{"id":1142,"date":"2024-11-23T06:55:59","date_gmt":"2024-11-23T06:55:59","guid":{"rendered":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=1142"},"modified":"2024-11-23T06:55:59","modified_gmt":"2024-11-23T06:55:59","slug":"koridoren-enerjiye-u-bi-reka-maddeyen-enerjiye-yen-nu-dizaynkirina-siyaseta-dinyaye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=1142","title":{"rendered":"Kor\u00eedor\u00ean Enerjiy\u00ea \u00fb Bi R\u00eaka Maddey\u00ean Enerjiy\u00ea Y\u00ean N\u00fb D\u00eezaynkirina Siyaseta Dinyay\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>Kor\u00eedor\u00ean Enerjiy\u00ea \u00fb Bi R\u00eaka Maddey\u00ean Enerjiy\u00ea Y\u00ean N\u00fb D\u00eezaynkirina Siyaseta Dinyay\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Serdema me di war\u00ea teknoloj\u00eek de diguhere-vediguhere. T\u00ea de ewlekariya s\u00eeber, di asteke bilind de ragihandin, p\u00eavajoya zekaya s\u00fbn\u00ee, neqilkirina enerjiy\u00ea \u00fb derbasb\u00fbna ji bo enerjiya ku bi avheway\u00ea re hevaheng heye. Jixwe ji ber \u015fer\u00ea R\u00fbsya \u00fb \u00dbkraynay\u00ea pirsgir\u00eak\u00ean enerjiy\u00ea derketine \u00fb v\u00ea yek\u00ea hi\u015ftiye ku derbasb\u00fbna ji bo enerjiy\u00ean bi avheway\u00ea re hevaheng b\u00ea lezandin.<\/p>\n<p>Ji niha ve projey\u00ean gelek\u00ee mezin \u00ean li ser esas\u00ea enerjiya elektr\u00eek, p\u00eal, tav \u00fb bay\u00ea hatine \u00e7\u00eakirin \u00fb ji bo p\u00eakan\u00een\u00ea t\u00ean lezandin. Erebey\u00ean bi elektr\u00eek, am\u00fbr\u00ean ji bo fir\u00een\u00ea, am\u00fbr\u00ean tekn\u00eek\u00ee y\u00ean j\u00ear-jor\u00ee behr\u00ea, di ser\u00ee de teknolojiya niv\u00eesbariy\u00ea-kar a p\u00ee\u015fey\u00ee, robot \u00fb tekn\u00eeka zekaya s\u00fbn\u00ee, di qad\u00ean makro-m\u00eekro de bikaran\u00eena pergala kameray\u00ea, kontrolkirina her liv \u00fb tevgera ferd \u00fb di qad\u00ean wek\u00ee ragihandin\u00ea de ev p\u00ea\u015fketin \u00e7\u00eab\u00fbne \u00fb w\u00ea \u00e7\u00eabibin.<\/p>\n<p>Di p\u00eavajoya p\u00ea\u015fketina civak\u00ee de dema ku li \u015f\u00fbna komir\u00ea petro hat bikaran\u00een, li \u015f\u00fbna am\u00fbr\u00ean hilberandin\u00ea y\u00ean li ser esas\u00ea h\u00eaza f\u00eez\u00eek\u00ee sanay\u00ee p\u00ea\u015f ket, v\u00ea yek\u00ea bi xwe re serdema n\u00fb aniye. Guhertina maddey\u00ean enerjiy\u00ea \u00fb tekn\u00eek-teknolojiy\u00ea y\u00ean ku me li jor behs\u00ea kirin wek\u00ee p\u00eavajoya derbasb\u00fbna serdemeke n\u00fb t\u00ea diyarkirin. T\u00ea zan\u00een hin pispor serdeman li ser esas\u00ea madey\u00ean enerjiy\u00ea p\u00eanase dikin. Wek\u00ee nim\u00fbne, dema ku komir di hilberandina kap\u00eetal\u00eest de wek\u00ee yekeya enerjiy\u00ea ya esas\u00ee dihat bikaran\u00een v\u00ea dem\u00ea li gor\u00ee xwe hiyerar\u015fiyeke netewey\u00ee \u00fb navnetewey\u00ee ava kiriye. \u00cengilistan hegemon\u00ea van deman b\u00fb. Dema ku petrol\u00ea \u015f\u00fbna komir\u00ea girt v\u00ea car\u00ea DYE wek\u00ee h\u00eaza hegemon\u00eek derketib\u00fb ser dik\u00ea. Siyaseta dinyay\u00ea li ser esas\u00ea yekeya petrol\u00ea xwed\u00ee hiyerar\u015fiyek\u00ea b\u00fb \u00fb di navenda v\u00ea de j\u00ee DYE heb\u00fb. Li gor\u00ee hin \u015f\u00eeroveyan niha ev hiyerar\u015f\u00ee wek\u00ee ku t\u00ea xwestin naxebite.<\/p>\n<p>Ji \u015fore\u015fa sanayiy\u00ea heta niha ji bo ku bibin xwediy\u00ea \u00e7avkaniy\u00ean enerjiy\u00ea p\u00ea\u015fbirkeke pir mezin didin me\u015fandin. T\u00ea zan\u00een, ev p\u00ea\u015fbirk j\u00ee b\u00fbye sedema gelek \u015fer\u00ee. Di p\u00eavajoy\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean bihur\u00ee de j\u00ee b\u00eaguman \u015fer\u00ean parvekirin\u00ea y\u00ean li ser esas\u00ea feraseta m\u00eatingeriy\u00ea heb\u00fbn. Di ser\u00ee de \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem\u00een, yekser an j\u00ee di pi\u015ftperdeya wan de, di piraniya \u015fer \u00fb kr\u00eez\u00ean \u00e7\u00eab\u00fby\u00ee de t\u00ea d\u00eetin ku li ser esas\u00ea xwed\u00eederketina li maddey\u00ean enerjiy\u00ea ne yan j\u00ee ji bo ku karibin rota, \u00eest\u00eeqamet\u00ean