{"id":397,"date":"2019-02-21T15:08:27","date_gmt":"2019-02-21T15:08:27","guid":{"rendered":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=397"},"modified":"2023-02-02T15:12:55","modified_gmt":"2023-02-02T15:12:55","slug":"analizek-li-ser-sosyolojiya-rojavaye-kurdistane_3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=397","title":{"rendered":"ANAL\u00ceZEK LI SER SOSYOLOJIYA ROJAVAY\u00ca KURDISTAN\u00ca_3"},"content":{"rendered":"<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00a0Ji beriya \u015fer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea duyem\u00een \u00fb heta pi\u015ft\u00ee serxweb\u00fbna S\u00fbriy\u00ea(1946&#8217;an) li Rojava b\u00eadeniyek serwer b\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">T\u00ea zan\u00een r\u00eaze serhildan\u00ean ku li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea radib\u00fbn ji ber hov\u00eetiya dewleta Tirk, hem\u00fb bi binkeftin\u00ea bi encam dib\u00fbn. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li aliy\u00ea Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea Komara Mahabad\u00ea \u015fikestin xwerib\u00fb, tevgera ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea li ser riya penaberiy\u00ea b\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Gel\u00ea Rojava bi \u015fikestin\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb may\u00eena serhildan\u00ean Kurdan a bi hov\u00eetiya dewleta Tirk re ji \u015fah\u00eed\u00ee hal\u00ea ew b\u00fbyer jiyan kirib\u00fbn (y\u00ean weke N\u00fbr\u00ee D\u00earsim\u00ee, biray\u00ea w\u00ee, Haco Beg, Osman Sebr\u00ee \u00fb gelek\u00ean din) \u00fb pi\u015ftre penaber\u00ee binxet\u00ea b\u00fbb\u00fbn dibih\u00eestin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Dib\u00eestin \u00e7awa r\u00eaber\u00ea tevgeran li qadan yek bi yek dihatin darvekirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">B\u00fbyer\u00ean Geliy\u00ea Z\u00eelan\u00ea, Newala Qesaban, Komkujiy\u00ean D\u00ears\u00eem\u00ea, Komkujiya Ermeniyan \u00fb ku\u00e7kirina bi sed hezaran di b\u00eera civaka Rojava de cih\u00ea xwe girtib\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ji w\u00ea z\u00eadetir lehiya ko\u00e7ber\u00ean Ermen\u00ee y\u00ean ku di qir\u00ea re derbas b\u00fbb\u00fbn ten\u00ea jin, zarok \u00fb kalep\u00eer j\u00ea mab\u00fbn, ma ne xwe spartib\u00fbn wan? <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Hov\u00eetiya dagirkeriya Tirk bi \u00e7av\u00ean ser\u00ea xwe d\u00eetib\u00fbn. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Lewma li beramber kiryar\u00ean Roma Re\u015f bi h\u00ears \u00fb k\u00een b\u00fbn. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ev tevdi b\u00eera civaka Rojava de hatib\u00fb tomarkirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bav \u00fb bap\u00eeran gotine: &#8220;Dewleta Tirk dijmin\u00ea Kurdan e, bawer\u00ee p\u00ea nabe.&#8221; <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">B\u00eaguman mebest ne gel\u00ea Tirk e, gel\u00ea Tirkmen bixwe j\u00ee rast\u00ee wan kiryar\u00ean fa\u015f\u00eezan hatine, gel j\u00ee wiha nahizire, l\u00ea ji desthilat\u00ee \u00fb y\u00ean wan destek dikin bi h\u00ears in. Van b\u00fbyer\u00ean traj\u00eek ji milek\u00ee ve hest\u00ean k\u00een \u00fb tolsitandin\u00ea ku rojek were tola xwe ji v\u00ee neyar\u00ee rabike, ji aliy\u00ea din ve j\u00ee ji be \u015fikestin\u00ean li pey hev, b\u00eadeng\u00ee \u00fb b\u00ea h\u00eaviyek ava kirib\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Dewleta Osman\u00ee ber\u00ea ax\u00fb milk\u00ean dewlet\u00ea