{"id":1009,"date":"2023-08-11T12:16:28","date_gmt":"2023-08-11T12:16:28","guid":{"rendered":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=1009"},"modified":"2023-08-11T12:16:28","modified_gmt":"2023-08-11T12:16:28","slug":"giringiya-sere-gel-e-soresgeri-u-tecrubeyen-cihane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/?p=1009","title":{"rendered":"GIR\u00ceNGIYA \u015eER\u00ca GEL \u00ca \u015eORE\u015eGER\u00ce \u00db TECR\u00dbBEY\u00caN C\u00ceHAN\u00ca"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>GIR\u00ceNGIYA \u015eER\u00ca GEL \u00ca \u015eORE\u015eGER\u00ce \u00db TECR\u00dbBEY\u00caN C\u00ceHAN\u00ca<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>\u00a0<\/strong><strong>\u00a0DEL\u00ceL DILP\u00caT<\/strong><\/span><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>Gel\u00ea Kurd xwediy\u00ea d\u00eerokeke bi hezaran salan e. Ji destp\u00eaka avab\u00fbna mirovahiy\u00ea ve \u00fb heta niha her li ser xaka xwe jiyaye. Ji dereke cuda nehatiye \u00fb bi dereke cuda ve j\u00ee ne\u00e7\u00fbye. Gel\u00ea Kurd koka xwe li ser v\u00ea xak\u00ea ye, li ser v\u00ea xak\u00ea kok \u00fb reh\u00ean xwe berdane. Li ser v\u00ea xak\u00ea ni\u015ftecih b\u00fbye, lawir-ajal ked\u00ee kirine, am\u00fbr\u00ean kar \u00fb jiyan\u00ea p\u00ea\u015f xistine; bi kurt\u00ee ji bo p\u00ea\u015fketina \u015faristaniy\u00ea \u00e7i p\u00eaw\u00eest b\u00fbn ew afirandine. Gel\u00ea Kurd \u00fb xaka Kurdistan\u00ea ji bo \u015faristaniy\u00ea b\u00fbne bingeh, b\u00fbne derg\u00fb\u015f. Ji bo mezintir\u00een \u015fore\u015fa mirovahiy\u00ea, \u015eore\u015fa Neol\u00eet\u00eek\u00ea, r\u00eaya ni\u015ftecihb\u00fbn \u00fb civakb\u00fbn\u00ea vekiriye. Hin d\u00eeroknas hene, \u015eore\u015fa Neol\u00eet\u00eek\u00ea wek\u00ee bingeh\u00ea hem\u00fb p\u00ea\u015fketin\u00ean civak\u00ee \u00fb p\u00ee\u015fey\u00ee digirin dest \u00fb v\u00ea \u015fore\u015f\u00ea bi \u015eore\u015fa Sanayiy\u00ea ya di sedsala 16\u2019em\u00een de p\u00eak hat muqayese dikin. Xulase, gel\u00ea Kurd \u00fb xaka Kurdistan\u00ea di nava xwe de d\u00eerok hewandiye, ji mirovatiy\u00ea re b\u00fbye bingeh \u00fb b\u00fbye \u00e7avkaniya d\u00eeroka civak \u00fb \u015faristaniy\u00ea.<\/p>\n<p>Gel\u00ea Kurd wek\u00ee war di navbera \u00e7em\u00ean Ferat \u00fb D\u00eecley\u00ea de \u00fb li derdora wan dij\u00ee. Hema hema piraniya p\u00ea\u015fketin\u00ean d\u00eerok\u00ee li v\u00ea xak\u00ea hatine p\u00ea\u015fxistin. Guncavb\u00fbna xweza \u00fb avheway\u00ea, di salek\u00ea de \u00e7\u00eab\u00fbna \u00e7ar demsalan, hilber\u00eena berhem\u00ean z\u00eade \u00fb hwd. rengek\u00ee bihu\u015fta li ser r\u00fby\u00ea erd\u00ea dane Kurdistan\u00ea. Ji ber v\u00ea yek\u00ea ye ku xaka Kurdistan\u00ea di pirt\u00fbk\u00ean p\u00eeroz de wek\u00ee bihu\u015ft derbas dibe. Van bedewiyan wek\u00ee \u00e7awa jiyaneke ba\u015f daye ni\u015ftecih\u00ean xwe, her wiha b\u00fbye sedem ku \u00e7av\u00ea kes\u00ean ji derve, kes\u00ean ku dixwazin mezin bibin, kes\u00ean ku dixwazin bibin \u00eemparator\u00ean c\u00eehan\u00ea j\u00ee ber\u00ea xwe bidin vir, bixwazibin xaka Kurdistan\u00ea dagir bikin, li ser v\u00ea xak\u00ea qirkirin\u00ea k\u00eam nekin. Ji Akadiyan heta As\u00fbriyan, ji Romayiyan heta B\u00eezansiyan, ji Tirkan heta Moxolan, Sasaniyan, Safewiyan, Emew\u00ee \u00fb Ebbasiyan, \u00cengil\u00eezan \u00fb Fransiyan \u00fb y\u00ean m\u00eena van \u00fb berdewam\u00ean wan hem\u00fb h\u00eaz\u00ean hegemon\u00eek \u00ean dem\u00ea ber\u00ea xwe dane Kurdistan\u00ea, \u00ear\u00ee\u015f kirine, Kurd qetil kirine, welat\u00ea Kurdan Kurdistan dagir kirine, dewlemendiya v\u00ea xak\u00ea talan kirine. B\u00eaguman li dij\u00ee van \u00ear\u00ee\u015fan berxwedana gel\u00ea Kurd \u00e7\u00eab\u00fbye, li beramber\u00ee \u00ear\u00ee\u015fan ser\u00ea xwe bi h\u00easan\u00ee netewandiye \u00fb nehi\u015ftiye ku Kurdistan bi h\u00easan\u00ee b\u00ea dagirkirin. Gel\u00ea Kurd dema ku li dij\u00ee van \u00ear\u00ee\u015fan yek\u00eetiya xwe ava kiriye, h\u00eaza xwe kiriye yek \u00eemparator\u00ean dagirker t\u00eak birine, \u00eemparator\u00ee hilwe\u015fandine, her wiha dewlet j\u00ee ava kirine. Di d\u00eeroka Kurdan de gelek dewlet\u00ean ku gel\u00ea Kurd ava kirine hene. Ji Gotiyan heta Kas\u00eetan, ji Mitaniyan heta \u00dbrart\u00fbyan, \u00celaman, Medan, H\u00eet\u00eetiyan, L\u00fbwiyan, Komageneyan \u00fb hwd. gelek dewlet\u00ean ku koka xwe ji H\u00fbrriyan digirin \u00fb di dema xwe de pir xurt in ava kirine. Ji van dewletan hinek bi dehan sal, hinek j\u00ee bi sedan sal li ser piyan mane. Di d\u00eeroka nav\u00een de j\u00ee Merwan\u00ee \u00fb Eyy\u00fbb\u00ee \u00fb di dema n\u00eaz de j\u00ee Komara Demokrat\u00eek a Kurdistan\u00ea (Komara Mahabad) wek\u00ee m\u00eenak li p\u00ea\u015f me ne.<\/p>\n<p>Kurd bi gi\u015ft\u00ee dewletdar neb\u00fbne, dewlet\u00ean hatine avakirin j\u00ee neme\u015fandine, terikandine \u00fb ji hilwe\u015f\u00een\u00ea re hi\u015ftine. Sedem\u00ean v\u00ea y\u00ean cur bi cur hene. Sebeba sereke wer xuya dike ku di war\u00ea feraseta civaka Kurd de ye. Civaka Kurd di mil\u00ea zihn\u00ee de dewlet pir z\u00eade neecibandiye, danewerivandiye. Li \u015f\u00fbna v\u00ea ber\u00ea xwe daye peywendiy\u00ean navxwey\u00ee y\u00ean civak\u00ea \u00fb ev yek j\u00ee bi h\u00easan\u00ee neterikandiye. Ji ber v\u00ea yek\u00ea her tim xwe d\u00fbr\u00ee dewlet\u00ea d\u00eetiye, xwe wisa girtiye dest. Ji ber v\u00ea yek\u00ea l\u00eagereke civaka Kurd a ji bo avakirina dewlet\u00ea \u00e7\u00eaneb\u00fbye. Ji ber ku \u00e7av\u00ean xwe bernedaye destketiy\u00ean civak\u00ean din. Ti\u015ft\u00ean di dest xwe de t\u00eara xwe d\u00eetiye, p\u00ea q\u00eema xwe aniye. Dema ku dewlet bi dest xistiye j\u00ee pir rehet neb\u00fbye, pi\u015fta xwe z\u00fb day\u00ea \u00fb ew terikandiye. M\u00eenaka Gotiyan heye. Ruxm\u00ee ku \u00cemparatoriya navdar a Akadiyan hildiwe\u015f\u00eenin \u00fb li \u015f\u00fbna w\u00ea dewleteke Gotiyan a z\u00eadetir\u00ee 150 salan li ser piyan dim\u00eene ava dikin j\u00ee, d\u00eesa j\u00ee v\u00ea dewlet\u00ea diterik\u00eenin \u00fb ber\u00ea xwe didin wargeha p\u00ea\u015fiy\u00ean xwe, wargeha xwe ya esas \u00c7iyay\u00ean Zagros\u00ea. M\u00eenaka H\u00eet\u00eetiyan heye. Yek ji \u00eemparatoriy\u00ean her\u00ee mezin a dema xwe ye. Ruxm\u00ee v\u00ea d\u00eesa j\u00ee ev \u00eemparatoriya ewqas xurt terikandine \u00fb li wargeh\u00ean xwe y\u00ean kevn vegeriyane.<\/p>\n<p>Ji w\u00ea dem\u00ea \u00fb \u015f\u00fbn de li gel civaka Kurd feraseta avakirina dewlet\u00ea bi heman reng\u00ee encam daye. Desthilatdar\u00ean Kurd j\u00ee wek\u00ee desthilatdar\u00ean din neketine pey mezinkirina dewlet\u00ea \u00fb pir z\u00eade xwed\u00ee l\u00ea derneketine. N\u00eaz\u00eekatiya Selehedd\u00een Eyy\u00fbb\u00ee ya li beramber\u00ee dewlet\u00ea t\u00ea zan\u00een. Fikra w\u00ee ya esas\u00ee ummeta \u00ceslam\u00ea ye. Dewleta Eyy\u00fbbiyan li ser nav\u00ea \u00ceslam\u00ea bi r\u00ea dix\u00eene \u00fb dide me\u015fandin. Armanceke w\u00ee ya wisa xuya nake ku pi\u015ft\u00ee xwe dewleta Eyy\u00fbbiyan li pey xwe ji hinan re bih\u00eale \u00fb bi kes an j\u00ee xanedanan bide domandin.<\/p>\n<p>Yek ji sedem\u00ean balk\u00ea\u015f \u00ea dewletneb\u00fbna Kurdan j\u00ee, ya her\u00ee balk\u00ea\u015f e j\u00ee, hevkariya desthilatdar\u00ean Kurd a li cem dijmin\u00ean Kurdan e. Ji hilwe\u015f\u00eena dewleta Medan heta ya Merwaniyan sedem\u00ean bi v\u00ee reng\u00ee diyarker in. Desthilatdar\u00ean Kurd ji bo dagirkeran tim \u00fb tim wek\u00ee gopal li dij\u00ee civaka Kurd hatine bikaran\u00een. Dema ku gel ji bo azadiya xwe ser\u00ee rakiriye, \u015fer kiriye; van hevkaran li dij\u00ee gel\u00ea xwe li cem dijmin\u00ean dagirker cih girtine, li dij\u00ee gel\u00ea xwe \u015fer kirine. Li cem dagirkeran poz\u00eesyoneke wisa girtine ku \u015fer\u00ea biray\u00ean xwe, mam\u00ean xwe \u00fb pismam\u00ean xwe j\u00ee kirine. Li dij\u00ee xizm\u00ean xwe b\u00fbne \u015f\u00fbr\u00ea di dest\u00ea dijmin de \u00fb ew qetil kirine.<\/p>\n<p>Di \u015f\u00east sal\u00ean dawiy\u00ea de j\u00ee ev xeleka hevkariya Kurd bi dest\u00ea malbata Berzan\u00ee \u00fb PDK\u2019\u00ea t\u00ea me\u015fandin. Bi dehan caran derfet\u00ean bidestxistina azadiy\u00ea \u00fb avakirina welatek\u00ee azad bi dest\u00ea Kurdan ketiye. L\u00ea bel\u00ea, ev bi dest\u00ea v\u00ea malbat\u00ea ve hatine tinekirin. Her tim li cem dewlet\u00ean dagirker, li ba dijmin\u00ean gel\u00ea Kurd cih girtine. Bi v\u00ee reng\u00ee ji bo dijmin li dij\u00ee Tevger\u00ean Azadiy\u00ea y\u00ean Kurd\u00ee \u015fer kirine. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de li ser nav\u00ea dewleta dagirker a \u00ceran\u00ea partiy\u00ean Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea tine kirin, partiy\u00ean mane j\u00ee xistin bin kontrola xwe \u00fb bi xwe ve gir\u00ea dan, da ku nikaribin ti\u015ftek\u00ee bikin. Heman ti\u015ft li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea bi \u015fer\u00ean navxwey\u00ee me\u015fandin \u00fb b\u00fbn sebeb ku siyaseta dewlet\u00ean dagirker \u00fb qirker werin \u00fb xwe li v\u00ee par\u00e7ey\u00ea Kurdistan\u00ea j\u00ee bi cih bikin \u00fb bi bandor bibin. Bi \u00e7ek\u00ean dewleta \u00ceran \u00fb Iraq\u00ea \u015fer\u00ea hev kirin. Neketin ferq\u00ea ku w\u00ea ev yek t\u00eako\u015f\u00eena gel\u00ea Kurd lawaz bike, bawer\u00ee \u00fb h\u00eaviya gel\u00ea Kurd bi\u015fk\u00eene. Belk\u00ee j\u00ee di ferq\u00ea de b\u00fbn \u00fb ev yek bi zaneb\u00fbn kirin. Ji ber ku ew li gor siyaseta dijmin me\u015fiyan, siyaseta dijmin li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea prat\u00eeze kirin \u00fb li gor\u00ee daxwaz\u00ean dijmin tevgeriyan. Gotina \u015eah\u00ea \u00ceran\u00ea Riza Pehlew\u00ee heye, ku ji bo Serokkomar\u00ea Cezay\u00eer\u00ea B\u00fbtefl\u00eeka gotiye; \u201cHenefiya Kurdan di dest\u00ea min de ye, \u00e7i dem\u00ea bixwazim vedikim, \u00e7i dem\u00ea bixwazim j\u00ee digirim.\u201d V\u00ea yek\u00ea bi taybet ji bo PDK\u2019\u00ea dib\u00eaje \u00fb pir z\u00eade p\u00eaw\u00eestiy\u00ea bi \u015f\u00eerovekirin\u00ea j\u00ee nah\u00eale.<\/p>\n<p>30 salan z\u00eadetir PDK bi awayek\u00ee yekser li dij\u00ee T\u00eako\u015f\u00eena Azadiya Kurdistan\u00ea j\u00ee ketiye nav \u015ferek\u00ee. B\u00eaguman, beriya sala 1992\u2019yan j\u00ee PDK\u2019\u00ea \u00ear\u00ee\u015f\u00ee Tevgera Azadiy\u00ea dikir. L\u00ea, ji sala 92\u2019yan \u00fb \u015f\u00fbn de bi xwe yekser li dij\u00ee destketiy\u00ean Tevgera Azadiya Kurdistan\u00ea di nava \u00ear\u00ee\u015f\u00ea de ye. \u00cero bi heman reng\u00ee li dij\u00ee \u015eore\u015fa Rojava j\u00ee \u00ear\u00ee\u015f dike. Keng\u00ee dewleta Tirk a dagirker tengav bibe hema yekser PDK gihi\u015ftiye al\u00eekariya v\u00ee dagirker\u00ea qirker \u00fb hewl daye dagirker\u00ea Kurdistan\u00ea ji tengaviy\u00ea derx\u00eene. Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea bi her mil\u00ee ve p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f\u00ee dewleta Tirk a dagirker kiriye. Dewleta Tirk rojane \u00ear\u00ee\u015f\u00ee xaka Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea dike, bomberd\u00fbman dike, ni\u015ftecih\u00ean v\u00ea xak\u00ea \u00fb siv\u00eel\u00ean t\u00ean ser v\u00ea xak\u00ea t\u00ean qetilkirin, mal \u00fb milk\u00ean gel t\u00ean \u00eemhakirin, talankirin, daristan\u00ean Kurdistan\u00ea t\u00ean bir\u00een, \u015fewitandin, talankirin, feqet PDK b\u00eadeng e. Ne ten\u00ea b\u00eadeng e, di heman dem\u00ea de ji bo ku dewleta Tirk v\u00ea yek\u00ea bi w\u00earektir bike al\u00eekariy\u00ea j\u00ee didiy\u00ea. D\u00eeroka malbata Berzan\u00ee ya xiyanet\u00ea dir\u00eaj e. Eyub Berzan\u00ee j\u00ee ji v\u00ea heman malbat\u00ea derketiye, l\u00ea bi qas\u00ee xuya ye xwe j\u00ea \u015fu\u015ftiye. Eyup Berzan\u00ee heta dema \u201cA\u015f Betal\u201d\u00ea j\u00ee di nav \u015fer de maye, hem\u00fb kiryar\u00ean v\u00ea malbat\u00ea wek\u00ee endamek\u00ee ji nava malbat\u00ea \u015fopandiye \u00fb t\u00eakildar\u00ee v\u00ea pirt\u00fbkek niv\u00eesandiye. Di pirt\u00fbk\u00ea de agahiy\u00ean \u015f\u00eanber \u00fb berfireh hene, behsa \u015fahidiy\u00ean xwe dike. Di v\u00ea pirt\u00fbk\u00ea bi xwe de j\u00ee mirov rastiya \u00eexaneta Berzan\u00ee bi awayek\u00ee e\u015fkere dib\u00eene.<\/p>\n<p>D\u00eeroka Kurdistan\u00ea ji ber van sedeman bi \u00ea\u015f \u00fb azar dagirtiye. Ten\u00ea bi \u00ea\u015f \u00fb azar\u00ea re j\u00ee s\u00eenordar nemaye, Kurdistan j\u00ee hatiye par\u00e7ekirin. Bi par\u00e7eb\u00fbna welat j\u00ee heb\u00fbna gel\u00ea Kurd ketiye bin xeteriyeke mezin. Siyaseta \u00eemha \u00fb \u00eenkar\u00ea, siyaseta qirkirin\u00ea li ser t\u00ea me\u015fandin. Ev qirkirin ne ten\u00ea qirkirina f\u00eez\u00eek\u00ee ye, ji v\u00ea j\u00ee girantir e; qirkirina \u00e7and\u00ee ye. \u00c7and \u00fb ziman\u00ea Kurd\u00ee hatiye qedexekirin, bi plan \u00fb qan\u00fbn\u00ean taybet ve gel\u00ea Kurd ji xaka w\u00ea qut kirine, ko\u00e7ber kirine, li Kurdistan\u00ea biyan\u00ee hatine bicihkirin, bi kurt\u00ee hewldan\u00ean guhertina demografyay\u00ea hatine p\u00ea\u015fxistin. H\u00eana j\u00ee ev siyaset bi serk\u00ea\u015fiya dewleta Tirk a qirker di meriyet\u00ea de ye.<\/p>\n<p>B\u00eaguman, gel\u00ea Kurd li beramber\u00ee rew\u015fa dagirkeriy\u00ea \u00fb par\u00e7ekirina welat b\u00eadeng nemaye \u00fb ev yek bi h\u00easan\u00ee qeb\u00fbl nekiriye. Li dij\u00ee dagirker\u00ean Kurdistan\u00ea \u00e7i dem bangawaz\u00ee hatine kirin gel\u00ea Kurd b\u00eay\u00ee dudil\u00ee bersiv daye van bangawaziyan. L\u00ea bel\u00ea, y\u00ean ku ev bangawaz\u00ee dikirin j\u00ee bi piran\u00ee desthilatdar\u00ean Kurd b\u00fbn. Van kesan di heman dem\u00ea de di bin \u00eedareya dewlet\u00ean dagirker de j\u00ee cih digirtin. Bi piran\u00ee ji bo berjewendiy\u00ean xwe bang li gel dikirin \u00fb her tim amade b\u00fbn ku gel ji \u00eensafa dewlet\u00ean dagirker re bih\u00ealin. Keng\u00ee kar\u00eeb\u00fbna berjewendiy\u00ean xwe y\u00ean \u015fexs\u00ee biparastana, \u00ead\u00ee gel, welat, azad\u00ee, serxweb\u00fbn, ango \u00e7i nirx\u00ean bi r\u00fbmet hebin ne di xema wan de b\u00fb. Yek j\u00ee \u00fb ji v\u00ea j\u00ee gir\u00eengtir ew e ku n\u00ear\u00een \u00fb siyaseteke wan a netewey\u00ee tine b\u00fb. B\u00eay\u00ee r\u00ea \u00fb r\u00eabaz ser\u00ee hildidan, l\u00ea ji ber ku b\u00eay\u00ee stratej\u00ee, b\u00eay\u00ee r\u00eaber b\u00fbn \u00fb di r\u00eaxistinb\u00fbn\u00ea de ze\u00eef b\u00fbn di demeke kurt de di\u015fkestin \u00fb pi\u015ft\u00ee w\u00ea gel d\u00eesa bi \u00ea\u015f\u00ean giran re hevr\u00fb dihi\u015ftin. Pir\u00ee caran j\u00ee serhildan bi \u00eexanet\u00ea re hevr\u00fb dib\u00fb \u00fb wisa di\u015fkest. Dawiya daw\u00ee y\u00ean \u00eexanetkar j\u00ee nikar\u00eeb\u00fbn xwe ji aq\u00fbbeta hatiye ser\u00ea gel xelas bikirana.