neqilkirina enerjiy\u00ea bixin ewlekariy\u00ea p\u00ea\u015f xistine. Ji bo ku mirov xwe bigih\u00eene v\u00ea encam\u00ea mirov dikare li rapor\u00ean mezextina enerjiy\u00ea ya welat\u00ean p\u00ea\u015fket\u00ee bin\u00eare. Bi v\u00ee reng\u00ee ev rew\u015f dikare ba\u015ftir b\u00ea f\u00eamkirin. Lewma j\u00ee mirov bin\u00eare di welat\u00ean p\u00ea\u015fket\u00ee de enerj\u00ee di mezinb\u00fbn\u00ea de xwed\u00ee \u00e7i rol\u00ea ne, qad\u00ean bikaran\u00eena maddey\u00ean enerjiy\u00ea \u00e7i ne \u00fb li ser dinyay\u00ea parvekirina miqdara enerjiy\u00ea \u00e7i ye. Ev \u00ea t\u00earker be. Mirov bin\u00eare di navbera qad\u00ean mezextin \u00fb qad\u00ean hilberandina maddey\u00ean enerjiy\u00ea de rew\u015fa jeopol\u00eet\u00eek \u00e7i ye, mirov li ser xet\u00ean neqilkirina enerjiy\u00ea \u00fb her\u00eam\u00ean mezextina her\u00ee mezin a enerjiy\u00ea tehl\u00eeleke rast bike, w\u00ea encam j\u00ee derkeve hol\u00ea ka \u00e7ima ji bo yekdestdariya maddeya enerjiy\u00ea \u015fer\u00ean ewqas\u00ee mezin t\u00ean derxistin \u00fb me\u015fandin.<\/p>\n<p>Rew\u015f bi v\u00ee reng\u00ee ye. W\u00ea \u00e7ax\u00ea div\u00ea mirov li \u00eest\u00eeqamet \u00fb rotay\u00ean enerjiy\u00ea y\u00ean n\u00fb bin\u00eare, ev niha di \u00e7i ast\u00ea de ne \u00fb div\u00ea mirov li rew\u015fa blok\u00ean berjewendiy\u00ean guherbar \u00ean ku li beramber\u00ee v\u00ea rew\u015f\u00ea ketina nava hev bin\u00eare. Ev \u00ea ji bo f\u00eamkirina mesel\u00ea t\u00ear\u00ea bike. Projeya Rojhilata Nav\u00een a Mezin j\u00ee t\u00ea de, di bingeh\u00ea gelek projey\u00ean siyas\u00ee de xwed\u00eederketina li \u00e7avkaniy\u00ean enerjiy\u00ea, p\u00eakan\u00eena ewlekariya \u00eest\u00eeqamet \u00fb rotay\u00ean ku t\u00ea re enerj\u00ee t\u00ea neqilkirin \u00fb p\u00eakan\u00eena gera b\u00eay\u00ee asteng a sermayey\u00ea heye. T\u00ea d\u00eetin ku li Rojhilata Nav\u00een gelek dewlet t\u00ean hilwe\u015fandin \u00fb \u015fewitandin \u00fb bi v\u00ee reng\u00ee astengb\u00fbna wan a li p\u00ea\u015fiya gera sermayey\u00ea t\u00ea p\u00fb\u00e7kirin. Feqet ji ber ku rej\u00eem\u00ean hevkar\u00ean siyas\u00ee y\u00ean ku n\u00fbnertiya cewhera sermayey\u00ea bikin nehatine avakirin, t\u00ea d\u00eetin ku p\u00eavajoya avakirina al\u00eegir\u00ean ku w\u00ea ewlekariya sermayey\u00ea p\u00eak b\u00eenin nehatiye temamkirin. Li mil\u00ea din, di war\u00ea \u00eest\u00eeqamet \u00fb \u00e7avkaniy\u00ean enerjiy\u00ea de di ser\u00ee de li Misir, T\u00fbnis, L\u00eebya, Iraq, Lubnan, S\u00fbr\u00ee, Yemen, \u00ceran \u00fb Tirkiyey\u00ea \u015fer \u00fb rew\u015f\u00ean n\u00fb r\u00fb didin \u00fb di cewher\u00ea wan de j\u00ee ev rast\u00ee heye. \u015eer\u00ea Ermen\u00eestan (Qerebax), Azerbaycan, Hamas, \u00cesra\u00eel\u00ea \u00fb n\u00eeqa\u015fa Zengez\u00fbr\u00ea yekser t\u00eakildar\u00ee v\u00ea rew\u015f\u00ea ye. \u015eer\u00ea qirkirin\u00ea \u00fb \u00eemha-\u00eenkar\u00ea y\u00ea ku Tirkiye li dij\u00ee Bakurrojhilat\u00ea S\u00fbr\u00ee, Ba\u015f\u00fbr \u00fb Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea dime\u015f\u00eene yekser t\u00eakildar\u00ee van p\u00ea\u015fketinan e. \u015eer\u00ea R\u00fbsya \u00fb \u00dbkraynay\u00ea, stratejiya ku dixwaze bi r\u00eaka Taywan\u00ea \u00c7\u00een\u00ea dorp\u00ea\u00e7 bikin di cewher de \u015fer\u00ea parvekirin \u00fb hegemonb\u00fbn\u00ea ne.<\/p>\n<p>T\u00ea zan\u00een, NATO, DYE, \u00cesra\u00eel, Ewropa \u00fb Tirkiye ji bo ku karibin yekdestdariya xet\u00ean petrol, gaza xwezay\u00ee \u00fb enerjiy\u00ea ya R\u00fbsyay\u00ea bi\u015fk\u00eenin di nava l\u00eager\u00een\u00ea de ne. Ewropa di war\u00ea enerjiy\u00ea de gir\u00eaday\u00ee R\u00fbsyay\u00ea ye. Di sal\u00ean 2000\u2019\u00ee de bi p\u00ea\u015fengiya R\u00fbsyay\u00ea \u00fb bi tevl\u00eeb\u00fbna Hindistan \u00fb \u00ceran\u00ea hevpeymana \u201cKor\u00eedora Enerjiy\u00ea ya Bakur-Ba\u015f\u00fbr\u201d hat \u00eemzakirin, l\u00ea p\u00eak nehat. Plansaziya kor\u00eedora enerjiy\u00ea ya R\u00fbsya, \u00ceran, S\u00fbr\u00ee \u00fb dewlet\u00ean din \u00ean peywend\u00eedar a ku w\u00ea di ser S\u00fbr\u00ee re li Deryasp\u00ee