fb li Zerde\u015ft\u00ee j\u00ee weke\u00a0<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>M\u00eehr<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>\u00a0reng vedaye ku bi yek ji taybetmendiy\u00ean\u00a0<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>Eh\u00fbra Mezda<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>\u00a0t\u00ea hesibandin. Hinek ji bingeh \u00fb baweriy\u00ean civaka xwezay\u00ee ya Kurdistan\u00ea ku heya niha j\u00ee rengvedana wan di nava hest \u00fb zihniyeta takekes \u00fb civaka Kurdistan\u00ea de heye.<\/p>\n<ul>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Baweriya bi xwedawend M\u00eehr an j\u00ee M\u00eetra ku hem\u00ee taybetmendiy\u00ean xwed\u00ea t\u00eade heye.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Hejmar\u00ea heft li cem M\u00eetrayiyan p\u00eeroze, ji ber ku li gor\u00ee wan cihan ji heft asiman, heft \u00e7\u00een\u00ea erde, heft kom\u00ean st\u00eark, heft sit\u00fbn \u00fb der\u00ee \u00fb taq \u00fb perestgeh\u00ea \u00e7\u00eab\u00fbye.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">li cem M\u00eetray\u00ee\u00a0 roj p\u00eeroz e \u00fb t\u00eaperest in. Her wiha agir, av, hinar \u00fb \u00e7\u00eelek j\u00ee p\u00eeroz dibin in.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Pirjin\u00eeb\u00fbn wek kar\u00eak\u00ee xirab dizan in \u00fb li dij\u00ee w\u00ea ne.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Homa \u015ferab\u00ea p\u00eeroz\u00ea M\u00eetrayiyan b\u00fbye \u00fb beriya ku qurban\u00ea p\u00eeroz bikin, v\u00ea \u015ferab\u00ea rijandine.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Mar di wan de xwed\u00ee wateya jiyan\u00ea b\u00fbye.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">S\u00eemorx firideya p\u00eeroz b\u00fbye \u00fb t\u00ea gotin\u00a0<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>Taw\u00fbs\u00ea Melek<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>\u00ea \u00cazidiyan h\u00eamay\u00ea ji bo v\u00ea firindey\u00ea.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\">M\u00eetray\u00ee an \u00cazdan\u00ee bi riya Zerde\u015ftan heya dig\u00eeje\u00a0<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>S\u00eemyar<span dir=\"rtl\" lang=\"AR-JO\">&#8220;<\/span>, gih\u00ee\u015ft qonaxa n\u00fb ku bi ola Zerde\u015ft\u00ee \u00fb Zend Ewestay\u00ee t\u00ea naskirin \u00fb z\u00eadetir\u00ee bi hezar sal\u00ee b\u00fbye ku ol \u00fb baweriya gel\u00ean Ar\u00ee ji rojavay\u00ea H\u00eend\u00eestan\u00ea heya bak\u00fbr\u00ea Mezopotamyay\u00ea belav dibin. L\u00ea Zerde\u015ft\u00ee di qonax\u00ean c\u00fbr bi c\u00fbr de derbas b\u00fbye \u00fb be\u015f\u00ea her\u00ee z\u00eade ji civaka Kurdistan\u00ea heya hatina \u00ceslam\u00ea Zerde\u015ft\u00ee b\u00fbne. Hinek ji taybetmendiy\u00ean sereke ya Zerde\u015ftiy\u00ea;<\/p>\n<ul>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Azer Ge\u015fisp agirgeha pa\u015fa \u00fb cengawerane \u00fb t\u00ea wateya agir\u00ea hespa sp\u00ee ya bih\u00eaz; bi text\u00ea hezret\u00ea Sil\u00eaman j\u00ee t\u00ea naskirin. Ev agirgeh cih\u00ea hevgirtina agir \u00fb av \u00fb a\u015fit\u00eeb\u00fbn\u00ea wan \u00ea ku kevnewar\u00ea w\u00ea li baj\u00ear\u00ea T\u00eekab li Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea ye.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Agirgeha Azer Berz\u00ean M\u00eahr agirgeha cotyar \u00fb paleyan b\u00fbye.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Zerde\u015ft\u00ee bi d\u00fbal\u00eezma Ba\u015f\u00ee-Xirap\u00ee, Ronah\u00ee-Tar\u00eet\u00ee \u00fb Jiyan-Mirin bawer dikin.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Hizra ba\u015f, gotina ba\u015f \u00fb kiryar\u00ea ba\u015f, pend \u00fb diru\u015fmay\u00ea Zerde\u015ft b\u00fbye.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00c7\u00ealek li cem Zerde\u015ft p\u00eeroz b\u00fbye.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Xweday\u00ea Zerde\u015ft qehrok \u00fb tolhild\u00ear nine \u00fb cezaya kesek nade, comerd \u00fb li ser xwe ye.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Li cem Zerde\u015ft mirov ne evd\u00ea xwed\u00ea ye, mirov p\u00ea re heval \u00fb hemdem in.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Hej\u00een\u00ee bi p\u00eeroz dizan in \u00fb ke\u00e7 \u00fb kur azad in di hilbijardina hevser\u00ea\/a xwe \u00fb dikarin ligel neraz\u00eeb\u00fbna malbat\u00ea j\u00ee bi hev re bizewicin.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Pirjin\u00ee bi tawan dizan in \u00fb jin weke m\u00ear ji aliy\u00ea al\u00ee \u00fb r\u00eavebirina jiyan\u00ea xwed\u00ee maf e.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">\u00c7andin\u00ee li cem Zerde\u015ft p\u00eeroze.<\/li>\n<li class=\" \" style=\"text-align: justify;\">Ronah\u00ee p\u00eeroze \u00fb p\u00ea re secde ji bo roj \u00fb heyv \u00fb \u00e7ira dibin. Zerde\u015ft li cem Yarsanan p\u00eeroze \u00fb ew kese ku r\u00fbh\u00ea xwed\u00ea t\u00ea de bicih b\u00fbye ye.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp; Civaka Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea her \u00e7i qas di hinek mijaran de bi\u015fibe be\u015f\u00ean din \u00ean Kurdistan\u00ea j\u00ee ji ber ku erdn\u00eegar\u00eeya v\u00ea be\u015f\u00ea \u00fb rew\u015fa d\u00eerokiya w\u00ea cuda ye, div\u00ea m\u00eena par\u00e7ey\u00ean din, sosyolojiya w\u00ea cuda wer\u00ea kirin. Di rastiy\u00ea de sosyolojiya Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea, sosyolojiya ba\u015f\u00fbr\u00ea zinc\u00eer \u00ea \u00e7iyay\u00ean Zagros\u00ea ye. Bi taybet\u00ee naskirina [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":476,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-475","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civaka-diroki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/475","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=475"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/475\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":477,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/475\/revisions\/477"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/476"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=475"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}