<\/p>\n<p>R\u00eaber Apo, ev kiras\u00ea mirin\u00ea y\u00ea ku li gel\u00ea Kurd hatib\u00fb kirin \u00e7irand. Rew\u015fa gel\u00ea Kurd \u00fb Kurdistan\u00ea wek\u00ee \u201cKurdistan M\u00eatingeh e\u201d p\u00eanase kir \u00fb gav\u00ean li gor\u00ee v\u00ea av\u00eatin. Ji bo me\u015fandina \u015eer\u00ea Rizgariya Netewey\u00ee partiya p\u00ea\u015feng PKK ava kir. T\u00eako\u015f\u00eena ku PKK bime\u015f\u00eene j\u00ee wek\u00ee \u015eer\u00ea Gel \u00ea \u015eore\u015fger\u00ee p\u00eanase kir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>P\u00eanaseya \u015eer\u00ea Gel \u00ca \u015eore\u015fger\u00ee \u00db Prens\u00eeb\u00ean W\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>\u015eer\u00ea Gel \u00ea \u015eore\u015fger\u00ee ew \u015fer e ku li dij\u00ee dagirker, m\u00eatinger \u00fb desthilatdaran t\u00ea me\u015fandin. Bi tevl\u00eeb\u00fbna gel p\u00eak t\u00ea \u00fb yekser ji aliy\u00ea gel ve t\u00ea me\u015fandin. Ev yek heb\u00fbna kadro, partiya p\u00ea\u015feng \u00fb saziy\u00ean gel b\u00eamane nake, v\u00ea yek\u00ea ji hol\u00ea ranake. Ji bo ku gel karibe b\u00ea r\u00eaxistinkirin, h\u00eaza gel karibe b\u00ea organ\u00eezekirin hewcey\u00ee bi saz\u00ee \u00fb dezgeh\u00ean gel heye, hewcey\u00ee bi kadroy\u00ean v\u00ea y\u00ean p\u00ea\u015feng heye. L\u00ea bel\u00ea, ev nay\u00ea maneyeke wisa ku \u015fore\u015f ten\u00ea w\u00ea bi kadroy\u00ean p\u00ea\u015feng, bi hejmareke k\u00eam a \u015fore\u015fger\u00ean profesyonel p\u00eak were. B\u00eay\u00ee tevl\u00eeb\u00fbna gel, b\u00eay\u00ee r\u00eaveberiya gel \u015fore\u015f bi ser nakeve. Gotina Len\u00een a ku dib\u00eaje, \u201c\u015eore\u015f, berhema gelan e\u201d heq\u00eeqeta v\u00ea rastiy\u00ea bi awayek\u00ee sade radixe ber \u00e7avan.<\/p>\n<p>B\u00eay\u00ee gel \u015fore\u015f p\u00eak nay\u00ea. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de heger em ji bo gelek\u00ee bib\u00eajin; welat\u00ea v\u00ee gel\u00ee hatibe dagirkirin, azadiya v\u00ee gel\u00ee ji dest hatibe girtin, destketiy\u00ean v\u00ee gel\u00ee hatibin desteserkirin \u00fb welat\u00ea v\u00ee gel\u00ee hatibe talankirin \u00fb w\u00ea ev gel li dij\u00ee v\u00ea yek\u00ea t\u00eako\u015f\u00eenek\u00ea bime\u015f\u00eene, ha ji v\u00ea t\u00eako\u015f\u00een\u00ea re \u015eer\u00ea Gel \u00ea \u015eore\u015fger\u00ee t\u00ea gotin. Yan\u00ee \u015eer\u00ea Gel \u00ea \u015eore\u015fger\u00ee ew \u015fer e ku gel ji bo ku welat\u00ea xwe ji bin dest\u00ea h\u00eaz\u00ean dagirker derx\u00eene, azadiya xwe bi dest bixe \u00fb destketiy\u00ean xwe ji talana h\u00eaz\u00ean dagirker xelas bike dime\u015f\u00eene.<\/p>\n<p>Nav\u00ea \u201c\u015eer\u00ea Gel\u201d dema ku gel\u00ean bindest li dij\u00ee h\u00eaz\u00ean dagirker \u015fer\u00ea azadiy\u00ea me\u015fandin hate naskirin. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de li seranser\u00ee c\u00eehan\u00ea pi\u015ft\u00ee \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem\u00een bi awayek\u00ee z\u00eade \u201c\u015eer\u00ea Rizgariya Netewey\u00ee\u201d hatin me\u015fandin \u00fb gihi\u015ftin encam\u00ea. Ji V\u00eeetnam\u00ea heta parzem\u00eena Efr\u00eekay\u00ea li ser v\u00ee h\u00eem\u00ee li dij\u00ee dagirkeran \u015fer hatin me\u015fandin. Gel\u00ean li van welatan bi rengek\u00ee girsey\u00ee tevl\u00ee \u015fer\u00ean xwe y\u00ean rizgariy\u00ea b\u00fbn \u00fb li ser esas\u00ea \u201cStratejiya \u015eer\u00ea Gel \u00ea Demdir\u00eaj\u201d \u015fer kirin. Her \u00e7iqas\u00ee li hin welatan \u015fer pir dijwar derbas bibe \u00fb di encam de xisar\u00ean mezin \u00e7\u00eabibin j\u00ee di taliy\u00ea de h\u00eaz\u00ean dagirker hatine t\u00eakbirin. Yek ji van m\u00eenakan j\u00ee V\u00eeetnam e \u00fb ji bo piraniya gel\u00ean bindest b\u00fb nim\u00fbneya \u015fer\u00ea rizgariy\u00ea.<\/p>\n<p>Van t\u00eako\u015f\u00eenan bandora xwe li ser Tevgera Azadiya Kurdistan\u00ea j\u00ee kir. Li ser v\u00ee bingeh\u00ee Serokatiya Tevgera Azadiya Kurdistan\u00ea li ser van tecr\u00fbbey\u00ean \u015eer\u00ean Rizgariya Netewey\u00ee l\u00eakol\u00een kir, ji wan s\u00fbd wergirt \u00fb li ser v\u00ee h\u00eem\u00ee T\u00eako\u015f\u00eena Rizgariya Kurdistan\u00ea j\u00ee bi r\u00eabaz\u00ean Stratejiya \u015eer\u00ea Gel \u00ea Demdir\u00eaj da destp\u00eakirin. R\u00eaber Apo v\u00ea rew\u015f\u00ea di Paraznameya Pirsgir\u00eaka Kurd \u00fb \u00c7areseriya Neteweya Demokrat\u00eek de bi v\u00ee reng\u00ee dinirx\u00eene: \u201cMe \u015fer\u00ean gel \u00ean \u015fore\u015fger\u00ee y\u00ean w\u00ea dem\u00ea l\u00eakolab\u00fbn. Nexasim ezm\u00fbn\u00ean V\u00eeetnam \u00fb Efr\u00eekay\u00ea ji wan mijaran b\u00fbn ku her\u00ee z\u00eade em li ser\u00ea h\u00fbr\u00fbk\u00fbr sekin\u00eeb\u00fbn. Di dema \u015fer\u00ea dijwar \u00ea di navbera h\u00eaz\u00ean hegemon\u00eek \u00fb sosyal\u00eezma p\u00eakhat\u00ee de tevger\u00ean rizgariya netewey\u00ee serketineke mezin bi dest xistib\u00fbn. Gelek m\u00eenakan teoriya rizgariya netewey\u00ee pi\u015ftrast dikirin. Lewma ji bo Kurdistana bi xwe m\u00eatingeh b\u00fb j\u00ee biv\u00eanev\u00ea modela \u015fer\u00ea rizgariya netewey\u00ee ferz b\u00fb. Ji qonaxa kom\u00ea heta bi amadekariy\u00ean li Rojhilata Nav\u00een modela mohra xwe li p\u00eavajoy\u00ea da, ev modela \u015fer\u00ea rizgariya netewey\u00ee b\u00fb. Di tevah\u00ee civ\u00een\u00ean perwerdey\u00ea, belgey\u00ean konferans \u00fb kongreyan de mijara sereke ya her\u00ee z\u00eade hatiye guft\u00fbgokirin, l\u00eakol\u00een \u00fb b\u00fbye biryar \u015fer\u00ea gel \u00ea \u015fore\u015fger\u00ee ye. Amadekariy\u00ean prat\u00eek j\u00ee di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de dihatin kirin.\u201d<\/p>\n<p>\u015eer heye, yek j\u00ee parastin heye. \u015eer\u00ea mafdar heye, yek j\u00ee \u015fer\u00ea nemafdar heye. \u015eer di esas\u00ea xwe de wek\u00ee nemafdar, ango ji bo \u00ear\u00ee\u015f\u00ean h\u00eaz\u00ean dagirker t\u00ea gotin. Li dij\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ean h\u00eaz\u00ean dagirker ya ku t\u00ea raberkirin wek\u00ee \u015fer nay\u00ea p\u00eanasekirin, z\u00eadetir wek\u00ee Parastina Rewa t\u00ea p\u00eanasekirin. Ferqa xwe wisa dat\u00eene hol\u00ea. Yan\u00ee dema ku Parastina Rewa t\u00ea gotin, t\u00ea v\u00ea maney\u00ea ku bi armanca \u00ear\u00ee\u015f\u00ea nehatiye p\u00ea\u015fxistin, armanceke w\u00ea ya wisa tine ye ku dest deyne ser keda civakek\u00ea, cihek\u00ee dagir bike yan j\u00ee cihek\u00ee talan bike. Armanceke w\u00ea ya wisa tine ye ku s\u00eenoran biguher\u00eene. Armanca Parastina Rewa, parastina jiyan \u00fb heb\u00fbn\u00ea ye. Di v\u00ee war\u00ee de di navbera herduyan de ferq heye. Ji bo ku cudab\u00fbna di navbera herduyan de b\u00ea zan\u00een ber\u00ea t\u00eag\u00een\u00ean wek\u00ee \u201c\u015eer\u00ea Mafdar\u201d \u00fb \u201c\u015eer\u00ea Nemafdar\u201d dihatin bikaran\u00een. R\u00eabert\u00ee, li \u015f\u00fbna \u201c\u015eer\u00ea Mafdar\u201d p\u00eanaseya \u201cParastina Rewa\u201d z\u00eadetir li cih d\u00eet.<\/p>\n<p>Heval\u00ea Abbas t\u00eakildar\u00ee \u201cParastina Rewa\u201d di pirt\u00fbka \u201cTaybetmendiy\u00ean B\u00eengeh\u00een \u00ean Part\u00eeb\u00fbna Apoy\u00ee\u201d de van nirxandinan dike: \u201cParastina rewa; parastin \u00fb \u00ear\u00ee\u015f b\u00fb. Ti eleqeya v\u00ea bi stratejiy\u00ea re tine ye. Wek\u00ee \u015feklek\u00ee heb\u00fbn\u00ea, \u015feklek\u00ee sekn\u00ea, esas z\u00eadetir wek\u00ee sekneke \u00eedeoloj\u00eek-siyas\u00ee, xeteke wisa \u00eensan dikare p\u00eanase bike. H\u00eaz\u00ean yekdestdar, desthilatdarpar\u00eaz, dewletdar n\u00eaz\u00eekatiy\u00ean talan\u00ea, \u00ee\u015fgal\u00ea, m\u00eatin\u00ea, desteserkirin\u00ea p\u00ea\u015f dix\u00eenin \u00fb li ser v\u00ee bingeh\u00ee \u015fer wek\u00ee \u00ear\u00ee\u015fek\u00ea p\u00ea\u015f dix\u00eenin. Esas parastina rewa wek\u00ee \u015feklek\u00ee berxwedan\u00ea lazim e m\u00eena helwesta parastina heb\u00fbn \u00fb azadiya xwe b\u00ea p\u00eanasekirin. L\u00ea dema ku aliy\u00ea din bi \u015fer \u00ear\u00ee\u015f dike, w\u00ea \u00e7ax\u00ea ji bo t\u00eakbirina v\u00ea yek\u00ea \u015fer p\u00eaw\u00eest dike. Rehend\u00ea esker\u00ee derdikeve p\u00ea\u015f. \u015e\u00eedeta \u00e7ekdar\u00ee p\u00eaw\u00eest dike. Heger ku em ji v\u00ea re b\u00eajin \u015fer, \u015ferek lazim e. L\u00ea ji bo ku ji ya din b\u00ea cudakirin j\u00ee \u015fer\u00ea parastina rewa hat gotin. \u015eer\u00ea me bi gi\u015ft\u00ee \u015fer\u00ea parastina rewa ye. T\u00eako\u015f\u00eena \u00e7\u00een\u00ee j\u00ee di \u00e7ar\u00e7oveya parastina rewa de hatiye bidestgirtin.\u201d<\/p>\n<p>Ango, Parastina Rewa xwed\u00ee \u00e7ar\u00e7oveyeke berfireh e, bi v\u00ee reng\u00ee b\u00ea bidestgirtin w\u00ea rasttir be. \u015eer\u00ea Gel \u00ea \u015eore\u015fger\u00ee j\u00ee, Tevger\u00ean Rizgariya Netewey\u00ee j\u00ee di \u00e7ar\u00e7oveya Parastina Rewa de nirxandin w\u00ea rasttir be.<\/p>\n<p>Dema ku Tevgera Azadiya Kurdistan\u00ea dest bi t\u00eako\u015f\u00een\u00ea kir wek\u00ee stratejiya bingeh\u00een \u201cStratejiya \u015eer\u00ea Gel \u00ea Demdir\u00eaj\u201d ji xwe re esas girt \u00fb qeb\u00fbl kir. \u00c7ima wek\u00ee stratej\u00ee \u201cStratejiya \u015eer\u00ea Gel \u00ea Demdir\u00eaj\u201d pejirand? Sedema v\u00ea ya sereke dewleta Tirk a dagirker-qirker bi xwe b\u00fb. Dewleta Tirk ji bo \u00e7areserkirina pirsgir\u00eaka Kurd bi ti away\u00ee ne vekir\u00eeb\u00fb. Heb\u00fbna gel\u00ea Kurd qeb\u00fbl nedikir, li dij\u00ee gel\u00ea Kurd siyaseta \u00eenkar \u00fb \u00eemhay\u00ea, yan\u00ee siyaseta qirkirin\u00ea dime\u015fand. Dixwest gel\u00ea Kurd di war\u00ea \u00e7and\u00ee \u00fb civak\u00ee de bi temam\u00ee ji hol\u00ea rake. Dema ku R\u00eaber Apo dest bi t\u00eako\u015f\u00een\u00ea kir v\u00ea siyaseta qirkirin\u00ea ya li ser gel\u00ea Kurd 70 sal li pey xwe hi\u015ftib\u00fbn. Bi ti away\u00ee xwe n\u00eaz\u00ee \u00e7areserkirina pirsgir\u00eak\u00ea nedikir, ji diyalog \u00fb hevd\u00eetinan re girt\u00ee b\u00fb \u00fb di siyaseta qirkirin\u00ea de israr dikir. Xulase, ji dervey\u00ee \u015fer\u00ea \u00e7ekdar\u00ee ti r\u00ea \u00fb r\u00eabazeke din nemab\u00fb. Hilbijartina \u201cStratejiya \u015eer\u00ea Gel \u00ea Demdir\u00eaj\u201d ji terc\u00eehek\u00ea z\u00eadetir mecb\u00fbriyetek b\u00fb.<\/p>\n<p>Ev yek ji bo parastina gel\u00ea Kurd hat p\u00ea\u015fxistin. Parastin, \u00eensan \u00fb civak j\u00ee t\u00ea de, maf\u00ea her zindiy\u00ee ye. V\u00ee maf\u00ea xwe ji bo ku karibe bij\u00ee \u00fb xwe bide domandin bi kar t\u00eene. Maf\u00ea parastin\u00ea, mafek\u00ee xwezay\u00ee ye. Ev maf nay\u00ea taloqkirin, nikare were dewrkirin, nikare b\u00ea astengkirin, nikare tine b\u00ea hesibandin. Mafek\u00ee rewa ye. Dema ku li ser kesek\u00ee yan j\u00ee civakek\u00ea \u00ear\u00ee\u015f p\u00eak hat, bi her r\u00ea \u00fb r\u00eabaz\u00ee xweparastin maf\u00ea w\u00ee\/\u00ea kes\u00ee\/\u00ea \u00fb w\u00ea civak\u00ea ye. V\u00ea yek\u00ea di nava hiq\u00fbqa navnetewey\u00ee de j\u00ee cih\u00ea xwe bi v\u00ee reng\u00ee girtiye. Ango, her \u00e7iqas\u00ee ev p\u00eanase di dema Parad\u00eegmaya Neteweya Demokrat\u00eek de z\u00eadetir ketibe l\u00eeteratura me j\u00ee t\u00eako\u015f\u00eena me ji roja destp\u00eak\u00ea heta \u00eero xwediy\u00ea heman n\u00eaz\u00eekatiy\u00ea ye. Yan\u00ee, ev 50 sal in em li ser heman feraset\u00ea t\u00eako\u015f\u00een\u00ea dime\u015f\u00eenin. \u00db eger 50 sal\u00ean din j\u00ee bidome em \u00ea d\u00eesa j\u00ee bi heman feraset\u00ea t\u00eako\u015f\u00een\u00ea bime\u015f\u00eenin. Ev, teqez bi v\u00ee reng\u00ee ye. R\u00eaber Apo di paraznameya 5\u2019em\u00een de t\u00eakildar\u00ee v\u00ea rew\u015f\u00ea wisa dib\u00eaje; \u201cMe ji p\u00eadiviya bi \u015fer\u00ea gel \u00ea \u015fore\u015fger\u00ee guman nedikir. P\u00eavajoyeke bi v\u00ee reng\u00ee p\u00eak nehata, mirov ne kar\u00eeb\u00fb behsa nasnamey\u00ea bike, ne j\u00ee kar\u00eeb\u00fb behsa azadiy\u00ea bike. Bi v\u00ea armanc\u00ea, em h\u00ea ji destp\u00eak\u00ea ve di civaka d\u00eerok\u00ee de li ser rola zor\u00ea fikir\u00een. Jixwe her roj \u00fb her saet h\u00eaz\u00ean zor\u00ea y\u00ean li ber \u00e7avan heta bi nava dil\u00ea me xwe n\u00ee\u015fan didan.\u201d<\/p>\n<p>\u00cero j\u00ee rew\u015fa \u201c\u015eer\u00ea Gel \u00ea \u015eore\u015fger\u00ee\u201d derbasdar e. P\u00ea\u015fxistina Parad\u00eegmaya Neteweya Demokrat\u00eek me\u015fandina \u015eer\u00ea Gel \u00ea \u015eore\u015fger\u00ee red nake, berevaj\u00ee v\u00ee \u015fer\u00ee xurttir dike. Di v\u00ea mijar\u00ea de j\u00ee R\u00eaber Apo di heman paraznamey\u00ea de van \u00eefadeyan bi kar t\u00eene:<\/p>\n<p>\u201c\u015eer\u00ea taybet \u00ea tesfiyekar \u00ea h\u00eaz\u00ean hegemon\u00eek \u00ean Tirk li dij\u00ee KCK\u2019\u00ea di dema li p\u00ea\u015f me de w\u00ea ji aliy\u00ea stratej\u00eek, pol\u00eet\u00eek \u00fb civak\u00ee ve, ji sed\u00ee sed r\u00ea li ber b\u00fbyer\u00ean mezin \u00ean gelek\u00ee gir\u00eeng veke. Eger biryara a\u015ftiya stratej\u00eek ney\u00ea day\u00een, di rew\u015fa berbi\u00e7av a Kurdistan\u00ea de bi \u00eeht\u00eemaleke mezin \u015fer\u00ea gel \u00ea \u015fore\u015fger\u00ee w\u00ea bi perspekt\u00eefa modern\u00eeteya demokrat\u00eek p\u00eak b\u00ea \u00fb her bi\u00e7e w\u00ea li cografya c\u00eeran belav bibe, bi \u015fer\u00ea xweparastin\u00ea di zikhev de w\u00ea \u015fax\u00ean r\u00eaveberiy\u00ean xweseriya demokrat\u00eek ekonom\u00ee, civak\u00ee, \u00e7and\u00ee, huq\u00fbq\u00ee \u00fb d\u00eeplomat\u00eek b\u00eane bip\u00ea\u015fxistin.