veb\u00fbya p\u00eak nehat \u00fb t\u00ea zan\u00een ku Rojava ev yek asteng kiriye. Her wiha, wek\u00ee \u00eed\u00eeayeke gir\u00eeng hatiye diyarkirin ku ji ber ku S\u00fbriyey\u00ea pol\u00eet\u00eekaya enerjiy\u00ea ya Rojava qeb\u00fbl nekiriye \u015fer \u00e7\u00eab\u00fbye. \u00c7\u00een bi projeya xwe ya nahiye \u00fb r\u00eayan, bi projey\u00ean xwe y\u00ean balk\u00ea\u015f \u00ean ku xwe digih\u00eene navend\u00ean gir\u00eeng \u00ean m\u00eena Amer\u00eekaya Lat\u00een, Afr\u00eeka, Ewropa, Asya \u00fb Rojhilata Nav\u00een daket ser dik\u00ea \u00fb ev gav ji bo ku \u015fer\u00ean enerjiy\u00ea germ bibe gir\u00eeng b\u00fbne. Li beramber\u00ee v\u00ea, bereya h\u00eaz\u00ean Rojavay\u00ee j\u00ee di G20\u2019\u00ea de yek\u00eetiya Afr\u00eekay\u00ea z\u00eade kirine \u00fb bi kor\u00eedora aboriy\u00ea ya Hindistan, Rojhilata Nav\u00een \u00fb Ewropay\u00ea bersiv dane. \u00c7\u00een\u00ea hewl daye bi r\u00eabaz\u00ean siyas\u00ee \u00fb d\u00eeplomat\u00eek Rojhilata Nav\u00een ji xwe re veke, li beramber\u00ee v\u00ea j\u00ee hemley\u00ean dijber p\u00ea\u015f ketine. Di encam de Rojhilata Nav\u00een b\u00fbye nuqteya esas\u00ee ya ku l\u00ea hem\u00fb h\u00eaz digih\u00eajin hevdu. Her \u00e7iqas\u00ee li dever\u00ean cuda y\u00ean c\u00eehan\u00ea ev aloz\u00ee gihi\u015ftibe asta tehd\u00eeda \u015fer heta nukleer\u00ea j\u00ee, \u00eest\u00eeqameta esas\u00ee ya ku ev h\u00eaz l\u00ea digih\u00eajin hev qada Rojhilata Nav\u00een e. \u00c7\u00een \u00fb R\u00fbsyay\u00ea xwe berdane Rojhilata Nav\u00een \u00fb ev rew\u015f j\u00ee v\u00ea rastiy\u00ea \u00eefade dike. T\u00ea gotin ku di demeke n\u00eaz de w\u00ea hin h\u00eaz ji Rojhilata Nav\u00een derkevin. Ji ber van sedem\u00ean ku me behs\u00ea kir ev gotin rastiy\u00ea nateyis\u00eenin.<\/p>\n<p>Li mil\u00ea din, cografyaya Afr\u00eekay\u00ea ji ber ku wek\u00ee depoya maddey\u00ean enerjiy\u00ea y\u00ean n\u00fb t\u00ea d\u00eetin w\u00ea di dema n\u00fb de poz\u00eesyona w\u00ea xurt bibe. T\u00ea d\u00eetin ku li parzem\u00eena Afr\u00eekay\u00ea \u015ferek\u00ee reqabet\u00ea y\u00ea cid\u00ee heye. Li gel van, dema ku em kor\u00eedora ekonom\u00eek a Hindistan, Rojhilata Nav\u00een \u00fb Ewropay\u00ea \u00fb projeya yek nahiye yek r\u00ea j\u00ee li ber \u00e7av bigirin, ji Afr\u00eeka, okyan\u00fbsa Hind\u00ea, n\u00eevgirava Ereb\u00eestan\u00ea, her\u00eam\u00ean Asya \u00fb rojhilat\u00ea Deryasp\u00ee, her\u00eama Rojhilata Nav\u00een derbas dibe \u00fb digih\u00eaje Qibris, Yewnan\u00eestan \u00fb Ewropay\u00ea bi gi\u015ft\u00ee \u00e7ar t\u00eaketin\u00ean esas\u00ee y\u00ean r\u00eay\u00ean enerjiy\u00ea hene.<\/p>\n<ol>\n<li>Ew xeta ku ji okyan\u00fbsa Hind\u00ea derdikeve, perav\u00ean rojhilat \u00ean Afr\u00eekay\u00ea di\u015fop\u00eene, di derbenda Babulmendep dikeve Qizilden\u00eez\u00ea \u00fb ji Qenala Suwey\u015f\u00ea digih\u00eaje Deryasp\u00ee \u00fb ji wir j\u00ee digih\u00eaje Yewnan\u00eestan-Qibris \u00fb Ewropay\u00ea.<\/li>\n<li>Ew xeta ku heman xeta li jor\u00ea di\u015fop\u00eene, feqet wek\u00ee veguhestin\u00ea xeta Misir-Xezzey\u00ea, yan\u00ee di ser \u00cesra\u00eel-Fil\u00eest\u00een\u00ea re digih\u00eaje Ewropay\u00ea.<\/li>\n<li>Ew xeta ku perav\u00ean rojava \u00fb ba\u015f\u00fbr\u00ea Afr\u00eekay\u00ea di\u015fop\u00eene, digih\u00eaje okyan\u00fbsa Atlas, ji perav\u00ean rojava y\u00ean Ewropay\u00ea yan j\u00ee ji Derbenda Cebel\u00eetariq dikeve Deryasp\u00ee \u00fb ji wir digih\u00eaje perav\u00ean ba\u015f\u00fbr \u00ean Ewropay\u00ea.<\/li>\n<li>Xeta IMEC (India-Middle East-Europe Corridor) ya ku li beramber\u00ee Te\u015febusa Nahiye \u00fb R\u00ea ya \u00c7\u00een\u00ea wek\u00ee alternat\u00eef hat p\u00ea\u015fxistin \u00fb w\u00ea di ser Hindistan, \u00cemarat, Ereb\u00eestana Si\u00fbd\u00ee, Urdin, \u00cesra\u00eel\u00ea re ber\u00ea xwe bide Ewropay\u00ea.