y\u00ean desteser kirib\u00fb, li serok e\u015f\u00eer\u00fb axeyan belavkirib\u00fbn, axa \u00e7av\u00fb guh\u00ean desthilata w\u00ea dem\u00ea b\u00fbn, <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00e7i ti\u015ft\u00ea biqewimiya \u00e7iy j\u00ea haydar dikirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ev desthilata vekir\u00ee dihi\u015ft ku axa zor \u00fb zulmeke mezin li xelk\u00ea belengaz bikin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Her axayek\u00ee bi dehan gund\u00ea wan heb\u00fbn, nav\u00e7eyek bi dest\u00ea yek an du axayan de b\u00fb, \u00e7i bigotana ew derbasdar b\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di bin serweriya her derebegek\u00ee de formal\u00eete be j\u00ee dadgehek taybet, zindanek \u00fb peyay\u00ean w\u00ee y\u00ean ku gotin\u00ean w\u00ee bi detayan ve p\u00eak dihan\u00een heb\u00fbn. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ew desthilata derbegan heta dawiya sal\u00ean p\u00eanc\u00ee berdewam kir, l\u00ea pi\u015ft\u00ee zagona \u00e7aksaziya erd\u00ean candiniy\u00ea, ku piraniya erd\u00ean wan ji dest girtin t\u00eak \u00e7\u00fbn. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Efr\u00een sal\u00ean 1930&#8217;da Tirk a li ser her\u00eama her\u00eama dewleta plan\u00ean dewleta mijara ? <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">1940&#8217;\u00ee de helwesteke hin axey\u00ean w\u00ea her\u00eam\u00ea heb\u00fb, ew j\u00ee li k\u00ealeka Fransay\u00ea li dij\u00ee Tevgera Mur\u00eedan derketin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00c7av\u00ean Tirkiy\u00ea di Efr\u00een\u00ea de b\u00fb ku weke \u00ceskender\u00fbn\u00ea bi ser xwe ve bixe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ji bo v\u00ea yek\u00ea di bin nav\u00ea ol(Neq\u015f\u00eebendiy\u00ea) de kes\u00ea bi nav\u00ea \u00cebrah\u00eem Xel\u00eel(\u015e\u00eax Efend\u00ee) ku di art\u00ea\u015fa Osmaniyan de generalek b\u00fb, hatib\u00fb erkdarkirin ku wan planan p\u00eak b\u00eene. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Her \u00e7end li \u015eam\u00ea \u00fb bajar\u00ean din liv \u00fb lebateke rew\u015fenb\u00eeran heb\u00fb, hinek\u00ee \u00e7av\u00ean gel veb\u00fbb\u00fbn, l\u00ea li gund\u00fb nav\u00e7eyan nezan\u00ee serdest b\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di wan salan de axa, derebeg serdest\u00ea civak\u00ea b\u00fbn, asta xwendin\u00ea hema hema neb\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li nav\u00e7e \u00fb gundan, carina nameyek an j\u00ee belgeyek ji yek\u00ee re dihat, li nav\u00e7e \u00fb her\u00eam\u00ea tev digeriyan ku yek\u00ee bib\u00eenin da ku namey\u00ea ji wan re bixw\u00eene. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li gundan \u00e7\u00eena karker \u00fb cotkar li ber dest\u00ea axayan kar dikir in. Bi nanzik\u00ee dixebit\u00een, ewlekariya can\u00ea xelk\u00ea neb\u00fb, dewlet lawaz ketib\u00fb, desthilata xwe bi axeyan dime\u015fand, nezan\u00ee pir b\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Mejiy\u00ea zarokan bi \u00e7\u00eerok\u00ea cinan, y\u00ean ol\u00ee \u00fb ti\u015ft\u00ean nay\u00ean bawerkirin dadigirtin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di w\u00ea dem\u00ea de \u00e7i \u015f\u00eeretek bihata kirin, bi \u00e7\u00eerokeke ol\u00ee an j\u00ee x\u00fbrfat\u00ean(ti\u015ft\u00ean nay\u00ea bawerkirin) tirsdar dihat \u015f\u00eeretkirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Dihat gotin, heger ku te aveke germ bi erd\u00ea de birjanda \u00fb tu ji piya ba, diviya te xwe ber bi j\u00ear