\u201d<\/p>\n<p>Dagirkeriya dewleta Tirk na\u015fibe ti dagirkeriy\u00ean din. Helbet mil\u00ean hevpar \u00ean dagirkeriyan hene. L\u00ea bel\u00ea, dagirkeriya dewleta Tirk bi gelek xislet\u00ean xwe ve ji dagirkeriy\u00ean din \u00ean c\u00eehan\u00ea cudatir e. Ev dagirker\u00ee di w\u00ea ast\u00ea de ye ku zehmet e bi dagirkeriy\u00ean din \u00ean c\u00eehan\u00ea re karibe b\u00ea qiyaskirin. Di d\u00eerok\u00ea de dagirkeriy\u00ean \u00cengil\u00eez, Fransiz, Emer\u00eek\u00ee, beriya w\u00ea dagirkeriy\u00ean Spanya, Portek\u00eez dagirkeriy\u00ean navdar in. Yek ji van dagirkeran j\u00ee nikare av\u00ea li dest\u00ea dewleta Tirk bike. Van welatan dema ku welatek dagir kirin ziman \u00fb \u00e7anda w\u00ea civak\u00ea qedexe nekirine, ji bo tinekirina civak\u00ea neketine nav guhertina demografyay\u00ea, civaka li ser w\u00ea xak\u00ea tine nehesibandine, ji w\u00ee gel\u00ea bindest re negotine, \u2018h\u00fbn \u00ceng\u00eeliz, Fransiz, Portekiz\u00ee ne\u2019. Heta berevaj\u00ee v\u00ea, dema ku ji gel\u00ea bindest \u00eensanan xwestine xwed\u00ee li nasnameya dagirkeran derkevin, xwe bi w\u00ea \u00eefade bikin, y\u00ean dagirker ev yek qeb\u00fbl nekirine. Heger nasnameya xwe dabin\u00ea j\u00ee ew li ser xwe nehesibandine \u00fb ev yek j\u00ee vekir\u00ee gotine. L\u00ea dewleta Tirk a qirker gotiye Kurd tine ye, \u00e7and \u00fb ziman\u00ea Kurd\u00ee qedexe kiriye, ji bo tinekirina Kurdan bi demografyay\u00ea l\u00eestiye. Ji Kurdan re gotiye h\u00fbn Tirk in, ruxm\u00ee ku Kurdan ev qeb\u00fbl nekiriye j\u00ee Kurd wek\u00ee Tirk hesibandine. Dewleta Tirk a qirker h\u00eana j\u00ee bi nav\u00ean cur bi cur di v\u00ea siyaseta qirker de israr dike. Ji ber v\u00ea yek\u00ea statuya Kurdistan\u00ea j\u00ee ji aliy\u00ea Tevgera Azadiy\u00ea ve wek\u00ee m\u00eatingeheke jir\u00eaz\u00ea nehatiye nirxandin \u00fb Kurdistan wek\u00ee m\u00eatingeheke navdewlet\u00ee nirxandiye. Ji ber v\u00ea yek\u00ea diviyab\u00fb ku \u015eer\u00ea Gel \u00ea \u015eore\u015fger\u00ee bi rengek\u00ee her\u00ee xurt biketa meriyet\u00ea. Bi r\u00eaka v\u00ea j\u00ee heb\u00fbn \u00fb azadiya gel\u00ea Kurd bihata m\u00eesogerkirin.<\/p>\n<p><strong>Di \u015eore\u015f\u00ea De H\u00eaza Gel A R\u00eaxistin\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Beriya parad\u00eegmaya n\u00fb, \u015fore\u015f wek\u00ee ser\u00fbbinb\u00fby\u00eena desthilatdariy\u00ea dihat p\u00eanasekirin. Lewma dihat nirxandin ku ji bo ku \u015fore\u015f p\u00eak were div\u00ea bi dar\u00ea zor\u00ea guhertin \u00e7\u00eabibe. Guhertin\u00ean ku bi dem\u00ea re h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee p\u00eak t\u00ean wek\u00ee tekamul (ewr\u00eem), guhertin\u00ean bi lez y\u00ean ku bi destwerdan\u00ea p\u00eak t\u00ean j\u00ee wek\u00ee \u015fore\u015f dihatin nirxandin. Ji bo guhertina di nava civak\u00ea de gotina \u015fore\u015f\u00ea dihat bikaran\u00een. Yan\u00ee, \u015fore\u015f ji bo \u00eefadekirina guhertina di nava xwezay\u00ea de zehf nay\u00ea bikaran\u00een, ji v\u00ea z\u00eadetir ji bo p\u00eanaseya guhertin\u00ean di nava civak\u00ea de t\u00ea bikaran\u00een. Dema ku pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ea z\u00eade dibin, \u00ead\u00ee desthilatdariya hey\u00ee nikare pirsgir\u00eakan \u00e7areser bike, li beramber\u00ee v\u00ea yek\u00ea neraz\u00eeb\u00fbna civak\u00ea z\u00eade dibe, li dij\u00ee desthilatdar\u00ee yan j\u00ee dagirkeriy\u00ea helwest\u00ea n\u00ee\u015fan dide, t\u00eako\u015f\u00een\u00ea dime\u015f\u00eene, gir\u00eaday\u00ee v\u00ea raper\u00een\u00ea p\u00ea\u015f dixe \u00fb desthilatdariya hey\u00ee dir\u00fbx\u00eene \u00fb r\u00eaveberiyek an j\u00ee desthilatdariyeke n\u00fb t\u00eene ser erk\u00ea. Ji v\u00ea guhertin\u00ea re \u015fore\u015f dihat gotin. Ev p\u00eanaseya \u015fore\u015f\u00ea h\u00eana j\u00ee wek\u00ee feraset \u00fb n\u00ear\u00eeneke esas\u00ee cih\u00ea xwe dipar\u00eaze.<\/p>\n<p>T\u00ea pirs\u00een keng\u00ee dema \u015fore\u015f\u00ea ye? Dema \u015fore\u015f\u00ea wek\u00ee dema kaot\u00eek t\u00ea p\u00eanasekirin. T\u00ea gotin; \u015fert\u00ean \u015f\u00eanber \u00fb anal\u00eez\u00ean \u015f\u00eanber rew\u015fa \u015fore\u015f\u00ea didin diyarkirin, ango \u015fore\u015f di van \u015fertan de p\u00eak t\u00ea. \u015eert\u00ean \u015f\u00eanber \u00fb anal\u00eez\u00ean \u015f\u00eanber \u00e7i ne? \u015eert\u00ean \u015f\u00eanber ew in ku desthilatdar \u00ead\u00ee nema dikarin desthilatdariya xwe bime\u015f\u00eenin, nikarin civak\u00ea \u00eedare bikin, nikarin civak\u00ea bi r\u00ea ve bibin; kes\u00ean ku di bin v\u00ea desthilatdariy\u00ea de dij\u00een \u00ead\u00ee nema dikarin wek\u00ee ber\u00ea xwe li desthilatdariy\u00ea ragirin, wek\u00ee ber\u00ea nema li ser wan desthilatdar\u00ee dikare b\u00ea me\u015fandin, nikarin b\u00ean r\u00eavebirin \u00fb \u00eedarekirin. Dema rew\u015f wisa b\u00fb \u00fb anal\u00eeza w\u00ea j\u00ee bi v\u00ee reng\u00ee hat kirin, ha w\u00ea dem\u00ea ji bo p\u00eakan\u00eena \u015fore\u015f\u00ea \u015fert\u00ean \u015f\u00eanber ava b\u00fbne. Di v\u00ea dem\u00ea de j\u00ee y\u00ean neraz\u00ee tev\u00ee p\u00ea\u015feng\u00ean xwe dikevin nava liv \u00fb tevger\u00ea, desthilatdariy\u00ea diguherin \u00fb wisa \u015fore\u015f\u00ea p\u00eak t\u00eenin.<\/p>\n<p>Ev tesp\u00eet\u00ean \u00eezaf\u00ee di dema \u015eore\u015fa Sovyetan de hatib\u00fbn kirin. Karker \u00fb gel daketib\u00fbn qadan, raper\u00een \u00e7\u00eabib\u00fb, desthilatdariya hey\u00ee hatib\u00fb hilwe\u015fandin \u00fb \u015eore\u015fa Sovyetan hatib\u00fb biserxistin. \u015eore\u015fa Sovyetan desthilatdariya hey\u00ee ji desthilatdariy\u00ea d\u00fbr xistib\u00fb, \u00eedareyeke n\u00fb ava kirib\u00fb \u00fb ev yek j\u00ee bi tevl\u00eeb\u00fbna gel \u00fb bi r\u00eabaza raper\u00een\u00ea p\u00eak an\u00eeb\u00fb. Di esas de ev yek destdan\u00eena ser desthilatdariy\u00ea b\u00fb. Dema ku mirov li rastiya \u015eore\u015fa Sovyet\u00ea din\u00eare t\u00ea d\u00eetin ku desthilatdar\u00ee hatiye r\u00fbxandin, desthilatdariyeke din hatiye avakirin, l\u00ea bel\u00ea civak li gor\u00ee parad\u00eegmaya \u015fore\u015f\u00ea nehatiye guhertin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea s\u00eestema Sovyet\u00ea pi\u015ft\u00ee 70 salan hilwe\u015fiya \u00fb civaka w\u00ea j\u00ee ber\u00ea xwe da modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest. Wisa diyar b\u00fb ku nirx\u00ean \u015eore\u015fa Sovyet\u00ea di nava civak\u00ea de kok bernedane, ji aliy\u00ea civak\u00ea ve nehatine dawerivandin \u00fb ji ber v\u00ea yek\u00ea j\u00ee civak nehatiye guhertin. Bi kurt\u00ee, s\u00eestema Sovyet\u00ea her \u00e7iqas\u00ee bi tevl\u00eeb\u00fbn \u00fb raper\u00eena gel hatibe avakirin j\u00ee, di encam de bi dest\u00ea dewleta Sovyetan pergala kap\u00eetal\u00eezm\u00ea \u00fb \u00e7\u00eeneke burokrat\u00eek hat p\u00ea\u015fxistin. Di domahiya d\u00eerok\u00ea de j\u00ee ev \u015fore\u015f ji rastiya xwe ya destp\u00eak\u00ea ya \u00eedeoloj\u00eek d\u00fbr ket. Li ser nav\u00ea karkeran derket, bi dest\u00ea dewlet\u00ea veguher\u00ee netew-dewletek\u00ea \u00fb kap\u00eetal\u00eezma dewlet\u00ea p\u00ea\u015f xist. Her \u00e7iqas\u00ee ev yek wisa j\u00ee be cara yek\u00ea b\u00fb ku civaka kedkar \u00fb bindest dib\u00fb xwed\u00ee \u00eerade, \u015fore\u015f p\u00eak dian\u00ee, dewlet bi dest xistib\u00fb \u00fb dewlet dida me\u015fandin. Ev yek gelek\u00ee gir\u00eeng b\u00fb. V\u00ea, h\u00eaz dida kedkaran, gel\u00ean bindest, gel\u00ean m\u00eatingeh ku karibin ser\u00ea xwe hildin \u00fb civak \u00fb welat\u00ea xwe rizgar bikin. H\u00eaz\u00ean rizgariya netewey\u00ee \u00fb azad\u00eexwaz h\u00eaz \u00fb v\u00eena xwe ya ji bo ku welat\u00ea xwe ji bin dest\u00ea dagirkeran derx\u00eenin ji vir digirtin. Li ser v\u00ee bingeh\u00ee li zehf welatan gelan li dij\u00ee h\u00eaz\u00ean dagirker t\u00eako\u015f\u00een me\u015fandin, \u015fer kirin, welat\u00ea xwe rizgar kirin \u00fb dagirker ji xaka xwe qewitandin.<\/p>\n<p>Wek\u00ee me li jor\u00ea j\u00ee diyar kir; \u015fore\u015f ten\u00ea bi saziy\u00ean profesyonel, bi hin kes\u00ean bijarte re p\u00eak nay\u00ean. \u015eore\u015f, bi tevl\u00eeb\u00fbn \u00fb xwed\u00eederketina gel bi ser dikevin. Ger ku gel tevl\u00ee nebe ew \u015fore\u015f bi ser nakeve. Di \u015fore\u015f\u00ea de h\u00eaza her\u00ee esas\u00ee r\u00eaxistinb\u00fbna gel e. Dema ku gel li ser \u00eedeolojiyeke rast \u00fb li gor\u00ee p\u00ea\u015fengiyeke dem\u00ea t\u00eako\u015f\u00een\u00ea bime\u015f\u00eene ti h\u00eaz nikare li beramber\u00ee v\u00ee gel\u00ee bisekine. Ev yek di d\u00eeroka t\u00eako\u015f\u00eena azadiya gelan de bi dehan caran hatiye \u00eespatkirin. \u015eore\u015f\u00ean ku p\u00eak hatine, \u015eer\u00ean Rizgariya Netewey\u00ee bi gi\u015ft\u00ee bi v\u00ee reng\u00ee bi ser ketine. Xwe bi r\u00ea xistin, saziy\u00ean xwe y\u00ean t\u00eako\u015f\u00een\u00ea ava kirin, tevl\u00ee \u015fer\u00ea azadiy\u00ea b\u00fbn, ji fedakariy\u00ea nereviyan, her cure \u00e7alak\u00ee li dar xistin, her\u00ee daw\u00ee bi hem\u00fb h\u00eaza xwe ve raper\u00een r\u00eaxistin kirin \u00fb \u015fore\u015f kirin. Ti\u015fta ku h\u00eaza gel derdixe hol\u00ea \u00fb \u015fore\u015f\u00ea p\u00eak t\u00eene ev in. Wek\u00ee Len\u00een dib\u00eaje, \u201c\u015eore\u015f, berhem\u00ea gelan e.\u201d Ji bo ku \u015fore\u015f p\u00eak were j\u00ee div\u00ea gel ji desthilatdariya hey\u00ee neraz\u00ee be, \u00ead\u00ee heb\u00fbn \u00fb desthilatdariya w\u00ea qeb\u00fbl neke, ji bo hilwe\u015fandina desthilatdariy\u00ea tevl\u00ee raper\u00een\u00ea bibe \u00fb bar\u00ea \u015fore\u015f\u00ea hilgire ser mil\u00ean xwe.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Di C\u00eehan\u00ea De M\u00eenak\u00ean \u015eer\u00ea Gel<\/strong><\/p>\n<p>Di dema \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem\u00een de bi p\u00ea\u015fengiya Partiya Komun\u00eest li R\u00fbsyay\u00ea \u015fore\u015feke d\u00eerok\u00ee p\u00ea\u015f ket. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea, \u015eore\u015fa Sovyet\u00ea peyman \u00fb plan\u00ean h\u00eaz\u00ean navnetewey\u00ee ya li ser esas\u00ea par\u00e7ekirina c\u00eehan\u00ea ji bo hem\u00fb dinyay\u00ea e\u015fkere kir. V\u00ea \u015fore\u015f\u00ea biryardariyeke mezin da gel\u00ean bindest da ku karibin \u015fer\u00ea xwe y\u00ea azadiy\u00ea bime\u015f\u00eenin. \u015eore\u015fa Sovyet\u00ea bi raper\u00eena karkeran p\u00eak hat \u00fb desthilatdar\u00ee guhert. N\u00eeqa\u015f\u00ean di w\u00ea dem\u00ea de wisa b\u00fbn ku \u015fore\u015f w\u00ea bi p\u00ea\u015fengiya karkeran \u00fb bi r\u00eabaza raper\u00een\u00ea p\u00eak bihata. Cih\u00ea ku \u015fore\u015f l\u00ea p\u00eak were j\u00ee ew welat e ku t\u00ea de kap\u00eetal\u00eezm p\u00ea\u015f ketiye. H\u00eaza \u015fore\u015f\u00ea r\u00eaxistinb\u00fbna karkeran b\u00fb. Parad\u00eegmaya dem\u00ea li ser h\u00eaz, r\u00eaxistinb\u00fbn \u00fb p\u00ea\u015fengiya karkeran hatib\u00fb avakirin. L\u00ea, ev \u015fert \u00fb merc ji bo hem\u00fb dever\u00ean c\u00eehan\u00ea ne wisa b\u00fbn. Ji v\u00ea j\u00ee w\u00eadetir, pirsgir\u00eaka esas\u00ee ya gelan ew b\u00fb ku welat\u00ean wan hatine dagirkirin \u00fb bi \u015fekl\u00ea m\u00eatingeh\u00ea dij\u00een. Li welat\u00ean wisa heb\u00fbn \u00fb r\u00eaxistinb\u00fbna karkeran li milek\u00ee, civak di bin lep\u00ea qirkirin\u00ea de b\u00fbn \u00fb v\u00ea yek\u00ea j\u00ee ji bo t\u00eako\u015f\u00een\u00ea r\u00eayeke cuda derdixist p\u00ea\u015f: \u015eer\u00ea Gel \u00ea Demdir\u00eaj.<\/p>\n<p>Feraseta \u015eer\u00ea Gel \u00ea Demdir\u00eaj wisa b\u00fb: H\u00eaz\u00ean dagirker xwed\u00ee d\u00eerokeke desthilatdariy\u00ea ne. Tecr\u00fbbeya wan a bi hezaran salan a r\u00eaxistinb\u00fbn\u00ea heye. Bi r\u00eaxistinkirin\u00ea, \u00eedarekirin\u00ea, r\u00eavebirin\u00ea ba\u015f dizanin. Ji bo \u015ferkirin\u00ea derfet\u00ean wan z\u00eade ne. Art\u00ea\u015f\u00ean wan hene \u00fb amade ne. L\u00ea bel\u00ea, gel\u00ean bindest ne r\u00eaxistinkir\u00ee ne, di war\u00ea r\u00eavebirin, \u00eedarekirin\u00ea de tecr\u00fbbeya wan tine ye. Art\u00ea\u015feke wan a amade tine ye. Ji bo \u015ferek\u00ee r\u00eaxistinkir\u00ee ne amade ne. Ji ber v\u00ea b\u00eatewaz\u00fbniy\u00ea di navbera herdu h\u00eazan de mirov nikare muqayese j\u00ee bike. Lewma j\u00ee ew ferq \u00fb cudab\u00fbna ku nikare b\u00ea muqayesekirin encax bi \u015eerek\u00ee Gel \u00ea Demdir\u00eaj dikare ji hol\u00ea b\u00ea rakirin. Bi t\u00eako\u015f\u00eeneke demdir\u00eaj w\u00ea gel b\u00ea hi\u015fyarkirin, bibe xwed\u00ee zaneb\u00fbna r\u00eaxistinkirin\u00ea \u00fb \u015ferkirin\u00ea, w\u00ea yek\u00eetiya xwe ava bike, derfet\u00ean xwe y\u00ean t\u00eako\u015f\u00een\u00ea z\u00eade bike \u00fb di v\u00ea dema dir\u00eaj de w\u00ea dewleta dagirker j\u00ee her bi\u00e7e lawaz bibe, wek\u00ee ber\u00ea w\u00ea nikaribe gel bi r\u00ea ve bibe \u00fb gel j\u00ee w\u00ea wek\u00ee ber\u00ea j\u00ea re ser\u00ee netew\u00eene, bi r\u00eaka raper\u00een\u00ea dagirkeriy\u00ea t\u00eak bibe \u00fb \u015fore\u015f\u00ea bi ser bixe. Bi v\u00ee reng\u00ee w\u00ea dagirker\u00ee ji welat b\u00ea qewitandin, desthilatdar\u00ee b\u00ea hilwe\u015fandin. Li gel v\u00ea, \u015eer\u00ea Gel \u00ea Demdir\u00eaj xwed\u00ee s\u00ea merheley\u00ean stratej\u00eek e. Merheley\u00ean w\u00ea j\u00ee wisa ne; Parastina Stratej\u00eek, Hevsengiya Stratej\u00eek, \u00car\u00ee\u015fa Stratej\u00eek ango Raper\u00een.