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ev \u00e7ar deriy\u00ean esas\u00ee xwed\u00ee poz\u00eesyon\u00ean stratej\u00eek in \u00fb her\u00ee z\u00eade bal\u00ea diki\u015f\u00eenin. Bi taybet j\u00ee nuqteya esas\u00ee ya ku ev \u00eest\u00eeqamet l\u00ea digih\u00eajin hev xek\u00ean \u00cesra\u00eel \u00fb Fil\u00eest\u00een\u00ea ne. \u015eer\u00ea \u00cesra\u00eel \u00fb Hamas\u00ea bi israr t\u00ea domandin \u00fb e\u015fkere ye ku sedema w\u00ea ji bo enerjiya paqijkirina r\u00ea ye. Li mil\u00ea din hevd\u00eetin\u00ean DYE \u00fb \u00ceran\u00ea hene, n\u00eeqa\u015f hene ku bi r\u00eaka Derbenda Hurmuz\u00ea \u00ceran\u00ea j\u00ee tevl\u00ee kor\u00eedora ekonom\u00eek a Hindistan, Rojhilata Nav\u00een \u00fb Ewropay\u00ea bikin. Ji vir wek\u00ee texm\u00een dikare b\u00ea gotin ku plana li ser n\u00eeqa\u015f dikin p\u00ea\u015fb\u00een\u00ee dike ku dewleta \u00ceran\u00ea ji eksena R\u00fbsya \u00fb \u00c7\u00een\u00ea derx\u00eene.<\/p>\n<p>Em bala xwe bidin\u00ea, xet\u00ean \u00eest\u00eeqameta esas\u00ee li her\u00eam\u00ean Rojhilata Nav\u00een \u00fb Rojhilat\u00ea Deryasp\u00ee ne, ev der navend\u00ean stratej\u00eek in. Her wiha, div\u00ea mirov rezerv\u00ean enerjiy\u00ea y\u00ean li Rojhilata Nav\u00een j\u00ee wek\u00ee depoya \u00e7avkaniya esas\u00ee ya stratej\u00eek bigire dest. Li ser van rotay\u00ean esas\u00ee \u00e7avkaniy\u00ean enerjiy\u00ea y\u00ean li Kurdistan\u00ea \u00fb Rojhilata Nav\u00een j\u00ee bar dikin \u00fb wisa vediguhez\u00eenin. Lewma j\u00ee ev \u00e7ar deriy\u00ean esas\u00ee y\u00ean ku peywendiya wan bi dinyay\u00ea re heye \u00fb welat\u00ean kendav\u00ea dibin her\u00eam\u00ean wisa ku di war\u00ea nirx\u00ea eraziy\u00ea de di asteke her\u00ee bilind de ne. Yek j\u00ee, ya ku her\u00eam\u00ean Afr\u00eeka, Asya \u00fb Rojhilata Nav\u00een bi hev ve gir\u00ea dide N\u00eevgirava S\u00eena \u00fb Xak\u00ean Fil\u00eestin\u00ea ne. \u00c7ola S\u00eena, zozanek\u00ee di navbera parzem\u00eena Afr\u00eeka \u00fb N\u00eevgirava Ereb de ye. Wek\u00ee cograf\u00eek li ser parzem\u00eena Asyay\u00ea t\u00ea hesibandin. Rojhilat\u00ea \u00e7ola S\u00eena s\u00eenor\u00ea \u00cesra\u00eel \u00fb Misir\u00ea ye. Y\u00ea ku li ser van xakan serwer be li ser Deryasp\u00ee, Afr\u00eeka \u00fb kendav\u00ea j\u00ee serwer dibe.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee v\u00ea rew\u015f\u00ea, li gor\u00ee xet \u00fb deriy\u00ean esas\u00ee, w\u00ea \u00e7ax\u00ea l\u00eeman\u00ean (bender) Rojhilat\u00ea Deryasp\u00ee y\u00ean ku ev xet l\u00ea digih\u00eajin hevdu ji k\u00eejan dewletan p\u00eak t\u00ean? Li Tirkiyey\u00ea l\u00eemana Mers\u00een-\u00ceskender\u00fbn, li S\u00fbr\u00ee l\u00eemana Lazkiye-Tartus, li \u00cesra\u00eel\u00ea l\u00eemana Heyfa, li Fil\u00eest\u00een\u00ea l\u00eemana Xezze, li Lubnan\u00ea l\u00eemana Beyr\u00fbd\u00ea \u00fb l\u00eemana Qibris\u00ea wek\u00ee l\u00eeman\u00ean Rojhilat\u00ea Deryasp\u00ee hatine parvekirin.\u00a0 Niha hevpeyman\u00ean ewlekariya l\u00eeman\u00ea y\u00ean n\u00fb ji ber van sedem\u00ean ku me behs\u00ea kir nehatine \u00e7\u00eakirin.<\/p>\n<p>Projeya mezin a DYE \u00fb \u00cesra\u00eel\u00ea ew e ku hem\u00fb der\u00ee bi r\u00eaka l\u00eemana \u00cesra\u00eel, Fil\u00eest\u00een-Xezzey\u00ea bigih\u00eajin hevdu \u00fb kor\u00eedora enerjiy\u00ea wisa ava bibe. Ji bo ku ev projeya mezin \u00fb projey\u00ean din \u00ean muxtelif p\u00eak werin n\u00ear\u00een ew e ku hem\u00fb l\u00eeman\u00ean din \u00ean may\u00ee pas\u00eef bibin \u00fb ji dewr\u00ea derkevin. Di ser\u00ee de j\u00ee dixwazin l\u00eeman\u00ean li S\u00fbr\u00ee, Tirk\u00ee \u00fb Lubnan\u00ea pas\u00eef bikin \u00fb ji dewr\u00ea derx\u00eenin.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee v\u00ea projeya mezin div\u00ea dewleta S\u00fbr\u00ee b\u00eay\u00ee \u00eest\u00eeqrar be, feq\u00eer be, bi pirsgir\u00eak be, b\u00eabandor be, ji taqat ketibe \u00fb par\u00e7ey\u00ee be. Lubnan j\u00ee div\u00ea ya hatibe dagirkirin, heger ev neb\u00fb, div\u00ea r\u00eaveberiya w\u00ea b\u00ea guhertin. L\u00ea, div\u00ea di her rew\u015f\u00ea de li ser v\u00ea qad\u00ea teqez serwer\u00ee b\u00ea avakirin.