xwar bikira \u00fb bi h\u00ead\u00ee birjanda, ji bo ku cin w\u00ea av\u00ea bi ser te de nav\u00eaje ku tu j\u00ee bib\u00ee cin an j\u00ee bi aliy\u00ea wan de b\u00ea ki\u015fandin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Heger ku te neynok\u00ean xwe bi \u015fev bibiriya, m\u00eena ku te neynok\u00ean cinan biriy\u00ea dihat nas kirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Heger ku te di ketina mal\u00ea de bida f\u00eetikan, ew dihat w\u00ea watey\u00ea ku te hem\u00fb melay\u00eeke ji mal\u00ea dane revandin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00c7\u00eanedib\u00fb jin\u00eavaran malan bimalin, bi taybet\u00ee roj\u00ea p\u00eanc\u015fem\u00ea\u00eavaran, te bi w\u00ea yek\u00ea melay\u00eeke ji mal\u00ea didan revandin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Dema h\u00eev dihat girtin, hem\u00fb gel diket alarm\u00ea, y\u00ea ku tepanceya w\u00ee, an j\u00ee \u00e7ifta w\u00ee ya n\u00ea\u00e7\u00eer\u00ea heba; <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">derdixist \u00fb ber bi h\u00eev\u00ea dikir da ku H\u00fbt(s\u00eagmas\u00ee) bikuje. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Zarok\u00ean bi\u00e7\u00fbk j\u00ee \u00e7oyek dixistin dest\u00ea xwe \u00fb p\u00ea li teneke an j\u00ee qo\u015fqane \u00fb bero\u015fan didan da ku deng\u00ea teqreq\u00ea derxin bo ku H\u00fbt bitirse bireve. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Cuma Qadir\u00ea ku di navbera sal\u00ean \u00e7il\u00ee \u00fb p\u00eanc\u00ee de zorok b\u00fb, b\u00eeran\u00eeneke xwe wiha t\u00een\u00ea ziman: &#8220;ke\u00e7a c\u00eeran\u00ea me bi yek\u00ee ji gundek\u00ee din \u00ea d\u00fbr\u00ee baj\u00ear re zewic\u00ee. Carek\u00ea ew li gel hin jin\u00ean din ji bo ku \u00eazingan kom bikin di\u00e7in \u00e7ol\u00ea. Di r\u00ea de bi carek\u00ea de st\u00fby\u00ea w\u00ea req dibe \u00fb bi milek\u00ee de xwer dibe \u00fb \u00ead\u00ee nema dizivire. sufreya cinan kiriye, yek\u00ee ji cinan s\u00eeleyek li r\u00fby\u00ea w\u00ea daye, st\u00fby\u00ea w\u00ea xwer b\u00fbye \u00fb miriye.&#8221; Dema mir\u00ee dimirin gelekan normal miriy\u00ean xwe radikirin, l\u00ea hinekan j\u00ee bi meras\u00eem\u00ean ol\u00ee <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Zarok\u00ean bi\u00e7\u00fbk j\u00ee \u00e7oyek dixistin dest\u00ea xwe \u00fb p\u00ea li teneke an j\u00ee qo\u015fqane \u00fb bero\u015fan didan da ku deng\u00ea teqreq\u00ea derxin bo ku H\u00fbt bitirse bireve. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Cuma Qadir\u00ea ku di navbera sal\u00ean \u00e7il\u00ee \u00fb p\u00eanc\u00ee de zorok b\u00fb, b\u00eeran\u00eeneke xwe wiha t\u00een\u00ea ziman: &#8220;ke\u00e7a c\u00eeran\u00ea me bi yek\u00ee ji gundek\u00ee din \u00ea d\u00fbr\u00ee baj\u00ear re zewic\u00ee. Carek\u00ea ew li gel hin jin\u00ean din ji bo ku \u00eazingan kom bikin di\u00e7in \u00e7ol\u00ea. Di r\u00ea de bi carek\u00ea de st\u00fby\u00ea w\u00ea req dibe \u00fb bi milek\u00ee de xwer dibe \u00fb \u00ead\u00ee nema dizivire. sufreya cinan kiriye, yek\u00ee ji cinan s\u00eeleyek li r\u00fby\u00ea w\u00ea daye, st\u00fby\u00ea w\u00ea xwer b\u00fbye \u00fb miriye.&#8221; Dema mir\u00ee dimirin gelekan normal miriy\u00ean xwe radikirin, l\u00ea hinekan j\u00ee bi meras\u00eem\u00ean ol\u00ee <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Zarok\u00ean bi\u00e7\u00fbk j\u00ee \u00e7oyek dixistin dest\u00ea xwe \u00fb p\u00ea li teneke an j\u00ee qo\u015fqane \u00fb bero\u015fan didan da ku deng\u00ea teqreq\u00ea derxin bo ku H\u00fbt bitirse bireve. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Cuma Qadir\u00ea ku di navbera sal\u00ean \u00e7il\u00ee \u00fb p\u00eanc\u00ee de zorok b\u00fb, b\u00eeran\u00eeneke xwe wiha t\u00een\u00ea ziman: &#8220;ke\u00e7a c\u00eeran\u00ea me bi yek\u00ee ji gundek\u00ee din \u00ea d\u00fbr\u00ee baj\u00ear re zewic\u00ee. Carek\u00ea ew li gel hin jin\u00ean din ji bo ku \u00eazingan kom bikin di\u00e7in \u00e7ol\u00ea. Di r\u00ea de bi carek\u00ea de st\u00fby\u00ea w\u00ea req dibe \u00fb bi milek\u00ee de xwer dibe \u00fb \u00ead\u00ee nema dizivire. sufreya cinan kiriye, yek\u00ee ji cinan s\u00eeleyek li r\u00fby\u00ea w\u00ea daye, st\u00fby\u00ea w\u00ea xwer b\u00fbye \u00fb miriye.&#8221; Dema mir\u00ee dimirin gelekan normal miriy\u00ean xwe radikirin, l\u00ea hinekan j\u00ee bi meras\u00eem\u00ean ol\u00ee <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di r\u00ea de bi carek\u00ea de st\u00fby\u00ea w\u00ea req dibe \u00fb bi milek\u00ee de xwer dibe \u00fb \u00ead\u00ee nema dizivire. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Pi\u015ftre; <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">ji ber w\u00ea yek\u00ea ew jin dimire. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u015e\u00eeroveya li ser mirina w\u00ea ev b\u00fb: &#8220;Di dema \u00e7\u00fby\u00eena \u00eazingan de cinan firav\u00een dixwarin, p\u00eal sufreya cinan kiriye, yek\u00ee ji cinan s\u00eeleyek li r\u00fby\u00ea w\u00ea daye, st\u00fby\u00ea w\u00ea xwer b\u00fbye \u00fb miriye.&#8221; <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Dema mir\u00ee dimirin gelekan normal miriy\u00ean xwe radikirin, l\u00ea hinekan j\u00ee bi meras\u00eem\u00ean ol\u00ee <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di r\u00ea de bi carek\u00ea de st\u00fby\u00ea w\u00ea req dibe \u00fb bi milek\u00ee de xwer dibe \u00fb \u00ead\u00ee nema dizivire. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Pi\u015ftre; <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">ji ber w\u00ea yek\u00ea ew jin dimire. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u015e\u00eeroveya li ser mirina w\u00ea ev b\u00fb: &#8220;Di dema \u00e7\u00fby\u00eena \u00eazingan de cinan firav\u00een dixwarin, p\u00eal sufreya cinan kiriye, yek\u00ee ji cinan s\u00eeleyek li r\u00fby\u00ea w\u00ea daye, st\u00fby\u00ea w\u00ea xwer b\u00fbye \u00fb miriye.&#8221; <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Dema mir\u00ee dimirin gelekan normal miriy\u00ean xwe radikirin, l\u00ea hinekan j\u00ee bi meras\u00eem\u00ean ol\u00ee<\/span><\/span><span dir=\"rtl\">\u00a0<\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">radikirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Lewma di dema binaxkirin\u00ea de bang\u00ee \u015f\u00eaxan dikirin, \u015f\u00eax bi al, sencaq \u00fb erbaney\u00ean xwe dihatin \u00fb destp\u00ea dikirin li erbaney\u00ean xwe didan, p\u00ea re y\u00ean al rakirine di cih\u00ea xwe de neditebit\u00een her dihejiyan, dihat gotin ku wexta y\u00ean al rakirine bi rituela ol\u00ee re dib\u00fbn yek, al\u00ean di dest xwediy\u00ean de difiriyan, dema wiha dib\u00fb, \u015e\u00eax bi \u00eelm\u00ea xwe bang dikir, al carek din li xwediy\u00ean xwe vedigeriyan. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi \u00e7\u00eerok\u00ea cinan \u015fev\u00ea zivistanan\u00ean dir\u00eaj derbas dikirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Heger hebaya \u00fb mirov bikar\u00eeba ps\u00eekolojiya wan zarokan pi\u015ft\u00ee mezinb\u00fbn\u00ea bixista ber l\u00eakol\u00een dah\u00fbrandin\u00ea d\u00ea derketa hol\u00ea ka ew \u00e7\u00eerok\u00ean metirs\u00eedar \u00e7i kesayet ava kiriye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ji ber neb\u00fbna derman \u00fb doxtoran rew\u015fa zarokan di aliy\u00ea tendurist\u00ee de di wan salan de gelek xirab b\u00fb, hejmarek pir ji zarokan dimirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Eger ku nemirana j\u00ee ji ber k\u00eamxwarin\u00ee \u00fb bir\u00ee\u00e7\u00eeb\u00fbn\u00ea r\u00fbbir\u00fby\u00ee mirin\u00ea dib\u00fbn. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Doxtoreke jinan an j\u00ee hem\u015f\u00eereyek tuneb\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di aliy\u00ea cand \u00fb ziman de k\u00eam be j\u00ee hinek\u00ee xwe parastib\u00fbn. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Gel bi cil\u00fb berg\u00ean xwe ji hev dihatin naskirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ereb\u00ean bedo bi kiras\u00fb egala xwe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Heleb\u00ee bi kum\u00ean xwe y\u00ean sor. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Jinan piran\u00ee f\u00eestan\u00ean Kurmanc\u00ee li xwe dikirin, jin\u00ean navsal kofiye didan ser\u00ea xwe, m\u00earan \u015ferwal\u00ea re\u015f \u00fb kurtik\u00ea sp\u00ee bi ser de j\u00ee \u00e7ak\u00eat\u00ea b\u00eamil(yelek). <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Hav\u00eenan kum\u00ean sp\u00ee y\u00ean tentene \u00fb zivistanan j\u00ee kum\u00ea r\u00ees\u00ee didan ser\u00ea xwe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Cil\u00ean wan cih\u00ea serbilind\u00ee \u00fb \u015fanaziy\u00ea b\u00fbn. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Beriya sal\u00ean penc\u00ee li gund, nav\u00e7e \u00fb bajarokan nakokiy\u00ean ol\u00ee, mezheb\u00ee di navbera civakan de pir z\u00eade neb\u00fbn. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">S\u00ea \u00e7ar ziman, \u00e7and, ol\u00fb baweriy\u00ean ji hev cuda di gundek\u00ee de jiyan dikirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">R\u00eaz \u00fb hurmeta olan ji pirt\u00fbk\u00ean hev re beb\u00fb, jiyaneke civak\u00ee ya xwezay\u00ee ya d\u00fbr\u00ee xapandin, dek \u00fb dolan serwer b\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di \u015f\u00een \u00fb \u015fahiyan de xwed\u00ee li hev derdiketin, m\u00eavan\u00ean hev li mal\u00ean xwe dikirin m\u00eavan. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Div\u00ea em v\u00ea j\u00ee b\u00eajin ku ew taybetmendiy\u00ean me jor behs kir, hem\u00fb j\u00ee her\u00eameke weke Efr\u00een\u00ea \u00fb her\u00eam\u00ean din p\u00eak dihatin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Di aliy\u00ea civak\u00ee de Efr\u00een hinek\u00ee din ji her\u00eam\u00ean Koban\u00ea \u00fb Cez\u00eer\u00ea vekir\u00eetir b\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Jin li Ef\u00een\u00ea hinek\u00ee din azadtir\u00fb xwed\u00ee rol b\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00c7i li mal ba \u00e7i j\u00ee di \u015fev\u00ean \u00eavar\u00ea y\u00ean \u015fahiyan de t\u00eal\u00eelhevb\u00fbn(mebest jin \u00fb m\u00ear ) ti\u015ftek\u00ee asay\u00ee b\u00fb, her wiha li nava kar \u00fb zeviyan. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Derfet\u00ean hevd\u00eetina kur \u00fb ke\u00e7an ji bo ku hev nas bikin \u00fb hev hilbij\u00earin z\u00eade b\u00fbn. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li nava bex\u00e7e, \u00e7i li zev\u00ee an j\u00ee \u015fah\u00ee \u00fb dawetan ku weke\u00eero t\u00eakil hev b\u00fb, dest\u00ean ke\u00e7an diketin dest\u00ea kuran. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">L\u00ea car din raman\u00ean e\u015f\u00eer\u00ee \u00fb kevne\u015fopiy\u00ean pa\u015fver\u00fb serdest b\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Reva ke\u00e7 \u00fb kurek\u00ee bi hev re bi ku\u015ftineke b\u00earehm a her du ciwanan bi daw\u00ee dib\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li aliy\u00ea Ciz\u00eer \u00fb Koban\u00ea serdestiya e\u015f\u00eer\u00ee h\u00een xurtir b\u00fb, lewma feodalb\u00fbn hinek\u00ee din li p\u00ea\u015f e. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Serwer\u00ee di dest\u00ea zilam de b\u00fb, jin z\u00eade dernediket p\u00ea\u015f.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\" \" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00a0\u00a0 Bi zext\u00ean Br\u00eetaniya \u00fb \u015fer\u00ean li hundir li dij\u00ee Fransay\u00ea p\u00ea\u015fketin re Fransa ne\u00e7ar ma di sala 1946&#8217;an de ji S\u00fbriy\u00ea ki\u015fiya, hukumeteke ji Ereban p\u00eakhat\u00ee li pey xwe hi\u015ft. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ew \u015fer\u00ean li dij\u00ee Fransay\u00ea li hundir p\u00eak hatin Kurd j\u00ee di nav de, hema hema hem\u00fb p\u00eakhatey\u00ean S\u00fbriy\u00ea cih\u00ea xwe di nav de girtin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Tev\u00ee ku Kurd j\u00ee be\u015fdar\u00ee serxweb\u00fbna S\u00fbriy\u00ea b\u00fbb\u00fbn, mil bi mil li k\u00ealek\u00ea gel\u00ea Ereb \u00fb p\u00eakhatey\u00ean din \u00ean S\u00fbriy\u00ea \u015fer kirib\u00fbn, l\u00ea maf\u00ean wan ne di aliy\u00ea huq\u00fbq\u00ee de \u00fb ne j\u00ee di aliy\u00ea dest\u00fbr\u00ee de nehatib\u00fb nas kirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Berovaj\u00ee curiya netew, \u00e7and \u00fb gel\u00ean S\u00fbriy\u00ea pa\u015fguhkirib\u00fb \u00fb dewleta S\u00fbriy\u00ea weke be\u015fek\u00ee ji Umeta Ereban dab\u00fb zan\u00een. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi v\u00ea yek\u00ea be\u015fek\u00ee gir\u00eeng\u00ea(Kurd) tevna ni\u015ftiman\u00ee ya S\u00fbriy\u00ea li dervey\u00ee jiyana siyas\u00ee hi\u015ftin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Hukumeta Ni\u015ftiman\u00ee ya S\u00fbriy\u00ea maf\u00ean ku ji Durz\u00ee \u00fb Elewiyan re naskirib\u00fbn ji Kurdan re nasnekirib\u00fbn. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">W\u00ea yek\u00ea j\u00ee n\u00ee\u015fan dida ku rew\u015fa Kurdan ber bi tuneleke tar\u00eetir de di\u00e7\u00fb. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Bi pa\u015fguhkirina Kurdan a pi\u015ft avab\u00fbna hukumet\u00ea diyar b\u00fb ku siyaseta taybet li ser kurdan t\u00ea me\u015fandin, w\u00ea j\u00ee d\u00ea r\u00ea vebikira li p\u00ea\u015f pirsgir\u00ean ku r\u00fbbir\u00fby\u00ee huk\u00fbmet\u00ea b\u00ean. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Pi\u015ft\u00ee tevliheviyan di encam\u00ea de du part\u00ee hatin avakirin(Partiya Ni\u015ftiman \u00fb Gel) tu r\u00ea \u00fb r\u00eagezeke van partiyan neb\u00fb, piraniya van xwe dispartin\u00ean xwed\u00ee erd\u00ea mezin \u00fb serok e\u015f\u00eeran. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">L\u00ea di pey re ew xwendekar\u00ean ku di dibistana le\u015fker\u00ee de xwendib\u00fb derdikevin p\u00ea\u015f \u00fb art\u00ea\u015f \u00eensiyat\u00eef\u00ea digire dest\u00ea xwe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li aliy\u00ea din pi\u015ft\u00ee dewleta \u00cesra\u00eel\u00ea t\u00ea avakirin ev desthilata ser bi Suniyan t\u00ea d\u00fbrxistin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">R\u00eaber\u00ea Gel\u00ea kurd ji bo v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea wiha niv\u00eesiye: <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">w\u00ea j\u00ee d\u00ea r\u00ea vebikira li p\u00ea\u015f pirsgir\u00ean ku r\u00fbbir\u00fby\u00ee huk\u00fbmet\u00ea b\u00ean. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Pi\u015ft\u00ee tevliheviyan di encam\u00ea de du part\u00ee hatin avakirin(Partiya Ni\u015ftiman \u00fb Gel) tu r\u00ea \u00fb r\u00eagezeke van partiyan neb\u00fb, piraniya van xwe dispartin\u00ean xwed\u00ee erd\u00ea mezin \u00fb serok e\u015f\u00eeran. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">L\u00ea di pey re ew xwendekar\u00ean ku di dibistana le\u015fker\u00ee de xwendib\u00fb derdikevin p\u00ea\u015f \u00fb art\u00ea\u015f \u00eensiyat\u00eef\u00ea digire dest\u00ea xwe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li aliy\u00ea din pi\u015ft\u00ee dewleta \u00cesra\u00eel\u00ea t\u00ea avakirin ev desthilata ser bi Suniyan t\u00ea d\u00fbrxistin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">R\u00eaber\u00ea Gel\u00ea kurd ji bo v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea wiha niv\u00eesiye: <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">w\u00ea j\u00ee d\u00ea r\u00ea vebikira li p\u00ea\u015f pirsgir\u00ean ku r\u00fbbir\u00fby\u00ee huk\u00fbmet\u00ea b\u00ean. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Pi\u015ft\u00ee tevliheviyan di encam\u00ea de du part\u00ee hatin avakirin(Partiya Ni\u015ftiman \u00fb Gel) tu r\u00ea \u00fb r\u00eagezeke van partiyan neb\u00fb, piraniya van xwe dispartin\u00ean xwed\u00ee erd\u00ea mezin \u00fb serok e\u015f\u00eeran. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">L\u00ea di pey re ew xwendekar\u00ean ku di dibistana le\u015fker\u00ee de xwendib\u00fb derdikevin p\u00ea\u015f \u00fb art\u00ea\u015f \u00eensiyat\u00eef\u00ea digire dest\u00ea xwe. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li aliy\u00ea din pi\u015ft\u00ee dewleta \u00cesra\u00eel\u00ea t\u00ea avakirin ev desthilata ser bi Suniyan t\u00ea d\u00fbrxistin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">R\u00eaber\u00ea Gel\u00ea kurd ji bo v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea wiha niv\u00eesiye: <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li aliy\u00ea din pi\u015ft\u00ee dewleta \u00cesra\u00eel\u00ea t\u00ea avakirin ev desthilata ser bi Suniyan t\u00ea d\u00fbrxistin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">R\u00eaber\u00ea Gel\u00ea kurd ji bo v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea wiha niv\u00eesiye: <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Li aliy\u00ea din pi\u015ft\u00ee dewleta \u00cesra\u00eel\u00ea t\u00ea avakirin ev desthilata ser bi Suniyan t\u00ea d\u00fbrxistin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">R\u00eaber\u00ea Gel\u00ea kurd ji bo v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea wiha niv\u00eesiye:<strong>\u00a0<\/strong><\/span><\/span><strong><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">&#8220;<\/span><\/span><span lang=\"quz-EC\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\">\u00a0Ji ber statukoya destp\u00eak\u00ea \u00e7\u00eakirin diyar b\u00fb ka w\u00ea bi ser\u00ea xwe r\u00ea li ber pirsgir\u00eak\u00ean \u00e7iqas\u00ee cid\u00ee veke. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Jixwe dewleta S\u00fbriyey\u00ea ji 1920?an ve bi tu away\u00ee neb\u00fb normal\u00fb neket riyek\u00ee. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">H\u00ea j\u00ee bi awayek\u00ee ferm\u00ee bi \u00eedareya orf\u00ee t\u00ea bir\u00eavebirin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Xwed\u00ee s\u00eestemeke dest\u00fbr\u00ee ya ku civak li hev kiribe, n\u00eene. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Be\u015fek\u00ee mezin\u00ea Kurdan h\u00ea neb\u00fbne welat\u00ee j\u00ee ango ji aliy\u00ea huq\u00fbq\u00ee ve bi hukm\u00ea tunene t\u00eane hesibandin. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Jixwe y\u00ean may\u00ee j\u00ee tu heqek\u00ee wan\u00ea qan\u00fbn\u00ee, \u00e7and\u00ee, ekonom\u00eek, \u00eedar\u00ee \u00fb siyas\u00ee tuneye. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Rew\u015fa Kurdan p\u00ea\u015f\u00ee ji berjewendiy\u00ean mandater\u00ean Fransey\u00ea \u00fb pa\u015f\u00ea j\u00ee ji ber berjewendiy\u00ean mil\u00ee y\u00ean Ereb ji statuya m\u00eatingeh\u00ea j\u00ee gelek\u00ee pa\u015fdetir e \u00fb li ser heb\u00fbna wan (m\u00eena s\u00eestema dewleta netewe ya Tirk\u00ee) p\u00eavajoya \u00eenkar, \u00eemha \u00fb kiriyein hatirina hatki. <\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\">Ev statuko li gor\u00ee hesab\u00ean tawazun\u00ea y\u00ean desthilatdariy\u00ean hegemon\u00eek, bi guhertin\u00ean qism\u00ee,<\/span><\/span><\/span><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"><strong>&#8220;<\/strong>\u00a0<\/span><\/span><\/strong><span style=\"vertical-align: inherit;\"><span style=\"vertical-align: inherit;\"> R\u00eabert\u00ee bal dik\u015f\u00eene ser b\u00eadad\u00ee \u00fb nerewb\u00fbna avakirina destp\u00eak\u00ea ya s\u00eestema S\u00fbriyey\u00ea. Armanc ne ew b\u00fb ku dest\u00fbrek\u00ee ku hem\u00fb be\u015f\u00ean civak\u00ea bigire nava xwe ava bikin, bi k\u00ea re ava bikin, k\u00ea derxin p\u00ea\u015f, her ti\u015ft ber\u00ea hatib\u00fb plankirin. j\u00ee l\u00ea aloz\u00ee \u00fb pirsgir\u00eak k\u00eam neb\u00fbn. Ji ber faktor\u00ean hundir \u00fb y\u00ean derve, w\u00ea hukumet\u00ea z\u00eade dir\u00eaj nekir, di demeke kin de s\u00ea darbey\u00ean le\u015fker\u00ee(inq\u00eelab) li ser hev di sala 1949&#8217;an de destp\u00ea kir.Li aliyek\u00ee her kes ketib\u00fb derd\u00ea bidestxistina z\u00eadetir k\u00fcrsiyan.Li aliy\u00ea din hukumet piran\u00ee ji Suniy\u00ean xwed\u00ee nif\u00fbzeke bazirgan a xwed\u00ee erd\u00ean pir b\u00fb, wan dixwest s\u00eestemeke m\u00eena derebegan ava bikin.<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Ji beriya \u015fer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea duyem\u00een \u00fb heta pi\u015ft\u00ee serxweb\u00fbna S\u00fbriy\u00ea(1946&#8217;an) li Rojava b\u00eadeniyek serwer b\u00fb. T\u00ea zan\u00een r\u00eaze serhildan\u00ean ku li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea radib\u00fbn ji ber hov\u00eetiya dewleta Tirk, hem\u00fb bi binkeftin\u00ea bi encam dib\u00fbn. Li aliy\u00ea Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea Komara Mahabad\u00ea \u015fikestin xwerib\u00fb, tevgera ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea li ser riya penaberiy\u00ea b\u00fb. Gel\u00ea Rojava bi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":351,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-397","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaseta-demokratik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=397"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":399,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/397\/revisions\/399"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}