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>-T\u00eako\u015f\u00eena Rizgariy\u00ea Ya \u00c7\u00een\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Nim\u00fbneya v\u00ea ya destp\u00eak\u00ea li \u00c7\u00een\u00ea \u00e7\u00eab\u00fb. \u00c7\u00een di war\u00ea erdn\u00eegariy\u00ea de welatek\u00ee mezin e \u00fb di war\u00ea serjim\u00eariy\u00ea de j\u00ee xwed\u00ee hejmareke z\u00eade ye. Xwed\u00ee d\u00eerokeke kevnar e. Di nava v\u00ea d\u00eeroka w\u00ea de \u00eemparatoriy\u00ean gelek\u00ee mezin hatib\u00fbn avakirin. Di p\u00ea\u015fxistina \u015faristaniy\u00ea de j\u00ee xwed\u00ee roleke gir\u00eeng \u00fb sereke b\u00fb. Bi felsefeya Konfu\u00e7yus \u00fb B\u00fbda li ser Rojhilat\u00ea Asyay\u00ea xwed\u00ee bandoreke mezin b\u00fb. Xwed\u00ee felsefe \u00fb teoriya \u015fer b\u00fb. Di mil\u00ea teor\u00ee \u00fb felsefeya \u015fer de, di mil\u00ea zanist \u00fb civaknasiy\u00ea de, di mil\u00ea ol \u00fb baweriy\u00ea de, di mil\u00ea r\u00eaxistinkirin \u00fb r\u00eavebirin\u00ea de xwed\u00ee ajandayeke st\u00fbr b\u00fb. Feqet pi\u015ft\u00ee ku li Ewropay\u00ea kap\u00eetal\u00eezm p\u00ea\u015f ket \u00fb di nava \u00c7\u00een\u00ea de j\u00ee \u015fer\u00ea navxwey\u00ee y\u00ea desthilatdariy\u00ea z\u00eade b\u00fb, \u00ead\u00ee civak, r\u00eaveber\u00ee \u00fb dewleta w\u00ea nema dikar\u00eeb\u00fb heb\u00fbna xwe bipar\u00eaze. J\u00ea \u00fb \u015f\u00fbn de ket bin dest\u00ea h\u00eaz\u00ean hegemon\u00eek \u00ean wek\u00ee \u00cengil\u00eestan\u00ea. Di sedsala 19\u2019em\u00een de, bi taybet j\u00ee pi\u015ft\u00ee \u015eer\u00ea Afyon\u00ea bi temam\u00ee ket bin desthilatdariya \u00cengil\u00eezan.<\/p>\n<p>Di sedsala 20\u2019em\u00een de j\u00ee ew desthilatdariya li ser \u00c7\u00een\u00ea dewam kir. W\u00ea \u00e7ax\u00ea bi p\u00ea\u015fengiya Sun Yat Sen t\u00eako\u015f\u00eeneke netewey\u00ee hat me\u015fandin, hin encam j\u00ee hatin girtin, desthilatdariya \u00ceng\u00eel\u00eez k\u00eamek\u00ee j\u00ee be hat lawazkirin. L\u00ea bel\u00ea desthilatdariya \u00c7an Kay \u015eek, ku \u00ceng\u00eel\u00eezan al\u00eekar\u00ee didan\u00ea, yan\u00ee mangaya \u00ceng\u00eel\u00eezan b\u00fb, heb\u00fbna xwe domand. Di \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem\u00een de be\u015fek ji xaka \u00c7\u00een\u00ea ji aliy\u00ea Japonyay\u00ea j\u00ee hat dagirkirin \u00fb bi nav\u00ea Man\u00e7\u00fbrya dewletek j\u00ee hat avakirin. Li dij\u00ee dagirkeriya Japonyay\u00ea \u00fb li dij\u00ee desthilatdariya \u00c7an Kay \u015eek, ku bi al\u00eekariya h\u00eaz\u00ean derve li ser lingan b\u00fb, gel\u00ea \u00c7\u00een\u00ea t\u00eako\u015f\u00eeneke \u00e7ekdar\u00ee da destp\u00eakirin. P\u00ea\u015feng\u00ea v\u00ea t\u00eako\u015f\u00eena \u00e7ekdar\u00ee j\u00ee Partiya Komun\u00eest a \u00c7\u00een\u00ea b\u00fb. Mao Zed\u00fbng j\u00ee endamek\u00ee v\u00ea partiy\u00ea ye \u00fb pi\u015ft\u00ee demek\u00ea p\u00ea\u015fengiya part\u00ee \u00fb t\u00eako\u015f\u00een\u00ea digire ser mil\u00ea xwe. Ji bo ku xwe bigih\u00eene qada \u00e7iyay\u00ee \u00fb li wir t\u00eako\u015f\u00eena xwe dewam bike ji milek\u00ee welat heta mil\u00ea din 12 hezar k\u00eelometrey\u00ee dime\u015fe. \u201cMe\u015fa Dir\u00eaj\u201d a navdar ev me\u015f e. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea \u015ferek\u00ee demdir\u00eaj dide destp\u00eakirin. Nav\u00ea v\u00ee \u015fer\u00ee j\u00ee dibe \u201c\u015eer\u00ea Gel \u00ea Demdir\u00eaj\u201d. Li dij\u00ee dagirkeriya Japonyay\u00ea \u00fb hik\u00fbmeta karton a \u00c7an Kay \u015eek, li her\u00eam\u00ean n\u00fb bicihb\u00fby\u00ee 25 salan \u015fer dime\u015f\u00eene. Di \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem\u00een de Japonya \u00fb bloka w\u00ea t\u00eak di\u00e7e. Gel ji v\u00ea j\u00ee s\u00fbd\u00ea digire \u00fb esker\u00ean Japon y\u00ean may\u00ee j\u00ee ji ser xaka xwe diqewit\u00eene. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea, bi t\u00eakbirina desthilatdariya \u00c7an Kay \u015eek \u015fore\u015feke mezin a gel bi ser dixin. Ev serketin, yekem serketina \u201c\u015eer\u00ea Gel \u00ea Demdir\u00eaj\u201d b\u00fb. Teoriya \u015eer\u00ea Gel \u00ea Demdir\u00eaj bi v\u00ea ceribandin\u00ea rista xwe \u00eespat dike.<\/p>\n<p>Partiya Komun\u00eest a \u00c7\u00een\u00ea di nava gel de xebateke demdir\u00eaj me\u015fand. H\u00eaz\u00ean hey\u00ee y\u00ean r\u00eaxistinkir\u00ee t\u00ear ned\u00eet. Xwest ku h\u00eaza her\u00ee z\u00eade r\u00eaxistin bike \u00fb ji bo v\u00ea j\u00ee xebateke demdir\u00eaj me\u015fand. Wisa bib\u00fb ku hejmara Art\u00ea\u015fa Rizgariya \u00c7\u00een\u00ea ya ku bi p\u00ea\u015fengiya Partiya Komun\u00eest a \u00c7\u00een\u00ea \u015fer dikir gihi\u015ftib\u00fb 2 m\u00eelyon kes\u00ee. L\u00ea d\u00eesa j\u00ee ev hejmar ji bo raper\u00een\u00ea k\u00eam dihat d\u00eetin. R\u00eaxistinkirina gel di asta her\u00ee jor de dixwestin \u00fb ji bo v\u00ea j\u00ee t\u00eako\u015f\u00een dikirin. Heta ku r\u00eaxistinkirina xwe t\u00ear ned\u00eetin j\u00ee raper\u00een p\u00eak nean\u00een. L\u00ea dema ku rab\u00fbn raper\u00een\u00ea j\u00ee w\u00ea \u00e7ax\u00ea j\u00ee b\u00eay\u00ee dudil\u00ee me\u015fiyan \u00fb gihi\u015ftin encam\u00ea. Hostay\u00ean \u015fer digotin: \u201cRaper\u00een wek\u00ee kirasek\u00ee ji agir e, b\u00eay\u00ee amadekariy\u00ean t\u00earker ser\u00ee l\u00ea nedin, l\u00ea dema ku we ser\u00ee l\u00ea da j\u00ee b\u00eay\u00ee teredut heta dawiy\u00ea bime\u015f\u00eenin.\u201d Karakter\u00ea raper\u00een\u00ea wisa ye. Art\u00ea\u015fa Rizgariya \u00c7\u00een\u00ea j\u00ee li ser v\u00ea dest\u00fbr\u00ea hereket kirib\u00fb \u00fb serket\u00ee bib\u00fb.<\/p>\n<p>Art\u00ea\u015fa Rizgariya \u00c7\u00een\u00ea, ruxm\u00ee ku gihi\u015ftib\u00fb hejmareke mezin j\u00ee d\u00eesa j\u00ee baregeh\u00ean xwe li \u00e7iyayan ava kirib\u00fbn. \u015eer\u00ea dida me\u015fandin j\u00ee \u015fer\u00ea ger\u00eela b\u00fb, ango di \u015fer\u00ea xwe de takt\u00eek\u00ean ger\u00eela bi kar tan\u00ee. Parastina xwe li dever\u00ean ku dijmin w\u00ea nikaribe bi rehet\u00ee xwe bigih\u00een\u00ea ava kirib\u00fb. L\u00ea, xebata xwe ya esas\u00ee j\u00ee di nava gel de dida me\u015fandin. Stratejiya xwe ya esas\u00ee li ser v\u00ea \u00eestiqamet\u00ea dan\u00eeb\u00fb. Baweriya wan ew b\u00fb ku \u015fore\u015f encax dikare bi h\u00eaza gel p\u00eak were \u00fb bi ser bikeve. Yan\u00ee b\u00eay\u00ee h\u00eaza gel \u015fore\u015f bi ser nediket. Feqet ev n\u00eaz\u00eekatiya \u015fore\u015fger\u00ean \u00c7\u00een\u00ea nedib\u00fb sedem ku saziya profesyonel a \u015fer j\u00ee ava nekin. Art\u00ea\u015f ava kirib\u00fbn, li ba v\u00ea di nava gel de j\u00ee xebateke ve\u015fart\u00ee didan me\u015fandin. R\u00eaxistineke pir xurt a mil\u00eesan ava kirib\u00fbn. Bi r\u00eaka mil\u00eesan der heq\u00ea h\u00eaz\u00ean dijmin de dib\u00fbn xwed\u00ee agahiy\u00ean berfireh \u00fb li gor\u00ee w\u00ea j\u00ee dikar\u00eeb\u00fbn h\u00eaz\u00ean xwe bixistana nav liv \u00fb tevger\u00ea. Yan\u00ee, w\u00ea li hember\u00ee dijmin \u00e7awa tevbigerin, agahiya v\u00ea ji mil\u00ees \u00fb xebatkar\u00ean xwe y\u00ean ji nav gel digirtin.<\/p>\n<p>Me li jor gotib\u00fb, \u015eer\u00ea Gel \u00ea Demdir\u00eaj li ser s\u00ea stratejiyan dime\u015fe; Parastina Stratej\u00eek, Hevsengiya Stratej\u00eek, \u00car\u00ee\u015fa Stratej\u00eek. Di dema parastina stratej\u00eek de \u00e7alakiy\u00ean bi\u00e7\u00fbk, l\u00ea \u00e7alakiy\u00ean bi \u00eestiqrar li dar dixistin, derb li dijmin didan \u00fb dijmin lawaz dikirin, dijmin b\u00eatevger dikirin \u00fb h\u00eaza xwe xurt dikirin. Li \u00c7\u00een\u00ea gotineke p\u00ea\u015fiyan heye, dib\u00eaje; \u201cYa ku kevir kun dike ne h\u00eaza av\u00ea ye, dilop\u00ean li ser hev \u00fb b\u00eadaw\u00ee ne.\u201d Ev, wek\u00ee r\u00eabazek\u00ee esas\u00ee y\u00ea t\u00eako\u015f\u00een\u00ea hatib\u00fb bidestgirtin. Dema ku h\u00eaza dijmin lawaz b\u00fb, qab\u00eeliyeta dijmin a tevger\u00een\u00ea k\u00eam b\u00fb, w\u00ea \u00e7ax\u00ea hin dever ji dest\u00ea dijmin derxistin. Art\u00ea\u015fa Rizgariya \u00c7\u00een\u00ea li hin deveran, carina j\u00ee dem bi dem (wek\u00ee \u00e7iya-\u00e7olter, yan j\u00ee \u015fev-roj) kontrola qad\u00ea bi dest xist. Di v\u00ea dem\u00ea de bi h\u00eaz\u00ean mezin \u00e7alakiy\u00ean mezintir li dar xistin. Di encama van xebatan de gihi\u015ftin w\u00ea ast\u00ea ku tev\u00ee \u00e7iya, \u00e7olter \u00fb bajaran piraniya welat bikeve bin dest\u00ea h\u00eaz\u00ean rizgar\u00eexwaz. Di be\u015fa \u00ear\u00ee\u015fa stratej\u00eek de j\u00ee raper\u00een r\u00eaxistin kirin. Bang li gel kirin \u00fb gel rab\u00fb serhildan\u00ea. Bi v\u00ee reng\u00ee, bi t\u00eako\u015f\u00eeneke demdir\u00eaj desthilatdar\u00ee \u015fkandin \u00fb \u015fore\u015f bi ser xistin.<\/p>\n<p>Di \u015eore\u015fa \u00c7\u00een\u00ea de rola gel sereke b\u00fb. Tevl\u00eeb\u00fbna gel, \u015fore\u015f bi ser xist. Dema \u015fer\u00ea ger\u00eela dihat me\u015fandin j\u00ee gel di nava amadekariy\u00ean \u015fore\u015f\u00ea de b\u00fb. Xebat\u00ean mil\u00eest\u00ee, \u00eestixbar\u00ee, loj\u00eest\u00eek \u00fb hwd. dime\u015fand. Dema ku \u00e7alakiy\u00ean mezin dihatin r\u00eaxistinkirin, w\u00ea \u00e7ax\u00ea yek\u00eeney\u00ean ve\u015fart\u00ee j\u00ee tevl\u00ee van \u00e7alakiyan dib\u00fbn. \u015eore\u015f, bi awayek\u00ee gi\u015ft\u00ee dihat me\u015fandin. P\u00ea\u015feng\u00ean \u015fore\u015fa \u00c7\u00een\u00ea heta ku tevl\u00eeb\u00fbna gel negihandin asta her\u00ee jor\u00ea gel ranekirin raper\u00een\u00ea. Tev\u00ee ku hejmara Art\u00ea\u015fa Rizgariya \u00c7\u00een\u00ea gihi\u015ftib\u00fb milyonan j\u00ee, Mao ev yek ji bo \u015fore\u015f\u00ea t\u00earker ned\u00eet. P\u00eaw\u00eest\u00ee bi tevl\u00eeb\u00fbneke z\u00eadetir did\u00eet \u00fb \u015fore\u015f bi v\u00ee reng\u00ee bi ser xistin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>-T\u00eako\u015f\u00eena Rizgariy\u00ea Ya V\u00eeetnam\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>\u015eore\u015fger\u00ean Vietnam\u00ea j\u00ee bi heman r\u00eabaz\u00ee li V\u00eeetnam\u00ea \u015fer\u00ea azad\u00ee \u00fb serxweb\u00fbn\u00ea me\u015fandin. Di nava tecr\u00fbbey\u00ean \u015eer\u00ea Gel \u00ea Demdir\u00eaj de ya ku her\u00ee z\u00eade t\u00ea zan\u00een \u00fb naskirin, \u015eer\u00ea Rizgariya V\u00eeetnam\u00ea ye. \u015eer\u00ea V\u00eeetnam\u00ea, bi taybet j\u00ee \u015fer\u00ea li dij\u00ee DYE (Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Emer\u00eekay\u00ea), bandoreke mezin li hem\u00fb gel\u00ean c\u00eehan\u00ea kir. Li beramber\u00ee t\u00eako\u015f\u00eena rizgariya V\u00eeetnam\u00ea sempatiyeke mezin \u00e7\u00eab\u00fb. Di ser\u00ee de Sovyet \u00fb \u00c7\u00een, gelek h\u00eazan pi\u015ftgiriyeke mezin dan \u015fore\u015fger\u00ean V\u00eeetnam\u00ea. Gel\u00ea V\u00eeetnam\u00ea j\u00ee bi welatpar\u00eaziyeke pir xurt \u00fb bi \u015ferek\u00ee b\u00eahempa t\u00eako\u015f\u00eena xwe ya azadiy\u00ea bi encam kir \u00fb h\u00eaz\u00ean dagirker ji welat\u00ean xwe qewitand. T\u00eako\u015f\u00eena Rizgariya V\u00eeetnam\u00ea ji bo gel\u00ean ku t\u00eako\u015f\u00eena azadiy\u00ea dime\u015f\u00eenin b\u00fb m\u00eenakeke sereke.<\/p>\n<p>\u015eore\u015fa Rizgariya V\u00eeetnam\u00ea bi serokatiya Ho Shi Minh p\u00ea\u015f ket. Ho Shi Minh bi xwe endam\u00ea Partiya Komun\u00eest a Fransa ye \u00fb her wiha endam\u00ea Komuntern\u00ea (Enternasyonala Komun\u00eest) ye. Komuntern\u00ea biryar girtib\u00fb ku her endam\u00ea\/a wan li welat\u00ea xwe t\u00eako\u015f\u00eena sosyal\u00eest p\u00ea\u015f bix\u00eene \u00fb \u015fore\u015f\u00ea bi ser bix\u00eene. Ho Shi Minh ji bo p\u00eakan\u00eena v\u00ea erka ku Komuntern\u00ea daye endam\u00ean xwe p\u00eak b\u00eene derbas\u00ee welat\u00ea xwe dibe. Ewil\u00ee xwe li s\u00eenor\u00ea V\u00eeetnam \u00fb \u00c7\u00een\u00ea bi cih dike. Partiya Komun\u00eest a \u00c7\u00een\u00ea j\u00ee w\u00ea dem\u00ea bi p\u00ea\u015fengiya Mao t\u00eako\u015f\u00eeneke berfireh dime\u015f\u00eene. Ev yek j\u00ee ji bo Ho Shi Minh dibe derfet. Li \u00c7\u00een\u00ea baregeha xwe ava dike \u00fb bi r\u00eabaz\u00ean ve\u015fart\u00ee xebata r\u00eaxistinkirin\u00ea dide me\u015fandin. Beriya ku \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem\u00een dest p\u00ea bike r\u00eaxistinb\u00fbna xwe digih\u00eene astek\u00ea.<\/p>\n<p>Dema ku \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem\u00een dest p\u00ea dike welat\u00ea wan ji dervey\u00ee Fransay\u00ea v\u00ea car\u00ea j\u00ee ji aliy\u00ea Japonyay\u00ea ve t\u00ea dagirkirin. Gel\u00ea V\u00eeetnam\u00ea di nava \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem\u00een de di ser\u00ee de li dij\u00ee h\u00eaz\u00ean Japon\u00ee ji bo rizgariya xwe \u015ferek\u00ee berfireh dide me\u015fandin. Di \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem\u00een de bloka ku Japonya t\u00ea de t\u00eak di\u00e7e \u00fb Japonya tesl\u00eem dibe. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea, v\u00ea car\u00ea j\u00ee \u015eer\u00ea V\u00eeetnamiyan a li dij\u00ee Fransay\u00ea derdikeve p\u00ea\u015f. Ji sala 1945\u2019an heta sala 1954\u2019an \u015ferek\u00ee demdir\u00eaj dime\u015f\u00eenin \u00fb h\u00eaz\u00ean dagirker \u00ean Fransay\u00ea t\u00eak dibin \u00fb ji ser xaka xwe diqewit\u00eenin. Li ser v\u00ea yek\u00ea, bi hewldan\u00ean Fransa, DYE \u00fb h\u00eaz\u00ean din \u00ean hegemon\u00eek, welat\u00ea V\u00eeetnam\u00ea wek\u00ee du par\u00e7eyan t\u00ea par\u00e7ekirin. Par\u00e7ey\u00ea Bakur \u00ea V\u00eeetnam\u00ea di bin kontrola h\u00eaz\u00ean rizgar\u00eexwaz de dim\u00eene. L\u00ea par\u00e7ey\u00ea Ba\u015f\u00fbr \u00ea V\u00eeetnam\u00ea di bin dest\u00ea hik\u00fbmeta k\u00fbkla (peyk) de dim\u00eene. H\u00eaz\u00ean \u015fore\u015fger ji bo rizgariya v\u00ee par\u00e7ey\u00ea V\u00eeetnam\u00ea j\u00ee t\u00eako\u015f\u00een\u00ea dime\u015f\u00eenin. Di v\u00ea t\u00eako\u015f\u00een\u00ea de li pi\u015fta hikumeta k\u00fbkla j\u00ee di ser\u00ee de DYE, h\u00eaz\u00ean hegemon\u00eek hene. DYE, ewil\u00ee wek\u00ee h\u00eaz\u00ean \u015f\u00eawirmend hin kes\u00ean pispor di\u015f\u00eene Ba\u015f\u00fbr\u00ea V\u00eeetnam\u00ea \u00fb pi\u015ftre j\u00ee her ku di\u00e7e li v\u00ee par\u00e7ey\u00ee h\u00eaza xwe z\u00eade dike \u00fb di dawiy\u00ea de \u00ead\u00ee bi xwe \u015fer dime\u015f\u00eene. Gel\u00ea V\u00eeetnam\u00ea ji bo ku karibe par\u00e7ey\u00ea Ba\u015f\u00fbr j\u00ee rizgar bike \u00fb welat\u00ea xwe bike yek, ji h\u00eaz\u00ean navnetewey\u00ee y\u00ean sosyal\u00eest-demokrat-azad\u00eexwaz pi\u015ftgiriy\u00ea digire \u00fb t\u00eako\u015f\u00eeneke efsanew\u00ee dime\u015f\u00eene. Di dawiy\u00ea de DYE t\u00eak dibin \u00fb w\u00ea mecb\u00fbr dikin ku ji xaka V\u00eeetnam\u00ea derkeve. \u015eer\u00ea li dij\u00ee DYE, 15 salan didome \u00fb di v\u00ea dem\u00ea de derb\u00ean giran li art\u00ea\u015fa DYE didin. Ev derbl\u00eadan digih\u00eajin asteke wisa ku nexwe\u015fiy\u00ean der\u00fbn\u00ee bi art\u00ea\u015fa DYE re \u00e7\u00eadibin. Ji bo v\u00ea nexwe\u015fiy\u00ea \u201cSendroma V\u00eeetnam\u00ea\u201d hat gotin. Demeke dir\u00eaj bandora v\u00ea nexwe\u015fiya der\u00fbn\u00ee li ser esker\u00ean art\u00ea\u015fa Emer\u00eeka ma. Mirov dikare bib\u00eaje ev sendrom heta \u015eer\u00ea Kendav\u00ea j\u00ee pir li p\u00ea\u015f b\u00fb \u00fb xwestin bi v\u00ee \u015fer\u00ea 1990\u2019\u00ee p\u00ea\u015fket\u00ee v\u00ea sendrom\u00ea derbas bikin. Encama \u015fer\u00ea V\u00eeetnam\u00ea ji bo Emer\u00eekay\u00ea ewqas\u00ee giran b\u00fb. B\u00eaguman, encama \u015fer ji bo gel\u00ea V\u00eeetnam\u00ea girantir b\u00fb.