<\/p>\n<p>N\u00eevgirava S\u00eena ya Misir\u00ea yan j\u00ee \u00e7ola S\u00eena, bi heman ast\u00ea yan div\u00ea ji Misir\u00ea b\u00ea qutkirin, yan j\u00ee li ser esas\u00ea v\u00ea feraset\u00ea div\u00ea tifaq b\u00ea avakirin, yan j\u00ee div\u00ea ev her\u00eam teqez bikeve bin kontrol\u00ea. Tirkiye ji ber ku di rew\u015fa hey\u00ee de poz\u00eesyoneke bi hevseng dime\u015f\u00eene baweriy\u00ea nade, her tim bin\u00ea s\u00eestem\u00ea vedide, li cihek\u00ee \u015fa\u015f bi cih b\u00fbye \u00fb ji ber pirsgir\u00eak\u00ean w\u00ea y\u00ean ewlekariya hundir b\u00fbye yek ji wan welat\u00ean ku ji dewrey\u00ea hatiye derxistin.<\/p>\n<p>Serokwez\u00eer\u00ea \u00cesra\u00eel\u00ea Bunyam\u00een Netanyah\u00ee got, \u2018Em \u00ea Rojhilata Nav\u00een biguher\u00eenin, em \u00ea nex\u015fey\u00ean Rojhilata Nav\u00een bi rengek\u00ee ku wek\u00ee ber\u00ea nebe biguher\u00eenin.\u2019 Ev gotina w\u00ee j\u00ee xwe disp\u00eare v\u00ea rastiya ku me behs\u00ea kir. Bi heman \u015fekl\u00ee Serokkomar\u00ea Tirkiyey\u00ea Erdogan j\u00ee got, \u2018Hamas li Xezzey\u00ea xeta p\u00ea\u015f a Anatolyay\u00ea dipar\u00eaze, Anatolyay\u00ea dipar\u00eaze.\u2019 Div\u00ea mirov v\u00ea gotina w\u00ee j\u00ee wek\u00ee helwesta w\u00ee ya li beramber\u00ee v\u00ea projeya mezin bigire dest. Ji bo \u015fer\u00ea \u00cesra\u00eel-Hamas\u00ea wek\u00ee tez gotin ku ji bo ku r\u00ea b\u00ea paqijkirin hatiye p\u00ea\u015fxistin. Her wiha tezeke din j\u00ee dib\u00eaje wek\u00ee planeke li dij\u00ee hevpeymana \u00cesra\u00eel-Ereban hatiye p\u00ea\u015fxistin. Ev tez bi rengek\u00ee cid\u00ee t\u00ean n\u00eeqa\u015fkirin. Feqet di encam de t\u00ea d\u00eetin ku ev p\u00eavajo \u00fb pol\u00eet\u00eekay\u00ean \u00cesra\u00eel-DYE hevdu digirin, hevaheng in.<\/p>\n<p>P\u00eakan\u00een\u00ean qetl\u00eeam\u00ea y\u00ean sawdar \u00ean \u00cesra\u00eel\u00ea xwe disp\u00eare mezinb\u00fbna projey\u00ea \u00fb teqez tasfiyekirina Hamas\u00ea. Tirkiye di ferqa v\u00ea de ye \u00fb bi hem\u00fb h\u00eaza xwe hewl dide v\u00ea projey\u00ea vala derx\u00eene. Her\u00ee daw\u00ee bi aql\u00ea R\u00fbsyay\u00ea p\u00eavajoyeke ku Tirkiye \u00fb S\u00fbriye n\u00eaz\u00ee hev bibin hat destp\u00eakirin. Di vir de plansaz\u00ee ew e ku w\u00ea S\u00fbriye ji rew\u015fa w\u00ea ya pas\u00eef \u00fb par\u00e7ey\u00ee derx\u00eenin \u00fb bixin nava hevk\u00ea\u015feya h\u00eaz-peywendiy\u00ea. Ji ber ku heb\u00fbna h\u00eaz\u00ean statukopar\u00eaz \u00ean lawaz \u00fb mil\u00ea xwe y\u00ea navend\u00ee ji dest daye ji bo gel\u00ea Kurd qad\u00ea vedike. Ji ber v\u00ea yek\u00ea dewlet\u00ean her\u00eam\u00ea li beramber\u00ee pirsgir\u00eakan hewl didin w\u00ea d\u00eesa ber bi navend\u00eeb\u00fbn\u00ea ve bibin. Mantix\u00ea esas\u00ee ya peywendiy\u00ean ku li gel S\u00fbr\u00ee dat\u00eenin ev e. T\u00ea d\u00eetin ku heman ti\u015ft ji bo Iraq\u00ea j\u00ee t\u00ea p\u00ea\u015fxistin. Her wiha li hember\u00ee hevpeymana \u00cesra\u00eel \u00fb Ereb a ku bingeh\u00ea w\u00ea hatiye \u00e7\u00eakirin, dixwazin dewleta S\u00fbr\u00ee ji n\u00eaz ve bixin markaj\u00ea \u00fb tevl\u00ee bereya n\u00fb bikin. Li gel v\u00ea, \u00eeht\u00eemala siyaseta \u015fantaj\u00ea ya li hember\u00ee DYE j\u00ee heye.<\/p>\n<p>D\u00eesa her \u00e7iqas\u00ee gelek sedem\u00ean \u015fer\u00ea Tirk \u00fb Kurd hebin j\u00ee hinceta her\u00ee gir\u00eeng ew e ku ji bo projeya veguhestin\u00ea ya ku Iraq, Asya \u00fb Ewropay\u00ea digih\u00eene hev w\u00ea r\u00eaya xwe paqij bikin \u00fb ewlekariya r\u00ea p\u00ea\u015f bix\u00eenin. Cografyaya Kurdistan\u00ea hem di war\u00ea rotaya enerjiy\u00ea de hem j\u00ee di war\u00ea dewlemendiya \u00e7avkaniy\u00ean enerjiy\u00ea de gelek\u00ee gir\u00eeng e \u00fb nuqteyeke hevbiriy\u00ea ye. Li v\u00ea qad\u00ea \u015fer\u00ea 50 salan wek\u00ee \u00e7awa nah\u00eale l\u00eager\u00een \u00fb d\u00eetina maddey\u00ean enerjiy\u00ea \u00e7\u00eabibe, her wiha ev berxwedan ji bo \u00eest\u00eeqamet\u00ean maddey\u00ean enerjiy\u00ea j\u00ee di poz\u00eesyona asteng\u00ea de ye. Tevgera PKK\u2019\u00ea ji ber ku hem di war\u00ea l\u00eager\u00eena li \u00e7avkaniy\u00ean enerjiy\u00ea di poz\u00eesyoneke asteng de ye hem j\u00ee ji bo r\u00eay\u00ean enerjiy\u00ea di poz\u00eesyoneke asteng de ye bi p\u00ea\u015fketin\u00ean daw\u00ee re z\u00eadetir berbi\u00e7av b\u00fbye. Tevgera PKK\u2019\u00ea di ser\u00ee de NATO, di rojeva esas\u00ee ya h\u00eaz\u00ean de her tim wek\u00ee diyardeyeke ku div\u00ea b\u00ea tasfiyekirin hatiye bidestgirtin. Dewleta Tirk bi pi\u015ftgiriya ji van h\u00eazan digire ji bo tasfiyekirina Kurdan pol\u00eet\u00eekaya qirkirin\u00ea dime\u015f\u00eene. Lewma j\u00ee ji bo \u00eest\u00eeqameta r\u00eaya enerjiy\u00ea ya ku di bin nav\u00ea projeya p\u00ea\u015fketin\u00ea de hatiye diyarkirin hem tafiyekirina Kurdan xistine rojev\u00ea hem j\u00ee t\u00ea f\u00eamkirin ku ev hewldanek e ji bo valaderxistina kor\u00eedora ekonomiy\u00ea ya Hindistan, Rojhilata Nav\u00een \u00fb Ewropay\u00ea t\u00ea p\u00ea\u015fxistin. Dixwazin bi t\u00eerek\u00ee du n\u00ee\u015fanan hildin. Heta hatiye plankirin ku bi r\u00eaka \u015fir\u00eekatiya Iraq\u00ea PDK\u2019\u00ea tasfiye bikin, bi r\u00eaka PDK\u2019\u00ea j\u00ee PKK\u2019\u00ea tasfiye bikin. Her wiha t\u00ea d\u00eetin ku siyaseta hevsengiy\u00ea ya Tirkiyey\u00ea li ser \u00eest\u00eeqamet\u00ean enerjiy\u00ea j\u00ee diteyise. W\u00ea k\u00eejan h\u00eaza hegemon\u00eek qezenc bike ev ne diyar e. Li gel v\u00ea div\u00ea b\u00ea diyarkirin ku projeya p\u00ea\u015fketin\u00ea ya ku w\u00ea Iraq, Asya \u00fb Ewropay\u00ea bigih\u00eene hevdu di p\u00eavajoya p\u00ea\u015f de dikare hem li ser projeya r\u00eayek \u00fb nahiyeyek\u00ea hem j\u00ee li ser kor\u00eedora ekonomiy\u00ea ya Hindistan, Rojhilata Nav\u00een \u00fb Ewropay\u00ea b\u00ea z\u00eadekirin.<\/p>\n<p>Di asta navend\u00ee de t\u00ea d\u00eetin ku di navbera projey\u00ean r\u00eaya enerjiy\u00ea y\u00ean DYE, R\u00fbsya \u00fb \u00c7\u00een\u00ea de \u015ferek\u00ee mezin heye. Ev proje li ser welat\u00ean Rojhilata Nav\u00een t\u00ean ferzkirin. Plan\u00ean ji bo derbaskirina p\u00eavajoya navber\u00ea ya kaot\u00eek t\u00ean \u00e7\u00eakirin pi\u015ft\u00ee ku rew\u015fa kor\u00eedor\u00ean enerjiy\u00ea zelal bibe wer xuya ye ku w\u00ea bi lez p\u00ea\u015f bikeve. Yan r\u00eaya nahiyey\u00ea yan j\u00ee kor\u00eedora ekonomiy\u00ea ya Hindistan, Rojhilata Nav\u00een \u00fb Ewropay\u00ea, bi v\u00ee reng\u00ee zextek li ser dewletan t\u00ea kirin \u00fb t\u00ea xwestin ku terc\u00eehek\u00ea bikin. Dewlet\u00ean Ereb, Tirkiye \u00fb \u00ceran bi terc\u00eeheke cid\u00ee re r\u00fb bi r\u00fb hatine hi\u015ftin.<\/p>\n<p>Welat\u00ean ku her\u00ee z\u00eade bi dinyay\u00ea re hevaheng, bala xwe dane ser p\u00eavajoy\u00ea dewlet\u00ean kendav\u00ea b\u00fbne. Ev l\u00eager\u00eena di nava welat\u00ean kendav\u00ea de ew kirine navenda guhertin\u00ean kokdar \u00ean ku w\u00ea bih\u00eale ew bibin aktor. Gotin li cih be, ji bo welat\u00ean kendav\u00ea dikare b\u00ea gotin ku p\u00eavajoyeke bi awayek\u00ee biha eraziy\u00ea bazar dikin dest p\u00ea kiriye. Feqet ten\u00ea li ser esas\u00ea cografyay\u00ea nikare entegrey\u00ee p\u00eavajoya n\u00fb bibe. Wek\u00ee sedemeke her\u00ee gir\u00eeng j\u00ee ew e ku gelo rej\u00eem\u00ean siyas\u00ee di nava xwe de li gor\u00ee \u015fert\u00ean hevaheng\u00ee sermayey\u00ea dixebitin yan na. Welat\u00ean kendav\u00ea hewl didin xwe ji aboriya li ser esas\u00ea petrol\u00ea d\u00fbr bixin. Di rapora projey\u00ean dinyay\u00ea de ya ku ji aliy\u00ea hin l\u00eakol\u00een\u00ean ji aliy\u00ea dinyay\u00ea ve t\u00ean qeb\u00fblkirin ve hatine kirin t\u00ea diyarkirin ku welat\u00ean kendav\u00ea xwe ji bo v\u00ea p\u00ea\u015fketin\u00ea razandine. Wek\u00ee nim\u00fbne, li Si\u00fbd\u00ee Ereb\u00eestan\u00ea z\u00eadetir\u00ee 5 hezar \u00fb 200 projey\u00ee ku nirxa wan \u00ea gi\u015ft\u00ee 819 milyar dolar e, di meriyet\u00ea de ne. Welat\u00ean kendav\u00ea, di ser\u00ee de Ereb\u00eestana Si\u00fbd\u00ee, di \u00e7ar\u00e7oveya aboriyeke dikare b\u00ea domandin de ji dervey\u00ee petrol\u00ea ji bo projey\u00ean hevpar \u00ean li ba gelek welat\u00ean m\u00eena DYE, \u00cengilistan, Hindistan \u00fb \u00c7\u00een\u00ea hevpeyman\u00ean demdir\u00eaj \u00e7\u00eakirine. Ji bo v\u00ea yek\u00ea hedef dikin ku gir\u00eadanb\u00fbna xwe ya bi firotina petrol\u00ea k\u00eam bikin \u00fb di qad\u00ean wek\u00ee t\u00fbr\u00eezm, tendurist\u00ee, teknoloj\u00ee, spor, perwerdey\u00ea de razandmend\u00ean biyan\u00ee biki\u015f\u00eenin welat\u00ean xwe. Li gelek welat\u00ean kendav\u00ea projey\u00ean bajar\u00ean mezin hatine \u00e7\u00eakirin \u00fb ev b\u00fbye ispat ku ji bo p\u00eavajoyeke hevaheng\u00ee dinyaya n\u00fb p\u00ea\u015fengiy\u00ea dikin.