<\/p>\n<p>V\u00eeetnam\u00ee t\u00eako\u015f\u00eena xwe bi diz\u00eeb\u00fbneke k\u00fbr dime\u015f\u00eenin. Li welat\u00ea V\u00eeetnam\u00ea \u00e7iyay\u00ean pir z\u00eade y\u00ean ku ger\u00eela karibe xwe t\u00ea de bipar\u00eaze \u00fb baregeh\u00ean xwe ava bike tine ye. Welat\u00ea V\u00eeetnam\u00ea z\u00eadetir daristan e \u00fb av e. Hid\u00fbd\u00ea w\u00ea bi piran\u00ee ji aliy\u00ea behr\u00ea ve hatiye dorp\u00ea\u00e7kirin. L\u00ea bel\u00ea, t\u00eako\u015fer\u00ean V\u00eeetnam\u00ea j\u00ee bi erdn\u00eegariya welat\u00ea xwe dizanin \u00fb bi v\u00ea zaneb\u00fbn\u00ea \u015fer\u00ea xwe r\u00eaxistin dikin. Daristan\u00ean welat\u00ea xwe pir ba\u015f bi kar t\u00eenin. W\u00ea dezavantaja ji ber \u00e7iyayan derketiye hol\u00ea bi v\u00ee reng\u00ee vediguher\u00eenin avantaj\u00ea. Ew lawaziya hey\u00ee bi r\u00eaxistinkirina gel ji hol\u00ea radikin. R\u00eaxistin\u00ean xurt \u00ean \u00eestixbarat\u00ea ava dikin \u00fb pir z\u00fb hay\u00ea wan ji liv \u00fb tevgera Emer\u00eekiyan \u00e7\u00eadibe. Bi v\u00ee reng\u00ee dikarin \u00e7alakiy\u00ean mezin r\u00eaxistin bikin \u00fb van \u00e7alakiy\u00ean xwe j\u00ee bi ser bixin.<\/p>\n<p>Art\u00ea\u015fa Fransa j\u00ee \u00fb art\u00ea\u015fa Emer\u00eeka j\u00ee art\u00ea\u015f\u00ean pir xurt b\u00fbn, di war\u00ea hejmar\u00ea de z\u00eade b\u00fbn \u00fb di war\u00ea tekn\u00eek\u00ea de li p\u00ea\u015f b\u00fbn. Teknolojiya her\u00ee p\u00ea\u015fket\u00ee \u00fb \u00e7ek\u00ean her\u00ee n\u00fbjen di dest\u00ea wan de heb\u00fbn. Bi ke\u015ftiy\u00ean xwe y\u00ean \u015fer V\u00eeetnam dorp\u00ea\u00e7 kirib\u00fbn. Hejmareke pir z\u00eade balafir\u00ean wan \u00ean \u015fer heb\u00fbn. Hem\u00fb balafirgeh\u00ean balafiran di dest\u00ea DYE de b\u00fbn. Ev j\u00ee t\u00eara wan nedikir. Li gel v\u00ea, li perav\u00ean V\u00eeetnam\u00ea ke\u015ftiy\u00ean ji bo balafiran j\u00ee bi cih kirib\u00fbn. Li beramber\u00ee v\u00ea di dest\u00ea gel\u00ea V\u00eeetnam\u00ea de j\u00ee \u00e7ek\u00ean ferd\u00ee, do\u00e7ka, hewan \u00fb roketav\u00eaj heb\u00fbn. Yan\u00ee di navbera art\u00ea\u015fa ger\u00eela ya V\u00eeetnam\u00ea \u00fb art\u00ea\u015fa DYE de bi qas\u00ee ku nikare b\u00ea muqayesekirin b\u00eatewaz\u00fbniyek heb\u00fb. M\u00fbqayeseya dihat kirin wisa b\u00fb: \u015eer\u00ea F\u00eel\u00ea \u00fb Moriyan. V\u00eeetnam\u00ee bi xwe j\u00ee v\u00ea p\u00eanasey\u00ea dikin, yan\u00ee \u015fer\u00ea xwe y\u00ea li dij\u00ee Emer\u00eekay\u00ea wek\u00ee \u015fer\u00ea moriyan \u00ea li dij\u00ee f\u00eel\u00ea dinirx\u00eenin \u00fb dib\u00eajin; \u201cMoriyan h\u00fbrik h\u00fbrik, di nava demeke dir\u00eaj de par\u00e7e bi par\u00e7e ji f\u00eel\u00ea j\u00eakirin \u00fb f\u00eel xistin xwar\u00ea.\u201d<\/p>\n<p>Tekn\u00eeka Emer\u00eeka pir xurt b\u00fb. Ne mimkun b\u00fb ku karibin di mil\u00ea tekn\u00eek\u00ea de ji v\u00ea re bibin bersiv. L\u00ea bi xebat\u00ean xwe y\u00ean r\u00eaxistin\u00ee \u00fb xebat\u00ean xwe y\u00ean ve\u015fart\u00ee dikar\u00eeb\u00fbn tekn\u00eeka her\u00ee p\u00ea\u015fket\u00ee j\u00ee vala derx\u00eenin. V\u00eeetkong (ji ger\u00eelay\u00ean V\u00eeetnam\u00ea re t\u00ea gotin), bi saya r\u00eaxistinb\u00fbna xwe ya gel ji liv \u00fb tevgera Emer\u00eekiyan agahdar dib\u00fbn, li gor\u00ee v\u00ea tedb\u00eer\u00ean p\u00eaw\u00eest digirtin \u00fb di heman dem\u00ea de tekn\u00eeka wan a her\u00ee p\u00ea\u015fket\u00ee j\u00ee vala derdixistin. Ne ten\u00ea vala derdixistin, di heman dem\u00ea de ew tekn\u00eek tine j\u00ee dikirin. Bi dehan ke\u015ftiy\u00ean \u015fer \u00ean Emer\u00eekay\u00ea di behr\u00ea de teqandin \u00fb noq\u00ee av\u00ea kirin. Bi sedan balafir\u00ean Emer\u00eeka li balafirgeh\u00ea, li ser erd\u00ea tine kirin. Van \u00e7alakiy\u00ean V\u00eeetkongan dikar\u00eeb\u00fb \u00ear\u00ee\u015f\u00ean DYE bi temam\u00ee ji hol\u00ea rakira? Na.<\/p>\n<p>Li dij\u00ee xaka V\u00eeetnam\u00ea, li dij\u00ee V\u00eeetkongan, li dij\u00ee gel\u00ea V\u00eeetnam\u00ea pir z\u00eade \u00ear\u00ee\u015f \u00e7\u00eadib\u00fbn. Bombey\u00ean fosfor\u00ea, bombey\u00ean napalm\u00ea, her cure bombe bi kar an\u00een. Bombey\u00ean 20 hezar l\u00eebrey\u00ee (n\u00eaz\u00eek\u00ee 10 ton\u00ee ye) ku balafireke barhilgir encax dikar\u00eeb\u00fb rakira, bi kar tan\u00een. Dema ku hesab\u00ea van bombey\u00ean ku DYE bi ser V\u00eeetnam\u00ea de barandine hat kirin encameke wisa derket hol\u00ea: Li gi\u015ft\u00ee xaka V\u00eeetnam\u00ea li ser her metrekareyek\u00ea (metreyek \u00e7argo\u015fe) 350 k\u00eelo bombe hatiye barandin. Di \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem\u00een bi xwe de j\u00ee li eniya \u015fer a her\u00ee giran j\u00ee di v\u00ea ast\u00ea de bombe nehatiye av\u00eatin. Feqet van bomberd\u00fbman\u00ean giran \u00ean DYE j\u00ee nikar\u00eeb\u00fb rew\u015fa \u015fer\u00ea li V\u00eeetnam\u00ea bida guhertin.<\/p>\n<p>Me li jor\u00ea diyar kir, V\u00eeetnam di war\u00ea \u00e7iyayan de feq\u00eer e, l\u00ea bel\u00ea daristan\u00ean w\u00ea y\u00ean fireh hene. Ger\u00eela j\u00ee ev daristan wek\u00ee baregeh bi kar tan\u00een. Bi v\u00ee reng\u00ee xwe diparastin. Art\u00ea\u015fa Emer\u00eeka nikar\u00eeb\u00fb di nava daristanan de \u015fer\u00ea V\u00eeetkongan bike. Ji ber v\u00ea yek\u00ea hem daristan\u00ean V\u00eeetnam\u00ea \u015fewitandin hem j\u00ee daristan bi derman\u00ean k\u00eemyew\u00ee hi\u015fk dikirin. Ev yek j\u00ee ji bo ku ger\u00eela nikaribe xwe di nav daristanan ve\u015f\u00eare, xwe bipar\u00eaze, wek\u00ee baregeh \u00fb dibistan\u00ea bi kar b\u00eene dikir. Feqet ev j\u00ee li p\u00ea\u015fiya ger\u00eelay\u00ean V\u00eeetnam\u00ea neb\u00fb asteng. Ger\u00eelay\u00ean V\u00eeetkong\u00ea ser\u00ee l\u00ea r\u00eabaz\u00ean cuda cuda dan \u00fb bi v\u00ee reng\u00ee xwe ji \u00e7avd\u00ear\u00ee \u00fb \u00ear\u00ee\u015f\u00ean art\u00ea\u015fa DYE diparastin. Yek ji van r\u00eabaz\u00ean gir\u00eeng \u00fb her\u00ee bi bandor j\u00ee ew b\u00fb ku di bin\u00ea erd\u00ea de tunel \u00fb baregeh \u00e7\u00eakirin. Bi hezaran k\u00eelometre tunel kolandin, baregeh\u00ean xwe di bin erd\u00ea de \u00e7\u00eakirin, di navbera par\u00e7ey\u00ean Bakur \u00fb Ba\u015f\u00fbr de bi dehan tunel kolandin, bi r\u00eaka van tunelan al\u00eekariya loj\u00eest\u00eek, \u00e7ek, cebilxane, endaman dikirin \u00fb ew digihandin qada \u015fer. Gelek li dij\u00ee dagirkeriy\u00ea ji bo rizgariya xwe cara yekem e ku di v\u00ea ast\u00ea de tunelan dikole \u00fb bi kar t\u00eene. Dewletan di \u015fer\u00ean c\u00eehan\u00ea de tunel \u00e7\u00eakirin, l\u00ea ev j\u00ee ne di w\u00ea ast\u00ea de b\u00fbn. Art\u00ea\u015fa DYE li dij\u00ee van tunelan gaz\u00ean jehr\u00ee j\u00ee bi kar an\u00een, xwestin bi taqemeniyan hilwe\u015f\u00eenin j\u00ee, gelek r\u00ea \u00fb r\u00eabaz ceribandin. L\u00ea, art\u00ea\u015fa Emer\u00eeka bi ser neket. Van tunelan di me\u015fandina \u015fer\u00ea rizgariya V\u00eeetnam\u00ea de roleke gir\u00eeng \u00fb sereke l\u00eestin.<\/p>\n<p>Ger\u00eelay\u00ean V\u00eeetkong\u00ea di nava gel de pir r\u00eaxistinkir\u00ee b\u00fbn. Jixwe welatpar\u00eaziya gel\u00ea V\u00eeetnam\u00ea j\u00ee ew derfet dida ger\u00eelayan. Her wiha part\u00ee \u00fb art\u00ea\u015fa rizgariya V\u00eeetnam\u00ea j\u00ee bi gel\u00ea xwe pir gir\u00eaday\u00ee b\u00fb. Li beramber\u00ee gel\u00ea xwe bi r\u00eazdar\u00ee \u00fb hurmet tevdigeriya. Destp\u00eak\u00ea ji bo r\u00eaxistinkirina gel zehmet\u00ee ki\u015fandibin j\u00ee, pi\u015ft\u00ee ku bawer\u00ee ava kirin gel\u00ea V\u00eeetnam\u00ea her tim bi ger\u00eelay\u00ean xwe re tevgeriya. Ger\u00eelayan j\u00ee dixwestin gel tevl\u00ee \u015fer bikin, \u015fer\u00ea rizgariy\u00ea bikin \u015fer\u00ea gel da ku karibin \u015fer\u00ea xwe bi ser bix\u00eenin. B\u00eaguman, p\u00ea\u015fengtiya Partiya Komun\u00eest \u00fb r\u00eaxistinkirina h\u00eaza profesyonel a \u015fer \u00fb art\u00ea\u015f red nekirine. \u015eer\u00ea li V\u00eeetnam\u00ea bi p\u00ea\u015fengiya saziyan \u00fb tevl\u00eeb\u00fbna gel me\u015fandin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea kar\u00eeb\u00fbn \u015fer\u00ea h\u00eaz\u00ean mezin \u00ean dagirker bikin \u00fb bi ser bikevin. Gel \u00fb ger\u00eela m\u00eena yek beden\u00ea bib\u00fbn, yekpare bib\u00fbn. V\u00ea yek\u00ea j\u00ee qeweteke mezin ava dikir.<\/p>\n<p>\u00c7avkan\u00ee \u00fb h\u00eaza V\u00eeetkongan, gel bi xwe b\u00fb. Di nav gel de ve\u015fart\u00ee kar dikirin \u00fb \u00eestixbarata xwe ji gel digirtin. Bi v\u00ee reng\u00ee hem xwe diparastin hem j\u00ee derb\u00ean giran li dagirkeran dixistin. Ji bo asta gir\u00eadan \u00fb r\u00eaxistinb\u00fbna gel \u00fb ger\u00eelayan ger ku mirov m\u00eenakek\u00ea bide her hal m\u00eenaka D\u00eeen B\u00eeen Ph\u00fb nim\u00fbmeya her\u00ee berbi\u00e7av e. Ev bajar ji aliy\u00ea Fransiyan ve hatib\u00fb dagirkirin \u00fb baregeha her\u00ee mezin a Fransiyan li vir b\u00fb. Biryargeha \u015fer a Fransa li vir hatib\u00fb bicihkirin, 16 hezar esker\u00ean Fransay\u00ea \u00fb li gor\u00ee van \u00e7ek, cebilxane \u00fb tekn\u00eek l\u00ea hatib\u00fb bicihkirin. Li gor\u00ee v\u00ea yek\u00ea j\u00ee h\u00eaza Fransay\u00ea li v\u00ea baregeh\u00ea qadeke mezin kontrol dikir. Ji bo ku h\u00eazeke ewqas\u00ee mezin \u00fb qadeke ewqas\u00ee fireh b\u00ea dorp\u00ea\u00e7kirin hewcey\u00ee bi h\u00eazeke mezintir, qet nebe hewcey\u00ee bi h\u00eazeke bi qas\u00ee w\u00ea heye. \u00cecar di \u015fer\u00ea ger\u00eela de j\u00ee komkirina h\u00eazeke wisa mezin bi xwe re hem zehmetiyan hem j\u00ee xeteriyan t\u00eene. Div\u00ea ku b\u00eay\u00ee agah\u00ee belav bibe, b\u00eay\u00ee ku dijmin agahiy\u00ea bigire li her\u00eam\u00ean cuda h\u00eaz werin bicihkirin, xwe n\u00eaz\u00ee v\u00ea biryargeha \u015fer bikin, li wir b\u00ean bicihkirin, loj\u00eest\u00eeka w\u00ea b\u00ea tem\u00eenkirin, amadekariy\u00ean \u015fer b\u00ea kirin. Yan\u00ee ev hem\u00fb dema hat kirin \u00fb agah\u00ee negihi\u015ft dijmin, ev bi ser\u00ea xwe serketineke mezin e. V\u00eeetnam\u00ee v\u00ea dikin. B\u00eay\u00ee ku agahiya Fransay\u00ea j\u00ea \u00e7\u00eabibe h\u00eaza xwe kom dikin, dib\u00eajin ku n\u00eaz\u00ee 40 hezar ger\u00eelay\u00ee tevl\u00ee serdegirtin\u00ea b\u00fbne. Gel j\u00ee tevl\u00ee serdegirtin\u00ea dikin \u00fb serdegirtin\u00ea p\u00eak t\u00eenin, derba ku\u015ftin\u00ea li h\u00eaz\u00ean dagirker \u00ean Fransay\u00ea dixin. Heger tevl\u00eeb\u00fbn, fedakar\u00ee, dilsoziya gel neb\u00fbya biserxistina \u00e7alakiyeke wisa ne h\u00easan b\u00fb. Di vir de rola gel roleke sereke ye.<\/p>\n<p>Teoriya \u201cbehr \u00fb mas\u00ee\u201d j\u00ee bingeha xwe ji t\u00eako\u015f\u00eena V\u00eeetnam \u00fb \u00c7\u00een\u00ea digire. Di vir de behr gel e, mas\u00ee j\u00ee ger\u00eela ye. Teoriya \u015fer\u00ea li dij\u00ee tevger\u00ean rizgariy\u00ea digot, \u201cbehr\u00ea ziwa bike \u00fb mas\u00ee bigire.\u201d Yan\u00ee peywendiy\u00ean serkeft\u00ee y\u00ean ger\u00eela \u00fb gel xera bike, bingeh\u00ea teoriy\u00ea ev e. DYE hewl da t\u00eakiliy\u00ean gel \u00fb ger\u00eela qut bike. Bi v\u00ea armanc\u00ea bi nav\u00ea \u201cgund\u00ean stratej\u00eek\u201d gund ava kirin. \u00c7end gund li cihek\u00ee kom dikirin, dora van gundan bi t\u00eal\u00ean bidir\u00ee digirtin, bi eskeran diparastin \u00fb ji van re digotin gund\u00ean stratej\u00eek. Dixwestin ger\u00eela \u00fb gel negih\u00eajin hevdu. L\u00ea, peywendiy\u00ean gel \u00fb ger\u00eela ewqas\u00ee xurt b\u00fbn ku ruxm\u00ee wan gund\u00ean dorp\u00ea\u00e7kir\u00ee j\u00ee t\u00eakiliy\u00ean gel \u00fb ger\u00eela dewam dikir.<\/p>\n<p>Xulase, DYE pi\u015ft\u00ee \u015ferek\u00ee dijwar \u00ea 15 salan bi xisareke mezin li beramber\u00ee ger\u00eela \u00fb gel\u00ea V\u00eeetnam\u00ea t\u00eak \u00e7\u00fb. Art\u00ea\u015fa Emer\u00eekay\u00ea bi salan nikar\u00eeb\u00fb xwe ji bandora v\u00ee \u015fer\u00ee xelas bikira. Sendroma V\u00eeetnam\u00ea bib\u00fb nexwe\u015fiya art\u00ea\u015fa Emer\u00eeka. Esker\u00ean Emer\u00eek\u00ee y\u00ean ketib\u00fbn nav v\u00ee \u015fer\u00ee pi\u015ft\u00ee \u015fer ji bo tedawiya der\u00fbn\u00ee \u00e7\u00fbn doktoran. Bandoriya v\u00ea binkeftin\u00ea demeke dir\u00eaj tes\u00eer li ser art\u00ea\u015fa Emer\u00eeka kir.<\/p>\n<p><strong>-T\u00eako\u015f\u00eena Rizgariy\u00ea Ya Cezay\u00eer \u00db L\u00eebyay\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Di \u00e7ar\u00e7oveya \u015fer\u00ea gel \u00ea li dij\u00ee dagirkeriy\u00ea de mirov dikare L\u00eebya \u00fb Cezay\u00eer\u00ea j\u00ee binirx\u00eene. Rew\u015fa her welat\u00ee \u00fb rew\u015fa her gel\u00ee ji hev cudatir e. Erdn\u00eegariya her welat\u00ee ji hev cudatir e. Karaktera her civak\u00ea j\u00ee li gor\u00ee w\u00ea erdn\u00eegariy\u00ea \u00fb d\u00eerok\u00ea ava dibe. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, ji ber ku welat \u00fb gel ji hev cuda ne, \u015fer\u00ea wan j\u00ee xwed\u00ee hin xislet\u00ean cuda ne. Ev yek bi xwe re di takt\u00eek\u00ean rojane de j\u00ee cudab\u00fbn\u00ea t\u00eene. L\u00ea bel\u00ea, cewher\u00ea t\u00eako\u015f\u00eenan n\u00eaz\u00ee hev in, armanc serxweb\u00fbn \u00fb rizgar\u00ee ye. Wek m\u00eenak, V\u00eeetnam welatek\u00ee daristan e, ji ber v\u00ea yek\u00ea \u015fer\u00ea xwe li gor\u00ee \u015fer\u00ea di nava daristanan de r\u00eaxistin kiriye. Xaka welat\u00ea L\u00eebya \u00fb Cezay\u00eer\u00ea z\u00eadetir \u00e7ol (sahra) e. \u015eer\u00ea li van welatan j\u00ee li gor\u00ee v\u00ea rew\u015f\u00ea hatine p\u00ea\u015fxistin.