<\/p>\n<p>Di heman raporan de behsa mezinah\u00ee \u00fb berbelaviya gelek projeyan j\u00ee dike. Wek\u00ee nim\u00fbne, teknoKENT NEOM a post modern li bakurrojavay\u00ea Ereb\u00eestana Si\u00fbd\u00ee, li perav\u00ean Qizilden\u00eez\u00ea dest p\u00ea kiriye t\u00ea \u00een\u015fakirin. Projeyeke bajar\u00ea d\u00eaw \u00ea bi 500 milyar dolar\u00ee t\u00ea \u00e7\u00eakirin. 9 milyon kes dikare l\u00ea bij\u00ee \u00fb p\u00eavajoya enerjiya paqij a li \u015f\u00fbna petrol\u00ea hevaheng\u00ee avheway\u00ea p\u00eak aniye. Bajar\u00ea ku w\u00ea bi metodolojiya zekaya s\u00fbn\u00ee b\u00ea dewlemendkirin d\u00ea wek\u00ee bajar\u00ea biaqil p\u00ea\u015f bikeve. Di heman \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de w\u00ea wek\u00ee paytexta \u00e7and\u00ea ya Diriyah, navenda heng \u00fb \u015fahiy\u00ea ya Qiddiya \u00fb n\u00eevenga jiyana bi tendurist a Amaala xizmet\u00ea bide. Li Qizilden\u00eez\u00ea j\u00ee w\u00ea navenda t\u00fbr\u00eezm\u00ea ya luks a ji 90 girav\u00ee p\u00eak t\u00ea were avakirin.<\/p>\n<p>Xulase, wek\u00ee namzet\u00ean dewlet\u00ean her\u00ee p\u00ea\u015fket\u00ee y\u00ean serdema me welat\u00ean kendav\u00ea xuya dikin. Cografyaya kendav\u00ea her\u00eameke stratej\u00eek e. Ya ku Afr\u00eeka \u00fb Asyay\u00ea digih\u00eene hevdu ev cografya ye. Bi taybet j\u00ee ji ber ku Afr\u00eeka kana maddey\u00ean enerjiy\u00ea y\u00ean n\u00fb ye, gir\u00eeng dibe ku maddey\u00ean enerjiy\u00ea y\u00ean ku ji vir t\u00ean derxistin bi r\u00eaka kendav\u00ea bigih\u00eaje Ewropay\u00ea. Hem\u00fb \u015f\u00eerket\u00ean dinyay\u00ea ji bo razandin\u00ean n\u00fb ber\u00ea xwe didin welat\u00ean kendav\u00ea. Di v\u00ea dema kaot\u00eek de welat\u00ean her\u00ee bi ewle \u00fb bi \u00eestiqrar dewlet\u00ean kendav\u00ea b\u00fbne.<\/p>\n<p>Di gi\u015ft\u00ee de \u00fb di her\u00eam\u00ea de hevrik\u00ee \u00fb guhertineke li pey projey\u00ean hevaheng\u00ee dinyay\u00ea heye. Li beramber\u00ee v\u00ea dewleta fa\u015f\u00eest a AKP-MHP\u2019\u00ea wek\u00ee tekane armanca xwe ji bo \u00eenkara Kurdan ketiye pey projeya M\u00eesaqa Mill\u00ee. Bi v\u00ee reng\u00ee y\u00ean di dest\u00ea xwe de j\u00ee ji dest da. Hem\u00fb pol\u00eet\u00eekay\u00ean qir\u00eaj \u00ean ku dewleta fa\u015f\u00eest a Tirk bi nav\u00ea \u2018bila Kurd j\u00ea feydey\u00ea negirin\u2019 p\u00ea\u015f xistin ji ber ku li her\u00eama Rojhilata Nav\u00een konsepta \u015fer \u00fb tifaq\u00ean qir\u00eaj p\u00ea\u015f xistin, di encam de b\u00fb sedem ku Tirkiye winda bike. Ji ber helwesta dijminane ya li dij\u00ee Kurdan a ku siyaseta fa\u015f\u00eest a Tirk di\u015fop\u00eene, wer xuya dike ku li dervey\u00ee v\u00ea p\u00eavajoya n\u00fb hatiye hi\u015ftin. Halb\u00fbk\u00ee diviyab\u00fb avan\u00ee \u00fb cografyaya Tirkiyey\u00ea bib\u00fbya welat\u00ea her\u00ee z\u00eade li gor\u00ee van p\u00eavajoyan. Ji ber ku pirsgir\u00eaka Kurd \u00e7areser nekiriye \u00fb li beramber\u00ee demokrasiy\u00ea hestyar neb\u00fbye, neketiye nava p\u00eavajoyeke wisa, w\u00ea m\u00eesyona cograf\u00eek a ku bi sedan sal in li cografyaya Tirkiyey\u00ea hatiye barkirin ji dest b\u00ea girtin. Di dinyaya guher\u00ee de Tirkiye w\u00ea di war\u00ea cograf\u00eek de wek\u00ee p\u00eadiviyeke j\u00eaneger ney\u00ea bidestgirtin. Ji ber \u00eenkara Kurdan \u00fb arez\u00fbya m\u00eesaqa mil\u00ee di nava w\u00ea de pergaleke burokrat\u00eek a ku naxebite heye. Tirkiye ji ber pol\u00eet\u00eekaya xwe ya \u00eenkarkirina Kurdan bi p\u00eavajoyeke otor\u00eeteriy\u00ea \u00fb r\u00eabazeke r\u00eazik\u00ean navxwey\u00ee ya b\u00eay\u00ee r\u00eazik, \u00e7etewar\u00ee \u00fb mafyawar\u00ee ketiye nava p\u00eavajoya n\u00fb. Avan\u00ee \u00fb n\u00eevenga dewleta Tirk baweriy\u00ea nade sermayey\u00ea, t\u00fbr\u00eezm\u00ea. Ji ber ku avaniyeke dewlet\u00ea ya ku li gor\u00ee sermayey\u00ea