<\/p>\n<p>Cezay\u00eer \u00fb L\u00eebyay\u00ea j\u00ee li dij\u00ee art\u00ea\u015f\u00ean Fransa \u00fb \u00cetalyay\u00ea \u015fer\u00ea rizgariya netewey\u00ee me\u015fandin \u00fb dagirkeriya li ser welat\u00ean xwe t\u00eak birin. Li \u00c7\u00een \u00fb V\u00eeetnam\u00ea \u015fer\u00ea rizgariya netewey\u00ee bi p\u00ea\u015fengiya partiya komun\u00eest dihat me\u015fandin, v\u00ea n\u00eaz\u00eekatiya \u00eedeoloj\u00eek reng\u00ea xwe da \u015fore\u015fa \u00c7\u00een \u00fb V\u00eeetnam\u00ea. Li Cezay\u00eer \u00fb L\u00eebyay\u00ea j\u00ee t\u00eakiliy\u00ean civak\u00ea reng\u00ea p\u00ea\u015fengiya \u015fer\u00ea rizgariya netewey\u00ee dab\u00fbn diyarkirin. Nuqteya hevpar a van t\u00eako\u015f\u00eenan ew e ku \u015fer\u00ea xwe y\u00ea rizgariy\u00ea bi tevl\u00eeb\u00fbna gel dan me\u015fandin \u00fb bi ser ketin. Pi\u015ft\u00ee sal\u00ean 1960\u2019\u00ee j\u00ee van welatan bandora xwe li welat\u00ean din, bandora xwe li \u015fer\u00ea wan \u00ea rizgariy\u00ea kir. Ji ber v\u00ea yek\u00ea R\u00eaber Apo diyar dike ku wexta dest bi t\u00eako\u015f\u00eena azadiya Kurdistan\u00ea kiriye li tecr\u00fbbey\u00ean V\u00eeetnam\u00ea \u00fb welat\u00ean Efr\u00eekay\u00ea m\u00eaze kiriye, l\u00eakol\u00een kiriye. Di nava van welat\u00ean Efr\u00eekay\u00ea de wek\u00ee sereke welat\u00ean Cezay\u00eer \u00fb L\u00eebyay\u00ea j\u00ee heb\u00fbn.<\/p>\n<p><strong>-T\u00eako\u015f\u00eena Rizgariy\u00ea Ya Efxanistan, Libnan \u00db Filist\u00een\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Li gor\u00ee van welat\u00ean me behs\u00ea kir, welat\u00ean Efxanistan, Filist\u00een \u00fb Libnan di war\u00ea cograf\u00eek de z\u00eadetir n\u00eaz\u00ee welat\u00ea me ne. Di dema t\u00eako\u015f\u00eena germ a Libnan \u00fb Filist\u00een\u00ea de peywendiya partiya me bi van r\u00eaxistin \u00fb welatan re \u00e7\u00eab\u00fbye, em j\u00ee wek\u00ee tevger be\u015fdar\u00ee nav t\u00eako\u015f\u00eena wan b\u00fbne \u00fb me di v\u00ea t\u00eako\u015f\u00een\u00ea de \u015feh\u00eed j\u00ee dane. Me bandor li hev kiriye. Hers\u00ea m\u00eenak h\u00eana j\u00ee zind\u00ee ne \u00fb t\u00eako\u015f\u00eena xwe didom\u00eenin.<\/p>\n<p>Efxanistan m\u00eenakeke balk\u00ea\u015f e. Balk\u00ea\u015fb\u00fbna xwe ji r\u00eaxistina Tal\u00eeban, li gel v\u00ea j\u00ee ji tevgera El Qa\u00eede \u00fb \u015fer\u00ea wan digire. Bi al\u00eekariya dewleta Sovyet\u00ea- dibe ku R\u00fbsya rasttir be- di sala 1978\u2019an de kes\u00ea bi nav\u00ea Babrak Karmal darbey\u00ea dike \u00fb kontrola dewlet\u00ea dixe dest\u00ea xwe. Dewleta R\u00fbsyay\u00ea j\u00ee ji bo ku v\u00ea desthilatdariy\u00ea bipar\u00eaze h\u00eazeke mezin derbas\u00ee ser xaka Efxanistan\u00ea dike. Bi v\u00ea darbey\u00ea re \u00fb bi destwerdana R\u00fbsyay\u00ea re (di v\u00ea navber\u00ea de \u015eore\u015fa \u00ceslam\u00ee ya \u00ceran\u00ea j\u00ee p\u00ea\u015f dikeve) li her\u00eam\u00ea hevsengiya di navbera R\u00fbsya \u00fb Emer\u00eeka de diguhere \u00fb R\u00fbsya xwe firehtir dike. Di ser\u00ee de Emer\u00eeka, h\u00eaz\u00ean hegemon\u00eek ji bo ku hevsengiy\u00ean xera b\u00fbne careke din di leh\u00ea xwe de biguherin dikevin nav liv \u00fb tevger\u00ea. Di encama v\u00ea de ji bo ku li dij\u00ee R\u00fbsya \u00fb desthilatdariya Babrak Karmal \u015fer bikin pi\u015ftgiriy\u00ea didin El Qa\u00eedey\u00ea \u00fb e\u015f\u00eer\u00ean li Efxanistan\u00ea. Tevgera Tal\u00eeban di v\u00ea dem\u00ea de bi \u00eedeolojiya \u00ceslam\u00ee ava dibe. Tal\u00eeban \u00fb El Qa\u00eede pi\u015ft\u00ee \u015fer\u00ea 10 salan \u00ea li dij\u00ee h\u00eaz\u00ean R\u00fbs\u00ee bi ser dikevin \u00fb art\u00ea\u015fa R\u00fbsan li Efxanistan\u00ea t\u00ea \u015fkandin.<\/p>\n<p>Di \u015fer\u00ea li dij\u00ee art\u00ea\u015fa R\u00fbsan de Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Emer\u00eekay\u00ea Tal\u00eeban bi \u00e7ek \u00fb r\u00eaxistin kir. Di mil\u00ea madd\u00ee de h\u00eaz\u00ean hegemon pir al\u00eekar\u00ee dan v\u00ea r\u00eaxistin\u00ea. L\u00ea, kes\u00ean ku li ser r\u00fby\u00ea erd\u00ea \u015fer dikirin bi piraniya xwe gel\u00ean Efxanistan\u00ea b\u00fbn. Hejmareke bi\u00e7\u00fbk j\u00ee be hin kes\u00ean ku li dij\u00ee Sovyet\u00ea hatib\u00fbn r\u00eaxistinkirin j\u00ee tevl\u00ee v\u00ee \u015fer\u00ee b\u00fbn, l\u00ea y\u00ean ku ev \u015fer bi ser xistin Tal\u00eeban \u00fb El Qa\u00eede b\u00fbn. Tal\u00eeban\u00ea w\u00ea dem\u00ea j\u00ee peywendiy\u00ean xwe y\u00ean gel xurt kir. Hesasb\u00fbna gel a li beramber\u00ee baweriya \u00ceslam\u00ea di propagandaya xwe de li dij\u00ee komun\u00eezm\u00ea bi kar an\u00ee, gel li beramber\u00ee Sovyet\u00ea sor kir \u00fb bi v\u00ee reng\u00ee r\u00eaxistin ava kir. Her wiha, t\u00eakiliy\u00ean xw\u00een\u00ee, yan\u00ee peywendiy\u00ean e\u015f\u00eer\u00ee j\u00ee ba\u015f bi kar an\u00ee. Ev \u015fer piran\u00ee li ser pi\u015fta Pe\u015ft\u00fbnan hat me\u015fandin. Jixwe piraniya civaka Efxanistan\u00ea j\u00ee ji Pe\u015ft\u00fbnan p\u00eak t\u00ea. Xulase, Tal\u00eeban\u00ea xwe di nava gel de bi r\u00eaxistin kir, xebat\u00ean xwe bi awayek\u00ee ve\u015fart\u00ee me\u015fand, gel qezenc kir, xwe di nava gel de ve\u015fart \u00fb gel j\u00ee tevl\u00ee nav \u015fer kir. Ola \u00ceslam\u00ea j\u00ee di v\u00ea r\u00eaxistinkirin\u00ea \u00fb \u015fer de roleke gir\u00eeng l\u00eest. H\u00eaz\u00ean R\u00fbs ne Misilman b\u00fbn, gel\u00ea Efxanistan\u00ea j\u00ee Misilman b\u00fb. Dagirkeriya R\u00fbsan wek\u00ee \u00ear\u00ee\u015feke ol\u00ee hat n\u00ee\u015fandan \u00fb civak li ser v\u00ea yek\u00ea bi rehet\u00ee hat r\u00eaxistinkirin. Tal\u00eeban\u00ea, kadro \u00fb esker\u00ean xwe bi nakokiy\u00ean ol\u00ee mot\u00eeve kir. \u00c7iyay\u00ean xwe j\u00ee ba\u015f bi kar an\u00een. Li \u00c7iyay\u00ean Tora-Bora baregeh\u00ean xwe dan\u00een, xwe li vir parastin \u00fb \u015fer \u00eedare kirin. Ruxm\u00ee ku \u00eedeolojiya Tal\u00eeban \u00fb El Qa\u00eedey\u00ea gelek\u00ee pa\u015fver\u00fb j\u00ee b\u00fb, d\u00eesa j\u00ee art\u00ea\u015fa R\u00fbsan a ewqas\u00ee mezin t\u00eak bir.<\/p>\n<p>Tal\u00eeban\u00ea, pi\u015ft\u00ee ku di sala 1989\u2019an de R\u00fbs ji welat\u00ea xwe derxistin, heta 11\u2019\u00ea \u00celona 2001\u2019\u00ea j\u00ee li Efxanistan\u00ea desthilatdar b\u00fb. Di v\u00ea d\u00eerok\u00ea de li ser du birc\u00ean a\u00eed\u00ee Navenda Bazirganiya Dinyay\u00ea ya li Emer\u00eekay\u00ea \u00ear\u00ee\u015f\u00ean bi balafiran \u00e7\u00eab\u00fbn. Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Emer\u00eekay\u00ea j\u00ee El Qa\u00eede \u00fb cih\u00ea ku El Qa\u00eedey\u00ea xwe l\u00ea bi r\u00eaxistin kiriye, Efxanistan, wek\u00ee berpirsiyar\u00ea v\u00ea \u00ear\u00ee\u015f\u00ea d\u00eet. Pi\u015ft\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ea bi 40 rojan Emer\u00eekay\u00ea j\u00ee li ser xaka Efxanistan\u00ea \u00ear\u00ee\u015feke berfireh p\u00ea\u015f xist \u00fb Efxanistan dagir kir. Di bin berpirsiyariya Hem\u00eed Karza\u00ee de hik\u00fbmeteke k\u00fbkla (peyk) ava kir. Ji h\u00eaz\u00ean Tac\u00eek, Ozbek, civak\u00ean \u015e\u00eea, e\u015f\u00eer\u00ean di dola Penc\u00eer de dij\u00een, ji hin kes\u00ean neraz\u00ee \u00fb muxal\u00eef art\u00ea\u015fek j\u00ee dan avakirin. Dewleta Tirk j\u00ee t\u00ea de h\u00eazeke navnetewey\u00ee ket nav xaka Efxanistan\u00ea \u00fb li dij\u00ee Tal\u00eeban\u00ea \u015fer dan me\u015fandin. Emer\u00eekay\u00ea van koman ji dema ku R\u00fbsyay\u00ea Efxanistan dagir kir \u00fb \u015f\u00fbn de nas dikir. Emer\u00eekay\u00ea ev kom li beramber\u00ee h\u00eaz\u00ean R\u00fbs r\u00eaxistin kirib\u00fbn \u00fb li dij\u00ee wan dab\u00fbn \u015ferkirin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea Emer\u00eekay\u00ea di r\u00eaxistinkirina muxal\u00eef\u00ean li Efxanistan\u00ea de zehmet\u00ee neki\u015fand.<\/p>\n<p>Bi kurtas\u00ee, pi\u015ft\u00ee \u015fer\u00ea 20 salan Emer\u00eeka mecb\u00fbr ma ku ji bo \u00e7areseriya pirsgir\u00eak\u00ea bi Tal\u00eeban\u00ea re r\u00fbn\u00ea. Ev yek ji bo Tal\u00eeban\u00ea serketineke mezin b\u00fb. Wan bi xwe j\u00ee destp\u00eakirina hevd\u00eetin\u00ea wek\u00ee serketinek\u00ea nirxandin. Ya rast j\u00ee ew b\u00fb. Emer\u00eeka \u00fb h\u00eaz\u00ean di \u00e7ar\u00e7oveya koal\u00eesyon\u00ea de li dij\u00ee Tal\u00eeban\u00ea \u015fer dime\u015fandin hem\u00fbyan h\u00eaz\u00ean xwe veki\u015fandin. Heta piraniya wan beriya ku Emer\u00eeka dest bi hevd\u00eetinan bike h\u00eaz\u00ean xwe ki\u015fandib\u00fbn. Hik\u00fbmeta ku ji aliy\u00ea Emer\u00eekay\u00ea ve hatib\u00fb avakirin \u00fb Emer\u00eekay\u00ea ew kirib\u00fb desthilatdar, art\u00ea\u015fa ku Emer\u00eekay\u00ea ji bo v\u00ea hikumet\u00ea kom kirib\u00fb di nava 10 rojan de ji hev belav b\u00fb. Gelo \u00e7i h\u00eaza Tal\u00eeban\u00ea heb\u00fb ku h\u00eazeke wisa mezin, xwed\u00ee tekn\u00eekeke wisa p\u00ea\u015fket\u00ee, h\u00eazeke navnetewey\u00ee ya ku ji aliy\u00ea Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ve wek\u00ee rewa dihat d\u00eetin \u00fb art\u00ea\u015feke hikumeta Efxanistan\u00ea ya ji 300 hezar kes\u00ee p\u00eak hat\u00ee t\u00eak bir? Heval\u00ea Cemal v\u00ea pirs\u00ea wiha dinirx\u00eene:<\/p>\n<p>\u201cDema ku Efxan\u00eestan hat dagirkirin Tal\u00eeban \u015fer nekir, ji bajaran xwe \u015f\u00fbn ve ki\u015fand. Li beramber\u00ee v\u00ea rew\u015f\u00ea pir kes fikir\u00een ku, Tal\u00eeban tasfiye b\u00fbye. Ji ber ku Tal\u00eeban li \u00e7end c\u00eehan \u015fer kiribe j\u00ee, piraniya bajaran b\u00eay\u00ee ku \u015fer bike berda, berxwedaniyek cid\u00ee n\u00ee\u015fan neda. Ji w\u00ea dem\u00ea heya niha ev 18 sal in li Efxan\u00eestan\u00ea \u015fer dime\u015fe. DYE \u00fb NATO Tal\u00eeban wek\u00ee dijmin\u00ea sereke \u00eelan kirin. Esker\u00ea Tirk j\u00ee di nav de gelek welat\u00ean di NATO\u2019y\u00ea de esker \u015fandin Efxan\u00eestan\u00ea. A niha j\u00ee ew eskerana li Efxan\u00eestan\u00ea ne. Kes\u00ee ew \u015fera qezenc nekir. Ji ber v\u00ea yeke DYE bi Tal\u00eeban re, ji bo pirsgir\u00eak b\u00ea \u00e7areserkirin li Qatar\u00ea hevd\u00eetinan dike. Di daxuyaniy\u00ean hat\u00ee day\u00een de, li ser kaxiz\u00ea li hev kirine, ger ku serok\u00ea DYE j\u00ee er\u00ea bike, w\u00ea peymana lihevkirin\u00ea t\u00eakeve meriyet\u00ea. Ger ku Trump j\u00ee er\u00ea bike, w\u00ea lihevhatin \u00e7\u00eabibe. Tal\u00eeban lihevhatin\u00ea, lihevkirin\u00ea ji bo xwe wek\u00ee serkeftinek\u00ea dib\u00eene.\u201d<\/p>\n<p>\u201cMe li jor\u00ea gotib\u00fb, dema ku Emer\u00eekay\u00ea cara yek\u00ea \u00ear\u00ee\u015f kir, Tal\u00eeban xwe \u015f\u00fbn ve ki\u015fand \u00fb al\u00eegir\u00ea Emer\u00eeka b\u00fbn desthilatdar. L\u00ea bel\u00ea, pi\u015ftre Tal\u00eeban h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee gund, nahiye \u00fb bajar bi dest xistin. Di rew\u015fa niha de roj ji %40, \u015fev j\u00ee ji %60\u2019\u00ea Efxan\u00eestan\u00ea di dest\u00ea Tal\u00eeban\u00ea de ye. Ev \u015f\u00eerove n\u00een e, agahiy\u00ean ek\u00eet in. Li hin c\u00eehan bi \u015fev desthilatdariy\u00ea bi dest dixe, l\u00ea bi roj\u00ea xwe \u015f\u00fbn ve diki\u015f\u00eene. Li hin c\u00eehan j\u00ee bi \u015fev \u00fb roj bi temam\u00ee hak\u00eem e. Dema ku bi serk\u00ea\u015fiya Ham\u00eed Karza\u00ee hin kom\u00ean din b\u00fbn desthilatdar, Emer\u00eeka ji bo ku ew karibin art\u00ea\u015f \u00fb hik\u00fbmet\u00ea ava bikin al\u00eekar b\u00fb. L\u00ea tev\u00ee hem\u00fb al\u00eekariyan j\u00ee li beramber\u00ee \u00e7alakiy\u00ean Tal\u00eeban\u00ea nikar\u00eeb\u00fbn bisekinin. Yan\u00ee hem hevd\u00eetinan dikin, hem j\u00ee \u015fer dime\u015f\u00eenin. Emer\u00eeka rojane her\u00ee k\u00eam 15 caran \u00ear\u00ee\u015f\u00ean heway\u00ee p\u00eak t\u00eene. Ew a niha j\u00ee wisa ye.\u201d<\/p>\n<p>\u201cTev\u00ee ku Emer\u00eeka \u00fb NATO bi hem\u00fb h\u00eaza xwe li dij\u00ee Tal\u00eeban\u00ea \u015fer dikin, ji hevkar\u00ean her\u00eam\u00ee hik\u00fbmet \u00fb art\u00ea\u015f hatiye avakirin \u00fb \u015fer dikin, \u00e7awa dibe ku Tal\u00eeban ewqas bajar bi dest dixe, her\u00eameke ewqas\u00ee berfireh di bin dest\u00ea xwe de digire? Niha bi Emer\u00eekay\u00ea re li ser mas\u00ea r\u00fbni\u015ftine \u00fb ji bo bigih\u00eajin \u00e7areseriy\u00ea dixebitin. R\u00eaveberiy\u00ean Tal\u00eeban\u00ea hevd\u00eetin\u00ean ku bi hin kesan re kirine \u00fb peymana lihevkirin\u00ea ji bo xwe wek\u00ee serkeftinek\u00ea d\u00eet. Ji ber ku Emer\u00eeka \u00fb NATO h\u00eaza xwe ji wir biki\u015f\u00eene, ti \u015fens\u00ea h\u00eaz\u00ean din li beramber\u00ee Tal\u00eeban nam\u00eene. Belk\u00ee dikarin hindek cih bidin wan, l\u00ea h\u00eaza esas\u00ee w\u00ea Tal\u00eeban be. Li pi\u015ft Tal\u00eeban h\u00eazeke gel a mezin heye. Ji %90 gel\u00ea Pe\u015ft\u00fbn bi Tal\u00eeban re ye \u00fb ji xwe n\u00eev\u00ea Efxan\u00eestan\u00ea j\u00ee Pe\u015ft\u00fbn in. Ji gel\u00ean din j\u00ee y\u00ean ku xwed\u00ee li Tal\u00eeban\u00ea derdikevin hene. Yan\u00ee Tal\u00eeban piraniya gel\u00ea Efxanistan\u00ea r\u00eaxistin kiriye.\u201d<\/p>\n<p>\u201cR\u00eaveber\u00ean Tal\u00eeban\u00ea dib\u00eajin ku; \u2018dema Emer\u00eeka hat, gel\u00ea me wisa hesiband ku w\u00ea rehetiy\u00ea, a\u015ft\u00ee \u00fb aramiy\u00ea bi xwe re b\u00eene. Ji ber v\u00ea sedem\u00ea bi hatina Emer\u00eekiyan keyfxwe\u015f b\u00fbn. L\u00ea dema ku me dest bi \u015fer kir Emer\u00eeka li beramber\u00ee me \u00ear\u00ee\u015f\u00ean heway\u00ee p\u00eak an\u00een. Dema ku em di mizgeft\u00ea de b\u00fbn \u00ear\u00ee\u015f kirin, gel\u00ea me windah\u00ee dan. Me j\u00ee got, \u2018Emer\u00eeka li dij\u00ee gel\u00ea me ye\u2019. Dema ku gel\u00ea me di \u015fahiyek\u00ea\/dawetek\u00ea de b\u00fbn \u00ear\u00ee\u015f kirin, d\u00eesa \u00eensan\u00ea me jiyana xwe ji dest dan. Me d\u00eesa propaganda kir \u00fb got, \u2018ew \u00ear\u00ee\u015fana li dij\u00ee me hem\u00fbyan e\u2019. Her ku \u00ear\u00ee\u015f \u00e7\u00eab\u00fbn, me wendah\u00ee dan, l\u00ea y\u00ean ku wendakir\u00ee ne em b\u00fbn. Berevaj\u00ee, em h\u00een z\u00eade xurt b\u00fbn. Di \u00ear\u00ee\u015f\u00ea de y\u00ean ku jiyana xwe ji dest dan me \u015feh\u00eed \u00eelan kirin \u00fb me gel\u00ea xwe h\u00een z\u00eade qezenc kir. Dema ku me wendah\u00ee nedidan j\u00ee, ji xwe y\u00ea qezenc dikir em b\u00fbn. Di \u00ear\u00ee\u015fan de me qet wenda nekir, bi her away\u00ee me qezenc kir.\u2019 Ev axaftin a\u00eed\u00ee berpisiyar\u00ea Tal\u00eeban\u00ea bi xwe ye.<\/p>\n<p>Di v\u00ea m\u00eenak\u00ea de j\u00ee t\u00ea d\u00eetin ku, Tal\u00eeban her di nav gel de ye, gel r\u00eaxistin dike \u00fb xwe bi gel dipar\u00eaze. Digih\u00eaje w\u00ea ast\u00ea ku, Emer\u00eeka \u00fb NATO nikare li wan bide. Ji ber ku li ku der\u00ea bide, li wir gel heye. Li bajaran Tal\u00eeban j\u00ee, gel j\u00ee heye, ji ber v\u00ea sedem\u00ea nikare l\u00ea bide. Tal\u00eeban xwe bi r\u00eazabek\u00ea bi ten\u00ea r\u00eaxistin nake, bi 6-7 r\u00eabaz\u00ean cuda r\u00eaxistin dike. M\u00eenak; wek\u00ee \u015fervan, feda\u00ee, pol\u00ees, asay\u00ee\u015f, \u00e7alakvan \u00fb hwd. r\u00eaxistiniy\u00ean cuda cuda ava dike. Ew gi\u015ft\u00ee di nav gel de ne, cil\u00ean meden\u00ee li xwe dikin. Li \u00e7iyan \u015fikeft\u00ean ku karibe 500 kes\u00ee bihew\u00eene \u00e7\u00eakirine. Di van \u015fikeftan de xebat\u00ean perwerd\u00ea \u00fb xebat\u00ean din dime\u015f\u00eenin. Li \u00e7iyayan xwe di \u015fikeftan de dipar\u00eazin, l\u00ea li gund \u00fb bajaran j\u00ee di nav gel de dim\u00eenin \u00fb xwe wisa dipar\u00eazin. Tal\u00eeban bi van r\u00ea \u00fb r\u00eabazan li beramber\u00ee h\u00eaza NATO\u2019y\u00ea serkeftin bi dest xist. M\u00eenaka Tal\u00eeban rast\u00ee j\u00ee balk\u00ea\u015f e. Em li vir dib\u00eenin ku Tal\u00eeban xwe di nav gel de bi cih kiriye \u00fb gel wek\u00ee \u015femsiyek\u00ea wan dipar\u00eaze. Tal\u00eeban ji bo ku karibe xwe bipar\u00eaze pi\u015fta xwe hem dide \u00e7iyayan \u00fb hem j\u00ee dide gel.\u201d<\/p>\n<p>\u201cTal\u00eeban m\u00eenakeke zind\u00ee, \u015fenber \u00fb li ber \u00e7avan e. Di \u00ear\u00ee\u015f\u00ean heway\u00ee de h\u00eaz\u00ean Tal\u00eeban \u00fb gel her \u00e7iqas\u00ee wendah\u00ee dabin j\u00ee, di daw\u00ee de encam\u00ea w\u00ea li dij\u00ee dijmin\u00ea Tal\u00eeban\u00ea b\u00fbye. Ewil\u00ee h\u00eav\u00ee \u00fb bendewariya gel\u00ea Efxan ji hatina Emer\u00eeka \u00fb h\u00eaz\u00ean dervey\u00ee heb\u00fb \u00fb bi hatina wan keyfxwe\u015f dib\u00fbn, niha bi temam\u00ee dijber\u00ee wan b\u00fbne \u00fb dixwazin \u00ead\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ean heway\u00ee li ser wan p\u00eak neynin, wan nekujin \u00fb demek\u00ea z\u00fbtir ji welat\u00ea wan derkevin. Tal\u00eeban j\u00ee bi temam\u00ee mafdar dib\u00eenin \u00fb xwed\u00ee l\u00ea derdikevin. Ji ber v\u00ea sedem\u00ea r\u00eaveberiya Tal\u00eeban\u00ea dib\u00eaje ku; \u2018Ji ber \u00ear\u00ee\u015fan em qet lawaz neb\u00fbn, dema windahiy\u00ean me \u00e7\u00eab\u00fbn, me propagandaya v\u00ea kir, ger ku windahiy\u00ean me \u00e7\u00eaneb\u00fbn, w\u00ea dem\u00ea zat\u00ee em bi ser ketine\u2019. Yan\u00ee hevk\u00ea\u015feyeke wisa ava kirine ku, ew h\u00eaz\u00ean k\u00fbrew\u00ee tev\u00ee ku teknolojiya dinyay\u00ea ya her\u00ee p\u00ea\u015fket\u00ee di dest\u00ea wan de ye j\u00ee, bi Tal\u00eeban nikarin.\u201d<\/p>\n<p>M\u00eenakeke din a berbi\u00e7av j\u00ee Libnan, Hizbullah \u00fb Filist\u00een e. Libnan welatek\u00ee bi\u00e7\u00fbk e. Heta ku \u00cesra\u00eel\u00ea di sala 1982\u2019yan de \u00ear\u00ee\u015f kir Libnan navendeke tevger\u00ean \u015fore\u015fger\u00ee b\u00fb. Partiya me j\u00ee di nav de, ji her dever\u00ean dinyay\u00ea bi dehan tevger\u00ean \u015fore\u015fger li wir b\u00fbn. Tevger\u00ean Filist\u00een\u00ee j\u00ee di nav wan de b\u00fbn, ew mezintir b\u00fbn \u00fb wek\u00ee xwediy\u00ea mal\u00ea b\u00fbn. W\u00ea dem\u00ea Hizbullah wek\u00ee r\u00eaxistinek\u00ea ava nebib\u00fb. Pi\u015ft\u00ee ku \u015eore\u015fa \u00ceslam\u00ee ya \u00ceran\u00ea \u00e7\u00eab\u00fb, \u00cesra\u00eel\u00ea \u00ear\u00ee\u015f kir, tevger\u00ean Filist\u00een\u00ee t\u00eak \u00e7\u00fbn \u00fb ji Libnan\u00ea derketin, rew\u015fa gel a li Libnan\u00ea m\u00eena ku ji bo avab\u00fbna Hizbullah\u00ea b\u00fb bingeh. Pi\u015ft\u00ee \u00ear\u00ee\u015fa \u00cesra\u00eel\u00ea ya di sala 1982\u2019yan \u00fb \u015f\u00fbn de Hizbullah\u00ea r\u00eaxistinb\u00fbna xwe ava kir. Bi \u00e7alakiy\u00ean feda\u00ee y\u00ean li dij\u00ee baregeh\u00ean Emer\u00eeka \u00fb Fransay\u00ea j\u00ee xwe \u00eelan kirin. Wan \u00e7alakiyan bingeha heb\u00fbna van h\u00eazan hejand \u00fb hi\u015ft ku ev h\u00eaz qewet\u00ean xwe ji Libnan\u00ea veki\u015f\u00eenin. V\u00ea yek\u00ea j\u00ee di ser\u00ee de di nava gel\u00ea Libnan\u00ea de, li her\u00eam\u00ea bandora Hizbullah\u00ea z\u00eade kir.<\/p>\n<p>Hizbullah, li Libnan\u00ea di nava civaka \u015e\u00eea de her ku di\u00e7e bi bandor dibe. Di nava gel de r\u00eaxistina xwe xurt dike. \u00cesra\u00eel weke dewleteke \u00ear\u00ee\u015fkar \u00ear\u00ee\u015f\u00ee xaka Libnan\u00ea dike \u00fb wek\u00ee tekane r\u00eaxistina ku li dij\u00ee v\u00ea \u015fer dike j\u00ee li hol\u00ea ten\u00ea Hizbullah dim\u00eene. Civaka Libnan\u00ea j\u00ee bi piran\u00ee Misilman e \u00fb li dij\u00ee \u00cesra\u00eel\u00ea ne. Ji ber v\u00ea yek\u00ea t\u00eako\u015f\u00eena Hizbullah\u00ea ya li dij\u00ee \u00cesra\u00eel\u00ea di nava gel\u00ea Libnan\u00ea de sempatiyek\u00ea ava dike. Ji bil\u00ee v\u00ea, Hizbullah ji tenduristiy\u00ea bigirin heta perwerdey\u00ea bi pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ea re j\u00ee mij\u00fbl dibe. Ev yek j\u00ee sempatiya li beramber\u00ee Hizbullah\u00ea z\u00eade dike. Digih\u00eaje w\u00ea ast\u00ea ku hikumet nikaribin b\u00eay\u00ee Hizbullah\u00ea b\u00ean avakirin. Her \u00e7iqas\u00ee hikumet bi awayek\u00ee yekser di bin dest\u00ea Hizbullah\u00ea de nebin j\u00ee, y\u00ea ku hikumet\u00ea ji der ve \u00eedare dike di esas de Hizbullah e. V\u00ea yek\u00ea j\u00ee bi h\u00eaz \u00fb r\u00eaxistinb\u00fbna xwe ve dike. Di nava welat de gir\u00eaday\u00ee xwe \u00fb bi hejmareke mezin art\u00ea\u015fek j\u00ee ava kiriye. Ew art\u00ea\u015f gir\u00eaday\u00ee art\u00ea\u015fa welat n\u00een e, l\u00ea me\u015fr\u00fbiyeta w\u00ea j\u00ee heye \u00fb v\u00ea yek\u00ea j\u00ee ji gel digire.<\/p>\n<p>Hizbullah ruxm\u00ee ku xwed\u00ee art\u00ea\u015feke ewqas\u00ee mezin e j\u00ee bi piran\u00ee bi awayek\u00ee ve\u015fart\u00ee tevdigere. Bi taybet j\u00ee ev art\u00ea\u015f ve\u015fart\u00ee ye. T\u00ea gotin ku 60-70 hezar esker\u00ean Hizbullah\u00ea hene. L\u00ea nay\u00ea zan\u00een ewqas esker li ku der\u00ea bi cih kirine. Piraniya van eskeran rojane di nava kar\u00ean xwe de ne, xebat\u00ean hilber\u00een\u00ea dikin; karker in, gund\u00ee ne, mamoste ne, bij\u00ee\u015fk in, \u015fagirt\u00ean dibistan\u00ea ne \u00fb hwd. Yan\u00ee p\u00eakhatey\u00ean civak\u00ea k\u00ee bin, art\u00ea\u015fa Hizbullah\u00ea j\u00ee ji wan p\u00eak t\u00ea. Bes, di nava art\u00ea\u015f\u00ea de pir z\u00eade jin tine ye. Li gor\u00ee texm\u00eenan ji sed\u00ee b\u00eest\u00ea art\u00ea\u015fa Hizbullah\u00ea akt\u00eef e, ji sed\u00ee he\u015ft\u00ea j\u00ee ve\u015fart\u00ee ye. Ev hejmara mezin j\u00ee wek\u00ee r\u00eaxistina mil\u00eesan ava kirine, \u00e7i dem\u00ea p\u00eadiv\u00ee p\u00ea hebe ew karker, gund\u00ee, bij\u00ee\u015fk, mamoste bi gi\u015ft\u00ee bi fermanek\u00ea dibin esker. Esker\u00ean Hizbullah\u00ea xuya nakin. Carina tevl\u00ee meras\u00eeman dibin, ew j\u00ee r\u00fbgirt\u00ee, ewqas. Berpirsiyarek\u00ee Hizbullah\u00ea wisa dib\u00eaje: \u201cLibnan, navenda Hizbullah\u00ea ye. H\u00eaz\u00ean le\u015fker\u00ee y\u00ean Hizbullah\u00ea hem li Libnan\u00ea ne hem j\u00ee ne li Libnan\u00ea ne.\u201d Yan\u00ee dib\u00eaje esker hene, l\u00ea bel\u00ea li ku ne, art\u00ea\u015feke \u00e7awa ye, ev ji aliy\u00ea kes\u00ee ve nay\u00ea zan\u00een. Bi kurt\u00ee, h\u00eaza Hizbullah\u00ea ew e ku xwe di nava gel de bi r\u00eaxistin kiriye, gel tevl\u00ee \u015fer dike, art\u00ea\u015fa xwe bi siriyeteke mezin dipar\u00eaze. B\u00eaguman, kar\u00ean din \u00ean r\u00eaxistin\u00ee j\u00ee v\u00ea h\u00eaz\u00ea xurttir dike. Ger ku \u00eero t\u00ea gotin y\u00ea ku li S\u00fbr\u00ee li cem rej\u00eem\u00ea \u015fer dike \u00fb rej\u00eema S\u00fbr\u00ee li ser piyan digire Hizbullah e, ev yek bi v\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee ye. Yek j\u00ee Hizbullah ji bo \u015fer \u00fb parastin\u00ea \u015fkeftan j\u00ee bi kar t\u00eene. Heval\u00ea Cemal t\u00eakildar\u00ee Hizbullah\u00ea \u00fb r\u00eaxistinb\u00fbna w\u00ea wisa dib\u00eaje:<\/p>\n<p>\u201cHizbullah li her\u00eameke ku dikeve navbera bajar\u00ea Sur \u00fb Nebatiy\u00ea ji bo ku \u015fer bike du gir amade kirib\u00fbn. Di sala 2006\u2019an de \u00cesra\u00eel\u00ea xwest ku d\u00eesa t\u00eakeve Libnan\u00ea. Hizbullah di van herdu giran de li ber xwe da. \u00cesra\u00eel\u00ea bi h\u00eaz\u00ean heway\u00ee l\u00ea da, Hizbullah\u00ea gir bernedan, \u00cesra\u00eel\u00ea xwest ku di bejah\u00ee de bikev\u00ea, Hizbullah\u00ea ji wan \u015fikeft\u00ean ku di girikan de vekirine, su\u00eeqest dikir, \u00cesra\u00eel d\u00eesa nikar\u00eeb\u00fb p\u00ea\u015fde bi\u00e7\u00fbya. W\u00ea p\u00eavajoy\u00ea n\u00eaz\u00eek\u00ee mehek\u00ea dewam kir. Di dawiy\u00ea de \u00cesra\u00eel\u00ea gef xwar \u00fb got, ger ku ew herdu gir ney\u00ean berdan w\u00ea bajaran bombard\u00fbman bike. Hizbullah\u00ea d\u00eesa j\u00ee ew gir bernedan. \u00cesra\u00eel\u00ea bajar\u00ea Sur \u00fb Seyda bombard\u00fbman kir, l\u00ea ti encam bi dest nexist \u00fb xwe \u015f\u00fbnve ki\u015fand. \u00cesra\u00eel\u00ea di d\u00eeroka xwe de cara yek\u00ea art\u00ea\u015fa xwe xist bin l\u00eapirs\u00een\u00ea \u00fb serfermandar\u00ea xwe ji erk\u00ea girt. Art\u00ea\u015fa \u00cesa\u00eel\u00ea bi hem\u00fb h\u00eaza xwe \u00ear\u00ee\u015f kir, l\u00ea nikarib\u00fb wan herdu giran ji dest\u00ea Hizbullah\u00ea bist\u00eene.\u201d<\/p>\n<p>\u201cJi v\u00ea b\u00fbyer\u00ea, ji sala 2006\u2019an \u00fb vir ve \u00cesra\u00eel cesaret nake ku t\u00eakeve Libnan\u00ea. Hizbullah\u00ea bi v\u00ea berxwedaniya xwe ve xwe \u00eespat kir. Gel\u00ea Libnan\u00ea gihi\u015ft w\u00ea qeneet\u00ea ku, encax Hizbullah dikare wan biparize \u00fb lewra baweriya wan a bi Hizbullah\u00ea xurttir b\u00fb. Pi\u015ft\u00ee \u015fer\u00ea 2006\u2019an \u00fb \u015f\u00fbn de hilbijartin \u00e7\u00eab\u00fbn \u00fb Hizbullah b\u00fb h\u00eaza desthilat\u00ea, kesek\u00ee ji Hizbullah\u00ea b\u00fb serokwez\u00eer\u00ea Libnan\u00ea. Niha koal\u00eesyon heye, serokwez\u00eer ne ji Hizbullah\u00ea ye, l\u00ea d\u00eesa j\u00ee y\u00ea di hik\u00fbmet\u00ea de bi bandor Hizbullah e \u00fb Ba\u015f\u00fbr\u00ea Libnan\u00ea j\u00ee di bin serweriya wan de ye.\u201d<\/p>\n<p>Dema ku mirov li r\u00eaxistinb\u00fbna Hizbullah\u00ea din\u00eare t\u00ea d\u00eetin ku xwe li ser \u00e7end lingan r\u00eaxistin kiriye. Ew \u00e7end ling\u00ean ku Hizbullah\u00ea xurt dikin j\u00ee bi v\u00ee reng\u00ee dikarin b\u00ean jimartin: Yek, \u00eestixbarata xwe bi awayek\u00ee xurt r\u00eaxistin kiriye. Dudu, ji bo \u015fer\u00ea dij\u00eetal-elektron\u00eek\u00ee binkeyek ava kiriye. Sis\u00ea, xwe di tekn\u00eeka \u00e7\u00eakirina roket\u00ea de p\u00ea\u015f xistiye. \u00c7ar, s\u00eestema tunelan daye r\u00fbni\u015ftandin \u00fb van tunelan bi kar t\u00eene. \u00db p\u00eanc; li sirriyet, ve\u015fart\u00eeb\u00fbn \u00fb kam\u00fbflaj\u00ea baldar e. Hizbullah\u00ea gir\u00eengiyeke z\u00eade daye sirriyet \u00fb ve\u015fart\u00eeb\u00fbn\u00ea. \u00cestixbarat \u00fb li beramber\u00ee \u00eestixbarat\u00ea j\u00ee ve\u015fart\u00eeb\u00fbn h\u00eazeke esas e. Rew\u015f wisa ye ku Hizbullah di nava dewletek\u00ea de wek\u00ee dewletek\u00ea ye, desthilatdar e, art\u00ea\u015fa w\u00ea heye, l\u00ea t\u00eakildar\u00ee wan ti kes ne xwed\u00ee agahiyeke berfireh e. Kes\u00ean li v\u00ee welat\u00ee dij\u00een bi xwe j\u00ee ne xwed\u00ee agahiyeke berfireh in. Di mil\u00ea r\u00eaxistin\u00ea \u00fb t\u00eako\u015f\u00een\u00ea de prens\u00eeba xwe ya esas\u00ee wisa ye; \u201cXwe ve\u015f\u00eare, \u00eestixbarata dij-\u00eestixbarat\u00ea xurt bike \u00fb dijmin bixe bin kontrola xwe.\u201d Yan\u00ee, bi kurtas\u00ee bi temam\u00ee ve\u015fart\u00ee ye \u00fb h\u00eaza xwe ya esas\u00ee j\u00ee ji vir digire.<\/p>\n<p>Tevger\u00ean Filist\u00een\u00ee j\u00ee demek dir\u00eaj li Libnan\u00ea man, t\u00eako\u015f\u00eena xwe ya li dij\u00ee \u00cesra\u00eel\u00ea li vir r\u00eaxistin kirin \u00fb me\u015fandin. Libnan m\u00eena ku ketib\u00fb bin dest\u00ea tevger\u00ean Filist\u00een\u00ee \u00fb tevgera Art\u00ea\u015fa Rizgariya Filist\u00een\u00ea. Bandor \u00fb h\u00eaza Filist\u00eeniyan ji ya art\u00ea\u015fa Libnan\u00ea xurttir b\u00fb. Libnan bi saya t\u00eako\u015f\u00eena Filist\u00eeniyan a li dij\u00ee \u00cesra\u00eel\u00ea bib\u00fb navendeke t\u00eako\u015f\u00eena \u015fore\u015fger\u00ee. Hema hema ji her dever\u00ean dinyay\u00ea tevger\u00ean rizgariya netewey\u00ee, sosyal\u00eest \u00fb tevger\u00ean bi reng\u00ean cuda li v\u00ea der\u00ea kom dib\u00fbn \u00fb perwerde did\u00eetin. Ji bo tevger\u00ean \u015fore\u015fger\u00ee roleke wisa er\u00ean\u00ee ya t\u00eako\u015f\u00eena Filist\u00eeniyan j\u00ee \u00e7\u00eab\u00fb. Heta sala 1982\u2019yan, ku v\u00ea sal\u00ea Libnan ji aliy\u00ea \u00cesra\u00eel\u00ea ve hate dagirkirin, tevger\u00ean Filist\u00een\u00ee li v\u00ee welat\u00ee bi bandor b\u00fbn.