xwed\u00ee saz\u00ee ye \u00fb dixebite tine ye di poz\u00eesyona welatek\u00ee ne ewle de ye. Tirkiye ji bo ku karibe li ber \u00e7av\u00ea sermayeya navnetewey\u00ee xwe\u015f xuya bike \u00fb n\u00ee\u015fan bide ku ew al\u00eegir\u00ea Ewropay\u00ea ye di war\u00ea takt\u00eek\u00ee de Mehmet \u015e\u00eem\u015fek \u00ea ku n\u00eaz\u00ee sermayeya Ewropay\u00ea ye kiriye wez\u00eer\u00ea maliyey\u00ea. Lewma j\u00ee xwestine li gel wez\u00eer\u00ea maliyey\u00ea Mehmet \u015e\u00eem\u015fek \u00fb Wez\u00eer\u00ea Kar\u00ean Hundir Al\u00ee Yerlikaya pergala Tirkiyey\u00ea dizayn bikin \u00fb bi v\u00ee reng\u00ee pergaleke ekonom\u00eek, burokrat\u00eek ya ku baweriy\u00ea dide sermayey\u00ea \u00fb maf\u00ean sermayey\u00ea dipar\u00eaze ava bikin. Wezareta Kar\u00ean Hundir hema hema her roj li dij\u00ee wan \u015febekey\u00ean mafya, hi\u015fbir\u00ea \u00fb \u00e7etey\u00ean ku pereyan sp\u00ee dikin ku wan bi xwe ew an\u00eene, operasyonan dikin. R\u00eaveberiya fa\u015f\u00eest a AKP-MHP\u2019\u00ea wer difikire ku w\u00ea bi v\u00ea r\u00eabaz\u00ea baweriy\u00ea bide sermayey\u00ea \u00fb hem j\u00ee p\u00ea\u015fb\u00een\u00ee dike ku wisa w\u00ea p\u00ea\u015fiya \u00eeflasa ekonom\u00eek bigirin. Halb\u00fbk\u00ee heger Tirkiye hatibe v\u00ea rew\u015f\u00ea tekane sedema w\u00ea pol\u00eet\u00eekaya w\u00ea ya qirkirina Kurdan e \u00fb her cure pol\u00eet\u00eekay\u00ean \u015fa\u015f \u00ean t\u00eakildar\u00ee v\u00ea ne. Heta ku ev bi awayek\u00ee kokdar ney\u00ean guhertin di siberoja n\u00eaz de tal\u00fbke heye ku Tirkiye par\u00e7e bibe.<\/p>\n<p>Di v\u00ea niv\u00ees\u00ea de li ser kor\u00eedor\u00ean enerjiy\u00ea y\u00ean \u015fer\u00ea hegemon\u00eek, rotay\u00ean bazirganiy\u00ea y\u00ean n\u00fb \u00fb gera b\u00eay\u00ee asteng a sermayey\u00ea hatiye sekinandin \u00fb li ser v\u00ea anal\u00eeza siyas\u00ee hatiye p\u00ea\u015fxistin. Ji ber ku ev p\u00eavajo p\u00eavajoya nediyariy\u00ea ye \u00fb p\u00ea\u015fb\u00eeniya anal\u00eezeke rast a siyas\u00ee gelek\u00ee zehmet e. Li ser \u015fop\u00ean ling\u00ean ku cewher\u00ea \u015fer\u00ea parvekirin\u00ea p\u00eak t\u00eenin anal\u00eezek hatiye kirin \u00fb ji ber v\u00ea sedema me behs\u00ea kir p\u00eadiviyeke wisa hat d\u00eetin. Di cewher\u00ea \u015fer\u00ea parvekirin\u00ea de, yekser an j\u00ee di pi\u015ftperdeya w\u00ea de, b\u00fbna xwediy\u00ea maddey\u00ean enerjiy\u00ea yan j\u00ee p\u00eakan\u00eena ewlekariya r\u00eay\u00ean enerjiy\u00ea hene, her wiha gera b\u00eay\u00ee asteng a s\u00eestema sermayey\u00ea heye. Me hewl da di anal\u00eez\u00ean xwe y\u00ean siyas\u00ee de j\u00ee li ser v\u00ee bingeh\u00ee p\u00ea\u015fb\u00eeniy\u00ea bikin. Hem di war\u00ea tekn\u00eek-teknolojiy\u00ea de hem j\u00ee ji ber guhertina di maddey\u00ean enerjiy\u00ea de em dikarin bib\u00eajin ku em di destp\u00eaka p\u00eavajoyeke n\u00fb de ne. Wek\u00ee ku Antonia Gramski dib\u00eaje: \u201cEm di serdema destp\u00eaka ya n\u00fb de ne, ku t\u00ea de ya kevn dimire.\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Akademiya Zanist\u00ean Civak\u00ee Ya Abdullah Ocalan a Bakurrojhilat\u00ea S\u00fbr\u00ee (Kom\u00eesyona Siyaset\u00ea)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kor\u00eedor\u00ean Enerjiy\u00ea \u00fb Bi R\u00eaka Maddey\u00ean Enerjiy\u00ea Y\u00ean N\u00fb D\u00eezaynkirina Siyaseta Dinyay\u00ea Serdema me di war\u00ea teknoloj\u00eek de diguhere-vediguhere. T\u00ea de ewlekariya s\u00eeber, di asteke bilind de ragihandin, p\u00eavajoya zekaya s\u00fbn\u00ee, neqilkirina enerjiy\u00ea \u00fb derbasb\u00fbna ji bo enerjiya ku bi avheway\u00ea re hevaheng heye. Jixwe ji ber \u015fer\u00ea R\u00fbsya \u00fb \u00dbkraynay\u00ea pirsgir\u00eak\u00ean enerjiy\u00ea derketine \u00fb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1143,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-1142","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaseta-demokratik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1144,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1142\/revisions\/1144"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}