<\/p>\n<p>\u00cesra\u00eel\u00ea welat\u00ea Filist\u00eeniyan dagir kiriye \u00fb ev pirsgir\u00eak bi \u015feklek\u00ee ney\u00ea \u00e7areserkirin hatiye hi\u015ftin. Filist\u00een\u00ee ji xaka Filist\u00een\u00ea dan ko\u00e7berkirin, ber\u00ea wan dan Misir, Urdin, S\u00fbr\u00ee, Libnan \u00fb welat\u00ean din \u00ean c\u00eeran. Libnan, di nava van dewletan de dibe ku ya her\u00ee bi\u00e7\u00fbk be, l\u00ea belk\u00ee j\u00ee hejmara her\u00ee z\u00eade ya Filist\u00eeniyan hatibe v\u00ea der\u00ea. Ji ber v\u00ea yek\u00ea xwed\u00ee bandoreke z\u00eade b\u00fbn. Filist\u00eeniyan t\u00eako\u015f\u00eena xwe li Libnan\u00ea r\u00eaxistin kirin, art\u00ea\u015f ava kirin, b\u00fbn navend. Her \u00e7iqas\u00ee tevger\u00ean Filist\u00een\u00ee bi h\u00eaz\u00ean profesyonel t\u00eako\u015f\u00een me\u015fandibe j\u00ee, di esas de tevgereke gel\u00ear\u00ee b\u00fb. T\u00eako\u015f\u00eena xwe bi rengek\u00ee ve\u015fart\u00ee r\u00eaxistin dikir \u00fb dime\u015fand. Bi dem\u00ea re Libnan wek\u00ee baregehek\u00ea bi kar an\u00een, h\u00eaza xwe j\u00ee wek\u00ee art\u00ea\u015fek\u00ea \u00fb li ser erd\u00ea, bi \u015feklek\u00ee vekir\u00ee r\u00eaxistin kirin. Pi\u015ft\u00ee ku \u00cesra\u00eel\u00ea di sala 1982\u2019yan de Libnan dagir kir \u00fb \u015f\u00fbn de tevger\u00ean Filist\u00een\u00ee ji Libnan\u00ea derketin \u00fb \u00ead\u00ee ew taybetmendiy\u00ean xwe y\u00ean wisa ji dest dan, ketin p\u00eavajoyeke cudatir. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea \u00ead\u00ee li ser xaka xwe bi \u00eent\u00eefadaya gel ketin rojeva dinyay\u00ea. Pi\u015ft\u00ee ku tevger\u00ean di bin s\u00eewana Art\u00ea\u015fa Rizgariya Filist\u00een\u00ea de t\u00eak \u00e7\u00fbn, v\u00ea car\u00ea hin tevger\u00ean din derketin hol\u00ea. Tevger\u00ean ku n\u00fb ava b\u00fbn, xwe li xaka xwe \u00fb bi r\u00eabazek\u00ee cudatir r\u00eaxistin kirin \u00fb ji bo p\u00eavajoy\u00ea p\u00ea\u015fengt\u00ee kirin. Hamas yek ji van e \u00fb ya sereke ye. Hamas pi\u015ft\u00ee ku ava b\u00fb p\u00ea\u015fengtiya p\u00eavajoy\u00ea girt ser xwe \u00fb me\u015fand. \u00cent\u00eefaday\u00ean (serhildan) li her\u00eama Xazze \u00fb \u015eer\u00eeaya Rojava bi v\u00ee reng\u00ee dest p\u00ea kir.<\/p>\n<p>Hamas, ji t\u00eako\u015f\u00een\u00ean beriya xwe ders\u00ean ba\u015f derdix\u00eene. T\u00eakiliy\u00ean xwe y\u00ean gel xurt dike. Di t\u00eako\u015f\u00eena xwe de tevl\u00eekirina gel esas digire. Her \u00e7iqas\u00ee di nava gel de hin r\u00eaxistinb\u00fbn\u00ean xwe e\u015fkere dike j\u00ee, be\u015f\u00ean xwe y\u00ean ve\u015fart\u00ee j\u00ee r\u00eaxistin dike. Giraniy\u00ea dide \u00e7alakiy\u00ean gel \u00ean rewa \u00fb e\u015fkere. Me\u015f \u00fb m\u00eet\u00eengan li dar dixe. Li hember\u00ee art\u00ea\u015fa \u00cesra\u00eel\u00ea \u00e7alakiy\u00ean me\u015fr\u00fb li dar dixe \u00fb bi v\u00ee reng\u00ee nah\u00eale ku rexne li ser werin \u00fb hewl dide bi v\u00ee reng\u00ee t\u00eako\u015f\u00een\u00ea bilind bike. Jixwe gel\u00ea Filist\u00een\u00ea di nava gel\u00ean c\u00eehan\u00ea de dihat naskirin \u00fb mafdariya xwe ya t\u00eako\u015f\u00een\u00ea j\u00ee dab\u00fb qeb\u00fblkirin. \u00c7alakiy\u00ean ber\u00ea y\u00ean wek\u00ee revandina balafiran, li hember\u00ee sef\u00eeran lidarxistina \u00e7alakiyan \u00fb hwd. li c\u00eehan\u00ea hin bertek ava kirib\u00fbn, her\u00ee k\u00eam wisa dihat nirxandin. Hamas\u00ea \u00e7alakiy\u00ean bi v\u00ee reng\u00ee terikandin. \u00c7alakiy\u00ean protestoy\u00ee y\u00ean pas\u00eef \u00ean wek\u00ee me\u015f\u00ea li dar xistin \u00fb xwestin al\u00eegiriya gel\u00ean c\u00eehan\u00ea qezenc bikin. \u00cent\u00eefaday\u00ea ew derfet ji bo Hamas\u00ea ava kir. Dema ku art\u00ea\u015fa \u00cesra\u00eel\u00ea \u00ear\u00ee\u015f kir \u00fb kesek ku\u015ft \u00eent\u00eefada mezintir b\u00fb, pi\u015ftgir\u00ee \u00fb xwed\u00eederketina gel\u00ean c\u00eehan\u00ea j\u00ee z\u00eadetir b\u00fb \u00fb li ser v\u00ea yek\u00ea \u00cesra\u00eel h\u00een z\u00eadetir hat rexnekirin.<\/p>\n<p>\u00cent\u00eefaday\u00ea me\u015fr\u00fbiyeta t\u00eako\u015f\u00eena Filist\u00een\u00ea hema hema bi her kes\u00ee da qeb\u00fblkirin. Di bin ban\u00ea Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee de n\u00fbnert\u00ee qezenc kir. Deng\u00ea xwe z\u00eadetir gihand c\u00eehan\u00ea \u00fb dewleta \u00cesra\u00eel\u00ea z\u00eadetir xist nav n\u00eeqa\u015fan. \u00cesra\u00eel li beramber\u00ee \u00e7alakiy\u00ean gel \u00ean protestoy\u00ee li gor\u00ee dema ya \u00e7ekdar\u00ee z\u00eadetir tengav b\u00fb. Her ku tengav b\u00fb j\u00ee bertek\u00ean xwe hi\u015fktir kir. V\u00ea yek\u00ea j\u00ee gel\u00ea Filist\u00een\u00ea z\u00eadetir r\u00eaxistin kir \u00fb \u00cesra\u00eel j\u00ee te\u015fh\u00eer kir. Tevgera Hamas\u00ea her \u00e7\u00fb mezin b\u00fb. \u00cesra\u00eel\u00ea j\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ean xwe hi\u015fktir kirin. Serok\u00ean Hamas\u00ea kirin hedef. Bi reng\u00ea s\u00fb\u00eeqestan yek bi yek \u00eemha kirin. M\u00eena ku stratejiya xwe ya li dij\u00ee t\u00eako\u015f\u00eena Filist\u00een\u00ea veguherand s\u00fb\u00eeqestan. Ev j\u00ee b\u00fb sedem ku li milek\u00ee \u015fer\u00ea \u00e7ekdar\u00ee b\u00ea p\u00ea\u015fxistin \u00fb mezinkirin, li mil\u00ea din j\u00ee h\u00eaz\u00ean xwe bik\u015f\u00eene bin\u00ea erd\u00ea. Yan\u00ee sirriyeta xebat\u00ean xwe xurttir bike. Pergala tunelan p\u00ea\u015f xistin. Art\u00ea\u015fa xwe ve\u015fartin. Rew\u015fa art\u00ea\u015f\u00ea di w\u00ea ast\u00ea de ye ku ti kes bi esker\u00ean Filist\u00een\u00ea nizanin, malbata esker bi xwe j\u00ee p\u00ea nizane. Ev yek wek\u00ee r\u00eabazek\u00ee parastin\u00ea p\u00ea\u015f xistin. Di rew\u015fa niha de eyn\u00ee m\u00eena Hizbullah\u00ea, ti kes nizane hejmara art\u00ea\u015fa Filist\u00een\u00ea \u00e7iqas e. Endam\u00ean art\u00ea\u015f\u00ea rojane di nava kar\u00ean xwe de ne; karker in, gund\u00ee ne, mamoste ne, bij\u00ee\u015fk in, dayik in \u00fb hwd. \u00c7i dem p\u00eaw\u00eest\u00ee p\u00ea b\u00ea d\u00eetin, bangawaz\u00ee b\u00ea kirin, ew karker, gund\u00ee, dayik, bij\u00ee\u015fk, mamoste am\u00fbr\u00ean xwe y\u00ean kar\u00ea dikin dat\u00eenin \u00fb di nava ref\u00ean berxwedan\u00ea de cih\u00ea xwe digirin. Ruxm\u00ee ku t\u00eako\u015f\u00eena wan li ser du par\u00e7ey\u00ean bi\u00e7\u00fbk \u00ean erd\u00ea ne (Xezze \u00fb \u015eer\u00eeaya Rojava, ku eraziya herduyan bi hev re j\u00ee ji ya Hesek\u00ea bi\u00e7\u00fbktir e) \u00fb herdu par\u00e7e j\u00ee ji hev qut in, \u00cesra\u00eel nikare ti\u015ftek\u00ee bike. Carina \u00ear\u00ee\u015f dike, bajar\u00ean Filist\u00een\u00ea bomberd\u00fbman dike, bajaran hildiwe\u015f\u00eene, bi hezaran \u00eensan\u00ee dikuje, l\u00ea d\u00eesa j\u00ee nikare encam\u00ea bigire.<\/p>\n<p>Filist\u00eeniyan di sala 1988\u2019an de dest bi \u00eent\u00eefaday\u00ea kirin \u00fb wek\u00ee r\u00eabaza yekem\u00een me\u015f\u00ean girsey\u00ee li dar xistin. \u00censan\u00ean ji her temen\u00ee \u00fb her cins\u00ee di nava van \u00eent\u00eefadayan de cih\u00ea xwe girtin \u00fb li dij\u00ee \u00cesra\u00eel\u00ea me\u015f\u00ean protestoy\u00ee li dar xistin. Di van me\u015fan de her\u00ee z\u00eade kevir diav\u00eatin esker\u00ean \u00cesra\u00eel\u00ea. Bi last\u00eek\u00ean \u00e7eqel\u00eek kevir diav\u00eatin, bi kevirkan\u00ee kevir diav\u00eatin. Carina k\u00ear carina j\u00ee molotof bi kar an\u00een. \u00c7ek\u00ean bi bar\u00fbd j\u00ee heta ku serok\u00ean wan nehatin ku\u015ftin bi kar nean\u00een. Bi giran\u00ee bi am\u00fbr\u00ean ku dikarin di her mal\u00ea de b\u00ean peydakirin \u015fer kirin. Bi dem\u00ea re saziy\u00ean xwe y\u00ean \u00eedar\u00ee, le\u015fker\u00ee, abor\u00ee, tendurist\u00ee, perwerde, ewlekariya hundir\u00een, \u00eestixbarat, h\u00eaza parastina cewher\u00ee \u00fb hwd. r\u00eaxistin kirin.<\/p>\n<p>Di rew\u015fa niha de her \u00e7iqas\u00ee hin dewlet rexneyan l\u00ea bikin \u00fb wek\u00ee saziyeke teror\u00eest bi nav bikin j\u00ee Hamas li Xazzey\u00ea h\u00eazeke ferm\u00ee ye. Parlemen\u00ean w\u00ea hene, hikumeta w\u00ea heye, wez\u00eer\u00ean w\u00ea hene. Art\u00ea\u015feke w\u00ea ya ve\u015fart\u00ee heye. Dema ku \u015feh\u00eed\u00ean w\u00ea \u00e7\u00eadibin hin esker\u00ean w\u00ea bi \u015feklek\u00ee r\u00fby\u00ea xwe bigirin tevl\u00ee meras\u00eema \u015feh\u00eedan dibin. Gel\u00ea Filist\u00een\u00ea ten\u00ea w\u00ea dem\u00ea eskeran dib\u00eenin, ew j\u00ee bi r\u00fbpo\u015f\u00ee. Lewma j\u00ee ti kes nizane k\u00ee esker e k\u00ee ne esker e. Yan\u00ee ewqas\u00ee gir\u00eengiy\u00ea didin sirriyet\u00ea. D\u00eesa h\u00eaz\u00ean w\u00ea y\u00ean ewlekariya hundir\u00een \u00fb pol\u00ees j\u00ee hene. H\u00eaza parastina cewher\u00ee j\u00ee r\u00eaxistin kiriye. Ew j\u00ee wek\u00ee art\u00ea\u015feke ve\u015fart\u00ee ne, ango art\u00ea\u015f ji van kes\u00ean endam\u00ean h\u00eaz\u00ean parastina cewher\u00ee p\u00eak t\u00ea.<\/p>\n<p>\u00cesra\u00eel xwed\u00ee art\u00ea\u015feke profesyonel e. Saziya \u00eestixbarata \u00cesra\u00eel\u00ea, MOSSAD, di nav saziy\u00ean \u00eestixbarat\u00ea de ya her\u00ee navdar e \u00fb xurt e. Dikare ji nav gel\u00ea Filist\u00een\u00ea \u00fb r\u00eaxistina Hamas\u00ea j\u00ee \u00eestixbarat\u00ea bigire, s\u00eexur\u00ean wan hene. Xwed\u00ee tekn\u00eekeke pir p\u00ea\u015fket\u00ee ye j\u00ee. Dewleta ku cara yekem\u00een seyare bi balafir\u00ean s\u00fb\u00eeqest\u00ea kiriye hedef \u00cesra\u00eel e. Bi v\u00ea r\u00eabaz\u00ea gelek fermandar \u00fb berpirsiyar\u00ean Hamas\u00ea kirin hedef \u00fb ku\u015ftin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea Filist\u00een\u00ee-Hamas mecb\u00fbr man ku xwe bi rengek\u00ee ve\u015fart\u00ee r\u00eaxistin bikin, ku karibe xwe li hember\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ean \u00cesra\u00eel\u00ea bipar\u00eaze. Ji bo ku \u00cesra\u00eel nikaribe wan bib\u00eene \u00fb li wan bide r\u00eabaza her\u00ee rast ew b\u00fb ku xwe di nava gel de ve\u015f\u00earin \u00fb gel r\u00eaxistin bikin. Nexwe \u00eestixbarata \u00cesra\u00eel\u00ea xurt e, dema ku agahiy\u00ea bigire j\u00ee dikare derb\u00ea l\u00ea bide. Hamas\u00ea niha art\u00ea\u015fek ava kiriye, pergala binerd p\u00ea\u015f xistiye \u00fb biryargeha xwe j\u00ee di bin\u00ea erd\u00ea de bi cih kiriye. Fermandar\u00ean w\u00ea k\u00ee ne, kes nizane. Heta esker\u00ean w\u00ea k\u00ee ne, kes nizane. Ev ve\u015fart\u00eeb\u00fbn h\u00eaz \u00fb tekn\u00eeka \u00cesra\u00eel\u00ea vala derdix\u00eene. H\u00eaza Hamas \u00fb Filist\u00eeniyan di ve\u015fart\u00eeb\u00fbn\u00ea de ye. Kam\u00fbflaj\u00ea ba\u015f bi kar t\u00eenin. Li beramber\u00ee h\u00eazeke wisa \u00fb li welatek\u00ee dagirkir\u00ee \u015fer\u00ea gel \u00ea \u015fore\u015fger\u00ee bi v\u00ea r\u00eabaz\u00ea dime\u015fe.<\/p>\n<p><strong>-Berxwedana \u015e\u00eax Meqs\u00fbd \u00fb E\u015frefiy\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Wek\u00ee ku t\u00ea zan\u00een \u015e\u00eax Maqs\u00fbd \u00fb E\u015frefiye du tax\u00ean Heleb\u00ea ne \u00fb Kurd l\u00ea dij\u00een. Her \u00e7iqas\u00ee ev berxwedan li ser nav\u00ea \u015eex Meqs\u00fbd\u00ea b\u00ea nirxandin j\u00ee, li van taxan li beramber\u00ee \u00e7etey\u00ean Cephet-El Nusra \u015ferek\u00ee gel hat me\u015fandin \u00fb \u00ear\u00ee\u015f\u00ean \u00e7eteyan hatin \u015fikandin. <em>\u201cLi \u015e\u00eax Meqs\u00fbd\u00ea 250 heval \u00fb bi tevl\u00eab\u00fby\u00eena 6-7 hezar \u00eensan\u00ean ji gel berxwedaniyeke mezin hat p\u00ea\u015fxistin. Gel \u00fb \u015fervanan bi hev re bi mehan \u015fer kirin. Tev\u00ee ku ji her al\u00ee ve hatib\u00fbn dorp\u00ea\u00e7kirin, ji her al\u00ee ve \u00eari\u015f dihatin ser wan j\u00ee, gel \u00fb \u015fervanan al\u00eekar\u00ee dan hev, xwed\u00ee li hev derketin \u00fb berxwedana wan gihi\u015ft serkeftin\u00ea. M\u00eenak, dayikek \u00e7avderiy\u00ea dike, agahiy\u00ea dide \u015fervanan, kar\u00ea \u00eestixbarat\u00ea dime\u015f\u00eene; hinek xwarin\u00ea \u00e7\u00eadikin, hinek ji \u015fervanan re cebilxaney\u00ea dibin \u00fb her yek bi kirina karek\u00ee berxwedana gel a topyek\u00fbn p\u00ea\u015f dixin. Ji ber v\u00ea sedem\u00ea di mijara \u015fer\u00ea gel \u00ea \u015fore\u015fger\u00ee de gel\u00ea \u015e\u00eax Meqs\u00fbd\u00ea m\u00eenak e. Ten\u00ea li \u015e\u00eax Meqs\u00fbd\u00ea \u015fer\u00ea gel \u00ea \u015fore\u015fger\u00ee rast hat me\u015fandin. Ji dervey\u00ee w\u00ea ne li Rojava \u00fb ne j\u00ee li Bakur m\u00eenakeke din a bi v\u00ee reng\u00ee n\u00een e.\u201d<\/em><strong>(Heval\u00ea Cemal)<\/strong><\/p>\n<p>Di mijara \u015eer\u00ea Gel \u00ea \u015eore\u015fger\u00ee de li Kurdistan\u00ea cih\u00ea ku mirov karibe wek\u00ee m\u00eenakeke berbi\u00e7av deyne ber xwe Berxwedana \u015e\u00eax Meqs\u00fbd\u00ea ye. Dema ku r\u00eaxistin bi rengek\u00ee rast hatibe tanz\u00eemkirin, peywendiy\u00ean gel \u00fb \u015fervanan xurt be, her kesek li gor\u00ee derfet\u00ean xwe \u00fb zaneb\u00fbna xwe tevl\u00ee \u015fer bibe, bi serketin\u00ea bawer bike \u00fb xaka ku li ser dij\u00ee neterik\u00eene, bi h\u00eaza xwe bawer be \u00fb \u015fer bike, heger hatibe dorp\u00ea\u00e7kirin j\u00ee, derfet\u00ean ku al\u00eekar\u00ee bigih\u00eaj\u00ea j\u00ee tine bin, d\u00eesa j\u00ee dikare dijmin\u00ea xwe t\u00eak bibe, di \u015fer\u00ea xwe de bi ser bikeve. \u015e\u00eax Meqs\u00fbd ispata v\u00ea yek\u00ea ye.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 GIR\u00ceNGIYA \u015eER\u00ca GEL \u00ca \u015eORE\u015eGER\u00ce \u00db TECR\u00dbBEY\u00caN C\u00ceHAN\u00ca \u00a0\u00a0DEL\u00ceL DILP\u00caT \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gel\u00ea Kurd xwediy\u00ea d\u00eerokeke bi hezaran salan e. Ji destp\u00eaka avab\u00fbna mirovahiy\u00ea ve \u00fb heta niha her li ser xaka xwe jiyaye. Ji dereke cuda nehatiye \u00fb bi dereke cuda ve j\u00ee ne\u00e7\u00fbye. Gel\u00ea Kurd koka xwe li ser v\u00ea xak\u00ea ye, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1035,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-1009","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kovara-komunar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1009"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1037,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1009\/revisions\/1037"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1035"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdi.komunar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}